{"id":60045,"date":"2018-07-16T17:09:26","date_gmt":"2018-07-16T15:09:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=60045"},"modified":"2018-07-11T07:08:35","modified_gmt":"2018-07-11T05:08:35","slug":"14-09-24","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=60045","title":{"rendered":"Granice wolno\u015bci s\u0142owa"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Granice wolno\u015bci s\u0142owa<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

KATARZYNA ANDERSZ<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Deborah Lipstadt podczas warszawskiej premiery filmu \u201eK\u0142amstwo” w styczniu 2017 r. \/Fot. Fundacja Centrum Taubego Odnowy \u017bycia \u017bydowskiego w Polsce<\/em><\/span><\/p>\n

CZY POW\u0104TPIEWANIE W ZBRODNIE W JEDWABNEM I KIELCACH POWINNO BY\u0106 KARALNE? CZY W PRZYPADKU SPALENIA KUK\u0141Y \u017bYDA Z\u0141O\u017bENIE ZAWIADOMIENIA DO PROKURATURY JEST JEDYN\u0104 S\u0141USZN\u0104 REAKCJ\u0104?<\/span><\/strong><\/p>\n

To nie prawo powinno definiowa\u0107 granice tego, co dopuszczalne. Mo\u017cna wi\u0119c pali\u0107 kuk\u0142y, flagi i negowa\u0107 Zag\u0142ad\u0119, dop\u00f3ty, dop\u00f3ki nie prowadzi to do rzeczywistej przemocy \u2013 oto opinia ameryka\u0144skiej historyk z Emory University Debory Lipstadt, zajmuj\u0105cej si\u0119 Zag\u0142ad\u0105 i jej negacj\u0105.<\/em><\/p>\n

Cho\u0107 w 2000 roku, oskar\u017cona przez brytyjskiego pseudohistoryka Davida Irvinga, musia\u0142a broni\u0107 si\u0119 przed londy\u0144skim s\u0105dem, kilka lat p\u00f3\u017aniej, kiedy Irving zosta\u0142 skazany na kar\u0119 wi\u0119zienia przez austriacki wymiar sprawiedliwo\u015bci za negowanie istnienia kom\u00f3r gazowych, opowiada\u0142a si\u0119 za jego uwolnieniem. M\u00f3wi\u0142a wtedy, \u017ce czuje si\u0119 niekomfortowo ze skazywaniem za jakiekolwiek wypowiedzi.<\/em><\/p>\n

G\u0142o\u015bny proces Irvinga przeciwko Lipstadt zosta\u0142 niedawno pokazany w filmie \u201eK\u0142amstwo\u201d z Rachel Weisz w roli g\u0142\u00f3wnej.<\/em><\/p>\n

Katarzyna Andersz: Wygrana z Irvingiem to zwyci\u0119stwo sprawiedliwo\u015bci, ale nie koniec problemu negacji Zag\u0142ady.<\/strong><\/p>\n

Deborah Lipstadt: Wielu osobom wydaje si\u0119, \u017ce to ja wnios\u0142am spraw\u0119 przeciwko Irvingowi, bo chcia\u0142am sprawi\u0107, aby wreszcie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 negowanie Zag\u0142ady. To nieprawda, ca\u0142a historia pokazana jest zreszt\u0105 w filmie. To ja broni\u0142am si\u0119 przeciwko oskar\u017ceniom Irvinga.<\/span><\/p>\n

Co w takim razie zmieni\u0142o si\u0119 od korzystnego dla pani wyroku z 2000 roku?<\/strong><\/p>\n

Na pewno nast\u0105pi\u0142o wyra\u017ane zmniejszenie twardego (hard-core) sposobu negowania, takiego w stylu Irvinga, kt\u00f3ry twierdzi, \u017ce Zag\u0142ada nie mia\u0142a wcale miejsca, \u017ce nie by\u0142o kom\u00f3r gazowych, \u017ce Hitler nie mia\u0142 z tym nic wsp\u00f3lnego, a w sumie umar\u0142o mo\u017ce kilka tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w, jednak na pewno ich nie zamordowano. Tego typu argumenty pojawiaj\u0105 si\u0119 o wiele rzadziej, cho\u0107 oczywi\u015bcie zawsze znajd\u0105 si\u0119 ludzie, kt\u00f3rzy tak\u0105 narracj\u0119 propaguj\u0105. Nast\u0105pi\u0142 za to wzrost mi\u0119kkiego (soft-core) sposobu negowania.<\/span><\/p>\n

Czym r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 te dwa terminy?<\/strong><\/p>\n

Wyja\u015bni\u0119 to na przyk\u0142adzie pornografii. W j\u0119zyku angielskim rozr\u00f3\u017cniamy pornografi\u0119 tward\u0105, bardzo wulgarn\u0105, i mi\u0119kk\u0105, kt\u00f3ra jest bardziej subtelna. Czym jest wi\u0119c mi\u0119kki spos\u00f3b negowania? Na przyk\u0142ad zadawaniem z pozoru niewinnych pyta\u0144: \u201eIle mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o Zag\u0142adzie?\u201d. Oczywi\u015bcie, \u017ce odpowied\u017a brzmi: \u201eNie ca\u0142y czas\u201d, bo to\u017csamo\u015b\u0107 \u017cydowska bazuje te\u017c na innych komponentach, nie tylko na Zag\u0142adzie. Jestem \u017byd\u00f3wk\u0105 nie dlatego, \u017ce moi przodkowie zgin\u0119li, tylko takie jest moje pochodzenie, w takiej kulturze si\u0119 wychowa\u0142am. Problem polega na tym, \u017ce przy okazji zadawania takiego pytania, nagle okazuje si\u0119, \u017ce Zag\u0142ada nie by\u0142a a\u017c tak straszna.<\/span><\/p>\n

Kolejny przyk\u0142ad mi\u0119kkiego sposobu negowania \u2013 poruszanie kwestii zwi\u0105zanych ze wsp\u00f3\u0142czesnym Izraelem. Oczywi\u015bcie, \u017ce mo\u017cna si\u0119 nie zgadza\u0107 z polityk\u0105 pa\u0144stwa, krytykowa\u0107 je za stosunek do Palesty\u0144czyk\u00f3w. Jednak, gdy u\u017cywa si\u0119 zwrotu \u201eZag\u0142ada Palesty\u0144czyk\u00f3w\u201d albo \u201enazistowskie zachowanie izraelskiej armii\u201d, to jest nadu\u017cycie.<\/span><\/p>\n

PRENUMERATA<\/strong><\/span>
\n<\/a>Nazywanie rasisty nazist\u0105 to te\u017c nadu\u017cycie?<\/strong><\/p>\n

Bardzo nie lubi\u0119 takich por\u00f3wna\u0144, bo upraszczaj\u0105 i sp\u0142ycaj\u0105 histori\u0119. Jestem zdecydowan\u0105 przeciwniczk\u0105 nowego prezydenta USA i m\u00f3wi\u0119 o tym otwarcie, ale mimo to nie uwa\u017cam, \u017ce powinno si\u0119 go nazywa\u0107 \u201enazist\u0105\u201d, tak jak robi\u0105 to niekt\u00f3rzy. Mo\u017ce robi\u0107 z\u0142e rzeczy, kt\u00f3re nam si\u0119 nie podobaj\u0105, kt\u00f3re nas przera\u017caj\u0105, ale nie jest nazist\u0105. W Stanach znana jest bajka\u00a0Chicken Little<\/em>, o kurczaczku, kt\u00f3ry ci\u0105gle opowiada, \u017ce spada na niego niebo. Kiedy niebo rzeczywi\u015bcie na niego spada, nikt nie zwraca ju\u017c uwagi na to, co m\u00f3wi. Nie nadu\u017cywajmy wi\u0119c zbyt mocnych s\u0142\u00f3w w nieadekwatnych sytuacjach.<\/span><\/p>\n


\nWiele strasznych zbrodni i ludob\u00f3jstw por\u00f3wnujemy do Zag\u0142ady.<\/strong><\/p>\n

Wystarczy spojrze\u0107 na przyk\u0142ad konfliktu w Syrii, gdzie celowo zabija si\u0119 ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105. Nie mo\u017cna jednak tego por\u00f3wnywa\u0107 do eksterminacji \u017byd\u00f3w. To inna zbrodnia \u2013 nie l\u017cejsza ani nie ci\u0119\u017csza, ale po prostu inna. Nie sugeruj\u0119, \u017ce to, co dzieje si\u0119 w Syrii nie jest obrzydliwe, po prostu uwa\u017cam, \u017ce nie powinno si\u0119 stosowa\u0107 \u0142atwych por\u00f3wna\u0144. Por\u00f3wnywanie b\u00f3lu przynosi efekt przeciwny od zamierzonego, w niczym nam nie pomaga. Je\u015bli m\u00f3wi\u0119, \u017ce boli mnie z\u0105b, a kto\u015b odpowiada mi, \u017ce jego bol\u0105 dwa z\u0119by, wcale nie sprawia to, \u017ce m\u00f3j z\u0105b b\u0119dzie mi mniej doskwiera\u0142. Podobnie z licytowaniem si\u0119 na liczby: my stracili\u015bmy sze\u015b\u0107 milion\u00f3w ludzi, wy, na przyk\u0142ad, dwa miliony.<\/span><\/p>\n

Kt\u00f3ry z rodzaj\u00f3w negacji jest gro\u017aniejszy?<\/strong><\/p>\n

Mi\u0119kki jest znacznie bardziej podst\u0119pny. Je\u015bli mamy do czynienia z tward\u0105 negacj\u0105, z regu\u0142y \u0142atwo podwa\u017cy\u0107 nam absurdalne argumenty, maj\u0105ce \u015bwiadczy\u0107 o tym, \u017ce nie by\u0142o kom\u00f3r gazowych. Natomiast w przypadku mi\u0119kkiej negacji, \u0142atwo usprawiedliwi\u0107 j\u0105 tym, \u017ce kto\u015b, kto j\u0105 dostrzega, przesadza, \u017ce jest zbyt wra\u017cliwy. Trudniej jest wi\u0119c j\u0105 zatrzyma\u0107, mo\u017ce rozprzestrzenia\u0107 si\u0119 szybciej ni\u017c twarde k\u0142amstwa.<\/span><\/p>\n

Irving nie uosabia\u0142 wi\u0119c najtrudniejszego do zwalczania rodzaju z\u0142a.<\/strong><\/p>\n

Sprawa by\u0142a d\u0142uga i wyczerpuj\u0105ca, wymaga\u0142a \u017cmudnych przygotowa\u0144. Z drugiej strony jednak by\u0142a stosunkowo \u0142atwa, bo nietrudno by\u0142o odeprze\u0107 argumenty Irvinga. Pod\u0105\u017cali\u015bmy \u015bladem przypis\u00f3w w jego ksi\u0105\u017ckach. Je\u015bli Irving twierdzi\u0142, \u017ce w dokumencie \u017ar\u00f3d\u0142owym napisane jest to i to, si\u0119gali\u015bmy po ten sam dokument i okazywa\u0142o si\u0119, \u017ce jest tam co\u015b zupe\u0142nie innego. Udowodnienie jego b\u0142\u0119dnego my\u015blenia nie by\u0142o wi\u0119c trudne. To, co okaza\u0142o si\u0119 prawdziwym wyzwaniem, to w\u0105tpliwo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 wyrazi\u0142 s\u0119dzia pod koniec procesu.<\/span><\/p>\n

Zapyta\u0142, co w takim razie, je\u015bli Irving naprawd\u0119 wierzy w to, o czym\u00a0pisze<\/span>.<\/strong><\/p>\n

Czy Irving robi\u0142 to nieumy\u015blnie? Czy jego wnioski wynika\u0142y jedynie z b\u0142\u0119dnego rozumowania? My udowodnili\u015bmy, \u017ce celowo zniekszta\u0142ca\u0142 obraz wynikaj\u0105cy z dokument\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych.<\/span><\/p>\n

Rachel Weisz i Deborah Lipstadt na planie filmu \u201eK\u0142amstwo\u201d. \/Fot. Materia\u0142y dystrybutora<\/em><\/span><\/p>\n

Zanim w og\u00f3le zacz\u0119\u0142a si\u0119 ta sprawa, wcale nie by\u0142o oczywiste, \u017ce do niej dojdzie. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska w Londynie naciska\u0142a na przyk\u0142ad na to, \u017ceby p\u00f3j\u015b\u0107 z Irvingiem na ugod\u0119.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u017bydzi brytyjscy znacznie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od \u017byd\u00f3w ameryka\u0144skich. Przedstawiciele spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej w Wielkiej Brytanii dbaj\u0105 o to, \u017ceby dobrze dogadywa\u0107 si\u0119 ze wszystkimi. Przede wszystkim jednak bali si\u0119, \u017ce Anthony Julius [prawnik Lipstadt, znany m.in. z wygrania sprawy rozwodowej ksi\u0119\u017cnej Diany \u2013 red.] b\u0119dzie mia\u0142 ca\u0142kowit\u0105 kontrol\u0119 nad spraw\u0105, nie licz\u0105c si\u0119 ze zdaniem innych. Nie mia\u0142o znaczenia, \u017ce te\u017c jest \u017bydem. S\u0105dzili r\u00f3wnie\u017c, \u017ce sprawa przysporzy zbyt du\u017cej s\u0142awy Irvingowi, kt\u00f3ry uwielbia brylowa\u0107 w \u015bwietle fleszy. Po wyroku przeprosili Anthonego i przyznali, \u017ce jego strategia by\u0142a s\u0142uszna.<\/span><\/p>\n

Irving wyszed\u0142 na idiot\u0119.<\/strong><\/p>\n

Tego nie przewidzieli. Mia\u0142 nag\u0142\u00f3wki w gazetach, ale co z tego? Teraz gdy pojawi\u0142 si\u0119 film, niekt\u00f3rzy tak\u017ce uwa\u017caj\u0105, \u017ce niepotrzebnie zwr\u00f3ci uwag\u0119 na posta\u0107 Irvinga. Przecie\u017c to kompletna bzdura. Pokazane s\u0105 tam jego seksistowskie opinie, rasistowskie wierszyki, kt\u00f3re\u00a0pisze<\/span>\u00a0dla c\u00f3rki.<\/span><\/p>\n

Rozwa\u017ca\u0142a pani kiedykolwiek opcj\u0119, \u017ceby si\u0119 z nim dogada\u0107?<\/strong><\/p>\n

Nie, p\u00f3j\u015bcie na ugod\u0119 nigdy nie by\u0142o przeze mnie rozpatrywane.<\/span><\/p>\n

Mimo to jest pani przeciwniczk\u0105 tego, \u017ceby negowanie Zag\u0142ady by\u0142o prawnie karane.<\/strong><\/p>\n

To zbyt proste zakaza\u0107 konkretnych wypowiedzi. Gdzie b\u0119dzie granica tego, co wolno powiedzie\u0107? To niebezpieczne rewiry. Polska chce, aby kara\u0107 za u\u017cycie zwrotu \u201epolskie obozy koncentracyjne\u201d. Co, je\u015bli powiem \u201eniemieckie obozy koncentracyjne w Polsce\u201d? O tym, co jest jeszcze w porz\u0105dku, a co ju\u017c nie, b\u0119d\u0105 decydowali politycy. Gdyby chodzi\u0142o o m\u00f3j kraj i polityk\u00f3w z mojego kraju, nie chcia\u0142abym, \u017ceby to do nich nale\u017ca\u0142a ta decyzja. Stany maj\u0105 nowego prezydenta, kt\u00f3ry ma bardzo zdecydowan\u0105 wizj\u0119 tego, co jest dopuszczalne w sferze publicznej. Ca\u0142y \u015bwiat zelektryzowa\u0142 jego wpis na Twitterze, w kt\u00f3rym twierdzi\u0142, \u017ce ludzie, kt\u00f3rzy protestuj\u0105c, spalili ameryka\u0144sk\u0105 flag\u0119, powinni by\u0107 pozbawieni obywatelstwa. Oczywi\u015bcie, \u017ce palenie flagi nie jest chwalebnym czynem, ja nigdy bym tego nie zrobi\u0142a, ale takie jest prawo tych ludzi do wyra\u017cania swoich emocji. Bardziej niebezpieczne jest zabronienie im robienia tego. By\u0142abym pierwsz\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra pr\u00f3bowa\u0142aby im wyt\u0142umaczy\u0107, \u017ce nie powinno si\u0119 pali\u0107 flagi, ale prawne regulacje tego typu s\u0105 po prostu niebezpieczne.<\/span><\/p>\n

Jak w takim razie jak reagowa\u0107, je\u015bli czyje\u015b wypowiedzi zaprzeczaj\u0105 Zag\u0142adzie?<\/strong><\/p>\n

Mo\u017cemy przeciwdzia\u0142a\u0107, edukuj\u0105c m\u0142odych ludzi. Zwalcza\u0107 negatywne wypowiedzi jeszcze wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 pozytywnych. Poza tym, je\u015bli istnieje prawo to reguluj\u0105ce, znajd\u0105 si\u0119 ludzie, kt\u00f3rzy pomy\u015bl\u0105: \u201eskoro jest takie prawo, to mo\u017ce jest jaki\u015b pow\u00f3d, \u017ceby uciszy\u0107 tych, kt\u00f3rzy tak m\u00f3wi\u0105\u201d. W r\u0119kach antysemit\u00f3w to te\u017c b\u0119dzie argument na ich korzy\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Polska premiera filmu \u201eK\u0142amstwo\u201d, stycze\u0144 2017 r. \/ Fot. Fundacja Centrum Taubego Odnowy \u017bycia \u017bydowskiego w Polsce<\/em><\/span><\/p>\n

Przyk\u0142ad z naszego podw\u00f3rka. Czo\u0142owy polityk m\u00f3wi, \u017ce nie wiadomo, kto mordowa\u0142 w Jedwabnem, w Kielcach, \u017ce nie wiadomo, co tak naprawd\u0119 si\u0119 tam sta\u0142o.<\/strong><\/p>\n

\u201eNie wiadomo, jak to naprawd\u0119 by\u0142o\u201d to jedno z najbardziej wy\u015bwiechtanych powiedze\u0144.<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce wi\u0119c powinny istnie\u0107 granice tego, co mo\u017cna powiedzie\u0107?<\/strong><\/p>\n

Nie. Nawo\u0142ywanie do zbrodni powinno by\u0107 karane, ale nie takie, neguj\u0105ce wypowiedzi. Wyobra\u017amy sobie, \u017ce kto\u015b m\u00f3wi, \u017ce \u017bydzi zabieraj\u0105 za du\u017co g\u0142osu w sprawie Jedwabnego, \u017ce za du\u017co jest o tym pogromie w Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich i \u017ce powinno si\u0119 to ukr\u00f3ci\u0107. Je\u015bli po us\u0142yszeniu takiej wypowiedzi, kto\u015b inny rzeczywi\u015bcie p\u00f3jdzie do muzeum i zniszczy wystaw\u0119 o Jedwabnem, powinni\u015bmy postawi\u0107 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry ten czyn swoj\u0105 mow\u0105 zainspirowa\u0142, przed wymiarem sprawiedliwo\u015bci. Jednak samo dywagowanie, na przyk\u0142ad, na temat liczby os\u00f3b, kt\u00f3re zgin\u0119\u0142y w Jedwabnem, nie powinno by\u0107 jeszcze karane.<\/span><\/p>\n

Jaka mia\u0142aby by\u0107 w takim razie reakcja, je\u015bli polityk m\u00f3wi, \u017ce Polacy nie mordowali \u017byd\u00f3w w Jedwabnem, albo twierdzi, \u017ce mo\u017ce i mordowali, ale dlatego, \u017ce byli pod\u017cegani przez Niemc\u00f3w? Obie wypowiedzi s\u0105 akceptowalne?<\/strong><\/p>\n

Oczywi\u015bcie, \u017ce nie s\u0105 i powinny by\u0107 stanowczo zwalczane. Jednak nie powinny by\u0107 prawnie zakazane.<\/span><\/p>\n

W takim razie inny przyk\u0142ad. Kiedy na wroc\u0142awskim rynku kto\u015b pali kuk\u0142\u0119 \u017byda i obwinia \u017byd\u00f3w o ca\u0142e z\u0142o na \u015bwiecie \u2013 co wtedy?<\/strong><\/p>\n

Mo\u017ce jestem idealistk\u0105, ale najlepszym rozwi\u0105zaniem by\u0142oby, gdyby nast\u0119pnego dnia w\u0142adze Wroc\u0142awia, znani i wp\u0142ywowi mieszka\u0144cy, nauczyciele i ka\u017cdy, kto chce, przy\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 do marszu w prote\u015bcie przeciwko temu, co si\u0119 wydarzy\u0142o.<\/span><\/p>\n

To te\u017c mia\u0142o miejsce we Wroc\u0142awiu, ale osoba, kt\u00f3ra podpali\u0142a kuk\u0142\u0119, zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c postawiona przed s\u0105dem.<\/strong><\/p>\n

I tu zaczyna si\u0119 problem. Je\u015bli tu\u017c po tym, jak zosta\u0142a spalona kuk\u0142a, dosz\u0142oby do tego, \u017ce \u017bydzi zostali zaatakowani, osoba odpowiedzialna za podpalenie powinna stan\u0105\u0107 przed s\u0105dem. To oczywi\u015bcie obrzydliwy czyn, nie mam co do tego w\u0105tpliwo\u015bci, ale je\u015bli zaczyna si\u0119 prawnie kontrolowa\u0107 to, co mo\u017cna albo nie mo\u017cna powiedzie\u0107, wkracza si\u0119 na niebezpieczny grunt. M\u00f3wi\u0119 to jako Amerykanka. Rz\u0105dy si\u0119 zmieniaj\u0105. Jeden zabroni jaki\u015b konkretnych wypowiedzi, potem b\u0119d\u0105 wybory i oka\u017ce si\u0119, \u017ce od teraz nie mo\u017cna na przyk\u0142ad krytykowa\u0107 prezydenta.<\/span><\/p>\n

W tym przypadku do\u015b\u0107 powszechna by\u0142a opinia, \u017ce nale\u017cy z\u0142o\u017cy\u0107 na sprawc\u0119 doniesienie do prokuratury.<\/strong><\/p>\n

To b\u0142\u0105d. My\u015bl\u0119, \u017ce rol\u0105 rz\u0105du lub lokalnych w\u0142adz, gdziekolwiek w Polsce co\u015b takiego by si\u0119 wydarzy\u0142o, jest wyra\u017ane o\u015bwiadczenie, \u017ce taki czyn nie jest reprezentatywny dla polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, \u017ce nie jeste\u015bcie krajem antysemickim.<\/span><\/p>\n

Sprawca dosta\u0142 wyrok skazuj\u0105cy go na dziesi\u0119\u0107 miesi\u0119cy pozbawienia wolno\u015bci.<\/strong><\/p>\n

Z wi\u0119zienia wyjdzie jako m\u0119czennik, bohater. To b\u0119dzie jak dodatkowy stopie\u0144 na naramienniku.<\/span><\/p>\n

Jest r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy mow\u0105 nienawi\u015bci a pod\u017ceganiem do przest\u0119pstwa. W Ameryce jest bardzo g\u0142\u0119boko zakorzeniona wiara w prawo do wolno\u015bci s\u0142owa. Nie tylko jednak o moj\u0105 wiar\u0119 chodzi. Ba\u0142abym si\u0119 odda\u0107 w r\u0119ce rz\u0105du kontrol\u0119 nad tym, jakie wypowiedzi s\u0105 uznawane za dozwolone, a jakie za zabronione.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Granice wolno\u015bci s\u0142owa KATARZYNA ANDERSZ Deborah Lipstadt podczas warszawskiej premiery filmu \u201eK\u0142amstwo” w styczniu 2017 r. \/Fot. Fundacja Centrum Taubego Odnowy \u017bycia \u017bydowskiego w Polsce CZY POW\u0104TPIEWANIE W ZBRODNIE W JEDWABNEM I KIELCACH POWINNO BY\u0106 KARALNE? CZY W PRZYPADKU SPALENIA KUK\u0141Y \u017bYDA Z\u0141O\u017bENIE ZAWIADOMIENIA DO PROKURATURY JEST JEDYN\u0104 S\u0141USZN\u0104 REAKCJ\u0104? To nie prawo powinno definiowa\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60045"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60045"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60045\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60052,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60045\/revisions\/60052"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}