{"id":60098,"date":"2018-03-14T17:09:22","date_gmt":"2018-03-14T15:09:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=60098"},"modified":"2018-03-14T07:33:14","modified_gmt":"2018-03-14T05:33:14","slug":"16-09-23","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=60098","title":{"rendered":"Stephen Hawking nie \u017cyje"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Stephen Hawking nie \u017cyje. S\u0142ynny fizyk na w\u00f3zku, badacz Wielkiego Wybuchu i czarnych dziur, umar\u0142 w wieku 76 lat<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Piotr Cie\u015bli\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Stephen Hawking umar\u0142 w \u015brod\u0119 nad ranem w swoim domu w Cambridge w Wielkiej Brytanii. Potwierdzi\u0142 to rzecznik Uniwersytetu Cambridge. 8 stycznia uczony obchodzi\u0142 76. urodziny.<\/strong><\/p>\n

Joel Ryan \/ Joel Ryan\/Invision\/AP<\/em><\/span><\/p>\n

\n
By\u0142 najd\u0142u\u017cej \u017cyj\u0105cym pacjentem ze stwardnieniem zanikowym bocznym (ALS). Choroba trwale uszkadza neurony w m\u00f3zgu i rdzeniu kr\u0119gowym, kt\u00f3re kontroluj\u0105 ruch ko\u0144czyn, prze\u0142ykanie, a nawet oddychanie, co stopniowo prowadzi do ca\u0142kowitego parali\u017cu. Ale nie sprawia b\u00f3lu, oszcz\u0119dza \u015bwiadomo\u015b\u0107, emocje i zdolno\u015bci umys\u0142owe.<\/strong><\/section>\n
<\/section>\n
Umys\u0142 Hawkinga pozostawa\u0142 wi\u0119c do ko\u0144ca w pe\u0142ni sprawny, aktywny, dociekliwy i krytyczny, podczas gdy cia\u0142o ulega\u0142o stopniowej i ca\u0142kowitej dewastacji.<\/span><\/p>\n

Jeszcze przed tygodniem wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w najnowszym odcinku popularnonaukowego talk-show “StarTalk”, gdzie opowiada\u0142, co by\u0142o przed Wielkim Wybuchem.<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n

ALS jest chorob\u0105 nieuleczaln\u0105 i w du\u017cym stopniu zagadkow\u0105. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 chorych umiera najp\u00f3\u017aniej po pi\u0119ciu latach od diagnozy. Hawking zosta\u0142 zdiagnozowany, kiedy ko\u0144czy\u0142 studia w wieku 22 lat, ale zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 o\u017ceni\u0107, mia\u0142 troje dzieci, doczeka\u0142 staro\u015bci.W programie BBC ”Bezludna wyspa” m\u00f3wi\u0142 kiedy\u015b: – Mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie w nieszcz\u0119\u015bciu, choroba pozbawi\u0142a mnie mo\u017cliwo\u015bci ruchu, lecz nie odci\u0119\u0142a od dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych przyjemno\u015bci \u017cycia: fizyki i muzyki. Gdybym m\u00f3g\u0142 zajmowa\u0107 si\u0119 fizyk\u0105 i s\u0142ucha\u0107 muzyki, wcale bym nie chcia\u0142 by\u0107 uratowany z bezludnej wyspy. <\/span><\/p>\n<\/section>\n

<\/section>\n
Gdybym czu\u0142, \u017ce zbli\u017ca si\u0119 \u015bmier\u0107, pos\u0142ucha\u0142bym trzeciej cz\u0119\u015bci Kwartetu smyczkowego a-moll Beethovena opus 132.By\u0142 uczonym celebryt\u0105. Ostatnim naukowcem, kt\u00f3remu media po\u015bwi\u0119ca\u0142y tyle uwagi, by\u0142 Albert Einstein.Wszystko, co dotyczy\u0142o Stephena Hawkinga, natychmiast stawa\u0142o si\u0119 wiadomo\u015bci\u0105 dnia. <\/span><\/section>\n
<\/section>\n
Tak by\u0142o, kiedy trafi\u0142 do szpitala z zapaleniem p\u0142uc, rozwodzi\u0142 si\u0119 z drug\u0105 \u017con\u0105 czy potr\u0105ci\u0142 go samoch\u00f3d, wyrzucaj\u0105c z inwalidzkiego w\u00f3zka na \u015brodek drogi. Ju\u017c kilka godzin potem ameryka\u0144skie telewizje mia\u0142y nakr\u0119cony materia\u0142 o wypadku z komentarzem jego ameryka\u0144skiego wydawcy, cho\u0107 wszystko sko\u0144czy\u0142o si\u0119 tylko na paru siniakach.<\/b>Jego ksi\u0105\u017cka “Kr\u00f3tka historia czasu” sta\u0142a si\u0119 naukowym bestsellerem wszech czas\u00f3w, osi\u0105gn\u0119\u0142a nak\u0142ady por\u00f3wnywalne z powie\u015bciami Stephena Kinga.Podobno – tak wynika z sondy zrobionej przez biograf\u00f3w Hawkinga – czytelnicy docierali \u015brednio do 29. strony. Ale na li\u015bcie bestseller\u00f3w “Sunday Timesa” utrzyma\u0142a si\u0119 234 tygodnie, bij\u0105c rekord. A w Wielkiej Brytanii dopiero po siedmiu latach, dodrukach i sprzeda\u017cy ponad 600 tys. egzemplarzy wysz\u0142a ta\u0144sza wersja w mi\u0119kkich ok\u0142adkach.<\/span><\/section>\n
<\/section>\n
Powstawa\u0142y fankluby Hawkinga, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o takich znakach popularno\u015bci, jak T-shirty czy kubki z fizykiem na w\u00f3zku. Uczonym zainteresowa\u0142o si\u0119 tak\u017ce Hollywood. Cztery lata temu premier\u0119 mia\u0142 film “Teoria wszystkiego”, poruszaj\u0105ca historia o jego \u017cyciu.<\/span><\/section>\n
<\/section>\n
<\/b>Oczywi\u015bcie, najbardziej zostan\u0105 zapami\u0119tane jego dokonania naukowe. Powszechnie uchodzi\u0142 za geniusza. Gwiazdy zdawa\u0142y si\u0119 od pocz\u0105tku wr\u00f3\u017cy\u0107 mu wielko\u015b\u0107. Urodzi\u0142 si\u0119 8 stycznia 1942 roku, dok\u0142adnie 300 lat po \u015bmierci Galileusza. Zosta\u0142 profesorem matematyki s\u0142ynnej Katedry Lucasa w Cambridge, kt\u00f3r\u0105 przed nim obj\u0105\u0142 sam Izaak Newton.<\/span><\/p>\n

Hawking wraz z Rogerem Penrose’em pokaza\u0142, \u017ce z teorii Einsteina wynika, i\u017c Wszech\u015bwiat musia\u0142 mie\u0107 pocz\u0105tek. Jednym s\u0142owem – r\u00f3wnania Einsteina nieuchronnie prowadz\u0105 do punktu, w kt\u00f3rym materia mia\u0142a niesko\u0144czon\u0105 g\u0119sto\u015b\u0107, a czasoprzestrze\u0144 – niesko\u0144czon\u0105 krzywizn\u0119. W takim punkcie za\u0142amuj\u0105 si\u0119 wszystkie znane prawa fizyki, a matematycy nazywaj\u0105 go osobliwo\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n

Zaraz potem Hawking wykaza\u0142, \u017ce czarne dziury nie s\u0105 wieczne – paruj\u0105 i z czasem, cho\u0107 niezwykle powoli, znikaj\u0105. Ten wynik przyni\u00f3s\u0142 mu wielk\u0105 s\u0142aw\u0119, ale tylko w gronie fizyk\u00f3w. S\u0142aw\u0119 celebryty uzyska\u0142 dopiero po napisaniu naukowego bestselleru wszech czas\u00f3w – ”Kr\u00f3tkiej historii czasu”, kt\u00f3ra do dzi\u015b zosta\u0142a sprzedana w blisko 10 mln egzemplarzy.<\/span><\/p>\n

”Kr\u00f3tka historia czasu” tchnie wiar\u0105 w pot\u0119g\u0119 ludzkiego rozumu, kt\u00f3ry jest w stanie odgadn\u0105\u0107 wszystkie tajemnice Wszech\u015bwiata. Ko\u0144czy si\u0119 bardzo optymistycznym akapitem:<\/span><\/p>\n

”Gdy odkryjemy kompletn\u0105 teori\u0119, z biegiem czasu stanie si\u0119 ona zrozumia\u0142a dla szerokich kr\u0119g\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa, nie tylko paru naukowc\u00f3w. Wtedy wszyscy, nie tylko naukowcy i filozofowie, ale i zwykli, szarzy ludzie, b\u0119d\u0105 mogli wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w dyskusji nad problemem, dlaczego Wszech\u015bwiat i my sami istniejemy. Gdy znajdziemy odpowied\u017a na to pytanie, b\u0119dzie to ostateczny triumf ludzkiej inteligencji”.<\/span><\/p>\n

W pracy naukowej Hawking polega\u0142 przede wszystkim na intuicji. Najpierw zgadywa\u0142, jaki powinien by\u0107 wynik, a dopiero potem stara\u0142 si\u0119 to udowodni\u0107 na papierze. M\u00f3wi\u0142: ”Niewiele obchodz\u0105 mnie r\u00f3wnania, cz\u0119\u015bciowo dlatego, \u017ce trudno mi je wypisywa\u0107, ale przede wszystkim dlatego, \u017ce nie potrafi\u0119 ich intuicyjnie zrozumie\u0107”<\/span>.<\/p>\n

Nie by\u0142 nieomylny. Przeciwnie – b\u0142\u0105dzi\u0142, wielokrotnie zmienia\u0142 zdanie, i to w swoich najg\u0142o\u015bniejszych teoriach. Swego czasu na gruncie teorii Einsteina udowodni\u0142 konieczno\u015b\u0107 istnienia osobliwo\u015bci, a wi\u0119c tego, \u017ce Wszech\u015bwiat mia\u0142 sw\u00f3j pocz\u0105tek w czasie i przestrzeni, ale wiele lat p\u00f3\u017aniej wykaza\u0142, \u017ce w \u015bwietle teorii kwantowej to nie jest prawd\u0105. Teraz uwa\u017ca, \u017ce Wielki Wybuch nie stanowi \u017cadnej szczeg\u00f3lnej i nieprzekraczalnej granicy, Wszech\u015bwiat przypomina w\u0119\u017ca zjadaj\u0105cego w\u0142asny ogon i nie musia\u0142 mie\u0107 \u017cadnego pocz\u0105tku.<\/span><\/p>\n

Podobnie o 180 stopni zmieni\u0142 przekonanie, \u017ce wszystko, co wpadnie do czarnej dziury, zniknie i wyparuje bez \u015bladu.<\/b><\/span><\/p>\n

Mimo \u017ce sta\u0107 go by\u0142a na najlepsz\u0105 opiek\u0119 medyczn\u0105 i z zagadkowych powod\u00f3w by\u0142 medycznym cudem, najd\u0142u\u017cej \u017cyj\u0105cym pacjentem z ALS – choroba jednak nieuchronnie post\u0119powa\u0142a.<\/span><\/p>\n

Ostatnio nie by\u0142 ju\u017c w stanie poruszy\u0107 nawet palcem. Porozumiewa\u0142 si\u0119 za pomoc\u0105 grymasu policzka, kt\u00f3ry wychwytywa\u0142 czujnik zamocowany na oprawce okular\u00f3w. W ten spos\u00f3b wybiera\u0142 s\u0142owa z listy przesuwaj\u0105cej si\u0119 po ekranie komputera i mozolnie komponowa\u0142 zdania, a potem jednym skrzywieniem policzka wysy\u0142a\u0142 je do syntezatora, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142 za niego charakterystycznym komputerowym g\u0142osem.<\/span><\/p>\n

Do ko\u0144ca pozosta\u0142 mu jeszcze, jak u Kota z Cheshire, u\u015bmiech. Wci\u0105\u017c robi\u0142 to wspaniale, jego nerw twarzowy potrafi\u0142 uruchomi\u0107 i zgra\u0107 przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 z 34 mi\u0119\u015bni twarzy. To by\u0142 ostatni ze z\u0142o\u017conych ruch\u00f3w, do kt\u00f3rych m\u00f3g\u0142 jeszcze zmusi\u0107 swe bezw\u0142adne cia\u0142o.<\/span><\/p>\n

Wci\u0105\u017c tak\u017ce pr\u00f3bowa\u0142 prze\u0142amywa\u0107 kolejne bariery niemo\u017cliwego. Niedawno zaakceptowa\u0142 zaproszenie do lotu w kosmos. Czeka\u0142 na to od roku 2007, kiedy to przez kilkadziesi\u0105t sekund do\u015bwiadczy\u0142 stanu niewa\u017cko\u015bci w locie parabolicznym na pok\u0142adzie samolotu Boeing 727-200.<\/span><\/p>\n

– Moj\u0105 ambicj\u0105 jest polecie\u0107 w kosmos – m\u00f3wi\u0142. Bo, jak dodawa\u0142, “w \u017cyciu trzeba patrze\u0107 na gwiazdy, a nie pod w\u0142asne nogi”.<\/b><\/span><\/p>\n

By\u0142 ateist\u0105, przekonanym, \u017ce nie ma nieba ani \u017cycia po \u015bmierci, \u017ce to bajeczka dla ludzi, kt\u00f3rzy boj\u0105 si\u0119 ciemno\u015bci.<\/span><\/p>\n

”M\u00f3zg jest podobny do komputera – m\u00f3wi\u0142 swego czasu przy okazji premiery nowego filmu dokumentalnego o nim samym – a umys\u0142 jest czym\u015b w rodzaju programu, kt\u00f3ry przestanie dzia\u0142a\u0107, gdy zawiod\u0105 jego komponenty. Nie istnieje niebo ani \u017cycie pozagrobowe dla zepsutych komputer\u00f3w”.<\/span><\/p>\n<\/section>\n<\/section>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Stephen Hawking nie \u017cyje. S\u0142ynny fizyk na w\u00f3zku, badacz Wielkiego Wybuchu i czarnych dziur, umar\u0142 w wieku 76 lat Piotr Cie\u015bli\u0144ski Stephen Hawking umar\u0142 w \u015brod\u0119 nad ranem w swoim domu w Cambridge w Wielkiej Brytanii. Potwierdzi\u0142 to rzecznik Uniwersytetu Cambridge. 8 stycznia uczony obchodzi\u0142 76. urodziny. Joel Ryan \/ Joel Ryan\/Invision\/AP By\u0142 najd\u0142u\u017cej \u017cyj\u0105cym […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60098"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60098"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60098\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60113,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60098\/revisions\/60113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60098"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60098"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60098"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}