{"id":60455,"date":"2018-05-09T17:09:18","date_gmt":"2018-05-09T15:09:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=60455"},"modified":"2018-05-01T07:35:26","modified_gmt":"2018-05-01T05:35:26","slug":"04-09-24","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=60455","title":{"rendered":"Marcin Wro\u0144ski – “Pogrom w przysz\u0142y wtorek”"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Marcin Wro\u0144ski – “Pogrom w przysz\u0142y wtorek”<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Janusz R. Kowalczyk<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

Marcin Wro\u0144ski w najlepszej formie. Jest wrzesie\u0144 1945 r. Miesi\u0105ce brutalnych przes\u0142ucha\u0144 nie z\u0142ama\u0142y Zygmunta “Zygi” Maciejewskiego. Ubecki \u015bledczy, major Grabarz, wypuszcza go z kazamat\u00f3w.\u00a0 Jego resortowi zwierzchnicy szykuj\u0105 w Lublinie antysemick\u0105 prowokacj\u0119 i pom\u00f3c mo\u017ce tylko przedwojenny komisarz.<\/strong><\/p>\n

W powojennym Lublinie wszystko si\u0119 kot\u0142uje i miesza. Widok sowieckich mundur\u00f3w sk\u0142ania przechodni\u00f3w do obrania drogi drug\u0105 stron\u0105 ulicy. Czarne citro\u00ebny, zwane cytrynami, kojarzone z gestapo, teraz r\u00f3wnie dobrze s\u0142u\u017c\u0105 tajniakom z bezpieki, ale i kr\u00f3lom miejskiego p\u00f3\u0142\u015bwiatka.<\/span><\/p>\n

Wyniszczony odsiadk\u0105, szybko jednak odrabiaj\u0105cy kondycyjne straty by\u0142y bokser Zyga Maciejewski znalaz\u0142 si\u0119 w sytuacji nie do pozazdroszczenia. Z jednej strony cieszy go mo\u017cliwo\u015b\u0107 spotkania z niewidzianym jeszcze synkiem Olkiem, z drugiej – niepokoi los \u017cony R\u00f3\u017cy, kt\u00f3ra, chroni\u0105c dziecko, zosta\u0142a kochank\u0105 szanta\u017cuj\u0105cego j\u0105 aparatczyka. Komisarzowi przyjdzie te\u017c od nowa uk\u0142ada\u0107 relacje ze znajomymi, kt\u00f3rzy jego wyj\u015bcie zza krat uznali za zaprzedanie si\u0119 nowemu systemowi.<\/span><\/p>\n

“Maciejewski poczu\u0142 si\u0119 jak ulicznik, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie oberwa\u0142 batem od doro\u017ckarza. I co\u015b mu m\u00f3wi\u0142o, \u017ce w nowej Polsce do takiego stanu ducha powinien jak najpr\u0119dzej przywykn\u0105\u0107.”<\/span><\/p><\/blockquote>\n

Wprowadzanie nowych porz\u0105dk\u00f3w w mie\u015bcie, w kt\u00f3rym jeszcze nie tak dawno wykluwa\u0142 si\u0119 ideologiczny kszta\u0142t PRL-u, sz\u0142o pe\u0142n\u0105 par\u0105. Jedni starali si\u0119 okupi\u0107 to mo\u017cliwie najmniejszymi stratami, pozostali – ugra\u0107 co\u015b dla siebie. W znanych lubelskich lokalach i sklepach pojawili si\u0119 nowi w\u0142a\u015bciciele – nie wspominaj\u0105c o zupe\u0142nie innych twarzach za urz\u0119dowymi biurkami.<\/span><\/p>\n

“Major pu\u015bci\u0142 policzek Zygi i poklepa\u0142 Maciejewskiego niemal czule. – Ty jednak kr\u00f3tko jeste\u015b na wolno\u015bci. Nie zauwa\u017cy\u0142e\u015b, \u017ce niestety jeszcze nie mamy komunizmu i nie ma ka\u017cdemu wed\u0142ug potrzeb. Dopiero przymierzamy si\u0119 do budowania socjalizmu, wi\u0119c p\u00f3ki co b\u0119dzie ka\u017cdemu wed\u0142ug zas\u0142ug. [\u2026] Ewangelicznie?”<\/span><\/p><\/blockquote>\n

Powracaj\u0105cy z wojennej tu\u0142aczki lublinianie odnajduj\u0105 w swoich mieszkaniach ca\u0142kiem obcych ludzi. Wsz\u0119dzie odbywaj\u0105 si\u0119 dokwaterowania, przed kt\u00f3rymi lepiej si\u0119 nie uchyla\u0107. “- No bo niby czemu te \u017bydy rozbijaj\u0105 si\u0119 w takim pokoju, \u017ce dwie rodziny mog\u0142yby mieszka\u0107, kiedy my gnie\u017adzimy si\u0119 jak szczury?”. Teraz byle donos wystarczy, \u017ceby lokator zmieni\u0142 sw\u00f3j dotychczasowy adres na nowy – w celi.<\/span><\/p>\n

Wojna i jej konsekwencje mocno przeora\u0142y ludzkie dusze, st\u0105d te\u017c trudno by\u0142o odr\u00f3\u017cni\u0107 bandyt\u00f3w od przedstawicieli nowostanowionego prawa. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce w prowadzeniu nieoficjalnego \u015bledztwa by\u0142y komisarz uzyska pomoc od starego lubelskiego z\u0142odzieja. On te\u017c szybko si\u0119 po\u017cegna, na widok pokazanej mu przez funkcjonariusza MO ulotki:<\/span><\/p>\n

“Polacy! Jak do niedawna Niemcy byli naszymi wrogami, tak dzi\u015b s\u0105 nimi bolszewicy i \u017bydzi”.”- A pan gdzie? – zdziwi\u0142 si\u0119 pijany milicjant.<\/span>
\n – Jak to gdzie? Na UB! Donie\u015b\u0107 na pana, jak Pan B\u00f3g przykaza\u0142.”<\/span><\/p><\/blockquote>\n

Niebezpieczna gra, jakiej podj\u0105\u0142 si\u0119 Maciejewski – chc\u0105c odzyska\u0107 utracon\u0105 rodzin\u0119, jak te\u017c uwolni\u0107 od wi\u0119ziennych tortur podw\u0142adnego – zacznie przynosi\u0107 efekty. Dzi\u0119ki dawnym i nowopozyskanym kontaktom uda si\u0119 komisarzowi zapobiec szykowanej prowokacji. Stary pretekst porwania przez \u017byd\u00f3w niewinnego dziecka na mac\u0119 nie wypali\u0142 – jak si\u0119 okaza\u0142o, co autor odnalaz\u0142 w archiwach, zaginiona dziewczynka uciek\u0142a z domu z powodu kiepskich ocen na \u015bwiadectwie.<\/span><\/p>\n

Umiej\u0119tno\u015b\u0107 przenikania powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy pozornie r\u00f3\u017cnymi \u015bwiatami – NKWD, UB, MO, NSZ, antysemit\u00f3w, bandyt\u00f3w, paskarzy, szabrownik\u00f3w, bimbrownik\u00f3w – pozwoli\u0142 sanacyjnemu glinie pom\u00f3c \u015bledczym w rozpracowaniu tandemu bestialskich seryjnych morderc\u00f3w. I co znacznie wa\u017cniejsze, zdemaskowa\u0107 wysoko usadowion\u0105 par\u0119 szmalcownik\u00f3w, okradaj\u0105cych podczas wojny z dobytku \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rych nast\u0119pnie wydawali Niemcom.<\/span><\/p>\n

“Staruszka pokr\u0119ci\u0142a g\u0142ow\u0105. – Po co \u017cy\u0107, Zygmu\u015b, kiedy wszystko idzie jak kurwie na nagniotki?”. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej wezwany do niej doktor odezwie si\u0119 do bohatera: “- Niech pan si\u0119 z ni\u0105 po\u017cegna i pozwoli staruszce odej\u015b\u0107 w spokoju. My\u015bli pan, \u017ce to ma\u0142o umrze\u0107 po ludzku? Wielu nawet tego nie mia\u0142o i wci\u0105\u017c nie ma. To bardzo przedwojenny rarytas.”<\/span><\/p><\/blockquote>\n

Nowa powie\u015b\u0107 Wro\u0144skiego to – podobnie jak i poprzednie z cyklu o komisarzu Maciejewskim – nie tylko pasjonuj\u0105cy krymina\u0142, ale te\u017c kronika \u017cycia obyczajowego dawnego Lublina. Autor doskonale konstruuje fabu\u0142\u0119, wtapiaj\u0105c w ni\u0105 fakty z przesz\u0142o\u015bci, jak r\u00f3wnie\u017c umieszcza b\u0142ahe z pozoru obserwacje, kt\u00f3re w niezapomniany spos\u00f3b buduj\u0105 klimat tej prozy:<\/span><\/p>\n

“RAZEM ZA \u017bYCIA – RAZEM PO \u015aMIERCI, chwali\u0142o si\u0119 z nagrobka jakie\u015b protestanckie ma\u0142\u017ce\u0144stwo w s\u0105siedniej alei cmentarza. Zyga ch\u0119tnie by im spojrza\u0142 w oczy i powiedzia\u0142 to wszystko, czego nie \u015bmia\u0142 powiedzie\u0107 Kraftowi. Niestety, nie mia\u0142 na to szans: porcelanowe zdj\u0119cia pos\u0142u\u017cy\u0142y komu\u015b za tarcze strzelnicze.”<\/span><\/p><\/blockquote>\n

Wzorem Chandlera, lubelski autor wprowadza niekiedy zwi\u0119z\u0142y, ironiczny komentarz do wpadek swego bohatera: “Nawet ca\u0142y pluton oszronionych kieliszk\u00f3w dobrej w\u00f3dki, stoj\u0105cych r\u00f3wno w szeregu, nie sprawi\u0142by mu takiej przyjemno\u015bci, jak krew, kt\u00f3ra \u017cywiej zacz\u0119\u0142a kr\u0105\u017cy\u0107 w ko\u0144czynach, kiedy barczysty osi\u0142ek otworzy n\u00f3\u017c spr\u0119\u017cynowy i rozci\u0105\u0142 wi\u0119zy”. Maciejewski na tarczy – zanim si\u0119 poderwie, \u017ceby z ni\u0105 wr\u00f3ci\u0107 – staje si\u0119 przez to znacznie wiarygodniejszy. Bli\u017cszy codziennemu do\u015bwiadczeniu ka\u017cdego z czytelnik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Marcin Wro\u0144ski<\/a>\u00a0– pisarz, autor krymina\u0142\u00f3w. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1972 r. w Lublinie, gdzie do dzi\u015b mieszka. Z wykszta\u0142cenia polonista, absolwent Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W latach 90. zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z trzecim obiegiem literackim – publikowa\u0142 mi\u0119dzy innymi w artzinach\u00a0“Lampa i Iskra Bo\u017ca”<\/strong>,\u00a0“Ma\u0142a Ulicznica”<\/strong>\u00a0i\u00a0“Brytan OD NOWA”.<\/strong>\u00a0Zadebiutowa\u0142 zbiorem opowiada\u0144\u00a0“Udo Pani Nocy”<\/strong>\u00a0(1992), a wkr\u00f3tce ukaza\u0142a si\u0119 jego mikropowie\u015b\u0107 pijacko-przygodowa\u00a0“Obsesyjny motyw babiego lata”<\/strong>\u00a0(1994). Tworzy\u0142 te\u017c piosenki i skecze dla prowadzonego przez siebie kabaretu Osoby o Nieustalonej To\u017csamo\u015bci, by\u0142 felietonist\u0105 i dziennikarzem radiowym, pracowa\u0142 jako nauczyciel, pisa\u0142 ksi\u0105\u017cki dla dzieci. W 2007 r. opublikowa\u0142 pierwszy krymina\u0142 z serii o komisarzu Maciejewskim,\u00a0“Morderstwo pod cenzur\u0105”<\/strong><\/a>, a rok p\u00f3\u017aniej nast\u0119pny –\u00a0“Kino Venus”<\/strong><\/a>. Kolejne tomy cyklu to\u00a0“A na imi\u0119 jej b\u0119dzie Aniela”\u00a0<\/strong><\/a>(2011),\u00a0“Skrzydlata trumna”<\/strong><\/a>\u00a0(2012) i\u00a0“Pogrom w przysz\u0142y wtorek”<\/strong>\u00a0(2013). Wro\u0144ski jest tak\u017ce autorem thrillera ko\u015bcielnego\u00a0“Officium Secretum. Pies Pa\u0144ski”\u00a0<\/strong>(2010). Jego ksi\u0105\u017cki by\u0142y wielokrotnie nominowane do presti\u017cowych nagr\u00f3d literackich i omawiane przez wielu krytyk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Marcin Wro\u0144ski<\/span>
\n “Pogrom w przysz\u0142y wtorek”<\/span>
\n seria: mroczna seria<\/span>
\n Wydawnictwo W.A.B., Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2013<\/span>
\n 125 x 195 mm, ss. 320, oprawa mi\u0119kka ze skrzyde\u0142kami<\/span>
\n ISBN: 978-83-7747-740-3<\/span>
\n www.wab.com.pl<\/a><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Marcin Wro\u0144ski – “Pogrom w przysz\u0142y wtorek” Janusz R. Kowalczyk Marcin Wro\u0144ski w najlepszej formie. Jest wrzesie\u0144 1945 r. Miesi\u0105ce brutalnych przes\u0142ucha\u0144 nie z\u0142ama\u0142y Zygmunta “Zygi” Maciejewskiego. Ubecki \u015bledczy, major Grabarz, wypuszcza go z kazamat\u00f3w.\u00a0 Jego resortowi zwierzchnicy szykuj\u0105 w Lublinie antysemick\u0105 prowokacj\u0119 i pom\u00f3c mo\u017ce tylko przedwojenny komisarz. W powojennym Lublinie wszystko si\u0119 kot\u0142uje […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60455"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60455"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60455\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60470,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60455\/revisions\/60470"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}