{"id":60581,"date":"2018-04-18T17:09:37","date_gmt":"2018-04-18T15:09:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=60581"},"modified":"2018-04-03T16:25:06","modified_gmt":"2018-04-03T14:25:06","slug":"powstanie-w-getcie-warszawskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=60581","title":{"rendered":"Powstanie w getcie warszawskim."},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Powstanie w getcie warszawskim.<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\"PowstaniePOWSTANIE W GETCIE WARSZAWSKIM, FOT. HTTPS:\/\/COMMONS.WIKIMEDIA.ORG\/WIKI\/FILE:STROOP_REPORT_-_WARSAW_GHETTO_UPRISING_06B.JPG<\/em><\/span><\/p>\n

W otoczonym murem getcie warszawskim Niemcy st\u0142oczyli ponad 400 tys. \u017byd\u00f3w ze stolicy i okolicznych miasteczek, a tak\u017ce przesiedle\u0144c\u00f3w z ziem wcielonych do Rzeszy. Dziesi\u0105tki tysi\u0119cy zmar\u0142y z g\u0142odu i chor\u00f3b. 22 lipca 1942 r. rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 tzw. Wielka Akcja wysiedle\u0144cza. W ci\u0105gu dw\u00f3ch miesi\u0119cy Niemcy deportowali do obozu zag\u0142ady w Treblince ok. 300 tys. wi\u0119\u017ani\u00f3w getta. Tysi\u0105ce zabili na miejscu. W tzw. getcie szcz\u0105tkowym pozosta\u0142o ju\u017c tylko oko\u0142o 60 tys. \u017byd\u00f3w. Byli to g\u0142\u00f3wnie ludzie w sile wieku, bez rodzin, zatrudnieni w niemieckich warsztatach produkcyjnych, tzw. szopach. W tych warunkach, gdy nie pozostawa\u0142o ju\u017c nic do stracenia, w \u015brodowiskach \u017cydowskiej m\u0142odzie\u017cy narodzi\u0142a si\u0119 my\u015bl o zbrojnym oporze.<\/strong><\/p>\n

Ju\u017c 28 lipca 1942 r. powsta\u0142a \u017bydowska Organizacja Bojowa, do kt\u00f3rej weszli cz\u0142onkowie lewicowych i syjonistycznych ruch\u00f3w m\u0142odzie\u017cowych. Na czele \u017bOB stan\u0105\u0142 Mordechaj Anielewicz (Ha-Szomer ha-Cair), a do najbardziej znanych przyw\u00f3dc\u00f3w nale\u017celi Marek Edelman (Bund) i Icchak Cukierman (Dror). Drug\u0105 organizacj\u0105 konspiracyjn\u0105 by\u0142 powsta\u0142y na pocz\u0105tku 1943 r. w \u015brodowisku prawicowych syjonist\u00f3w \u017bydowski Zwi\u0105zek Wojskowy, kierowany przez Leona Rodala i Paw\u0142a Frenkla.<\/span><\/p>\n

Kiedy 18 stycznia 1943 r. Niemcy rozpocz\u0119li kolejn\u0105 “akcj\u0119 wysiedle\u0144cz\u0105”, napotkali na zbrojny op\u00f3r bojowc\u00f3w \u017bOB.\u00a0“\u017bydzi! Okupant przyst\u0119puje do drugiego aktu waszej zag\u0142ady! Nie id\u017acie bezwolnie na \u015bmier\u0107! Bro\u0144cie si\u0119!”<\/em>\u00a0\u2013 czytamy w wydanej wtedy odezwie \u017bOB. Czterodniowa akcja samoobrony op\u00f3\u017ani\u0142a ostateczn\u0105 likwidacj\u0119 getta i da\u0142a czas na przygotowanie do powstania. W ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy \u017bOB swoimi akcjami przeciwko Niemcom i \u017cydowskim kolaborantom wyrobi\u0142a sobie autorytet w\u015br\u00f3d ludno\u015bci getta. Z jej polecenia zacz\u0119to budowa\u0107 bunkry, ukryte przej\u015bcia mi\u0119dzy budynkami i tunele prowadz\u0105ce poza getto. Gromadzono zapasy \u017cywno\u015bci i broni. Nawi\u0105zano kontakty z polskimi organizacjami konspiracyjnymi (Armia Krajowa, Gwardia Ludowa, Polska Ludowa Akcja Niepodleg\u0142o\u015bciowa).<\/span><\/p>\n

Gdy 19 kwietnia 1943 r., w wigili\u0119 \u015bwi\u0119ta Pesach, niemieckie oddzia\u0142y licz\u0105ce 2 tys. ludzi wspierane przez czo\u0142gi i wozy pancerne ponownie wesz\u0142y do getta, do walki z nimi stan\u0119\u0142o kilkuset cz\u0142onk\u00f3w \u017bOB, podzielonych na 22 grupy bojowe pod dow\u00f3dztwem Anielewicza oraz ponad 150 bojowc\u00f3w \u017bZW. Przez pierwsze dni powsta\u0144cy prowadzili walki uliczne, atakuj\u0105c granatami i butelkami z benzyn\u0105 wkraczaj\u0105ce oddzia\u0142y niemieckie. Przy bramie getta przy ul. Wa\u0142owej bojowcy \u017bOB powstrzymali kolumn\u0119 SS detonuj\u0105c specjaln\u0105 min\u0119. Symbolem powstania sta\u0142y si\u0119 flaga \u017cydowska i polska zawieszone \u00a0na wysokiej kamienicy przy pl. Muranowskim, gdzie zaci\u0119ty op\u00f3r przez kilka dni stawia\u0142o zgrupowanie \u017bZW pod dow\u00f3dztwem Paw\u0142a Frenkla. Ci\u0119\u017ckie walki na terenie tzw. szopu szczotkarzy przy ul. \u015awi\u0119tojerskiej toczyli bojowcy \u017bOB dowodzeni przez Marka Edelmana. W pierwszym dniu powstania oddzia\u0142 dywersji AK podj\u0105\u0142 nieudan\u0105 pr\u00f3b\u0119 wysadzenia muru getta przy ul. Bonifraterskiej. Podczas powstania pod murami getta AK i GL przeprowadzi\u0142y jeszcze kilka akcji bojowych przeciwko Niemcom, jednak pomoc polskiego podziemia dla powstania by\u0142a bardzo ograniczona.<\/span><\/p>\n

Przebieg powstania w getcie warszawskim (kalendarium) >><\/span><\/strong><\/a><\/p>\n

Dalsze walki powsta\u0144cze polega\u0142y na obronie poszczeg\u00f3lnych bunkr\u00f3w i budynk\u00f3w. Niemcy systematycznie przeczesywali kolejne kwarta\u0142y ulic, pal\u0105c dom po domu. Do wykrytych bunkr\u00f3w, gdzie opr\u00f3cz bojownik\u00f3w ukrywali si\u0119 tak\u017ce cywile, wrzucali \u015bwiece dymne i niszczyli je przy pomocy materia\u0142\u00f3w wybuchowych. Dowodz\u0105cy si\u0142ami niemieckimi J\u00fcrgen Stroop poda\u0142 w swoim raporcie o zniszczeniu getta, \u017ce jego oddzia\u0142y uj\u0119\u0142y lub zabi\u0142y ponad 56 tys. \u017byd\u00f3w oraz wykry\u0142y 631 bunkr\u00f3w. Dane te s\u0105 zapewne zawy\u017cone. Historycy szacuj\u0105, \u017ce podczas likwidacji getta 7 tys. schwytanych \u017bydow Niemcy rozstrzelali na miejscu, 7 tys. wywie\u017ali na \u015bmier\u0107 do Treblinki, a 36 tys. deportowali do oboz\u00f3w pracy na Lubelszczy\u017anie. Jednocze\u015bnie po “aryjskiej stronie” Niemcy zintensyfikowali akcj\u0119 poszukiwania ukrywaj\u0105cych si\u0119 \u017byd\u00f3w, oferuj\u0105c za ich uj\u0119cie nagrody pieni\u0119\u017cne.<\/span><\/p>\n

Zaledwie kilkudziesi\u0119ciu powsta\u0144com uda\u0142o si\u0119 wydosta\u0107 kana\u0142ami i podziemnymi tunelami z p\u0142on\u0105cego getta. Wielu z nich zgin\u0119\u0142o nast\u0119pnie w wyniku denuncjacji, niekt\u00f3rzy wzi\u0119li udzia\u0142 w powstaniu warszawskim. 8\u00a0maja 1943 r. Niemcy otoczyli bunkier dow\u00f3dztwa \u017bOB przy ul. Mi\u0142ej 18. Ponad 100 bojowc\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich Mordechaj Anielewicz, udusi\u0142o si\u0119 dymem lub pope\u0142ni\u0142o samob\u00f3jstwo, nie chc\u0105c wpa\u015b\u0107 w r\u0119ce Niemc\u00f3w. Jednak walki pojedynczych grup powsta\u0144czych trwa\u0142y dalej, a\u017c do 16 maja. Tego dnia wieczorem na znak zwyci\u0119stwa Niemcy wysadzili w powietrze znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 poza terenem getta szcz\u0105tkowego Wielk\u0105 Synagog\u0119 przy ul. T\u0142omackie. Stroop zapisa\u0142 w swoim raporcie: \u201eBy\u0142a dzielnica \u017cydowska w Warszawie przesta\u0142a istnie\u0107\u201d. Po powstaniu Niemcy zr\u00f3wnali teren getta z ziemi\u0105.<\/span><\/p>\n

Podejmuj\u0105c walk\u0119 powsta\u0144cy nie mieli nadziei na zwyci\u0119stwo. Kierowa\u0142a nimi ch\u0119\u0107 odwetu na Niemcach, zadania wrogowi mo\u017cliwie wysokich strat, a przede wszystkim wybierali \u015bmier\u0107 z broni\u0105 w r\u0119ku. Powstanie w getcie warszawskim by\u0142o najwi\u0119kszym zbrojnym zrywem \u017byd\u00f3w podczas II wojny \u015bwiatowej, a zarazem pierwszym powstaniem miejskim w okupowanej Europie.<\/strong><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Powstanie w getcie warszawskim. POWSTANIE W GETCIE WARSZAWSKIM, FOT. HTTPS:\/\/COMMONS.WIKIMEDIA.ORG\/WIKI\/FILE:STROOP_REPORT_-_WARSAW_GHETTO_UPRISING_06B.JPG W otoczonym murem getcie warszawskim Niemcy st\u0142oczyli ponad 400 tys. \u017byd\u00f3w ze stolicy i okolicznych miasteczek, a tak\u017ce przesiedle\u0144c\u00f3w z ziem wcielonych do Rzeszy. Dziesi\u0105tki tysi\u0119cy zmar\u0142y z g\u0142odu i chor\u00f3b. 22 lipca 1942 r. rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 tzw. Wielka Akcja wysiedle\u0144cza. W ci\u0105gu dw\u00f3ch miesi\u0119cy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60581"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60581"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60581\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60584,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60581\/revisions\/60584"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}