{"id":61578,"date":"2018-05-25T17:09:01","date_gmt":"2018-05-25T15:09:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=61578"},"modified":"2018-05-24T14:31:02","modified_gmt":"2018-05-24T12:31:02","slug":"27-09-29","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=61578","title":{"rendered":"ERNEST SKALSKI: PIPES, NO I ROSJA"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>ERNEST SKALSKI: PIPES, NO I ROSJA<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Ernest Skalski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

Moja p\u00f3\u0142ka: \u201eRosja car\u00f3w\u201d, \u201eRewolucja rosyjska\u201d i\u00a0\u201eRosja bolszewik\u00f3w\u201d. Grube tomy, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na\u00a0trylogi\u0119 o\u00a0historii Rosji, od\u00a0zacz\u0105tk\u00f3w w\u00a0IX wieku a\u017c do\u00a0\u015bmierci Lenina w\u00a0roku 1924. Wielkie kompendium wiedzy, m\u0105dre analizy i\u00a0tekst czytaj\u0105cy si\u0119 jak thriller, jakim w\u00a0 gruncie rzeczy by\u0142a ta ca\u0142a historia.<\/strong><\/p>\n

Mam te\u017c niewielkie: \u201eKomunizm\u201d i\u00a0\u201eZamachowcy i\u00a0zdrajcy\u201d. Pierwsza zawiera kompletn\u0105 wiedz\u0119 o\u00a0tytu\u0142owym zjawisku: jego genez\u0119, histori\u0119, istot\u0119. Druga pozycja to\u00a0pocz\u0105tki rewolucyjnego terroru w\u00a0ostatnich dekadach imperium.<\/span><\/p>\n

Nie\u00a0powstrzymam si\u0119 by\u00a0powiedzie\u0107 o\u00a0opisanym tam wydarzeniu, kuriozalnym w\u00a0ponad tysi\u0105cletniej historii Rosji. W\u00a0roku 1874, rewolucjonistka Wiera Zasulicz rani\u0142a petersburskiego genera\u0142 gubernatora Trepowa strzelaj\u0105c do\u0144, a\u00a0s\u0105d przysi\u0119g\u0142ych\u2026 j\u0105 uniewinni\u0142 i\u00a0wyjecha\u0142a z\u00a0Rosji. Trocki, Litwinienko i\u00a0S. mieli zdecydowanie mniej szcz\u0119\u015bcia.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Richard Pipes<\/strong> w roku 2004<\/em><\/span><\/p>\n

Razem, mam pi\u0119\u0107 ksi\u0105\u017cek z\u00a0dwudziestu trzech, kt\u00f3re napisa\u0142 Richard Pipes, zmar\u0142y wczoraj, 17-go maja, w\u00a0wieku 94 lat. Te pozosta\u0142e osiemna\u015bcie pozycji znam z\u00a0opis\u00f3w. Mo\u017ce jeszcze co\u015b z\u00a0tego zd\u0105\u017c\u0119 przeczyta\u0107.<\/span><\/p>\n

Opr\u00f3cz ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re uplasowa\u0142y go w\u00a0naj\u015bci\u015blejszej czo\u0142\u00f3wce sowietolog\u00f3w i\u00a0historyk\u00f3w Rosji i\u00a0ZSRR, opr\u00f3cz czterdziestu lat pracy na\u00a0Uniwersytecie Harvard \u2013 ma on w\u00a0swym \u017cyciu epizod wykraczaj\u0105cy poza nauk\u0119. W\u00a0pocz\u0105tkach prezydentury Ronalda Reagana by\u0142 jego doradc\u0105 do\u00a0spraw ZSRR i\u00a0sowieckiego dominium w\u00a0Europie. Lokuj\u0105cy si\u0119 w\u00a0Bia\u0142ym Domu gubernator Kalifornii nie\u00a0mia\u0142 rozeznania w\u00a0tej\u00a0kluczowej dla Stan\u00f3w i\u00a0\u00f3wczesnego \u015bwiata materii. Pipes wsp\u00f3\u0142kszta\u0142towa\u0142 jego polityk\u0119, kt\u00f3ra\u00a0doprowadzi\u0142a do\u00a0prze\u0142omu w\u00a0zimnej wojnie zako\u0144czonej zwyci\u0119stwem demokratycznego Zachodu i\u00a0Polski przy tej\u00a0okazji.<\/span><\/p>\n

Tu warto uwzgl\u0119dni\u0107, \u017ce\u00a0jego doradztwo przypad\u0142o na\u00a0pocz\u0105tek stanu wojennego w\u00a0Polsce i\u00a0mia\u0142o wp\u0142yw na\u00a0postaw\u0119 Reagana wobec Warszawy i\u00a0Moskwy.<\/span><\/p>\n

Jako stypendysta US Information Agency by\u0142em u\u00a0Richarda Pipesa w\u00a0jego domu w\u00a0Bostonie trzydzie\u015bci lat temu. Rok 1988 to\u00a0by\u0142 okres\u00a0 Gorbaczowa, g\u0142asnosti i\u00a0pieriestrojki. Pipes obserwowa\u0142 te zmiany, orientowa\u0142 si\u0119 w\u00a0szczeg\u00f3\u0142ach, lecz\u00a0by\u0142 daleki od\u00a0entuzjazmu. Nie\u00a0pami\u0119tam szczeg\u00f3\u0142\u00f3w tej\u00a0rozmowy, a\u00a0robione po\u00a0niej notatki dawno zgubi\u0142em. Pami\u0119tam jednak\u017ce jego opini\u0119, \u017ce\u00a0je\u015bli twarda polityka wobec Moskwy skutkuje, to\u00a0trzeba j\u0105 dalej prowadzi\u0107. Zmiany zmianami, ale\u00a0to\u00a0ci\u0105gle jest to\u00a0samo pa\u0144stwo, z\u0142agodzenie \u00a0polityce mi\u0119dzynarodowej nie\u00a0oznacza jeszcze jej zmiany. Mog\u0119 s\u0105dzi\u0107, \u017ce\u00a0wypowiedziane przez\u00a0Reagana: \u201ePanie Gorbaczow, zburz pan ten mur!\u201d, to\u00a0w\u00a0jakim\u015b stopniu skutek wcze\u015bniejszego doradztwa Pipesa.<\/span><\/p>\n

To, \u017ce\u00a0m\u00f3wi\u0142 on swobodnie i\u00a0poprawnie po\u00a0polsku, nie\u00a0by\u0142o zaskakuj\u0105ce. By\u0142 to\u00a0jego native language, a\u00a0opu\u015bci\u0142 Polsk\u0119 maj\u0105c lat siedemna\u015bcie. Lecz\u00a0pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnym s\u0142ownictwem polskiego profesora, a\u00a0nie\u00a0przedwojennego gimnazjalisty z\u00a0inteligenckiej rodziny.<\/span><\/p>\n

\u2013 Jestem przeciw waszemu wst\u0119powaniu do\u00a0NATO, lecz\u00a0nie\u00a0przejmujcie si\u0119: na\u00a0pewno b\u0119dziecie przyj\u0119ci.<\/span><\/p>\n

Zaskoczy\u0142a mnie ta wypowied\u017a Pipesa na\u00a0spotkaniu w\u00a0\u201eGazecie Wyborczej\u201d , na\u00a0kr\u00f3tko przed\u00a0naszym wej\u015bciem do\u00a0Paktu. Wyja\u015bni\u0142, \u017ce\u00a0od\u00a0czasu rozmowy w\u00a0Bostonie zasz\u0142y zmiany. Rosja Jelcyna nie\u00a0jest ju\u017c Rosj\u0105 Bre\u017cniewa i\u00a0nawet Gorbaczowa. Przesta\u0142a by\u0107 gro\u017ana, a\u00a0mo\u017ce by\u0107 tak\u0105 znowu w\u00a0poczuciu zagro\u017cenia.<\/span><\/p>\n

Mo\u017cna si\u0119 z\u00a0tym nie\u00a0zgadza\u0107, ale\u00a0by\u0142o w\u00a0tym co\u015b na\u00a0rzeczy. Z\u00a0lenistwa nie\u00a0b\u0119d\u0119 sam tego rozwija\u0142. Zacytuj\u0119 fragment ksi\u0105\u017cki \u2013 rozmowy bu\u0142garskiego naukowca, politologa z\u00a0bu\u0142garskim komentatorem politycznym. Dostarczy\u0142 j\u0105 \u201eGazecie Wyborczej\u201d inny, szeroko znany w\u00a0\u015bwiecie politolog, Ivan Karstew. (Po\u00a0rosyjsku. Takim poliglot\u0105, by\u00a0zna\u0107 bu\u0142garski, to\u00a0ja nie\u00a0jestem)<\/span><\/p>\n

Arkadij Andriejew\u00a0<\/strong>(komentator): Wed\u0142ug jednego z\u00a0wyja\u015bnie\u0144 Reagan wygra\u0142 w\u00a0wy\u015bcigu zbroje\u0144 i\u00a0wyczerpa\u0142 si\u0142y bloku wschodniego<\/span>.<\/p>\n

Andriej Rajczew\u00a0<\/strong>(politolog): Gadanie. Stany nie\u00a0zdo\u0142a\u0142y wyczerpa\u0107 wyn\u0119dznia\u0142ej Kuby, ani nawet n\u0119dznej Korei P\u00f3\u0142nocnej, to\u00a0co tu m\u00f3wi\u0107 o\u00a0Zwi\u0105zku Radzieckim? A\u00a0Zach\u00f3d musia\u0142 zap\u0142aci\u0107 powa\u017cn\u0105 cen\u0119, poniewa\u017c by\u0142 to\u00a0powa\u017cny b\u0142\u0105d. Nie\u00a0wspominaj\u0105c ju\u017c nawet o\u00a0historycznej niesprawiedliwo\u015bci takiego twierdzenia \u2013 po\u00a0prostu nie\u00a0jest to\u00a0prawda. Nie\u00a0by\u0142o kl\u0119ski. Bu\u0142garia zosta\u0142a \u201euwolniona\u201d nie\u00a0z\u00a0powodu pot\u0119\u017cnych cios\u00f3w Stan\u00f3w Zjednoczonych, ale\u00a0z\u00a0powodu decyzji Zwi\u0105zku Radzieckiego, \u017ce\u00a0satelity wschodnioeuropejskie nie\u00a0s\u0105 ju\u017c mu potrzebne.<\/span><\/p>\n

W\u00a0taki czy\u00a0inny spos\u00f3b dosz\u0142o do\u00a0zmartwychwstania Rosji jako si\u0142y przeciwstawnej Zachodowi i\u00a0do\u00a0re\u017cimu prezydenta Putina, kt\u00f3ry\u00a0zreszt\u0105 rozpoczyna\u0142 si\u0119 zupe\u0142nie inaczej. Putin nie\u00a0doszed\u0142 do\u00a0w\u0142adzy na\u00a0fali antyzachodniej retoryki, nie\u00a0m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o\u00a0retoryce antyeuropejskiej. Wr\u0119cz przeciwnie, w\u00a02002 r. podni\u00f3s\u0142 nawet kwesti\u0119 przyst\u0105pienia Rosji do\u00a0UE. Owszem, istniej\u0105 wewn\u0119trzne powody zmiany kursu i\u00a0jestem sk\u0142onny wys\u0142ucha\u0107 niekt\u00f3rych socjolog\u00f3w i\u00a0politolog\u00f3w, m\u00f3wi\u0105cych o\u00a0stopniowym przesuwaniu si\u0119 struktur si\u0142owych do\u00a0centrum rosyjskiej polityki. Ale\u00a0to\u00a0nie\u00a0jest najwa\u017cniejsze. Najwa\u017cniejsze jest zachowanie Zachodu. W\u00a01990\/91. Zach\u00f3d zapewni\u0142, \u017ce\u00a0wojska obu Niemiec nie\u00a0znajd\u0105 si\u0119 na\u00a0wsch\u00f3d od\u00a0poprzednich granic bloku. Teraz wszystkie kraje Europy Wschodniej przyst\u0105pi\u0142y do\u00a0NATO, kolejnym krokiem ma by\u0107 przyj\u0119cie Gruzji i\u00a0Ukrainy.<\/span><\/p>\n

AA<\/strong>: Nikt oficjalnie nie\u00a0powiedzia\u0142: nie\u00a0przyjmujemy nowych cz\u0142onk\u00f3w do\u00a0NATO. Kraje Europy Wschodniej przyst\u0105pi\u0142y do\u00a0NATO suwerennie i\u00a0ca\u0142kowicie dobrowolnie.<\/span><\/p>\n

AR<\/strong>: M\u00f3wimy o\u00a0skutku. Zach\u00f3d sprowadzi\u0142\u00a0 sobie na\u00a0g\u0142ow\u0119 Rosj\u0119, kt\u00f3ra\u00a0go nienawidzi, kt\u00f3ra\u00a0w\u00a0pewnych warunkach jest gotowa nawet z\u00a0nim walczy\u0107. Pope\u0142niono gruby, straszliwy b\u0142\u0105d.<\/span><\/p>\n

Tyle panowie. Czy\u00a0taki rozw\u00f3j dwadzie\u015bcia lat temu przewidywa\u0142 Richard Pipes? Mo\u017ce\u00a0Andrzej Lubowski<\/span>\u00a0znajdzie w\u00a0Ameryce co\u015b z\u00a0jego wypowiedzi, ju\u017c w\u00a0XXI wieku.<\/span><\/p>\n

Jako stypendysta USIA by\u0142em przyj\u0119ty r\u00f3wnie\u017c przez\u00a0Zbigniewa Brzezi\u0144skiego, w\u00a0Uniwersytecie Georgetown. Zajmowa\u0142 wtedy tak\u00a0samo zdecydowane stanowisko jak Pipes w\u00a0stosunku do\u00a0ZSRR, tylko\u00a0si\u0119 przy tym dosadniej wyra\u017ca\u0142. R\u00f3wnie\u017c o\u00a0PRL<\/span>, kt\u00f3rego\u00a0przyw\u00f3dcy to\u00a0byli dla niego ch\u0142opki-roztropki, a\u00a0nie\u00a0politycy. Nawet bez\u00a0tych ch\u0142opk\u00f3w, znacznie z\u0142agodzony wariant tej\u00a0rozmowy w\u00a0\u201eTygodniku Powszechnym\u201d zdj\u0119\u0142a mi cenzura i\u00a0wszystko opublikowa\u0142em w\u00a0podziemnym \u201ePrzegl\u0105dzie Wiadomo\u015bci Agencyjnych\u201d, kt\u00f3ry\u00a0wsp\u00f3\u0142redagowa\u0142em.<\/span><\/p>\n

A\u00a0wspominam tu Brzezi\u0144skiego dlatego, \u017ce\u00a0i\u00a0on w\u00a0latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych odwiedzi\u0142 \u201eGazet\u0119 Wyborcz\u0105\u201d. Nie\u00a0by\u0142o spotkania, tylko\u00a0takie lu\u017ane rozmowy. W\u00a0przeciwie\u0144stwie do\u00a0Pipesa, Rosj\u0119 Jelcyna ocenia\u0142 niewiele lepiej ni\u017c ZSRR. By\u0142 zdecydowanym zwolennikiem rozszerzania i\u00a0umacniania NATO. Ka\u017cda Rosja \u2013 twierdzi\u0142 \u2013 liczy si\u0119 tylko\u00a0z\u00a0si\u0142\u0105.<\/span><\/p>\n

My\u015bla\u0142em wtedy i\u00a0my\u015bl\u0119 teraz, \u017ce\u00a0w\u00a0tym przypadku racj\u0119 mia\u0142 Zbigniew Brzezi\u0144ski, co w\u00a0niczym nie\u00a0umniejsza roli i\u00a0zas\u0142ug Richarda Pipesa.<\/span><\/p>\n

\"\"
\nKomentarz:<\/em><\/span>
\n PK: – <\/strong>wspominaj\u0105c Richarda Pipes\u2019a (fragmenty z\u00a0autobiografii pt.\u00a0\u017by\u0142em, wspomnienia niezale\u017cnego):<\/p>\n

\u201d do\u00a0roku 1926 Polska pr\u00f3bowa\u0142a i\u015b\u0107 drog\u0105 demokracji parlamentarnej, lecz\u00a0trudno\u015bci okaza\u0142y si\u0119 nie\u00a0do\u00a0przezwyci\u0119\u017cenia gdy\u00a0komuni\u015bci i\u00a0socjali\u015bci walczyli z\u00a0nacjonalistami, a\u00a0prawa mniejszo\u015bci narodowych, kt\u00f3re stanowi\u0142y prawie jedn\u0105 trzeci\u0105 kraju, by\u0142y brutalnie \u0142amane. (\u2026) Og\u00f3lna ocena polskiego antysemityzmu r\u00f3wnie\u017c wymaga pewnej korekty. Bez\u00a0w\u0105tpienia dla Polak\u00f3w g\u0142\u00f3wnym kryterium polsko\u015bci by\u0142a przynale\u017cno\u015b\u0107 do\u00a0Ko\u015bcio\u0142a katolickiego: tak\u00a0wi\u0119c\u00a0prawos\u0142awni<\/em>
\nUkrai\u0144cy b\u0105d\u017a \u017bydzi nie\u00a0byli uwa\u017cani za\u00a0prawdziwych Polak\u00f3w, bez\u00a0wzgl\u0119du na\u00a0to\u00a0jak bardzo byli propolscy w\u00a0swej kulturze i\u00a0lojalno\u015bci. Taki stan by\u0142 wynikiem 120 lat obcej okupacji, podczas kt\u00f3rej\u00a0Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki scala\u0142 nar\u00f3d. Ludno\u015b\u0107 polska na\u00a0og\u00f3\u0142 wrogo odnosi\u0142a si\u0119 do\u00a0\u017byd\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 to\u00a0postaw\u0119 przez\u00a0wieki wszczepia\u0142 jej Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. Nie\u00a0by\u0142 to\u00a0rasistowski antysemityzm lecz\u00a0nieco mniej bolesny \u2013 poniewa\u017c mo\u017cna by\u0142o go unikn\u0105\u0107, wyrzekaj\u0105c si\u0119 swojej religii i\u00a0swojego narodu, ale\u00a0w\u00f3wczas, w\u00a0oczach Polak\u00f3w taki cz\u0142owiek nie\u00a0przestawa\u0142 by\u0107 \u017bydem. Nie\u00a0by\u0142o jednak otwartej dyskryminacji \u017byd\u00f3w (z\u00a0wyj\u0105tkiem rz\u0105du i\u00a0wojska) ani progrom\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ortodoksyjnych \u017byd\u00f3w \u017cy\u0142a, z\u00a0w\u0142asnego wyboru, w\u00a0zwartych wsp\u00f3lnotach \u2013 poniewa\u017c taki styl \u017cycia u\u0142atwia\u0142 im praktykowanie swojej religii. \u017bydzi zasymilowani, tacy jak my, \u017cyli poza wsp\u00f3lnotami, w\u00a0\u015bwiecie \u201epomi\u0119dzy\u201d ale\u00a0musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce\u00a0o\u00a0wiele wi\u0119cej \u0142\u0105czy\u0142o mnie z\u00a0wykszta\u0142conymi Polakami, ni\u017c z\u00a0ortodoksyjnymi \u017bydami, kt\u00f3zy traktowali takich jak my jak apostat\u00f3w. (\u2026) Tak\u00a0d\u0142ugo jak Pi\u0142sudzki sta\u0142 na\u00a0czele pa\u0144stwa Polska nie\u00a0tolerowa\u0142a otwartego antysemityzmu. Prawie natychmiast po\u00a0jego \u015bmierci rz\u0105dy przej\u0119li genera\u0142owie i\u00a0pu\u0142kownicy, kt\u00f3rzy\u00a0s\u0142u\u017cyli pod\u00a0komend\u0105 Pi\u0142sudzkiego w\u00a0Legionach. Tendencj\u0105<\/em>
\ndominuj\u0105c\u0105 w\u00f3wczas na\u00a0\u015bwiecie by\u0142o d\u0105\u017cenie do\u00a0rz\u0105d\u00f3w dyktatorskich i\u00a0do\u00a0tworzenia blok\u00f3w politycznych o\u00a0charakterze jednopartyjnym. Polska nie\u00a0mog\u0142a unikn\u0105\u0107 losu wsp\u00f3lnego dla ca\u0142ej Europy pogr\u0105\u017conej w\u00a0depresji. (\u2026) W\u00a0mojej\u00a0szkole, gdzie przedtem katolicy i\u00a0\u017cydzi prowadzili odr\u0119bne lecz\u00a0przyjazne \u017cycie uczniowie debatowali teraz o\u00a0\u201ekwestii \u017cydowskiej\u201d. Pod\u00a0tym terminem rozumiano rzekomo szkodliwy, zbyt du\u017cy wp\u0142yw \u017byd\u00f3w na\u00a0polsk\u0105 gospodark\u0119 i\u00a0kultur\u0119. \u017bydowscy studenci cierpieli z\u00a0powodu fizycznych napa\u015bci, a\u00a0w\u00a0roku 1937 minister o\u015bwiaty, ulegaj\u0105c naciskom ze\u00a0strony faszyzuj\u0105cej Narodowej Demokracji, wyda\u0142 rozporz\u0105dzenie o\u00a0\u201egetcie \u0142awkowym\u201d, zmuszaj\u0105ce \u017cydowskich student\u00f3w do\u00a0zajmowania miejsc jedynie po\u00a0lewej stronie sal wyk\u0142adowych.\u201d<\/em><\/p>\n

\u201eWieczorem 12 grudnia 1981 roku zadzwoniono do\u00a0mnie z\u00a0Bia\u0142ego Domu i\u00a0poproszono o\u00a0natychmiastowe stawienie si\u0119 w\u00a0Pokoju Sytuacyjnym. (\u2026) W\u00a0chwili wybuchu polskiego kryzysu Bia\u0142y Dom nie\u00a0mia\u0142 doradcy do\u00a0spraw bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa. Dzi\u0119ki temu zyska\u0142em du\u017c\u0105 swobod\u0119 dzia\u0142ania, bo pe\u0142ni\u0105cy obowi\u0105zki doradcy admira\u0142 James Nance, wcze\u015bniej dow\u00f3dca lotniskowca, s\u0142abo zna\u0142 Europ\u0119 Wschodni\u0105. (\u2026) List Reagana do\u00a0Bre\u017cniewa, wys\u0142any 23 grudnia po\u00a0po\u0142udniu, stanowi\u0142 kompilacj\u0119 dw\u00f3ch wersji, pocz\u0105tek by\u0142 mojego\u00a0autorstwa, reszta pochodzi\u0142a z\u00a0tekstu Departamentu Stanu. (\u2026). Z\u00a0niezrozumia\u0142ych dla mnie powod\u00f3w usun\u0119li\u015bmy zdanie zaprzeczaj\u0105ce, \u017ce\u00a0Solidarno\u015b\u0107 jest organizacj\u0105 \u201ekontrrewolucyjn\u0105\u201d. W\u00a0li\u015bcie odrzucano stwierdzenie, \u017ce\u00a0wydarzenia w\u00a0Polsce s\u0105 jej spraw\u0105 wewn\u0119trzn\u0105, przypominaj\u0105c, \u017ce\u00a0w\u00a0miesi\u0105cach poprzedzaj\u0105cych wprowadzenie stanu wojennego Zwi\u0105zek Sowiecki wielokrotnie \u201emiesza\u0142 si\u0119 w\u00a0polskie sprawy\u201d gwa\u0142c\u0105c w\u00a0ten spos\u00f3b Akt Ko\u0144cowy Konferencji w\u00a0Helsinkach, kt\u00f3rego\u00a0by\u0142 sygnatariuszem. Je\u017celi ZSRR nie\u00a0przestanie wspiera\u0107 represyjnych dzia\u0142a\u0144 w\u0142adz polskich, \u201eStany Zjednoczone nie\u00a0b\u0119d\u0105 mia\u0142y innego wyj\u015bcia, jak tylko\u00a0podj\u0105\u0107 konkretne dzia\u0142ania dotycz\u0105ce ca\u0142ego zakresu naszych stosunk\u00f3w\u201d. (\u2026) Nazajutrz, w\u00a0wigili\u0119 Bo\u017cego Narodzenia, Reagan, odrzucaj\u0105c zastrze\u017cenia Deavera, wyg\u0142osi\u0142 przem\u00f3wienie w\u00a0du\u017cym stopniu oparte na\u00a0tek\u015bcie mojego\u00a0autorstwa. Rankiem w\u00a0dniu Bo\u017cego Narodzenia dowiedzia\u0142em si\u0119 \u017ce\u00a0teleksem przysz\u0142a odpowied\u017a Bre\u017cniewa na\u00a0list Reagana. Szybko j\u0105 przet\u0142umaczy\u0142em. Tak\u00a0jak si\u0119 spodziewa\u0142em, Bre\u017cniew oskar\u017cy\u0142 Reagana o\u00a0mieszanie si\u0119 w\u00a0wewn\u0119trzne sprawy Polski<\/em>
\ni udaj\u0105c, \u017ce\u00a0polski kryzys jest zako\u0144czony radzi\u0142 mu zaj\u0105\u0107 si\u0119 \u201epowa\u017cniejszymi\u201d kwestiami, takimi jak rozbrojenie.\u201d<\/em><\/p>\n

Czy lubicie czekolad\u0119 \u201eWawel\u201d ? Zak\u0142ada\u0142 j\u0105 w\u00a0Krakowie, jako fili\u0119 wiede\u0144skiej firmy \u201ePischinger & Co.\u201d m.in.\u00a0ojciec
\nRicharda Pipes\u2019a, Marek Pipes.<\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ERNEST SKALSKI: PIPES, NO I ROSJA Ernest Skalski   Moja p\u00f3\u0142ka: \u201eRosja car\u00f3w\u201d, \u201eRewolucja rosyjska\u201d i\u00a0\u201eRosja bolszewik\u00f3w\u201d. Grube tomy, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na\u00a0trylogi\u0119 o\u00a0historii Rosji, od\u00a0zacz\u0105tk\u00f3w w\u00a0IX wieku a\u017c do\u00a0\u015bmierci Lenina w\u00a0roku 1924. Wielkie kompendium wiedzy, m\u0105dre analizy i\u00a0tekst czytaj\u0105cy si\u0119 jak thriller, jakim w\u00a0 gruncie rzeczy by\u0142a ta ca\u0142a historia. Mam te\u017c niewielkie: \u201eKomunizm\u201d i\u00a0\u201eZamachowcy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61578"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61578"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61589,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61578\/revisions\/61589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}