{"id":61759,"date":"2018-06-30T17:09:15","date_gmt":"2018-06-30T15:09:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=61759"},"modified":"2018-06-21T12:59:25","modified_gmt":"2018-06-21T10:59:25","slug":"03-05-28","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=61759","title":{"rendered":"SPRAWIEDLIWI S\u0104 W\u015aR\u00d3D NAS…"},"content":{"rendered":"
<\/a>SPRAWIEDLIWI S\u0104 W\u015aR\u00d3D NAS…<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

PROF. ADAM DANIEL ROTFELD<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Sartre napisa\u0142 kiedy\u015b, \u017ce piek\u0142o to inni. Zapewne mia\u0142 racj\u0119. Jednak ten popularny w latach powojennych francuski intelektualista, filozof \u2013 egzystencjalista powinien doda\u0107: raj i szcz\u0119\u015bcie na ziemi to te\u017c inni. Mog\u0119 to po\u015bwiadczy\u0107 w\u0142asn\u0105 egzystencj\u0105.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie. We wczesnym dzieci\u0144stwie napotka\u0142em wielu ludzi dobrych, szlachetnych i bezinteresownie \u017cyczliwych. Niestety, nie znam wszystkich nazwisk. Dla mnie i moich najbli\u017cszych \u2013 rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w, mojej siostry i wujk\u00f3w, ciotek i kuzyn\u00f3w, dla ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci miasta Przemy\u015blany, w kt\u00f3rym si\u0119 urodzi\u0142em \u2013 miasta po\u0142o\u017conego na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od Lwowa \u2013 piek\u0142o zacz\u0119\u0142o si\u0119 latem 1941 roku. Po wkroczeniu do Galicji Wschodniej armii niemieckiej. Mia\u0142em wtedy trzy lata. Pami\u0119tam z tego okresu og\u00f3lny nastr\u00f3j zagro\u017cenia i kilka scen \u2013 akcje niemieckiej policji, \u0142apanki, ucieczki.<\/span><\/p>\n

P\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105 1941 r. na podw\u00f3rze naszego domu zajecha\u0142 w\u00f3z konny, z kt\u00f3rego wysiad\u0142 mnich w sutannie. Mia\u0142 na imi\u0119 Danii\u0142. Po polsku \u2013 Daniel. M\u0142ody wo\u017anica, kt\u00f3ry powozi\u0142 ko\u0144mi zwraca\u0142 si\u0119 do zakonnika po ukrai\u0144sku. (Wspominam tego wo\u017anic\u0119, poniewa\u017c 3 maja 2008 roku przy okazji uroczysto\u015bci zorganizowanej w Uniowie dla upami\u0119tnienia dzia\u0142alno\u015bci Archimandryty Klemensa podszed\u0142 do mnie starszy Pan i przedstawi\u0142 si\u0119: \u201ePowozi\u0142em ko\u0144mi i usadza\u0142em Pana na wozie na pro\u015bb\u0119 br. Daniela\u2026\u201d). Ojciec Daniel powiadomi\u0142 rodzic\u00f3w, \u017ce przywi\u00f3z\u0142 z monastyru w Uniowie moich kuzyn\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieli wr\u00f3ci\u0107 do swoich rodzin w Przemy\u015blanach. Przed po\u017cegnaniem zatrzyma\u0142 si\u0119 w drzwiach i zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do mojego ojca: \u201eMo\u017ce Pan Doktor po\u015ble do nas swojego syna?\u201d Wszyscy doro\u015bli zebrani w pokoju go\u015bcinnym spojrzeli na mnie. Zacz\u0119li mnie w po\u015bpiechu ubiera\u0107. \u015aciska\u0107, ca\u0142owa\u0107. Posadzili na wozie. Widzia\u0142em wtedy swoich rodzic\u00f3w po raz ostatni.<\/span><\/p>\n

W ten spos\u00f3b trafi\u0142em do klasztoru Studyt\u00f3w, kt\u00f3rego przeorem (ihumenem) by\u0142 Klemens Szeptycki, brat Metropolity Lwowa, Andrzeja Szeptyckiego. Ojciec Klemens by\u0142 wysokim m\u0119\u017cczyzn\u0105, mia\u0142 szlachetne, poci\u0105g\u0142e rysy twarzy, dobre \u017cyczliwe oczy. Promieniowa\u0142 spokojem. By\u0142 powa\u017cny, zamy\u015blony, m\u00f3wi\u0142 cichym g\u0142osem w spos\u00f3b wyra\u017any, z dobr\u0105 dykcj\u0105. Zosta\u0142 moim spowiednikiem.<\/span><\/p>\n

Po przyje\u017adzie do Uniowa zobaczy\u0142em w sali sypialnej kilkunastu innych ch\u0142opc\u00f3w. Zorientowa\u0142em si\u0119 po pewnym czasie, \u017ce trzech spo\u015br\u00f3d nich to dzieci z \u017cydowskich rodzin, kt\u00f3re przebywa\u0142y w Uniowie pod przybranymi nazwiskami.<\/span><\/p>\n

Rodzice nadali mi dwa imiona \u2013 Adam Daniel. Wo\u0142ano do mnie \u2013 Ada\u015b. Po ceremonii chrztu zosta\u0142em zarejestrowany jako Daniel Czerwi\u0144ski. Po wielu latach dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce udzielono mi schronienia w klasztorze z woli Metropolity lwowskiego arcybiskupa Andrzeja Szeptyckiego. Zgodnie z poleceniem Metropolity wszystkie greckokatolickie klasztory \u2013 m\u0119skie i \u017ce\u0144skie \u2013 udziela\u0142y w czasie wojny pomocy i ukrywa\u0142y prze\u015bladowanych w Galicji Wschodniej Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w. W ten spos\u00f3b uratowano \u017cycie co najmniej 150 os\u00f3b, g\u0142\u00f3wnie dzieci. Kilkoro z nich pozna\u0142em osobi\u015bcie.<\/span><\/p>\n

Pewnego dnia, ju\u017c po wycofaniu si\u0119 Niemc\u00f3w z Podola \u2013 by\u0142o to lato 1944 roku \u2013 znikn\u0105\u0142 z klasztoru jeden z ch\u0142opc\u00f3w, \u0141ewko Chami\u0144ski. Spotka\u0142em go po 50 latach w Newport (stan Rhode Island).Powr\u00f3ci\u0142 do rodowego nazwiska \u2013 dr Leon Chameides zosta\u0142 wybitnym ameryka\u0144skim pediatr\u0105 \u2013 kardiochirurgiem. Jego brat jest \u015bwiatowej s\u0142awy uczonym w zakresie nowoczesnych technologii informatycznych na jednym z uniwersytet\u00f3w w Australii. Kontakt z Leonem nawi\u0105za\u0142em przypadkowo. Rozpoznali\u015bmy si\u0119 dzi\u0119ki zdj\u0119ciu. Wykonano je w 1943 roku. By\u0142a to jedyna grupowa fotografia, jak\u0105 wszystkie dzieci otrzyma\u0142y w czasie pobytu w klasztorze. Kopi\u0119 tego zdj\u0119cia przekaza\u0142em w 2005 r. klasztorowi w Uniowie po uroczysto\u015bci ods\u0142oni\u0119cia tablicy, na kt\u00f3rej mosi\u0119\u017cny napis g\u0142osi: \u201eW ho\u0142dzie Metropolicie Andrzejowi Szeptyckiemu i Archimandrycie Klemensowi Szeptyckiemu \u2013 za ratowanie w czasie II wojny \u015bwiatowej \u017cycia dzieci polskich, ukrai\u0144skich i \u017cydowskich\u201d. Dzi\u015b fotografia ta zawieszona w Sali muzealnej Uniowskiej \u0141awry dokumentuje dla przysz\u0142ych pokole\u0144 niezwyk\u0142\u0105 rol\u0119, jak\u0105 Zakon Studyt\u00f3w odgrywa\u0142 w czasie wojny, udzielaj\u0105c schronienia i pomocy ludziom bezbronnym i prze\u015bladowanym. Zdj\u0119cie to widzia\u0142em r\u00f3wnie\u017c w Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie, kt\u00f3rego kopi\u0119 przekaza\u0142 tam dr Leon Chameides. Rol\u0119 Metropolity Andrzeja Szeptyckiego i ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty zakonnej Studyt\u00f3w bezpo\u015brednio po wojnie opisa\u0142 Kurt Lewin. Jego ksi\u0105\u017cka pt. Prze\u017cy\u0142em. Saga \u015awi\u0119tego Jura spisana w r. 1946 (wyd. Zeszyty Literackie, Warszawa 2006) jest nie tylko pi\u0119knym literackim \u015bwiadectwem zagro\u017ce\u0144 i bohaterstwa, po\u015bwi\u0119cenia i ryzyka, na jakie byli nara\u017ceni wszyscy zakonnicy, ale te\u017c u\u015bwiadamia, \u017ce dla ratowania jednego \u017cycia potrzebny by\u0142 cz\u0119sto \u0142a\u0144cuch wielu ludzi dobrej woli. Natomiast jeden donos do policji, Gestapo czy SS wystarcza\u0142, aby setki ludzi utraci\u0142y \u017cycie, trafi\u0142y do oboz\u00f3w koncentracyjnych lub oboz\u00f3w zag\u0142ady. Potwierdzaj\u0105 to losy Omelana Kowcza, proboszcza parafii \u015aw. Miko\u0142aja w Przemy\u015blanach. Ten ukrai\u0144ski kap\u0142an udziela\u0142 pomocy Polakom zagro\u017conym przez ukrai\u0144skich s\u0105siad\u00f3w. Na r\u00f3\u017cne sposoby pr\u00f3bowa\u0142 ratowa\u0107 \u017byd\u00f3w \u2013 wydawa\u0142 \u015bwiadectwa chrztu i inne dokumenty, kt\u00f3re mog\u0142y u\u0142atwi\u0107 prze\u017cycie. Na podstawie donosu zosta\u0142 przez Niemc\u00f3w aresztowany. Straci\u0142 \u017cycie w obozie koncentracyjnym w Majdanku. Papie\u017c Jan Pawe\u0142 II beatyfikowa\u0142 ks. Omelana Kowcza. Bra\u0142em udzia\u0142 w uroczysto\u015bciach konsekracji \u015bwi\u0105tyni pod jego wezwaniem zbudowanej w Przemy\u015blanach. W Lublinie i Majdanku uczestniczy\u0142em w ceremonii nadania imienia b\u0142ogos\u0142awionego Omelana Kowcza jednemu z lubelskich rond. Mieszka\u0144cy Przemy\u015blan s\u0105 dzi\u015b dumni z postawy swego rodaka. Jednak w czasie wojny by\u0142 w swoich dzia\u0142aniach osamotniony\u2026<\/span><\/p>\n

W kilka dni po uroczysto\u015bci umieszczenia pami\u0105tkowej tablicy na murach klasztoru w Uniowie, otrzyma\u0142em faksem list od profesora Roalda Hoffmanna z Cornell University. Profesor jest laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie chemii, a zarazem poet\u0105, eseist\u0105 i dramaturgiem. Jego sztuki z powodzeniem wystawiane s\u0105 na deskach teatr\u00f3w na Broadwayu. Z listu profesora dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce urodzi\u0142 si\u0119 w Z\u0142oczowie niedaleko Przemy\u015blan, a ukrywa\u0142 si\u0119 w wiejskiej szkole w Uniowie, w kt\u00f3rej ja rozpoczyna\u0142em swoj\u0105 edukacj\u0119. Roalda, jego matk\u0119 i cz\u0119\u015b\u0107 rodziny uratowa\u0142 na strychu mojej czteroklasowej szko\u0142y podstawowej w Uniowie nauczyciel nazwiskiem Diuk. Spotka\u0142em Roalda i jego \u2013 w\u00f3wczas jeszcze \u017cyj\u0105c\u0105 Matk\u0119 \u2013 w Nowym Jorku, jesieni\u0105 2005 roku, przy okazji swego udzia\u0142u w 60. jubileuszowej sesji Zgromadzenia Og\u00f3lnego Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych. W tomiku wierszy, kt\u00f3ry Roald mi podarowa\u0142 jest poemat Fields of Vision, kt\u00f3ry zaczyna si\u0119 od s\u0142\u00f3w:<\/span><\/p>\n

\u201eCh\u0142opiec ze strychu<\/span><\/p>\n

Obserwuje bawi\u0105ce si\u0119 dzieci,<\/span><\/p>\n

Ale one ci\u0105gle znikaj\u0105<\/span><\/p>\n

Poza ram\u0105 okna\u201d.<\/span><\/p>\n

Ch\u0142opcem, kt\u00f3ry przez dwa lata m\u00f3g\u0142 obserwowa\u0107 \u015bwiat tylko przez szpar\u0119 na strychu by\u0142 Roald, a ja by\u0142em w\u015br\u00f3d dzieci bawi\u0105cych si\u0119 obok szko\u0142y\u2026<\/span><\/p>\n

W innym wierszu, Game In the Attic 1943, wyobra\u017ania dziecka dyktuje autorowi takie marzenia:<\/span><\/p>\n

\u201eBy dotrze\u0107 z Uniowa do San Francisco,<\/span><\/p>\n

Powinna\u015b mamo zrobi\u0107 tak: po pierwsze<\/span><\/p>\n

Wyjdziesz na zakurzon\u0105 drog\u0119,<\/span><\/p>\n

Blisko ko\u015bcio\u0142a, poczekasz chwil\u0119<\/span><\/p>\n

Na ch\u0142opa, kt\u00f3ry wska\u017ce Ci<\/span><\/p>\n

G\u0142\u00f3wn\u0105 drog\u0119\u2026\u201d<\/span><\/p>\n

Wspominam tych kilka lu\u017ano ze sob\u0105 powi\u0105zanych os\u00f3b i fakt\u00f3w, by u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce z katastrofy, jak\u0105 by\u0142a Zag\u0142ada, uratowa\u0142a si\u0119 garstka. Dzi\u015b, jak paleontolodzy usi\u0142ujemy odtworzy\u0107 z ma\u0142ych fragment\u00f3w ko\u015bci zwierz\u0105t, kt\u00f3re zamieszkiwa\u0142y planet\u0119 przed milionami lat lub archeolodzy z zachowanych cz\u0119\u015bci glinianych naczy\u0144 i ozdobnych waz, jak wygl\u0105da\u0142o \u017cycie przed Katastrof\u0105. Skazani jeste\u015bmy na \u015bwiadectwa nielicznych, kt\u00f3rzy prze\u017cyli. Opowie\u015bci uratowanych od \u015bmierci nikomu \u017cycia nie przywr\u00f3c\u0105. Jednak przywr\u00f3c\u0105 pami\u0119\u0107 o tych Sprawiedliwych, kt\u00f3rzy ratowali honor wsi i miasteczek \u2013 honor ca\u0142ego narodu. Bo przecie\u017c takich wsi jak Uni\u00f3w, takich miast i miasteczek jak Przemy\u015blany by\u0142o w granicach Drugiej Rzeczypospolitej setki i tysi\u0105ce.<\/span><\/p>\n

Po blisko 50 latach od momentu, kiedy opu\u015bci\u0142 klasztor Studyt\u00f3w w Uniowie dr Leon Chameides napisa\u0142 do mnie z West Hartford w stanie Connecticut list, w kt\u00f3rym by\u0142o zdanie godne, by je przytoczy\u0107: \u201eJak dziwny i tajemniczy jest \u015bwiat! Kiedy widz\u0119 tych wszystkich spo\u015br\u00f3d nas, kt\u00f3rzy tak wiele czyni\u0105 dla swoich rodzin, spo\u0142ecze\u0144stwa i \u015bwiata, nie mog\u0119 pozby\u0107 si\u0119 my\u015bli, co te\u017c mog\u0142yby wnie\u015b\u0107 wszystkie te dzieci, kt\u00f3re nie prze\u017cy\u0142y\u201d.<\/span><\/p>\n

Leon ma racj\u0119. Z nielicznej przypadkowej grupy dzieci wyro\u015bli \u015bwiatowej s\u0142awy uczeni, pisarze, lekarze. W latach szkolnych obraca\u0142em si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w\u015br\u00f3d sierot wojennych. Refleksja, kt\u00f3ra nachodzi\u0142a mnie wtedy, towarzyszy mi po dzi\u015b dzie\u0144: jakie to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce dzieci te w czasie wojny trafi\u0142y na ludzi przyzwoitych, szlachetnych i odwa\u017cnych. Uni\u00f3w to przecie\u017c typowa, biedna galicyjska podkarpacka wioska, zagubiona w lasach z dala od g\u0142\u00f3wnych szlak\u00f3w komunikacyjnych. By\u0142 tam nauczyciel Diuk, kt\u00f3ry z nara\u017ceniem \u017cycia w\u0142asnego i ca\u0142ej swojej rodziny, uratowa\u0142 i podarowa\u0142 \u015bwiatu przysz\u0142ego laureata Nagrody Nobla. By\u0142 tam klasztor, kt\u00f3rego zakonnicy byli synami prostych ukrai\u0144skich ch\u0142op\u00f3w. Ta wsp\u00f3lnota zakonna Studyt\u00f3w (i wielu innych zgromadze\u0144 klasztornych) zas\u0142uguje na podziw i najwy\u017csze uznanie za to, \u017ce mia\u0142a odwag\u0119 sprzeciwi\u0107 si\u0119 z\u0142u. By\u0142o to mo\u017cliwe, poniewa\u017c duchowymi przewodnikami tej wsp\u00f3lnoty byli duszpasterze tej miary, co Metropolita Andrzej Szeptycki i jego brat Klemens Szeptycki. Stolica Apostolska doceni\u0142a wielko\u015b\u0107 duchow\u0105 i moraln\u0105 braci Szeptyckich. Jan Pawe\u0142 II wyni\u00f3s\u0142 na o\u0142tarze w czasie swej pami\u0119tnej pielgrzymki do Lwowa w 2001 roku Archimandryt\u0119 Zakonu Studyt\u00f3w Klemensa, a proces beatyfikacyjny Andrzeja Szeptyckiego znajduje si\u0119 w ostatnim stadium. Na Ukrainie Szeptyccy s\u0105 otoczeni kultem wiernych Ko\u015bcio\u0142a greckokatolickiego.<\/span><\/p>\n

Metropolita Andrzej Szeptycki zas\u0142uguje na to, aby przywr\u00f3ci\u0107 jego dobre imi\u0119 r\u00f3wnie\u017c poza Ukrain\u0105. NKWD i KGB \u2013 wrogie narodowi ukrai\u0144skiemu s\u0142u\u017cby specjalne \u2013 \u015bwiadomie oczernia\u0142y Jego imi\u0119. W li\u015bcie adresowanym do przewodnicz\u0105cego Yad Vashem z 24 listopada 2007 r. Kurt Lewin pisa\u0142: \u201eCi, kt\u00f3rzy prze\u017cyli (survivers), a w\u015br\u00f3d nich m\u00f3j brat Nathan Lewin, synowie rabina Chameidesa \u2013 prof. Leon Chameides i prof. Zvi Barnea \u2013 oraz prof. Adam Daniel Rotfeld, dr Oded Amarant, Pani Lilly Pohhman, zmar\u0142y prof. Podoshyn podejmowali wci\u0105\u017c na nowo starania, aby Metropolicie Andrzejowi Szeptyckiemu zapewni\u0107 uznanie przez Yad Vashem\u201d. Dodam od siebie, \u017ce Andrzej Szeptycki \u017cadnego aktu formalnego uznania ze strony jakiejkolwiek instytucji nie potrzebuje. Zabiegaj\u0105 o to ci wszyscy, kt\u00f3rzy jemu zawdzi\u0119czaj\u0105 uratowane \u017cycie. Przywracanie pami\u0119ci potrzebne jest te\u017c nowym pokoleniom, dla kt\u00f3rych pami\u0119\u0107 o \u017cyciu i dokonaniach Sprawiedliwych powinna by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 ich duchowej to\u017csamo\u015bci.<\/span><\/p>\n

Imiona Sprawiedliwych s\u0105 jak drogowskazy lub latarnie morskie. Wyznaczaj\u0105 drogi i potwierdzaj\u0105, \u017ce poszanowanie godno\u015bci ludzkiej by\u0142o mo\u017cliwe nawet w czasach najtrudniejszych, kiedy \u017cycie na ziemi by\u0142o piek\u0142em\u2026<\/span><\/p>\n

\n

Ze wst\u0119pu do albumu Polacy ratuj\u0105cy \u017byd\u00f3w w czasie Zag\u0142ady \u2013 Przywracanie pami\u0119ci, Warszawa 2008.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

SPRAWIEDLIWI S\u0104 W\u015aR\u00d3D NAS… PROF. ADAM DANIEL ROTFELD Sartre napisa\u0142 kiedy\u015b, \u017ce piek\u0142o to inni. Zapewne mia\u0142 racj\u0119. Jednak ten popularny w latach powojennych francuski intelektualista, filozof \u2013 egzystencjalista powinien doda\u0107: raj i szcz\u0119\u015bcie na ziemi to te\u017c inni. Mog\u0119 to po\u015bwiadczy\u0107 w\u0142asn\u0105 egzystencj\u0105. Mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie. We wczesnym dzieci\u0144stwie napotka\u0142em wielu ludzi dobrych, szlachetnych i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61759"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61759"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61759\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61763,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61759\/revisions\/61763"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}