{"id":62086,"date":"2018-06-20T17:09:16","date_gmt":"2018-06-20T15:09:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=62086"},"modified":"2018-06-11T14:34:03","modified_gmt":"2018-06-11T12:34:03","slug":"20-09-28","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=62086","title":{"rendered":"Cieszyn. Zmar\u0142 Richard Pipes"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Cieszyn. Zmar\u0142 Richard Pipes<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Adam Dylewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n


\nTytu\u0142 zdj\u0119cia: Richard Pipes
\nOpis zdj\u0119cia: Zdj\u0119cie portretowe Richarda Pipesa.
\nAutor zdj\u0119cia: Mariusz Kubik, www.mariuszkubik.pl
\nData wykonania zdj\u0119cia: 20.10.2004
\nMiejsce wykonania zdj\u0119cia: Warsaw
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons
\nSzeroko\u015b\u0107 i d\u0142ugo\u015b\u0107 geograficzna: 52.2495\u00b0 N \/ 20.9934\u00b0 E
\nID: 102686<\/p>\n

 <\/p>\n

17 maja 2018 r. zmar\u0142 w Cambridge w stanie Massachusetts\u00a0Richard Pipes<\/a>\u00a0\u2013 wielki historyk, znawca Rosji, potomek cieszy\u0144skiej rodziny fabrykant\u00f3w czekolady, antykomunista.<\/span><\/p>\n

O swoim pochodzeniu m\u00f3wi\u0142 \u201ejako Polak i jako \u017byd\u201d, dodaj\u0105c i\u017c ju\u017c pokolenie rodzic\u00f3w mia\u0142o wi\u0119cej wsp\u00f3lnego \u201ez wykszta\u0142conymi Polakami ni\u017c z ortodoksyjnymi \u017bydami\u201d. Jego urodzony we Lwowie ojciec bi\u0142 si\u0119 w I Brygadzie Legion\u00f3w pod nazwiskiem Marian Olszewski. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci z wielkim powodzeniem zaj\u0105\u0142 si\u0119 produkcj\u0105 czekolady \u2013 by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem cieszy\u0144skiej fabryki \u201eDea\u201d przy ul. B\u0142ogockiej. Matka Zofia z domu Haskelberg pochodzi\u0142a z Warszawy.<\/span><\/p>\n

Pierwsze lata \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 w Cieszynie. Ucz\u0119szcza\u0142 do synagogi\u00a0 przy ul. Michejdy, znany by\u0142 te\u017c z wizyt w sklepach z \u0142akociami przy ul. G\u0142\u0119bokiej (rachunki pokrywa\u0142 ojciec). W 1929 r. Pipesowie przeprowadzili si\u0119 do stolicy, zamieszkali przy Chmielnej 43, tam, gdzie dzi\u015b wznosi si\u0119 masyw Pa\u0142acu Kultury i Nauki. Kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w renomowanym gimnazjum im. Kreczmara przy ul. \u015aniadeckich i Wilczej. Co ciekawe, nale\u017ca\u0142 tam do najs\u0142abszych: \u201eBy\u0142em bardzo przeci\u0119tnym uczniem, cz\u0119sto karanym za z\u0142e zachowanie. Na moim ostatnim \u015bwiadectwie szkolnym widnieje przygn\u0119biaj\u0105cy rz\u0105dek dostatecznych, z wyj\u0105tkiem zachowania, za kt\u00f3re stopniem by\u0142 zaledwie dobry\u201d.<\/span><\/p>\n

Jeszcze przed wrze\u015bniem 1939 r. Pipesowie podj\u0119li decyzj\u0119 o ucieczce. Wyjechali jednak dopiero p\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105, ju\u017c pod okupacj\u0105 niemieck\u0105, na podstawie paszportu, w kt\u00f3rym piecz\u0119\u0107 podrobi\u0142 um\u00f3wiony grawer. Planowali przedosta\u0107 si\u0119 za Atlantyk. Przebywali najpierw w Rzymie, a nast\u0119pnie w Portugalii. Pomaga\u0142 im znajomy Marka Pipesa z Legion\u00f3w \u2013 gen. Boles\u0142aw Wieniawa-D\u0142ugoszowski.<\/span><\/p>\n

W 1940 r. Pipesowie przybyli do Stan\u00f3w Zjednoczonych, w 1943 r. otrzymali obywatelstwo. Odt\u0105d zacz\u0119\u0142a si\u0119 spektakularna kariera Richarda jako historyka, w latach 1950\u20131996 zwi\u0105zanego z Uniwersytetem Harvarda. Zajmowa\u0142 si\u0119 g\u0142ownie Rosj\u0105 i Zwi\u0105zkiem Sowieckim, swoje credo wyk\u0142adaj\u0105c w zdaniu: \u201eJako cz\u0142owiekowi urodzonemu w pa\u0144stwie s\u0105siaduj\u0105cym z Rosj\u0105 zosta\u0142y mi oszcz\u0119dzone romantyczne z\u0142udzenia na temat owego wielkiego kraju, tak powszechne w\u015br\u00f3d ludzi, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 ode\u0144 o tysi\u0105ce mil\u201d.<\/span><\/p>\n

Jego znajomo\u015b\u0107 Europy \u015arodkowo-Wschodniej zosta\u0142a wykorzystana przez ameryka\u0144sk\u0105 polityk\u0119 na najwy\u017cszym szczeblu. \u201eKiedy si\u0119 przekonano, \u017ce znam kilka j\u0119zyk\u00f3w obcych, w tym w\u0142oski, niemiecki i polski \u2013 co by\u0142o wtedy w Ameryce rzadko\u015bci\u0105 \u2013 od razu skierowano mnie do Intelligence Service (wywiad wojskowy). Kazano mi si\u0119 uczy\u0107 rosyjskiego\u201d. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z CIA, a w latach 1981\u20131982 by\u0142 doradc\u0105 do spraw ZSRR u boku Ronalda Reagana. Nale\u017ca\u0142 do \u201ejastrz\u0119bi\u201d \u2013 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u00f3w twardej ameryka\u0144skiej linii wobec Sowiet\u00f3w, w tym wprowadzenia sankcji. Jako jeden z niewielu \u201esowietolog\u00f3w\u201d przewidzia\u0142 rych\u0142y kres czerwonego imperium.<\/span><\/p>\n

Jego zwi\u0105zki z nauk\u0105 polsk\u0105 i ojczystym krajem nigdy nie zosta\u0142y przerwane. Polemizuj\u0105c z jego wizj\u0105 dziej\u00f3w Rosji i organicznego zwi\u0105zku pomi\u0119dzy imperium car\u00f3w i ZSRR, So\u0142\u017cenicyn krytykowa\u0142 jego \u201epolsk\u0105 perspektyw\u0119\u201d. Sam Pipes zreszt\u0105 nie odcina\u0142 si\u0119 od tego, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce wyra\u017cane przeze\u0144 \u201epogl\u0105dy nosz\u0105 niezatarte \u015blady wp\u0142ywu polskiej szko\u0142y studi\u00f3w nad Rosj\u0105\u201d, w tym dzie\u0142a Jana Kucharzewskiego\u00a0Od bia\u0142ego caratu do czerwonego<\/em>. By\u0142 cz\u0142onkiem zagranicznym Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci, cz\u0142onkiem Ameryka\u0144sko-Polskiej Rady Doradczej, doktorem\u00a0honoris<\/em>\u00a0causa<\/em>\u00a0uniwersytet\u00f3w \u015al\u0105skiego, Szczeci\u0144skiego i Warszawskiego. Otrzyma\u0142 Krzy\u017c Komandorski Orderu Zas\u0142ugi RP.<\/span><\/p>\n

Richard Pipes by\u0142 wybitnym pisarzem, nie tylko historycznym. Za osi\u0105gni\u0119cia w dziedzinie humanistyki George W. Bush uhonorowa\u0142 go The National Humanities Medal. W 2004 r. zosta\u0142 zaproszony przez Komitet Noblowski w Oslo do wyg\u0142oszenia cyklu tzw. wyk\u0142ad\u00f3w wiosennych, traktowanych jako nieformalna Nagroda Nobla w dziedzinie humanistyki (cykl\u00a0Triumf i upadek komunizmu rosyjskiego<\/em>). Sam opisa\u0142 swoj\u0105 niezwyk\u0142\u0105 biografi\u0119 w przet\u0142umaczonym na polski dziele\u00a0\u017by\u0142em. Wspomnienia niezale\u017cnego<\/em>. Ka\u017cdy, kto przestudiowa\u0142 jego\u00a0opus magnum<\/em>, trylogi\u0119:\u00a0Rosja car\u00f3w<\/em>,\u00a0Rewolucja rosyjska<\/em>,\u00a0Rosja bolszewik\u00f3w<\/em>\u00a0\u2013 wie, \u017ce to nie tylko g\u0142\u0119bokie, znakomite dzie\u0142o historyczne, ale te\u017c niepor\u00f3wnywalna z niczym, nieko\u0144cz\u0105ca si\u0119 intelektualna uczta.<\/span><\/p>\n

W 1994 r. zosta\u0142 nagrodzony tytu\u0142em Honorowego Obywatela Miasta Cieszyna. Powiedzia\u0142 w\u00f3wczas: \u201eDzi\u0119kuj\u0119 serdecznie za zaszczyt. B\u0119d\u0119 sobie wysoko ceni\u0142 fakt, \u017ce jestem obywatelem honorowym Cieszyna, gdzie urodzi\u0142em si\u0119 70 lat temu (\u2026). Wyj\u0105tkowym sentymentem darzy\u0142a to miasto moja matka, wi\u0119c ja r\u00f3wnie\u017c mam do niego szczeg\u00f3lny stosunek. Poza tym, w moim wieku zaczyna si\u0119 my\u015ble\u0107 o tzw. korzeniach, a one s\u0105 tam, gdzie przyszli\u015bmy na \u015bwiat. Pami\u0119tam ten hotel, ja tu mieszka\u0142em […] Pod brunatnym jeleniem\u201d [dzi\u015b jest tam restauracja o tej samej nazwie, pod adresem Rynek 20].<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cieszyn. Zmar\u0142 Richard Pipes Adam Dylewski Tytu\u0142 zdj\u0119cia: Richard Pipes Opis zdj\u0119cia: Zdj\u0119cie portretowe Richarda Pipesa. Autor zdj\u0119cia: Mariusz Kubik, www.mariuszkubik.pl Data wykonania zdj\u0119cia: 20.10.2004 Miejsce wykonania zdj\u0119cia: Warsaw \u0179r\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons Szeroko\u015b\u0107 i d\u0142ugo\u015b\u0107 geograficzna: 52.2495\u00b0 N \/ 20.9934\u00b0 E ID: 102686   17 maja 2018 r. zmar\u0142 w Cambridge w stanie Massachusetts\u00a0Richard Pipes\u00a0\u2013 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62086"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=62086"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62086\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62113,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62086\/revisions\/62113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=62086"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=62086"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=62086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}