{"id":62499,"date":"2018-07-05T17:09:16","date_gmt":"2018-07-05T15:09:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=62499"},"modified":"2018-07-05T07:13:57","modified_gmt":"2018-07-05T05:13:57","slug":"11-09-21","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=62499","title":{"rendered":"Ingmar Bergman u Hitlera. Kultowego re\u017cysera romans z faszyzmem"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/wyborcza.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/wyborcza.png\" alt=\"\" width=\"30%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/wyborcza.pl\/duzyformat\/7,127290,23608624,ingmar-bergman-u-hitlera-kultowego-rezysera-romans-z-faszyzmem.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ingmar Bergman u Hitlera. Kultowego re\u017cysera romans z faszyzmem<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Thomas Sj\u00f6berg<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"background: #d0e6fa; width: 710px; height: 15px;\" \/>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/bi.gazeta.pl\/im\/ae\/83\/16\/z23609006V,Palmgrenska-Samskolan-w--Sztokholmie--szkola--do-k.jpg&quot;\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #808080;\"><em>Palmgrenska Samskolan w Sztokholmie, szko\u0142a, do kt\u00f3rej ucz\u0119szcza\u0142 Ingmar Bergman. Zdj\u0119cie klasowe (Bergman drugi od prawej w tylnym rz\u0119dzie) (Fot. Archiwum Miejskie w Sztokholmie)<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Podczas pobytu w Niemczech Ingmar po raz pierwszy zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z estetyk\u0105 nazistowskiej rzeczywisto\u015bci, jej hierarchi\u0105, propagand\u0105 i masowymi imprezami. &#8220;Wyci\u0105gn\u0105\u0142em r\u0119k\u0119 i powiedzia\u0142em: Heil Hitler &#8211; by\u0142o to zabawne uczucie&#8221;<\/span><\/p>\n<section><\/section>\n<section><\/section>\n<section class=\"article-lead\"><span style=\"color: #000080;\">W czerwcu 1936 roku prawie 18-letni Ingmar wyjecha\u0142 z niewielkiego \u015bwiata, jakim dotychczas by\u0142 dla niego rynek i parafia w Sztokholmie, aby znale\u017a\u0107 si\u0119 w centrum najwa\u017cniejszych wydarze\u0144. Kiedy dotar\u0142 do Berlina, mia\u0142 za sob\u0105 nieprzespan\u0105 noc w poci\u0105gu i zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 zapozna\u0107 z pruskimi porz\u0105dkami. \u201eBiada mi, to straszne\u201d, napisa\u0142 w li\u015bcie do matki. \u201eDo jakiej dziury ja trafi\u0142em? Ale i tak jest tu zabawnie.<\/span><\/section>\n<section><\/section>\n<section class=\"article-lead\"><span style=\"color: #000080;\">Wszystko odbywa si\u0119 na rozkaz. Porcje jedzenia maj\u0105 t\u0119 sam\u0105 wielko\u015b\u0107. Wszystko ma taki sam kszta\u0142t. Wczoraj kazano nam zwiedza\u0107 aeroport, a potem nas wys\u0142ano na odczyt o Gustawie II Adolfie, kt\u00f3ry zamieni\u0142 si\u0119 w hymn pochwalny na cze\u015b\u0107 Hitlera\u201d.<\/span><\/section>\n<section class=\"article-text\">\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Hitler sprawowa\u0142 w\u0142adz\u0119 w Niemczech ju\u017c od trzech lat. Do os\u0142awionej \u201enocy kryszta\u0142owej\u201d mia\u0142o doj\u015b\u0107 za dwa lata, ale ataki na \u017byd\u00f3w trwa\u0142y w najlepsze. Bojkotowano ich sklepy, odebrano im prawa obywatelskie. Od kiedy Hitler doszed\u0142 do w\u0142adzy, w obozie koncentracyjnym w Dachau pod Monachium systematycznie mordowano albo zamieniano w niewolnik\u00f3w jego politycznych przeciwnik\u00f3w, \u017byd\u00f3w, komunist\u00f3w, homoseksualist\u00f3w i osoby niepe\u0142nosprawne.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Bergman przyjecha\u0142 do Niemiec nie tylko z pe\u0142n\u0105 walizk\u0105, ale tak\u017ce nafaszerowany nazistowsk\u0105 propagand\u0105, kt\u00f3rej nas\u0142ucha\u0142 si\u0119 w domu i szkole. Jego brat Dag by\u0142 jednym z za\u0142o\u017cycieli partii narodowosocjalistycznej, a ojciec wielokrotnie g\u0142osowa\u0142 na nazist\u00f3w w wyborach. Nauczyciele Ingmara wys\u0142awiali dawne Niemcy, niemieck\u0105 kultur\u0119 opiewano w szerokich kr\u0119gach. Nauczyciel gimnastyki je\u017adzi\u0142 ka\u017cdego lata do Bawarii na spotkania oficerskie. Zgodnie z tym, co m\u00f3wi\u0142 sam Bergman, niekt\u00f3rzy duchowni z jego parafii byli kryptonazistami, a bliscy przyjaciele rodzic\u00f3w \u017cywili ciep\u0142e uczucia do nazistowskich Niemiec.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201eDzi\u015b w nocy przespa\u0142em sze\u015b\u0107 godzin (teraz jest si\u00f3dma rano, pobudk\u0119 urz\u0105dzono nam o sz\u00f3stej). Kierownictwo naszej wycieczki \u015bpi chyba przez ca\u0142y czas. To Niemcy wszystko organizuj\u0105\u201d, pisa\u0142 Ingmar w li\u015bcie do domu.<\/span><\/p>\n<h2 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wierny nazista<\/span><\/h2>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Do Niemiec przyjecha\u0142 na wymian\u0119 jako tak zwany Austauschkind. By\u0142a to tradycja, kt\u00f3r\u0105 zapocz\u0105tkowano jeszcze przed pierwsz\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105. Niemieckie instytucje organizowa\u0142y pobyty niemieckich uczni\u00f3w w innych krajach. W tym samym czasie zagraniczni uczniowie przyje\u017cd\u017cali na wakacje do Niemiec. Po wojnie kraj popad\u0142 w kulturaln\u0105 izolacj\u0119 i wymiana m\u0142odzie\u017cy odbywa\u0142a si\u0119 tylko z pa\u0144stwami skandynawskimi.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p>Niemcy uznali, \u017ce starszego pokolenia nie da si\u0119 ju\u017c przekona\u0107 do zmiany pogl\u0105d\u00f3w, i ca\u0142\u0105 uwag\u0119 skupili na dzieciach.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Poprzez wykorzystanie sugestywnej przewagi niemieckiej m\u0142odzie\u017cy nad jej r\u00f3wie\u015bnikami w innych krajach zamierzali wykszta\u0142ci\u0107 pozytywne nastawienie do nazizmu w mo\u017cliwie jak najwi\u0119kszej liczbie spo\u0142ecze\u0144stw zamieszkuj\u0105cych pa\u0144stwa demokratyczne. Zdaniem Vilhelma Scharpa, kt\u00f3ry sporz\u0105dzi\u0142 na ten temat specjalny raport dla szwedzkiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych i od 1928 roku by\u0142 lektorem j\u0119zyka szwedzkiego na uniwersytecie w Berlinie, szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 \u2013 zgodnie z doktryn\u0105 o pokrewie\u0144stwie rasowym \u2013 nale\u017ca\u0142o po\u015bwi\u0119ci\u0107 Szwedom.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Podr\u00f3\u017c poci\u0105giem do Berlina nie by\u0142a zbyt przyjemna. Ingmar zastanawia\u0142 si\u0119, czy jego matka wie, jak wygl\u0105daj\u0105 niemieckie wagony trzeciej klasy.<\/span><\/p>\n<div id=\"banC2\" style=\"text-align: left;\"><\/div>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201eCa\u0142e wyposa\u017cenie \u2013 pisa\u0142 w li\u015bcie \u2013 jest wykonane z drewna. Przywyk\u0142em wprawdzie do niewygody, ale czego\u015b straszniejszego jeszcze nigdy nie do\u015bwiadczy\u0142em. (&#8230;) Dom, w kt\u00f3rym mieszkamy, przypomina ob\u00f3z koncentracyjny. W sali przebywa sto os\u00f3b, kt\u00f3re ostatniej nocy pysznie si\u0119 bawi\u0142y\u201d.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Nie by\u0142o nic szczeg\u00f3lnego w tym, \u017ce Ingmar odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do warunk\u00f3w panuj\u0105cych w obozach koncentracyjnych. Okre\u015blenia tego u\u017cywano ju\u017c na pocz\u0105tku XX wieku i na pewno wyst\u0119powa\u0142o ono w podr\u0119cznikach do historii u\u017cywanych w szkole Palmgrenska. Obozy by\u0142y jednym z instrument\u00f3w, kt\u00f3rymi europejskie pa\u0144stwa kolonialne pos\u0142ugiwa\u0142y si\u0119 w Afryce, \u017ceby zatrzyma\u0107 na miejscu lokaln\u0105 ludno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201eTrafi\u0142em do rodziny pastora w Turyngii, do niewielkiej miejscowo\u015bci o nazwie Haina, gdzie\u015b mi\u0119dzy Weimarem a Eisenach. Wie\u015b po\u0142o\u017cona by\u0142a w dolinie, w zamo\u017cnej okolicy. Mi\u0119dzy domami wi\u0142a si\u0119 leniwie m\u0119tna rzeczka (&#8230;)\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pan Haid by\u0142 pastorem, szczup\u0142ym m\u0119\u017cczyzn\u0105 o przyjaznym spojrzeniu niebieskich oczu. Nosi\u0142 bokobrody, czarny beret naci\u0105gni\u0119ty na czo\u0142o i zatyczki w uszach. Zdaniem Bergmana by\u0142 cz\u0142owiekiem oczytanym i muzykalnym, gra\u0142 na kilku instrumentach i \u015bpiewa\u0142 \u0142agodnym tenorem. Jego gruba \u017cona, Clara, zniszczona prac\u0105 kobieta, by\u0142a w pe\u0142ni pos\u0142uszna m\u0119\u017cowi i najcz\u0119\u015bciej przebywa\u0142a w kuchni. Od czasu do czasu klepa\u0142a szwedzkiego go\u015bcia nie\u015bmia\u0142o po policzku. Pani\u0105 Clar\u0119 lubili wszyscy, to ona by\u0142a sercem rodziny. T\u0119skni\u0142a za ojczyst\u0105 Szwajcari\u0105 i z trudem akceptowa\u0142a wszystko to, co w jej otoczeniu by\u0142o niemieckie. To ona wpad\u0142a na pomys\u0142, aby rodzina w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 w program wymiany m\u0142odzie\u017cy.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Z opisu Johannesa \u2013 jednego z syn\u00f3w gospodarza \u2013 wy\u0142ania si\u0119 posta\u0107 typowego, wiernego nazisty, jakby wyci\u0119tego z propagandowej ulotki nazistowskiej. By\u0142 wysoki, mia\u0142 jasne w\u0142osy i niebieskie oczy, szczery u\u015bmiech, ma\u0142e uszy i pocz\u0105tki zarostu na brodzie. W rodzinie nazywano go Hannes. To on wyjecha\u0142 potem do Sztokholmu, aby w ramach wymiany sp\u0119dzi\u0107 wakacje w domu szwedzkiego pastora.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Emilie [jedna z c\u00f3rek pastora] by\u0142a m\u0142od\u0105 atrakcyjn\u0105 kobiet\u0105, by\u0107 mo\u017ce troch\u0119 zakochan\u0105 w niezwyk\u0142ym go\u015bciu ze Sztokholmu. Przez wiele lat korespondowa\u0142a z Bergmanami. Kiedy jednak \u201eLaterna magica\u201d [p\u00f3\u017aniejsze wspomnienia Ingmara Bergmana] ukaza\u0142a si\u0119 w Niemczech, Emilie by\u0142a rozczarowana opisem jej rodziny. To prawda, \u017ce jej bracia dzia\u0142ali w Hitlerjugend, ale przecie\u017c Ingmar te\u017c by\u0142 entuzjastycznie nastawiony do tej organizacji. Kt\u00f3rego\u015b dnia stwierdzi\u0142 nawet, \u017ce tak\u017ce w Szwecji przyda\u0142by si\u0119 kto\u015b taki jak Hitler.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ingmar chcia\u0142 si\u0119 troch\u0119 rozejrze\u0107. Wiedzia\u0142, \u017ce jego znajoma, Else Sundblad, przebywa u pewnej rodziny w Konstancji nad Jeziorem Bode\u0144skim. W li\u015bcie wys\u0142anym do domu Ingmar szczeg\u00f3\u0142owo i entuzjastycznie opisuje dok\u0142adnie zaplanowan\u0105 podr\u00f3\u017c, (&#8230;) a list ko\u0144czy\u0142 si\u0119 s\u0142owami: \u201eHeil Hitler!\u201d.<\/span><\/p>\n<h2 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\">\u201eNiemcy, obud\u017acie si\u0119\u201d!<\/h2>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Podczas pobytu w Niemczech Ingmar po raz pierwszy zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z estetyk\u0105 nazistowskiej rzeczywisto\u015bci, jej hierarchi\u0105, propagand\u0105 i masowymi imprezami. Do tej pory ta rzeczywisto\u015b\u0107 istnia\u0142a jedynie w teorii, w wydaniu ojca, brata i ich przyjaci\u00f3\u0142. Jednak w Niemczech by\u0142a tak namacalna, \u017ce kt\u00f3rego\u015b dnia Ingmar spyta\u0142 Siegfrieda [gospodarza], czy tak jak wszyscy on te\u017c powinien unosi\u0107 r\u0119k\u0119 w hitlerowskim pozdrowieniu. \u201eWyci\u0105gn\u0105\u0142em r\u0119k\u0119 i powiedzia\u0142em: Heil Hitler, by\u0142o to zabawne uczucie\u201d \u2013 pisze Bergman w \u201eLaterna magica\u201d.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Poszed\u0142 te\u017c kiedy\u015b z Hannesem do szko\u0142y i s\u0142ucha\u0142, jak nauczyciel, kt\u00f3ry mia\u0142 na katedrze \u201eMein Kampf\u201d, czyta\u0142 uczniom teksty ze \u201eSt\u00fcrmera\u201d [propagandowa gazeta nazistowskich Niemiec]. Jego szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142 powtarzany stale przez nauczyciela zwrot \u201evon den Juden vergiftet\u201d (zatrute przez \u017byd\u00f3w). \u201eZapyta\u0142em p\u00f3\u017aniej, o co w tym wszystkim chodzi. Hannes za\u015bmia\u0142 si\u0119: Ach, Ingmarze, to wszystko nie jest dla cudzoziemc\u00f3w \u201d.<\/span><\/p>\n<\/section>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ingmar poszed\u0142 te\u017c na niedzieln\u0105 msz\u0119, \u017ceby pos\u0142ucha\u0107 kazania wyg\u0142aszanego przez pastora Haida. Nie odnosi\u0142o si\u0119 ono jednak do ewangelii, bo pastor wzi\u0105\u0142 za punkt wyj\u015bcia autobiografi\u0119 Hitlera i jego manifest polityczny. Po mszy, przy tradycyjnej kawie, Ingmara otoczyli ubrani w mundury parafianie, a on sam mia\u0142 wielokrotnie okazj\u0119 prze\u0107wiczy\u0107 hitlerowskie pozdrowienie.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wszystkie dzieci pa\u0144stwa Haid\u00f3w dzia\u0142a\u0142y w nazistowskich organizacjach m\u0142odzie\u017cowych: synowie w Hitlerjugend, c\u00f3rka w Zwi\u0105zku Niemieckich Dziewcz\u0105t. Uprawia\u0142y sporty, \u015bpiewa\u0142y, ta\u0144czy\u0142y, s\u0142ucha\u0142y odczyt\u00f3w, ogl\u0105da\u0142y filmy.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Tymczasem zbli\u017ca\u0142a si\u0119 wielka uroczysto\u015b\u0107: w dniach 3-5 lipca mia\u0142 si\u0119 odby\u0107 w Weimarze kongres partii nazistowskiej. Poprzedni zorganizowano dziesi\u0119\u0107 lat wcze\u015bniej, wi\u0119c by\u0142a to naprawd\u0119 niezwyk\u0142a okazja. W domu pastora prano i prasowano koszule, czyszczono buty i sk\u00f3rzane elementy umundurowania. W Weimarze panowa\u0142 podnios\u0142y nastr\u00f3j. Jedni mieszka\u0144cy w\u0142o\u017cyli od\u015bwi\u0119tne ubrania, inni mundury. Gra\u0142a orkiestra, domy zdobi\u0142y transparenty i girlandy z kwiat\u00f3w, przez ca\u0142y czas bi\u0142y dzwony, a na starym rynku rozstawi\u0142o si\u0119 weso\u0142e miasteczko. W operze wystawiano dzie\u0142o Wagnera \u201eRienzi\u201d, na wiecz\u00f3r szykowano pokaz sztucznych ogni. Wydrukowano nawet okoliczno\u015bciowe widok\u00f3wki i stempel z napisem \u201eNiemcy, obud\u017acie si\u0119\u201d, sprzedawano pami\u0105tkow\u0105 br\u0105zow\u0105 odznak\u0119.<\/span><\/p>\n<h2 class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\">\u201eMein Kampf\u201d jak \u201eOjcze nasz\u201d<\/h2>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Rodzina Haid\u00f3w mia\u0142a przydzielone bardzo dobre miejsca w pobli\u017cu trybuny honorowej. \u015awieci\u0142o s\u0142o\u0144ce, ale zanosi\u0142o si\u0119 na zmian\u0119 pogody. Na niebie gromadzi\u0142y si\u0119 burzowe chmury. Ingmar i jego towarzysze popijali piwo i jedli kanapki.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Opis przybycia Hitlera, kt\u00f3ry Bergman zamie\u015bci\u0142 w \u201eLaterna magica\u201d, jest porywaj\u0105cy. \u0141atwo zrozumie\u0107, dlaczego dzie\u0144 sp\u0119dzony w Weimarze zrobi\u0142 na nim tak silne wra\u017cenie.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201eNikt nie zwraca\u0142 uwagi na burz\u0119, ca\u0142e zainteresowanie, ca\u0142e uniesienie, ca\u0142a ta b\u0142ogo\u015b\u0107 koncentrowa\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 jednej jedynej postaci. Sta\u0142 nieruchomo w ogromnym czarnym samochodzie, kt\u00f3ry powoli skr\u0119ca\u0142 na rynek. Teraz odwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 i patrzy\u0142 na rycz\u0105cych, p\u0142acz\u0105cych, op\u0119tanych ludzi. Deszcz sp\u0142ywa\u0142 mu po twarzy, jego mundur \u015bciemnia\u0142 od wilgoci. Potem zszed\u0142 powoli na czerwony dywan i ruszy\u0142 samotnie ku trybunie honorowej. Jego \u015bwita trzyma\u0142a si\u0119 w oddaleniu. Nagle zrobi\u0142a si\u0119 cisza, tylko deszcz pluska\u0142 o bruk i balustrady. F\u00fchrer m\u00f3wi\u0142. By\u0142o to kr\u00f3tkie przem\u00f3wienie, nie zrozumia\u0142em z niego wiele, ale g\u0142os by\u0142 chwilami patetyczny, czasem \u017cartobliwy, gesty zsynchronizowane i dobrze dostosowane do sytuacji. Gdy mowa zosta\u0142a zako\u0144czona, wszyscy wykrzykn\u0119li swoje Heil!, burza usta\u0142a i gor\u0105ce \u015bwiat\u0142o przebi\u0142o si\u0119 przez niebieskoczarne chmury. Zagra\u0142a ogromna orkiestra, a z bocznych ulic wysypa\u0142a si\u0119 na rynek parada wok\u00f3\u0142 trybuny honorowej i dalej obok teatru i katedry\u201d.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"art_blockquote\"><p>Ingmar by\u0142 pod wielkim wra\u017ceniem. Dot\u0105d nie widzia\u0142 ani nie s\u0142ysza\u0142 niczego, co przypomina\u0142o eksplozj\u0119 tak niezmierzonej pot\u0119gi. Bled\u0142y przy niej kazania wyg\u0142aszane przez duchownych.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ingmar krzycza\u0142 tak samo jak wszyscy, tak samo jak wszyscy unosi\u0142 r\u0119k\u0119 w hitlerowskim pozdrowieniu i tak samo jak wszyscy ub\u00f3stwia\u0142 tego tajemniczego cz\u0142owieka z niewielkim w\u0105sikiem.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Chcia\u0142 lepiej zrozumie\u0107, co dzia\u0142o si\u0119 na rynku. Hannes wyt\u0142umaczy\u0142 mu wi\u0119c, \u017ce \u017bydzi eksploatowali niemiecki nar\u00f3d, a jego partyjni towarzysze zbudowali przeciwko komunizmowi bastion, kt\u00f3ry \u017bydzi konsekwentnie sabotowali, i \u017ce teraz Niemcy po prostu broni\u0105 si\u0119 przeciwko spiskowi. Rodzina Haid\u00f3w podarowa\u0142a Ingmarowi na urodziny portret Hitlera, kt\u00f3ry Hannes powiesi\u0142 nad jego \u0142\u00f3\u017ckiem, \u017ceby Ingmar przez ca\u0142y czas mia\u0142 go przed oczami.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Podarunek ten, podobnie jak ca\u0142y pobyt w Niemczech, odni\u00f3s\u0142 zamierzony skutek, zgodny z zamys\u0142em tw\u00f3rc\u00f3w programu wymiany m\u0142odzie\u017cy. Bergman nauczy\u0142 si\u0119 kocha\u0107 Hitlera w taki sam spos\u00f3b jak rodzina Haid\u00f3w. \u201ePrzez wiele lat by\u0142em po stronie Hitlera, cieszy\u0142em si\u0119 z jego sukces\u00f3w i martwi\u0142em pora\u017ckami. (\u2026) Jako Austauschkind, nieuodporniony i nieprzygotowany, wpad\u0142em w rzeczywisto\u015b\u0107 mieni\u0105c\u0105 si\u0119 idealizmem i kultem bohaterstwa. Zosta\u0142em ponadto poddany dzia\u0142aniu agresywno\u015bci, kt\u00f3ra w wysokim stopniu sz\u0142a w parze z moj\u0105 w\u0142asn\u0105. O\u015blepi\u0142 mnie zewn\u0119trzny blask. Nie widzia\u0142em ciemno\u015bci\u201d.<\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p class=\"art_paragraph\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><i>Ksi\u0105\u017cka\u00a0<b>Thomasa Sj\u00f6berga \u201eIngmar Bergman. Mi\u0142o\u015b\u0107, seks i zdrada\u201d<\/b>w t\u0142umaczeniu Wojciecha \u0141ygasia uka\u017ce si\u0119 14 lipca nak\u0142adem wydawnictwa Albatros<\/i><\/span><\/p>\n<hr style=\"background: #d0e6fa; width: 710px; height: 15px;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr style=\"width: 710px;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ingmar Bergman u Hitlera. Kultowego re\u017cysera romans z faszyzmem Thomas Sj\u00f6berg Palmgrenska Samskolan w Sztokholmie, szko\u0142a, do kt\u00f3rej ucz\u0119szcza\u0142 Ingmar Bergman. Zdj\u0119cie klasowe (Bergman drugi od prawej w tylnym rz\u0119dzie) (Fot. Archiwum Miejskie w Sztokholmie) Podczas pobytu w Niemczech Ingmar po raz pierwszy zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z estetyk\u0105 nazistowskiej rzeczywisto\u015bci, jej hierarchi\u0105, propagand\u0105 i masowymi imprezami. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62499"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=62499"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62499\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62510,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62499\/revisions\/62510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=62499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=62499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=62499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}