{"id":63592,"date":"2018-08-26T17:08:09","date_gmt":"2018-08-26T15:08:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=63592"},"modified":"2018-08-25T18:44:10","modified_gmt":"2018-08-25T16:44:10","slug":"30-09-22","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=63592","title":{"rendered":"Ginczanka to poetka, nie nowa woda mineralna!"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Ginczanka to poetka, nie nowa woda mineralna! Rudnicki odkrywa najja\u015bniejsz\u0105 gwiazd\u0119 przedwojennej literatury<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Janusz Rudnicki<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Zuzanna Ginczanka (East News)<\/em><\/span><\/p>\n

Okrzyki: “\u017b\u0105damy ghetta dla \u017byd\u00f3w!”, przyjmuje z dumn\u0105 wy\u017cszo\u015bci\u0105. Potrafi te\u017c by\u0107 cool, na bal maskowy do Hotelu Europejskiego przychodzi z walizk\u0105 z napisem “Jutro na Madagaskar”. Na szmalcowniczce zem\u015bci si\u0119 w ostatnim, genialnym wierszu. Zuzanna Ginczanka, poetka, kt\u00f3r\u0105 zachwyca\u0142 si\u0119 Tuwim.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Parodiuj\u0119 styl autorki: Kochany Czytelniczku m\u00f3j. Masz teraz pod pach\u0105 sobotni numer \u201eGazety Wyborczej\u201d. Zmierzasz z nim do domu, aby w jego zaciszu odda\u0107 si\u0119 lekturze. Ju\u017c jeste\u015b prawie pod klatk\u0105, kiedy wpada na ciebie s\u0105siad i rad nierad przystajesz. S\u0105siad jest rozpromieniony jak nigdy i m\u00f3wi, widz\u0119, co s\u0105siad ma pod pach\u0105, polecam, polecam gor\u0105co lektur\u0119 tekstu pi\u00f3ra Janusza Rudnickiego. Co\u015b tam jeszcze m\u00f3wi o pogodzie, ale ty dzi\u0119kujesz i p\u0119dzisz do mieszkania i w jego zaciszu otwierasz \u201eWyborcz\u0105\u201d na tej stronie w\u0142a\u015bnie, na kt\u00f3rej teraz jeste\u015b. Dzie\u0144 dobry, to ja. Teraz usi\u0105dziesz na roz\u0142o\u017cystym fotelu i b\u0119dziesz czyta\u0142 o czytaniu \u201eMusisz tam wr\u00f3ci\u0107\u201d. Koniec parodii.<\/span><\/p>\n

Przyznam si\u0119 od razu, \u017ce wstyd si\u0119 przyzna\u0107, jak p\u00f3\u017ano si\u0119 o niej dowiedzia\u0142em. Znasz Ginczank\u0119, zapyta\u0142 kto\u015b, a ja, \u017ce nie, nie pi\u0142em. My\u015bla\u0142em, \u017ce chodzi o now\u0105 wod\u0119 mineraln\u0105. Przeczyta\u0142em jej \u201eNon omnis moriar\u201d, czyli \u201enie wszystek umr\u0119\u201d, ten powalaj\u0105cy wiersz-testament do dozorczyni (Horacy i S\u0142owacki jako trop), kt\u00f3ra wyda\u0142a jej kryj\u00f3wk\u0119 Niemcom i kiedy tylko wysz\u0142a ksi\u0105\u017cka z Ginczank\u0105 w tytule, rzuci\u0142em si\u0119 na ni\u0105 jak pies na ko\u015b\u0107. I…<\/span><\/p>\n

I zakrztusi\u0142em si\u0119. Wpad\u0142a mi w \u017cydowsk\u0105 uliczk\u0119, jak mawiali goje, w mie\u015bcie R\u00f3wne, sk\u0105d pochodzi\u0142y Zuzanna Ginczanka i jej przyjaci\u00f3\u0142ka Lusia Gelmont. Tre\u015b\u0107 jak najbardziej, ksi\u0105\u017cka wa\u017cna, ksi\u0105\u017cka istotna. Nie tylko ze wzgl\u0119du na sam\u0105 Ginczank\u0119 i jej wiadomy los, ale tak\u017ce kadry z \u017cycia polskich \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 i pod czujnym okiem polskich szmalcownik\u00f3w, a forma? No taka, \u017ce co teraz, recenzencie? Da\u0107 si\u0119 zaszanta\u017cowa\u0107, bo chodzi o to, co wy\u017cej? Z\u0142o\u017cy\u0107 bro\u0144 i napisa\u0107, \u017ce cel u\u015bwi\u0119ca \u015brodki, nawet wtedy kiedy te s\u0105 tak rzewne jak tu w\u0142a\u015bnie? Czy broni nie z\u0142o\u017cy\u0107, a niepodleg\u0142o\u015bci literatury broni\u0107 do krwi ostatniej? No, bo jak prze\u0142kn\u0105\u0107 to nieszcz\u0119sne w \u201eMusisz tam wr\u00f3ci\u0107\u201d apostrofowanie? Kt\u00f3re ju\u017c jako takie ma w sobie zaprogramowany kicz? A tu jeszcze zwr\u00f3cone do osoby drugiej, jakby by\u0142o ma\u0142o. I jakby by\u0142o ma\u0142o \u2013 c\u00f3rka do matki, Maria Stauber to bowiem Lusi c\u00f3rka.<\/span><\/p>\n

Tak to si\u0119 mniej wi\u0119cej wije: Lusie\u0144ko, matko moja, masz dzi\u015b sto prawie lat i straci\u0142a\u015b pami\u0119\u0107. Mylisz mnie, twoj\u0105 c\u00f3rk\u0119, z twoj\u0105 siostr\u0105, dlatego opowiem ci twoje \u017cycie. Przyrzekam ci, mamo, \u017ce b\u0119dziemy st\u0105pa\u0107 ostro\u017cnie, na czubkach palc\u00f3w, omija\u0107 z daleka miny b\u00f3lu, trz\u0119sawiska niedopowiedze\u0144. Cisz\u0119 wok\u00f3\u0142 tych, co zgin\u0119li, rozpostar\u0142a\u015b jak ca\u0142un. Dzielnie pe\u0142ni\u0142a\u015b swoj\u0105 rol\u0119 matki. Codziennie ulatuj\u0105 twoje si\u0142y, ulatuje \u017cycie, wi\u0119c teraz ja, twoja c\u00f3rka, stoj\u0119 na jego stra\u017cy, wdmuchuj\u0119 w ciebie ciep\u0142o moich uczu\u0107, od kt\u00f3rych o\u017cywiasz si\u0119…<\/span><\/p>\n

Autorka o tym, co lubi\u0142a najbardziej ma\u0142a Ginczanka.\u00a0Lubi\u0142a klucze z babcinej szuflady, gwi\u017cd\u017ce na nich r\u00f3\u017cne smutne melodyjki, bo piszcz\u0105 tak \u015bmiesznie: ciiiieniiiiutko, leciiiiutko<\/i>. Autorka o tym, co czuje, kiedy dzi\u015b w Warszawie na Szpitalnej 5 odwiedza mieszkanie, w kt\u00f3rym mieszka\u0142a Ginczanka.\u00a0Czuje jej oddech, kt\u00f3ry \u0142askocze jej kark.<\/i>\u00a0Dobra, to jeszcze nie boli, ale to ju\u017c tak \u2013 ot\u00f3\u017c wie Maria Stauber, co Zuza chce jej powiedzie\u0107, a mianowicie:\u00a0Id\u017a. Prosz\u0119 ci\u0119. Id\u017a dalej. Tak trzeba.<\/i>\u00a0I w tym momencie obowi\u0105zkiem moim jest napisa\u0107, co nast\u0119puje: tak jak istnieje karp po \u017cydowsku, tak istnieje w literaturze kicz po \u017cydowsku.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\n
\n
\n