{"id":64167,"date":"2018-09-27T17:09:16","date_gmt":"2018-09-27T15:09:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=64167"},"modified":"2018-09-27T08:51:38","modified_gmt":"2018-09-27T06:51:38","slug":"29-09-24","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=64167","title":{"rendered":"Andrzej Krakowski: Sta\u0142em si\u0119 Polakiem, jak wyjecha\u0142em z Polski"},"content":{"rendered":"
<\/a>Andrzej Krakowski: Sta\u0142em si\u0119 Polakiem, jak wyjecha\u0142em z Polski<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Styl.pl<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Paradoks polega na tym, \u017ce ja si\u0119 sta\u0142em Polakiem, jak wyjecha\u0142em z Polski – m\u00f3wi Andrzej Krakowski, re\u017cyser, scenarzysta, producent filmowy.<\/strong><\/p>\n

Andrzej Krakowski \/materia\u0142y prasowe<\/em><\/span><\/p>\n

W ubieg\u0142ym sezonie teatralnym by\u0142o kilka spektakli wok\u00f3\u0142 Marca ’68 – by\u0142 spektakl Krystyny Jandy, konkurs w TR Warszawa i POLIN, przedstawienia Micha\u0142a Zadary i Anny Smolar… W\u0142a\u015bciwie spo\u015br\u00f3d tych os\u00f3b jeste\u015b jedynym, kt\u00f3ry do\u015bwiadczy\u0142 wydarze\u0144 marcowych bezpo\u015brednio. Dlatego chcia\u0142am zapyta\u0107 Ci\u0119, jak si\u0119 czujesz z tym, \u017ce wracasz tutaj do Polski, \u017ce jeste\u015b tu i robisz spektakl – a nie film, bo film ju\u017c powsta\u0142…<\/strong><\/p>\n

Andrzej Krakowski:<\/strong> No, film\u00f3w powsta\u0142o kilka… Na temat Marca zrobi\u0142em “Farewell to my country”, ale temat Polski przewija si\u0119 w bardzo wielu moich filmach. Np. “Triumph of the spirit”, kt\u00f3ry nakr\u0119cili\u015bmy w ’90 roku w Auschwitz. To by\u0142a historia greckiego boksera, \u017byda, kt\u00f3ry z Salonik zosta\u0142 przetransportowany do obozu w Auschwitz. Ci bokserzy tam byli jak wsp\u00f3\u0142cze\u015bni gladiatorzy: jak wygra\u0142e\u015b, to prze\u017cy\u0142e\u015b, jak przegra\u0142e\u015b, to dosta\u0142e\u015b kulk\u0119 w g\u0142ow\u0119. On prze\u017cy\u0142. Nie tylko prze\u017cy\u0142, ale by\u0142 z nami na planie tego filmu.<\/span><\/p>\n

– Potem by\u0142 “Eminent domain”, kr\u0119cony w Warszawie. Nawet w filmie, kt\u00f3ry zrobili\u015bmy w Gwatemali jakie\u015b polskie elementy si\u0119 przewin\u0119\u0142y.<\/span><\/p>\n

– Ale je\u015bli chodzi konkretnie o spraw\u0119 \u017cydowsk\u0105 w Polsce, to nawet “Farewell to my country” ko\u0144czy si\u0119 wyjazdem z kraju. Nie wnika\u0142em w to, co si\u0119 dzieje z bohaterami po wyje\u017adzie. A “Rejwach” to jest pierwszy raz od 50 lat, kiedy pracuj\u0119 w Polsce z polskimi aktorami, w polskim teatrze, po polsku.<\/span><\/p>\n

I jaki cel ci towarzyszy w tej pracy?<\/strong><\/p>\n

– Cel, dla kt\u00f3rego ja to robi\u0119 jest bardzo prosty. Chc\u0119 nawi\u0105za\u0107 dialog. Nie oczekuj\u0119, \u017ce po zgaszeniu \u015bwiat\u0142a, po ko\u0144cu sztuki, wszyscy si\u0119 sobie rzuc\u0105 w obj\u0119cia, ale mam nadziej\u0119, \u017ce ludzie zaczn\u0105 patrze\u0107 na pewne problemy troch\u0119 inaczej. Jest bardzo du\u017co os\u00f3b, kt\u00f3re krzywdz\u0105 innych, nie zdaj\u0105c sobie sprawy z tego, \u017ce krzywdz\u0105. Maj\u0105 zani\u017cone normy, standardy moralne – to wychodzi w “Rejwachu”. Chcia\u0142bym pokaza\u0107 to w prosty spos\u00f3b, bo Miko\u0142aj Grynberg pisze w spos\u00f3b nies\u0142ychanie lapidarny. Tak jakby sobie nie zdawa\u0142 sprawy, chocia\u017c \u015bwietnie wie, \u017ce pokazuje ob\u0142ud\u0119 i fa\u0142sz. W tej sztuce nie ma ani jednej negatywnej postaci, bo wszyscy ludzie, kt\u00f3rzy si\u0119 w niej pojawiaj\u0105, uwa\u017caj\u0105 siebie za porz\u0105dnych. A to, \u017ce bije z nich ksenofobia, antysemityzm, nietolerancja, brak zrozumienia czy brak empatii, to ju\u017c niewa\u017cne. Czy to moralnie uczciwe, \u017ce uwa\u017caj\u0105, i\u017c ratowali \u017cycie \u017bydom podczas wojny, bo ich nie wydawali Niemcom? Go\u0142da mi powiedzia\u0142a: “S\u0142uchaj, to jest ryzykowny temat”. A ja m\u00f3wi\u0119: co mi si\u0119 mo\u017ce sta\u0107? Jeszcze raz mnie z Polski wyrzuc\u0105? Ja mam ten komfort, kt\u00f3rego inni nie maj\u0105.<\/span><\/p>\n

My\u015blisz, \u017ce to, \u017ce mieszkasz w Stanach daje ci pewien dystans, perspektyw\u0119, z kt\u00f3rej mo\u017cesz powiedzie\u0107 wi\u0119cej, odwa\u017cniej, mocniej?<\/strong><\/p>\n

– Moja perspektywa jest na pewno perspektyw\u0105 Amerykanina, nie Polaka. Tu padnie kilka ostrych s\u0142\u00f3w, ale nikt nikogo nie obra\u017ca. Ta sztuka ma by\u0107 pocz\u0105tkiem dialogu, jest te\u017c w niej zal\u0105\u017cek jakiej\u015b rekoncyliacji, jakiego\u015b zrozumienia.<\/span><\/p>\n

A czym si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105 dla ciebie materie filmu i teatru? Dlaczego pomys\u0142 na “Rejwach” zmaterializowa\u0142 si\u0119 jako pomys\u0142 teatralny?<\/strong><\/p>\n

– Ten pomys\u0142 si\u0119 zmaterializowa\u0142 w formie sztuki w teatrze dlatego, \u017ce wszyscy uwa\u017cali, \u017ce jest taki nieteatralny. “Rejwach” to 31 opowiada\u0144, kr\u00f3ciute\u0144kich, najd\u0142u\u017csze chyba ma 2 strony, a – jak tak rozmawiali\u015bmy z Miko\u0142ajem Grynbergiem – znajduje si\u0119 w nim ca\u0142y katalog l\u0119k\u00f3w. Je\u017celi te opowiadania \u0142\u0105czy jaki\u015b wsp\u00f3lny mianownik, to jest nim pisarz, kt\u00f3ry zebra\u0142 je wszystkie. Ka\u017cda z tych opowie\u015bci jest o r\u00f3\u017cnych formach l\u0119ku, strachu i uprzedze\u0144. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce najpro\u015bciej jest to przekaza\u0107 w teatrze. Mam wra\u017cenie, \u017ce to, o czym traktuje “Rejwach”, sta\u0142o si\u0119 nies\u0142ychanie wa\u017cne w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym teraz \u017cyjemy… Przyjecha\u0142em po 50 latach do kraju, w kt\u00f3rym z ka\u017cdego k\u0105ta wyziera strach, ludzie si\u0119 boj\u0105 tego, co wiedz\u0105 i tego, czego nie wiedz\u0105. To jest paradoks, masz protesty przeciwko imigrantom, a tych imigrant\u00f3w w og\u00f3le nie ma, ludzie si\u0119 boj\u0105 nie wiadomo czego.<\/span><\/p>\n

Wyjecha\u0142e\u015b do Los Angeles do szko\u0142y filmowej. Pojecha\u0142e\u015b tam na p\u00f3\u0142 roku, a w trakcie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pojecha\u0142e\u015b na d\u0142u\u017cej. Mo\u017cemy odtworzy\u0107 ten moment? To pytanie wynika z mojej ciekawo\u015bci i przekonania, \u017ce gdybym wyjecha\u0142a – tak jak Ty – do Ameryki na stypendium, to pomy\u015bla\u0142abym sobie, \u017ce \u015bwietnie, otwiera mi si\u0119 \u015bwiat, do kt\u00f3rego nie mam dost\u0119pu… To jest takie przekorne pytanie: czy my\u015bla\u0142e\u015b, \u017ce masz szcz\u0119\u015bcie, \u017ce wyjecha\u0142e\u015b?<\/strong><\/p>\n

– Nie. Nigdy sobie tego nie pomy\u015bla\u0142em. Nie ma \u0142atwych emigracji. S\u0105 zawody, kt\u00f3re s\u0105 \u0142atwiejsze, w kt\u00f3rych pro\u015bciej dosta\u0107 prac\u0119 gdzie\u015b zagranic\u0105. Ale zaw\u00f3d pisarza, scenarzysty, re\u017cysera, zaw\u00f3d, kt\u00f3ry ma do czynienia z nowym j\u0119zykiem, z now\u0105 kultur\u0105, z nowym sposobem my\u015blenia, to jest najgorszy zaw\u00f3d na emigracji. Nawet najwi\u0119ksi, jak Antonioni, Vadim, Leone, nie dali sobie rady. Wiele razy s\u0142ysza\u0142em: ty\u015b mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie. Jakie szcz\u0119\u015bcie? Po pierwsze wyje\u017cd\u017ca\u0142em, nie wiedz\u0105c, \u017ce nie wr\u00f3c\u0119, czyli wyjecha\u0142em zupe\u0142nie nieprzygotowany. Nie wywioz\u0142em ze sob\u0105 \u017cadnego filmu, nawet etiudy szkolnej, mimo \u017ce mog\u0142em – gdybym wiedzia\u0142, to bym wzi\u0105\u0142. Wiesz jak by mi to u\u0142atwi\u0142o robot\u0119 i \u017cycie tam? W Stanach Zjednoczonych jest 350 szk\u00f3\u0142 filmowych. Co roku wychodzi ponad 10 000 absolwent\u00f3w z dyplomami, kt\u00f3rzy umiej\u0105 zrobi\u0107 film lepszy lub gorszy, ale wszyscy umiej\u0105. I ci ludzie chc\u0105 si\u0119 dosta\u0107 do przemys\u0142u i wszyscy p\u0119dz\u0105 do tego Hollywoodu.<\/span><\/p>\n

W\u0142a\u015bnie! I o to jest moje pytanie: nagle znajdujesz si\u0119 w centrum, chocia\u017c w og\u00f3le z zewn\u0105trz.<\/strong><\/p>\n

– Teraz popatrz, co si\u0119 dzieje. Przyje\u017cd\u017cam na stypendium, niby mam to wielkie szcz\u0119\u015bcie – tak jak m\u00f3wimy, w cudzys\u0142owie, bo jad\u0119 prosto do Paramount, tylko z czym ja jad\u0119? W\u0142adze polskie na 6 miesi\u0119cy da\u0142y mi 140 dolar\u00f3w – spr\u00f3buj \u017cy\u0107 za 140 dolar\u00f3w przez 6 miesi\u0119cy, nawet wtedy. Na mieszkanie by nie starczy\u0142o… Ale dobrze, jestem tam. Id\u0119 do Paramount, przez pierwsze 3 miesi\u0105ce mam by\u0107 co tydzie\u0144 w innym oddziale, przez kolejne 3 miesi\u0105ce przyczepiony do ekipy, bo Pola\u0144ski mia\u0142 robi\u0107 film “Dzie\u0144 delfina”, kt\u00f3ry w ko\u0144cu nie powsta\u0142. Melduje si\u0119 w Paramountu, jestem na szczycie – cudownie, ucz\u0119 si\u0119 czego\u015b nowego. I po 3 tygodniach w\u0142adze polskie odbieraj\u0105 mi obywatelstwo i paszport. Natychmiast zwalnia mnie Paramount, bo ja jestem w tym momencie nielegalny, nie mam dokument\u00f3w, z miejsca przepada stypendium i ta ca\u0142a praktyka. Nagle jestem cz\u0142owiekiem bez kraju, bez j\u0119zyka (bo m\u00f3wi\u0142em bardzo s\u0142abo po angielsku) i bez perspektyw, bo nie mam \u017cadnych film\u00f3w ze sob\u0105. Chodz\u0119 po tym Hollywoodzie i m\u00f3wi\u0119, \u017ce jestem re\u017cyserem z Polski, oni m\u00f3wi\u0105: “poka\u017c co\u015b”. A ja nie mam nic. Wiesz, ilu takich by\u0142o?<\/span><\/p>\n

I co zrobi\u0142e\u015b?<\/strong><\/p>\n

– Mia\u0142em jeszcze na utrzymaniu siostr\u0119, kt\u00f3ra przyjecha\u0142a na wakacje rok przed matur\u0105 i nagle jej te\u017c zabrali obywatelstwo, nie mog\u0142a nawet wr\u00f3ci\u0107 matury zrobi\u0107. Potem ojciec wyjecha\u0142 do Izraela, ale tam nie dojecha\u0142 – l\u0105duje w Niemczech. Ja musz\u0119 si\u0119 sta\u0107 g\u0142ow\u0105 rodziny, wi\u0119c szukam pierwszej lepszej pracy, to akurat by\u0142y prace fizyczne. Pracowa\u0142em w fabryce p\u00f3\u0142ek metalowych, potem prowadzi\u0142em ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0119 przez 3 miesi\u0105ce po jakich\u015b karko\u0142omnych zupe\u0142nie trasach, p\u00f3\u017aniej stamt\u0105d przeszed\u0142em do firmy, kt\u00f3ra robi\u0142a m\u0119sk\u0105 mod\u0119. Podejmowanie takich prac trwa\u0142o dwa lata. A w mi\u0119dzyczasie szuka\u0142em doj\u015bcia do przemys\u0142u filmowego. Z\u0142o\u017cy\u0142em papiery do Ameryka\u0144skiego Instytutu Filmowego, kt\u00f3rego organizatorem by\u0142 profesor Stanis\u0142aw Wohl, to on mi powiedzia\u0142: “Sk\u0142adaj papiery, p\u00f3ki tu jestem, ja ci pomog\u0119”.<\/span><\/p>\n

Czyli z jednej strony masz prace zupe\u0142nie poza przemys\u0142em filmowym, ale ci\u0105gle utrzymujesz z nim kontakty…<\/strong><\/p>\n

– Kiedy przyjecha\u0142em do Los Angeles, by\u0142a tam ju\u017c grupa Polak\u00f3w. By\u0142 Romek Pola\u0144ski, Gene Gutowski, Krzy\u015b Komeda, Jurek Abratowski oraz paru ludzi ze starszej emigracji jak Bronis\u0142aw Kaper i Henryk Wars… Wiesz, nie brakowa\u0142o mi polskiego \u015brodowiska. Gene Gutowski, kt\u00f3rego pozna\u0142em w Warszawie, gdy przyjecha\u0142 robi\u0107 “Romans koniokrada”, klepa\u0142 mnie po ramieniu i m\u00f3wi\u0142: “Ty tu si\u0119 marnujesz, przyje\u017cd\u017caj do Hollywood, tam jest twoje miejsce”. A gdy mnie zobaczy\u0142 w Hollywood: “A co ty tu robisz? Wracaj do Polski, oni ci\u0119 tu zjedz\u0105”. Ja Gene’a bardzo lubi\u0142em, bardzo si\u0119 przyja\u017anili\u015bmy, ale w sensie pomocy to by\u0142a \u017cadna pomoc. Gdy poszed\u0142em do Kapera, powiedzia\u0142 mi: “Jakbym pomaga\u0142 ka\u017cdemu Polakowi, kt\u00f3ry przechodzi przez moje progi, to ja bym nie mia\u0142 na nic czasu. Znajd\u017a sobie kogo\u015b innego, jak kto\u015b ci pierwszy pomo\u017ce, to ja ci ch\u0119tnie posekunduj\u0119”. Powiedzia\u0142em mu wtedy: “Panie Bronis\u0142awie, jak ju\u017c kto\u015b mi raz pomo\u017ce, nie b\u0119d\u0119 potrzebowa\u0142 sekundant\u00f3w”. A on mi da\u0142 rad\u0119: “Wie pan, co panu powiem… niech si\u0119 pan nie unosi honorem, honor w Hollywood nic nie znaczy”.<\/span><\/p>\n

I co dalej?<\/strong><\/p>\n

– Jako\u015b na pocz\u0105tku 69. roku przyjecha\u0142a Ida Kami\u0144ska ze swoj\u0105 grup\u0105 teatraln\u0105. Poszed\u0142em si\u0119 z ni\u0105 przywita\u0107 – wtedy Ida Kami\u0144ska i jej syn Wiktor przedstawili mnie J\u00f3zefowi Lejtesowi. Przed wojn\u0105 to by\u0142a legenda polskiego kina. To by\u0142o moje najwi\u0119ksze szcz\u0119\u015bcie. Lejtes wzi\u0105\u0142 mnie pod swoje skrzyd\u0142a. Przede wszystkim popchn\u0105\u0142 mnie, \u017cebym szybko nauczy\u0142 si\u0119 j\u0119zyka angielskiego. M\u00f3wi\u0142: “Nie po to ci\u0119 Polska wyrzuci\u0142a, \u017ceby\u015b by\u0142 polskim ambasadorem w Hollywood. Jak chcesz tutaj co\u015b zrobi\u0107 to musisz si\u0119 nauczy\u0107 m\u00f3wi\u0107 jak oni, zachowywa\u0107 jak oni, my\u015ble\u0107 jak oni”.<\/span><\/p>\n

Najpierw \u017cy\u0142e\u015b w kraju, w kt\u00f3rym by\u0142e\u015b Polakiem i \u017bydem – czy by\u0142e\u015b widziany jako Polak czy \u017byd? Czy to nie mia\u0142o znaczenia? Jednak w kolejnym kraju musisz sta\u0107 si\u0119 kim\u015b innym…<\/strong><\/p>\n

– Na pocz\u0105tku byli\u015bmy jak wszyscy inni. To, \u017ce ojciec by\u0142 \u017bydem, nie by\u0142o \u017cadn\u0105 wielk\u0105 tajemnic\u0105, to by\u0142o co\u015b tak bardzo naturalnego – jak dla Ciebie to, \u017ce jeste\u015b kobiet\u0105. Wiedzieli\u015bmy, \u017ce ojciec mamy, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 wojn\u0119, nie by\u0142 \u017bydem, a o babci si\u0119 nie m\u00f3wi\u0142o, bo by\u0142a rewolucjonistk\u0105 – nie wiem czemu nikt na ten temat przez tyle lat nie rozmawia\u0142. Wszyscy przyj\u0119li tak\u0105 zasad\u0119, \u017ce ojciec jest \u017bydem, a mama najprawdopodobniej nie. I popatrz, co to znaczy: dla \u017byd\u00f3w jestem gojem, dla goj\u00f3w \u017bydem, czyli jestem zawsze na zewn\u0105trz i zawsze jestem oceniany przez innych. Dla mnie to nie mia\u0142o \u017cadnego znaczenia, ale by\u0142o istotne dla moich s\u0105siad\u00f3w, dla moich koleg\u00f3w w szkole, to oni mnie definiowali. W trzeciej klasie kiedy wprowadzili lekcje religii i dw\u00f3ch uczni\u00f3w (ja by\u0142em jednym z nich) nie musia\u0142o przychodzi\u0107 na 8:00, tylko na 8:45, to ju\u017c by\u0142o \u017ale, bo mo\u017cemy spa\u0107 troch\u0119 d\u0142u\u017cej. Nagle z Andrzeja sta\u0142em si\u0119 Jojne, Mosiek, Srul. Mia\u0142em pokrojony tornister par\u0119 razy. Dzie\u0144, w kt\u00f3rym nikt nam nie nawrzuca\u0142, nie poprzezywa\u0142, nie dokuczy\u0142, to by\u0142 dobry dzie\u0144. A jakie prawo ma ktokolwiek, \u017ceby ci dokuczy\u0107? Jakie prawo ma, \u017ceby ci\u0119 zapyta\u0107, kim jeste\u015b? Jeste\u015b tym, kim chcesz by\u0107. A nie tym, co powie s\u0105siad czy urz\u0119dnik. I to jest ta wielka r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy Ameryk\u0105 a Polsk\u0105.<\/span><\/p>\n

– Paradoks polega na tym, \u017ce ja si\u0119 sta\u0142em Polakiem, jak wyjecha\u0142em z Polski. Wed\u0142ug prawa mi\u0119dzynarodowego wszyscy ludzie urodzeni w Polsce s\u0105 Polakami, a takie rzeczy jak religia, pochodzenie czy orientacja seksualna to jest twoja prywatna sprawa. Wtedy, w tej trzeciej klasie, nagle sta\u0142em si\u0119 obcy. Co wi\u0119cej, Polska jest jedynym krajem, w kt\u00f3rym istnieje ten sztuczny podzia\u0142: jeste\u015b Polakiem czy \u017bydem? Moi rodzice byli na tyle m\u0105drzy, \u017ce nas uprzedzali, \u017ce przyjdzie taki moment, \u017ce b\u0119dziemy musieli st\u0105d wyjecha\u0107.<\/span><\/p>\n

Czuli to?<\/strong><\/p>\n

– Czuli to, przewidywali. Gdy mnie i siostrze zabrali obywatelstwo w Stanach, to by\u0142 moment ulgi. \u017be ju\u017c to mamy za sob\u0105. Ale znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w kraju, kt\u00f3ry te\u017c nas nie chcia\u0142, tylko nie mia\u0142 dok\u0105d nas wyrzuci\u0107.<\/span><\/p>\n

I jaka towarzyszy\u0142a ci wtedy emocja? Czy to by\u0142 l\u0119k?<\/strong><\/p>\n

– L\u0119k istnia\u0142. Ale w momencie, w kt\u00f3rym odebrano mi dokumenty, ja ju\u017c nie mia\u0142em l\u0119ku. Znalaz\u0142em si\u0119 w sytuacji “p\u0142y\u0144 lub to\u0144”.<\/span><\/p>\n

nades\u0142a\u0142: Leon Rozembaum<\/strong><\/em><\/span>
\n\"\"<\/p>\n

Czym r\u00f3\u017cni\u0142by si\u0119 “Rejwach” w Ameryce od tego tutaj?<\/strong><\/p>\n

– Jest wsp\u00f3lna rzecz: strach przeradza si\u0119 w agresj\u0119. To dzia\u0142a i tu, i tam. Pami\u0119tasz film Benigniego “\u017bycie jest pi\u0119kne”? Ciep\u0142y, cz\u0119sto wr\u0119cz \u017cartobliwy. Kto w Stanach podni\u00f3s\u0142 najwi\u0119kszy wrzask? Ameryka\u0144scy \u017bydzi. “To jest ob\u00f3z koncentracyjny, to uw\u0142acza pami\u0119ci Holokaustu”. Mieli\u015bmy dyskusje, debaty. Pyta\u0142em: “a gdzie wy\u015bcie byli podczas holokaustu? 6 milion\u00f3w waszych krewnych zgin\u0119\u0142o, czy kto\u015b z was palcem ruszy\u0142? \u017be\u015bcie si\u0119 bali, \u017ceby to si\u0119 nie skierowa\u0142o przeciwko wam. Co zrobili\u015bcie? Nic.” Brak wiedzy, poczucie winy i strach przeradzaj\u0105 si\u0119 w agresj\u0119. Ten film, kt\u00f3ry zrobi\u0142em, “Farewell to my country”, wyszed\u0142 w kinach w Ameryce i je\u017adzili\u015bmy sporo, praktycznie w ka\u017cdym mie\u015bcie, od Nowego Jorku po Louisville. Odzywa\u0142y si\u0119 g\u0142osy, \u017ce \u017bydzi, kt\u00f3rzy wr\u00f3cili do Polski po Holokau\u015bcie byli idiotami. S\u0142ysza\u0142em: “Ty teraz chcesz, \u017ceby\u015bmy my mieli sympati\u0119 dla idiot\u00f3w. A po co oni tam wracali?” Spyta\u0142em wtedy tak\u0105 kobiet\u0119 w Nowym Jorku: “Prosz\u0119 pani, w Kalifornii wszyscy wiedz\u0105, \u017ce mieszkaj\u0105 na styku p\u0142yt tektonicznych. Lada dzie\u0144 musi nast\u0105pi\u0107 olbrzymie trz\u0119sienie ziemi i tych trz\u0119sie\u0144 by\u0142o ju\u017c kilka, ja prze\u017cy\u0142em tam ju\u017c trzy. I dlaczego ludzie nie wyje\u017cd\u017caj\u0105? Bo to jest ich dom. A dlaczego tamci ludzie wracali do Polski? Bo stamt\u0105d wyjechali.<\/span><\/p>\n

Chcia\u0142e\u015b wr\u00f3ci\u0107?<\/strong><\/p>\n

– Nie. K\u0142ama\u0142bym, \u017ce mia\u0142em takie uczucie, \u017ce chcia\u0142em. Dzisiaj ju\u017c bym nie umia\u0142, nie potrafi\u0142bym. Za bardzo wros\u0142em w ameryka\u0144sk\u0105 kultur\u0119. Pod tym wzgl\u0119dem jestem troch\u0119 zdradliwy, ludzie mi m\u00f3wi\u0105, \u017ce nie mam akcentu, ja tego nie s\u0142ysz\u0119 czy mam, czy nie mam. Bior\u0105 mnie za kogo\u015b st\u0105d, a ja nie jestem st\u0105d. Do \u201893 roku, kiedy napisa\u0142em scenariusz do “Ogniem i mieczem”, po polsku nie napisa\u0142em ani jednego s\u0142owa. Wiesz, gdy zacz\u0105\u0142em pisa\u0107 ksi\u0105\u017cki o “Pollywood”, zadzwoni\u0142a do mnie redaktorka z PWN-u, \u017ce si\u0119 mnie \u015bwietnie czyta, bo pisz\u0119 takie kr\u00f3tkie zdania – a ja si\u0119 nie chcia\u0142em przyzna\u0107, \u017ce d\u0142u\u017cszych nie umiem z\u0142o\u017cy\u0107. Mia\u0142em 20 lat, podczas kt\u00f3rych w og\u00f3le po polsku nie m\u00f3wi\u0142em. Moja \u017cona by\u0142a Amerykank\u0105. Zapytaj mnie o histori\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych – znam j\u0105 znam tak samo jak histori\u0119 Polski z polskiej szko\u0142y. Histori\u0119 ameryka\u0144skiego filmu znam na wylot. Jestem cz\u0119\u015bci\u0105 przemys\u0142u ameryka\u0144skiego. Kto\u015b mi zaufa\u0142 tam na tyle, \u017ce da\u0142 mi pierwsz\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracy w filmie. I uwa\u017cam, \u017ce tego nie zmarnowa\u0142em. Zrobi\u0142em ponad 60 film\u00f3w, wygra\u0142em sporo nagr\u00f3d, zrobi\u0142em seri\u0119 telewizyjn\u0105, kt\u00f3ra bi\u0142a rekordy powodzenia przez 4 lata.<\/span><\/p>\n

Co by by\u0142o, gdyby\u015b tu zosta\u0142?<\/strong><\/p>\n

– To nie wiem, kim bym by\u0142.<\/span><\/p>\n

A zastanawia\u0142e\u015b si\u0119 nad tym?<\/strong><\/p>\n

– Nie wiem, jak bym by\u0142, kim bym by\u0142, co bym robi\u0142 w Polsce. By\u0142a cenzura, ojciec by\u0142 na indeksie, mnie atakowano w prasie. S\u0105 tw\u00f3rcy, kt\u00f3rzy mieli takie samo doj\u015bcie do przemys\u0142u jak ja i nic nie zrobili – mo\u017ce by\u0142bym jednym z nich? A mo\u017ce by\u0142bym jednym z tych, kt\u00f3rym si\u0119 uda\u0142o.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Andrzej Krakowski: Sta\u0142em si\u0119 Polakiem, jak wyjecha\u0142em z Polski Styl.pl Paradoks polega na tym, \u017ce ja si\u0119 sta\u0142em Polakiem, jak wyjecha\u0142em z Polski – m\u00f3wi Andrzej Krakowski, re\u017cyser, scenarzysta, producent filmowy. Andrzej Krakowski \/materia\u0142y prasowe W ubieg\u0142ym sezonie teatralnym by\u0142o kilka spektakli wok\u00f3\u0142 Marca ’68 – by\u0142 spektakl Krystyny Jandy, konkurs w TR Warszawa i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64167"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64167"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":64184,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64167\/revisions\/64184"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}