{"id":64267,"date":"2018-10-02T17:09:58","date_gmt":"2018-10-02T15:09:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=64267"},"modified":"2018-10-02T10:37:45","modified_gmt":"2018-10-02T08:37:45","slug":"04-09-29","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=64267","title":{"rendered":"\u201eWodzu, prowad\u017a na Czechy\u201d. Jak Polska zajmowa\u0142a Zaolzie"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>\u201eWodzu, prowad\u017a na Czechy\u201d. Jak Polska zajmowa\u0142a Zaolzie<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Piotr Os\u0119ka<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Drugiego pa\u017adziernika 1938 r. ludzie gromadzili si\u0119 wok\u00f3\u0142 g\u0142o\u015bnik\u00f3w i ulicznych megafon\u00f3w, by wys\u0142ucha\u0107 przem\u00f3wienia Edwarda Rydza-\u015amig\u0142ego. Marsza\u0142ek si\u0119gn\u0105\u0142 po najwy\u017csze rejestry patosu.<\/strong><\/p>\n

fot. CAF\/ARCHIWUM \/ \u017ar\u00f3d\u0142o: PAP<\/em><\/span><\/p>\n

\u201e\u017bo\u0142nierze grupy genera\u0142a Bortnowskiego! Za chwil\u0119 przekroczycie Olz\u0119, skazan\u0105 w ci\u0105gu d\u0142ugich lat na upokarzaj\u0105c\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 rzeki, oznaczaj\u0105cej granic\u0119 nieistniej\u0105c\u0105 ani w sercach tych, co oba jej brzegi zamieszkuj\u0105, ani w sercu ca\u0142ego narodu polskiego. To znaczy, \u017ce cz\u0142owiek swym duchem, sw\u0105 wol\u0105 nadaje tre\u015b\u0107 i \u017cycie \u015bwiatu materialnemu szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy koncentruje si\u0119 i dzia\u0142a w imi\u0119 wielkiej sprawy, w imi\u0119 wielkiej idei. Olz\u0119 zmienia si\u0142a woli narodu, s\u0142u\u017c\u0105ca idei jego ca\u0142o\u015bci i praw. Wy, \u017co\u0142nierze, jeste\u015bcie w tej chwili uosobieniem woli narodu. Z wami przekracza Olz\u0119 majestat Rzeczypospolitej. Na was w tej chwili patrzy z dum\u0105 ca\u0142a Polska, do was rwie si\u0119 serce z ka\u017cdej piersi, okrytej mundurem polskiego \u017co\u0142nierza. Maszerowa\u0107!\u201d.<\/span><\/p>\n

Chocia\u017c nie pad\u0142 ani jeden strza\u0142 i nie stoczono \u017cadnej potyczki, prasa przedstawia\u0142a aneksj\u0119 czeskiego Zaolzia jako wojenne zwyci\u0119stwo. \u201eDzie\u0144 drugiego pa\u017adziernika 1938 r. zapisa\u0142 si\u0119 na kartach historii \u017bo\u0142nierza Polskiego nowym triumfem, a w historii Rzeczypospolitej Polskiej jako wydarzenie bardzo niezwyk\u0142ej donios\u0142o\u015bci\u201d \u2013 pisa\u0142 narodowo-katolicki \u201eMa\u0142y Dziennik\u201d.<\/span><\/p>\n

Beck \u017c\u0105da od Bene\u0161a<\/span>
\nSp\u00f3r mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Czechos\u0142owacj\u0105 o \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski ci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 od momentu powstania obu pa\u0144stw. Jak zwykle w przypadku konfliktu o tereny etnicznie mieszane, racje by\u0142y podzielone \u2013 oba rz\u0105dy uzasadnia\u0142y swe roszczenia wzgl\u0119dami historycznymi, kulturowymi i gospodarczymi. W latach 1919-1920 na obszarze tym toczy\u0142y si\u0119 walki zako\u0144czone arbitra\u017cem Rady Ambasador\u00f3w mocarstw sprzymierzonych.<\/span><\/p>\n

Na mocy umowy Czechos\u0142owacji przypad\u0142a bardziej uprzemys\u0142owiona cz\u0119\u015b\u0107 \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego, w dodatku z przewag\u0105 ludno\u015bci polskiej \u2013 zw\u0142aszcza w dw\u00f3ch powiatach, okre\u015blanych odt\u0105d mianem Zaolzia. Polska zg\u0142asza\u0142a pretensje niepozbawione podstaw, \u017ce rz\u0105d w Pradze wymusi\u0142 na niej podpisanie krzywdz\u0105cego traktatu, wykorzystuj\u0105c trudne po\u0142o\u017cenie II RP, tocz\u0105cej w\u0142a\u015bnie wojn\u0119 z Rosj\u0105.<\/span><\/p>\n

Mimo to w nast\u0119pnych latach dosz\u0142o do wzgl\u0119dnie harmonijnej wsp\u00f3\u0142pracy. Pogorszenie relacji nast\u0105pi\u0142o dopiero w po\u0142owie nast\u0119pnej dekady. Polska zacz\u0119\u0142a przypomina\u0107 swoje roszczenia do spornych terytori\u00f3w. Gdy we wrze\u015bniu 1938 r. Hitler stan\u0105\u0142 w obronie rzekomo prze\u015bladowanej w Czechos\u0142owacji mniejszo\u015bci niemieckiej, Anglia i Francja popar\u0142y koncepcj\u0119 rewizji granic kraju. Szef polskiej dyplomacji J\u00f3zef Beck za\u017c\u0105da\u0142 w\u00f3wczas od prezydenta Edvarda Bene\u0161a, by mieszka\u0144cy Zaolzia mogli korzysta\u0107 z tych samych przywilej\u00f3w, kt\u00f3re stan\u0105 si\u0119 udzia\u0142em Niemc\u00f3w Sudeckich.<\/span><\/p>\n

\u201eTeraz \u017c\u0105damy tylko tego, do czego prawa nikt nam odm\u00f3wi\u0107
\nnie mo\u017ce: zwrotu jak najszybszego zagrabionej ziemi\u201d.<\/strong><\/p>\n

Ruszy\u0142a gigantyczna kampania propagandowa pod has\u0142em \u201epowrotu \u015al\u0105ska Zaolzia\u0144skiego do macierzy\u201d. W miastach i miasteczkach prorz\u0105dowy Ob\u00f3z Zjednoczenia Narodowego organizowa\u0142 masowe wiece, \u015bpiewano hymn narodowy i \u201ePierwsz\u0105 Brygad\u0119\u201d, na transparentach pisano: \u201eCudzego nie chcemy, swoje odbierzemy\u201d, wieszano flagi, w ko\u015bcio\u0142ach odprawiano dzi\u0119kczynne msze i bito w dzwony. M\u00f3wcy pomstowali na \u201ebestialstwo Czech\u00f3w\u201d rzekomo terroryzuj\u0105cych przedstawicieli polskiej mniejszo\u015bci i przypominali o jej prawie do samostanowienia. Radio nadawa\u0142o wojskowe marsze przerywane wiadomo\u015bciami i przem\u00f3wieniami polityk\u00f3w. \u201ePrzebra\u0142a si\u0119 miara polskiej cierpliwo\u015bci \u2013 wt\u00f3rowa\u0142y gazety \u2013 byli\u015bmy cierpliwi, bo pewni s\u0142uszno\u015bci swych \u017c\u0105da\u0144 i si\u0142y. Teraz \u017c\u0105damy tylko tego, do czego prawa nikt nam odm\u00f3wi\u0107 nie mo\u017ce: zwrotu jak najszybszego zagrabionej ziemi\u201d.<\/span><\/p>\n

Poparcie z g\u0142\u0119bi serca<\/strong><\/p>\n

Prorz\u0105dowa \u201eGazeta Polska\u201d codziennie drukowa\u0142a dziesi\u0105tki relacji utrzymanych w poetyce znanej p\u00f3\u017aniej z czas\u00f3w PRL: \u201eDzi\u015b wieczorem we wszystkich miastach Zag\u0142\u0119bia D\u0105browskiego odby\u0142y si\u0119 wielkie zgromadzenia manifestacyjne pod has\u0142em \u00bbDla braci za Olz\u0105\u00ab. Manifestacja w Sosnowcu odby\u0142a si\u0119 na placu 11 Listopada. Ju\u017c przed wyznaczon\u0105 godzin\u0105 zacz\u0119\u0142y si\u0119 gromadzi\u0107 niezliczone t\u0142umy mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Na manifestacj\u0119 przyby\u0142y r\u00f3wnie\u017c organizacje ze sztandarami oraz grupy robotnik\u00f3w w strojach zawodowych. Do 40-tysi\u0119cznego t\u0142umu ludno\u015bci wyg\u0142osi\u0142 przem\u00f3wienie prezes zarz\u0105du g\u0142\u00f3wnego Towarzystwa Pomocy Polakom Za Granic\u0105 p. Uhlig i prezydent miasta Kaczkowski, po czym odczytana zosta\u0142a rezolucja, aby zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do rz\u0105du Najja\u015bniejszej Rzeczypospolitej z gor\u0105cym apelem, aby w godzinach historycznych decyzji u\u017cy\u0142 wszelkich \u015brodk\u00f3w dla osi\u0105gni\u0119cia zwyci\u0119skiego celu przez naszych rodak\u00f3w zza Olzy. Rezolucje przyj\u0119to entuzjastycznie. W czasie przem\u00f3wie\u0144 oraz po odczytaniu rezolucji rozleg\u0142y si\u0119 okrzyki nawo\u0142uj\u0105ce do po\u015bpieszenia z pomoc\u0105 ludno\u015bci polskiej zza Olzy\u201d.<\/span><\/p>\n

Antyczeskie pogr\u00f3\u017cki wype\u0142ni\u0142y prasowe \u0142amy: \u201eDo\u015b\u0107 prowokacji czeskich\u201d;
\n\u201eDo\u015b\u0107 kr\u0119tackiego kunktatorstwa Pragi\u201d; \u201eDobrowolnie albo si\u0142\u0105 we\u017amiemy Zaolzie\u201d.<\/strong><\/p>\n

Z odezwy rz\u0105dz\u0105cego Obozu Zjednoczenia Narodowego: Odzyskanie \u015al\u0105ska Zaolzia\u0144skiego niezbicie wykazuje mocarstwowe stanowisko, kt\u00f3re Polska uzyska\u0142a dzi\u0119ki swej niezale\u017cnej polityce.<\/span><\/p>\n

Antyczeskie pogr\u00f3\u017cki wype\u0142ni\u0142y prasowe \u0142amy: \u201eDo\u015b\u0107 prowokacji czeskich\u201d; \u201eDo\u015b\u0107 kr\u0119tackiego kunktatorstwa Pragi\u201d; \u201eDobrowolnie albo si\u0142\u0105 we\u017amiemy Zaolzie\u201d. \u201eGazeta Polska\u201d obwieszcza\u0142a: \u201ePrzebudowa granic monstrum czesko-s\u0142owackiego, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 ogniskiem najwi\u0119kszych niebezpiecze\u0144stw dla pokoju Europy, wchodzi w ko\u0144cow\u0105 faz\u0119 konkretnych realizacji\u201d. W Warszawie t\u0142um obleg\u0142 ambasad\u0119 czechos\u0142owack\u0105, skanduj\u0105c: \u201ePrecz z Czechami!\u201d; \u201ePrecz z forpoczt\u0105 bolszewizmu w Europie!\u201d.<\/span><\/p>\n

22 wrze\u015bnia na pl. Pi\u0142sudskiego w Warszawie zgromadzi\u0142 si\u0119 250-tysi\u0119czny t\u0142um \u2013 by\u0142a to najwi\u0119ksza manifestacja w dziejach II RP. Po wys\u0142uchaniu przem\u00f3wienia szefa OZN, gen. Stanis\u0142awa Skwarczy\u0144skiego, zebrani ruszyli w stron\u0119 G\u0142\u00f3wnego Inspektoratu Si\u0142 Zbrojnych, wznosz\u0105c okrzyki: \u201eNiech \u017cyje \u015amig\u0142y-Rydz\u201d i \u201eWodzu, prowad\u017a na Czechy\u201d.<\/span><\/p>\n

\n

To tylko fragment tekstu o zaj\u0119ciu Zaolzia w przez polskie wojska w pa\u017adzierniku 1938 r. Ca\u0142o\u015b\u0107 przeczytasz w najnowszym wydaniu \u201eNewsweeka\u201d – ju\u017c w kioskach i na\u00a0Newsweek Plus<\/a><\/strong><\/span><\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eWodzu, prowad\u017a na Czechy\u201d. Jak Polska zajmowa\u0142a Zaolzie Piotr Os\u0119ka Drugiego pa\u017adziernika 1938 r. ludzie gromadzili si\u0119 wok\u00f3\u0142 g\u0142o\u015bnik\u00f3w i ulicznych megafon\u00f3w, by wys\u0142ucha\u0107 przem\u00f3wienia Edwarda Rydza-\u015amig\u0142ego. Marsza\u0142ek si\u0119gn\u0105\u0142 po najwy\u017csze rejestry patosu. fot. CAF\/ARCHIWUM \/ \u017ar\u00f3d\u0142o: PAP \u201e\u017bo\u0142nierze grupy genera\u0142a Bortnowskiego! Za chwil\u0119 przekroczycie Olz\u0119, skazan\u0105 w ci\u0105gu d\u0142ugich lat na upokarzaj\u0105c\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 rzeki, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64267"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64267"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64267\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":64286,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64267\/revisions\/64286"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}