{"id":64385,"date":"2018-10-07T17:09:51","date_gmt":"2018-10-07T15:09:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=64385"},"modified":"2018-10-07T08:43:24","modified_gmt":"2018-10-07T06:43:24","slug":"10-05-34","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=64385","title":{"rendered":"Jakie\u015b dziwki z wojennego burdelu."},"content":{"rendered":"
<\/a>Jakie\u015b dziwki z wojennego burdelu.
\nU nas to wci\u0105\u017c temat tabu, niemal wszyscy udawali, \u017ce mnie nie s\u0142ysz\u0105<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Mike Urbaniak<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Joanna Ostrowska na terenie KL Sachsenhausen, nazistowskiego obozu koncentracyjnego. Drewniany barak, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142 si\u0119 obozowy dom publiczny, rozebrano po wojnie (Fot. Marcin Kali\u0144ski)
\n<\/em><\/span><\/p>\n

Ci\u0105gle to s\u0142ysza\u0142am. \u017be to prostytutki, szmaty, dziwki, element. \u017be po co komu to potrzebne. Co to niby za cierpienie, gdy prostytutka przedwojenna trafia podczas wojny do burdelu?<\/strong><\/p>\n

Rozmowa z Joann\u0105 Ostrowsk\u0105, autork\u0105 ksi\u0105\u017cki “Przemilczane. Seksualna praca przymusowa w czasie II wojny \u015bwiatowej.<\/i><\/span><\/p>\n

Przemilczane przez kogo?<\/strong><\/p>\n

Przez Polak\u00f3w, ale \u017ce nie lubi\u0119 kategorii narodowo\u015bciowych, powiem, \u017ce przez nasze spo\u0142ecze\u0144stwo.<\/span><\/p>\n

Bardziej przez nasze ni\u017c przez inne?<\/strong><\/p>\n

Tak, bo s\u0105 takie spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re uczciwie i otwarcie dyskutuj\u0105 o przemocy seksualnej podczas drugiej wojny \u015bwiatowej. Wystarczy wsi\u0105\u015b\u0107 do poci\u0105gu z Warszawy do Berlina, wysi\u0105\u015b\u0107 na dowolnym berli\u0144skim dworcu i uda\u0107 si\u0119 do najbli\u017cszej ksi\u0119garni z dzia\u0142em historycznym albo podjecha\u0107 do Miejsca Pami\u0119ci Ravensbr\u00fcck i si\u0119gn\u0105\u0107 po publikacje na ten temat.<\/span><\/p>\n

W Polsce nie mo\u017cna si\u0119gn\u0105\u0107?<\/strong><\/p>\n

Nie ma po co, bo nic nie ma. U nas to jest temat tabu pojawiaj\u0105cy si\u0119 sporadycznie na marginesie kilku opracowa\u0144. Kiedy zacz\u0119\u0142am w\u0119szy\u0107, niemal wszyscy udawali, \u017ce mnie nie s\u0142ysz\u0105, woleli zmow\u0119 milczenia. W Niemczech i Wielkiej Brytanii, we Francji i Stanach Zjednoczonych s\u0105 nie tylko ksi\u0105\u017cki, ale te\u017c wyk\u0142ady czy wystawy po\u015bwi\u0119cone tematowi mojej ksi\u0105\u017cki.<\/span><\/p>\n

Historycy i historyczki weszli ju\u017c w kolejn\u0105 faz\u0119 bada\u0144, prowadz\u0105 spory naukowe, o kt\u00f3rych w Polsce mo\u017cna tylko pomarzy\u0107. Tak jak o miejscach pami\u0119ci dbaj\u0105cych o uwzgl\u0119dnienie zapomnianych ofiar nazizmu. U nas zapomnianych.<\/span><\/p>\n

Dlaczego?<\/strong><\/p>\n

Bo przymusowe pracownice seksualne nie pasuj\u0105 do oficjalnej, heroicznej i czarno-bia\u0142ej
\nhistoriografii uprawianej w Polsce, cho\u0107 trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce zaraz po wojnie kobiety m\u00f3wi\u0142y
\ng\u0142o\u015bno o tym, co je spotka\u0142o.<\/span><\/p>\n

Trwa\u0142o to, niestety, zaledwie kilka lat, kiedy to podzielono ofiary na \u201edobre\u201d i \u201ez\u0142e\u201d. Cierpienie tych pierwszych nale\u017ca\u0142o z szacunkiem upami\u0119tni\u0107, cierpienie tych drugich zepchn\u0105\u0107 w niepami\u0119\u0107.<\/span><\/p>\n

Hierarchizacja cierpienia nasta\u0142a wraz z ko\u0144cem tu\u017cpowojennego chaosu i ukonstytuowaniem si\u0119 nowego ustroju?<\/strong><\/p>\n

Mniej wi\u0119cej. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne by\u0142y pierwsze trzy lata po wojnie, bo wtedy \u2013 o czym pisze Zofia W\u00f3ycicka w \u201ePrzerwanej \u017ca\u0142obie\u201d czy Marcin Zaremba w \u201eWielkiej trwodze\u201d \u2013 zacz\u0119\u0142o si\u0119 wytwarza\u0107 poczucie tego, kto w og\u00f3le by\u0142 ofiar\u0105 zar\u00f3wno z perspektywy w\u0142adzy oraz, szerzej, narod\u00f3w, jak i by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w oboz\u00f3w. Status ofiary szybko w Polsce upolityczniono i robi si\u0119 to do dzisiaj. Dlatego bardzo mi zale\u017ca\u0142o na pokazaniu w ksi\u0105\u017cce beneficjent\u00f3w tej hierarchii oraz tych zepchni\u0119tych na sam d\u00f3\u0142, tak zwanych zapomnianych ofiar nazizmu, gdzie s\u0105 oczywi\u015bcie seksualnie wykorzystywane kobiety. Przy czym ich cierpienie nie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 wraz z wojn\u0105.<\/span><\/p>\n

Kim s\u0105 zapomniane ofiary nazizmu?<\/strong><\/p>\n

To jest poj\u0119cie, kt\u00f3re na dobre zago\u015bci\u0142o w studiach nad drug\u0105 wojn\u0105 na prze\u0142omie lat 80. i 90. ubieg\u0142ego wieku. Ogromna w tym zas\u0142uga wybitnego badacza Michaela Berenbauma i Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie, kt\u00f3re zorganizowa\u0142o cykl konferencji dla naukowc\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata, po\u015bwi\u0119conych nieuwzgl\u0119dnianym dotychczas w dyskursie historycznym ofiarom nazizmu. Postanowiono w\u00f3wczas, \u017ce pami\u0119\u0107 o nich musi zosta\u0107 odzyskana.<\/span><\/p>\n

Kto nale\u017cy do tej grupy ofiar?<\/strong><\/p>\n

Oczywi\u015bcie Sinti\/Roma. Pami\u0119ci\u0105 o tych ofiarach zajmuje si\u0119 u nas Joanna Talewicz-Kwiatkowska. Dalej s\u0105 \u015bwiadkowie Jehowy\/badacze Pisma \u015awi\u0119tego. Kolejn\u0105 du\u017c\u0105 i zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 grup\u0105 s\u0105 asocjalni, a mniejsz\u0105 i s\u0142abo zbadan\u0105 \u2013 wi\u0119\u017aniowie radzieccy. W ko\u0144cu ofiary homoseksualne, dzisiaj powiedzieliby\u015bmy nieheteronormatywne, zwane powszechnie \u201er\u00f3\u017cowymi tr\u00f3jk\u0105tami\u201d, osoby prze\u015bladowane na mocy paragrafu 175.<\/span><\/p>\n

Co to za paragraf?<\/strong><\/p>\n

Paragraf niemieckiego kodeksu karnego, kt\u00f3ry w wersji nazistowskiej z lat 30. m\u00f3wi\u0142 o karaniu nie tylko za relacje intymne mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami, ale te\u017c nawet podejrzenie o nie. W Niemczech karze podlegali m\u0119\u017cczy\u017ani, w Austrii, gdzie paragraf mia\u0142 inny numer, tak\u017ce kobiety. \u201eR\u00f3\u017cowe tr\u00f3jk\u0105ty\u201d b\u0119d\u0105 tematem mojej kolejnej ksi\u0105\u017cki.<\/b><\/p>\n

Wr\u00f3\u0107my do kobiet.<\/strong><\/p>\n

Poddawano je podczas wojny przemocy seksualnej w bardzo r\u00f3\u017cny spos\u00f3b. Ale bez wzgl\u0119du na to, czy pada\u0142y ofiar\u0105 indywidualnych gwa\u0142t\u00f3w, czy te\u017c organizowanych przez pa\u0144stwo niemieckie burdeli, po wyzwoleniu traktowano je podobnie: wyzywano, opresjonowano, uciszano, w ko\u0144cu przemilczano, nazywaj\u0105c zbiorowo kurwami. Z tego powodu szalenie wa\u017cne by\u0142o dla mnie odzyskanie ich to\u017csamo\u015bci i oddanie im g\u0142osu, co zwykle ko\u0144czy\u0142o si\u0119 pora\u017ck\u0105.<\/span><\/p>\n

Dlaczego?<\/strong><\/p>\n

Bo to historia sk\u0142adana ze skrawk\u00f3w, drobinek, odprysk\u00f3w. Zwykle nie mam pocz\u0105tku \u017cyciorysu kt\u00f3rej\u015b z bohaterek, \u015brodka albo ko\u0144ca, wi\u0119c w trakcie pisania rozprawy doktorskiej, kt\u00f3ra jest fundamentem ksi\u0105\u017cki, posi\u0142kowa\u0142am si\u0119 metodologi\u0105 mikrohistorii czy te\u017c mikrobiografii. \u201ePrzemilczane\u201d s\u0105 opowie\u015bci\u0105 mozaikow\u0105.<\/span><\/p>\n

Dlaczego nie mamy ca\u0142ych historii?<\/strong><\/p>\n

Bo nikt o nie kobiet nie pyta\u0142. Poza tym to s\u0105 bardzo trudne opowie\u015bci. Tak\u017ce dla nich samych.<\/span><\/p>\n

Ba\u0142y si\u0119?<\/strong><\/p>\n

Bardzo.<\/span><\/p>\n

Wstydzi\u0142y?<\/span><\/p>\n

Przez dziesi\u0105tki lat. To pokazuje si\u0142\u0119 strachu i wykluczenia ich z historycznej narracji. A potem by\u0142o ju\u017c za p\u00f3\u017ano, bo zacz\u0119\u0142y umiera\u0107.<\/span><\/p>\n

Ale po co nam historie \u201ejakich\u015b kurew\u201d?<\/strong><\/p>\n

Wiesz, ci\u0105gle to s\u0142ysza\u0142am. \u017be to \u201ejakie\u015b kurwy\u201d s\u0105, prostytutki, szmaty, dziwki, element. \u017be komu to potrzebne. \u017be w jakim celu w tym grzeba\u0107. Co to niby za cierpienie, jak prostytutka przedwojenna trafia podczas wojny do burdelu? Przecie\u017c robi dok\u0142adnie to, co robi\u0142a.<\/p>\n

\u201eJak mo\u017cna zgwa\u0142ci\u0107 prostytutk\u0119?\u201d \u2013 pyta\u0142 kiedy\u015b z u\u015bmiechem Andrzej Lepper.<\/strong><\/p>\n

To jest w\u0142a\u015bnie ta narracja. Pami\u0119tam te\u017c, jak Joachim Brudzi\u0144ski, minister i czo\u0142owy polityk PiS, napisa\u0142 o Annie Musze po jej felietonie, \u017ce ma w nosie \u201eBoga, honor i ojczyzn\u0119\u201d, \u017ce \u201eza okupacji za takie opinie mog\u0142aby straci\u0107 w\u0142osy\u201d. Niezwyk\u0142e jest to, z jak\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105 mo\u017cna dzisiaj u\u017cywa\u0107 tego j\u0119zyka pogardy wobec kobiet. Tymczasem historia jest du\u017co bardziej skomplikowana, bo podczas wojny prostytuowano si\u0119 (robi\u0142y to kobiety i robili to m\u0119\u017cczy\u017ani) z bardzo r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w, na przyk\u0142ad z biedy albo by za seks doprowadzi\u0107 do niewydania kogo\u015b lub aby kogo\u015b uratowa\u0107. W jednym z niemieckich raport\u00f3w z ko\u0144ca \u201939 roku z Krakowa czytamy, \u017ce sytuacja jest w mie\u015bcie tak trudna, \u017ce kobiety wychodz\u0105 na Planty, by zarobi\u0107 na jedzenie. Sprawa nie dotyczy\u0142a wy\u0142\u0105cznie zawodowych prostytutek.<\/span><\/p>\n

No dobrze, ale te\u017c bycie przedwojenn\u0105 prostytutk\u0105 nie oznacza\u0142o automatycznie ch\u0119ci pracowania w niemieckim burdelu podczas wojny. Przed wojn\u0105 kobieta mog\u0142a sama zdecydowa\u0107, czy chce si\u0119 prostytuowa\u0107, podczas wojny ju\u017c nie.<\/strong><\/p>\n

O tym tak\u017ce jest moja ksi\u0105\u017cka. O wojennym przymusie. Nawet je\u015bli nieraz wydaje nam si\u0119, \u017ce kobiety mia\u0142y wyb\u00f3r. Ot\u00f3\u017c nie mia\u0142y. Wida\u0107 to znakomicie na przyk\u0142adzie Marianny z Poznania, kt\u00f3ra zostaje nielegalnie we w\u0142\u0105czonym w sk\u0142ad Rzeszy Kraju Warty i z\u0142apana na romansie z Niemcem, w dodatku z fa\u0142szywymi dokumentami, dostaje \u201ewyb\u00f3r\u201d: albo p\u00f3jdzie pracowa\u0107 do wielkiego burdelu dla \u017co\u0142nierzy Wehrmachtu, albo czeka j\u0105 wi\u0119zienie i ob\u00f3z. Czy to jest wyb\u00f3r?<\/span><\/p>\n

S\u0105 tacy, kt\u00f3rzy powiedz\u0105, \u017ce tak.<\/strong><\/p>\n

Bardzo przestrzegam przed wydawaniem s\u0105d\u00f3w z dzisiejszej perspektywy, bo ka\u017cdy, kto prze\u017cy\u0142 wojn\u0119, wie, \u017ce zawsze by\u0142o lepiej zosta\u0107 tu, gdzie si\u0119 jest, bo nigdy nie wiadomo, dok\u0105d si\u0119 trafi. To jest te\u017c przyk\u0142ad kobiety pracuj\u0105cej w burdelu dla Niemc\u00f3w w Krakowie, kt\u00f3ra mia\u0142a zosta\u0107 wyrzucona, b\u0142aga burdeltat\u0119, by pozwoli\u0142 jej zosta\u0107, bo ma dw\u00f3jk\u0119 dzieci, a one w tym burdelu maj\u0105 wzgl\u0119dne bezpiecze\u0144stwo, ciep\u0142o i jedzenie. Czy mamy prawo ocenia\u0107 jej \u201ewyb\u00f3r\u201d? I zn\u00f3w: czy to rzeczywi\u015bcie by\u0142 wyb\u00f3r?<\/span><\/p>\n

Z ksi\u0105\u017cki jednoznacznie wynika, \u017ce \u017cadnego wyboru nie by\u0142o<\/strong>.<\/p>\n

By\u0142 tylko wtedy, kiedy tworzy\u0142a si\u0119 rzeczywi\u015bcie dobrowolna romantyczna relacja mi\u0119dzy Niemcami i Polkami, kt\u00f3ra by\u0142a oficjalnie zakazana przez nazistowskie prawo. W innych przypadkach kobiety wyboru nie mia\u0142y. Wi\u0119c przesta\u0144my ju\u017c powiela\u0107 nieprawdziwe historie o dobrowolnym zg\u0142aszaniu si\u0119 do burdeli. Tak\u017ce w obozach.<\/span><\/p>\n

Ale s\u0105 opowie\u015bci by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105 o dobrowolnych zg\u0142oszeniach.<\/strong><\/p>\n

Zapewniam ci\u0119, \u017ce w niemieckim obozie koncentracyjnym nie istnia\u0142o co\u015b takiego jak dobrowolne zg\u0142oszenie. To poczucie dobrowolno\u015bci w \u015bwiadectwach wynika z kilku przyczyn, a jedn\u0105 z nich jest uwierzenie w zmanipulowan\u0105 przez Niemc\u00f3w sytuacj\u0119. To jest jak ogl\u0105danie obrazu bez fonii. Opisa\u0142 to doskonale Robert Sommer, najwybitniejszy na \u015bwiecie badacz seksualnej pracy przymusowej kobiet w niemieckich obozach koncentracyjnych.<\/span><\/p>\n

Na czym polega\u0142a manipulacja?<\/strong><\/p>\n

Na tym, \u017ce na wieczornym apelu og\u0142aszano nab\u00f3r do lekkiego komanda. Mog\u0142a nim by\u0107 kuchnia lub kanada, jak nazywano miejsce, gdzie sortowano rzeczy nale\u017c\u0105ce do zagazowanych \u017byd\u00f3w. Albo w\u0142a\u015bnie burdel. Znam opowie\u015b\u0107 Francuzki, kt\u00f3ra zamiast \u201eburdel\u201d us\u0142ysza\u0142a \u201eBordeaux\u201d i si\u0119 zg\u0142osi\u0142a \u2013 to po pierwsze. A po drugie, nawet w przypadkach, w kt\u00f3rych kobietom powiedziano, jakiego rodzaju \u201epraca\u201d je czeka, obiecywano im o wiele lepsze warunki, jedzenie, ubranie, a w ko\u0144cu wypuszczenie z obozu.<\/span><\/p>\n

Czy to si\u0119 kiedy\u015b zdarzy\u0142o?<\/strong><\/p>\n

Nigdy. Ale wyobra\u017a sobie, \u017ce jeste\u015b zmarzni\u0119ty, zawszawiony, bity, utyrany w ci\u0119\u017ckim komandzie i dostajesz propozycj\u0119 zmiany \u2013 na codzienn\u0105 k\u0105piel, czyste ubranie i wi\u0119ksze racje \u017cywno\u015bciowe. Czy jeste\u015b w stanie odpowiedzie\u0107 z czystym sumieniem, \u017ce nie pomy\u015bla\u0142by\u015b nawet przez chwil\u0119, \u017ceby z tego nie skorzysta\u0107?<\/span><\/p>\n

Nie jestem w stanie.<\/strong><\/p>\n

I to jest w\u0142a\u015bnie tragizm tego \u201ewyboru\u201d.<\/span><\/p>\n

Tym wi\u0119kszy, im wi\u0119ksz\u0105 mamy wiedz\u0119, jak burdele dzia\u0142a\u0142y.<\/strong><\/p>\n

Mimo nakazu u\u017cywania prezerwatyw m\u0119\u017cczy\u017ani cz\u0119sto ich nie u\u017cywali i kobieta nie mog\u0142a nic z tym zrobi\u0107, bo komu si\u0119 mia\u0142a poskar\u017cy\u0107 Polka w niemieckim burdelu? Kobieta zara\u017cona chorob\u0105 weneryczn\u0105 by\u0142a odsy\u0142ana, a za zara\u017cenie Niemca grozi\u0142a jej kara \u015bmierci. Dla Niemc\u00f3w by\u0142y burdele w miastach, a w obozach \u2013 burdele tylko dla wi\u0119\u017ani\u00f3w.\u00a0Nie by\u0142o takich sytuacji, o kt\u00f3rych mo\u017cna tu i \u00f3wdzie przeczyta\u0107, \u017ce podje\u017cd\u017ca\u0142a pod burdel w Auschwitz ci\u0119\u017car\u00f3wka z niemieckimi \u017co\u0142nierzami i oni gwa\u0142cili wi\u0119\u017aniarki. Sutenerski system Rzeszy na to nie pozwala\u0142<\/a><\/strong><\/span>.<\/span><\/p>\n

Jak to by\u0142o mo\u017cliwe, \u017ce niemieckie prawo zakazywa\u0142o kontakt\u00f3w seksualnych z kobietami \u201eniearyjskiego\u201d pochodzenia i jednocze\u015bnie stworzy\u0142o pa\u0144stwow\u0105 sie\u0107 burdeli, w kt\u00f3rych umieszczane s\u0105 \u201enie-Aryjki\u201d, czyli \u2013 trzymaj\u0105c si\u0119 okupowanej Polski \u2013 Polki?<\/strong><\/p>\n

Niemcy, buduj\u0105c system burdeli, rozdzielali na w\u0142asne potrzeby ideologiczne relacje intymne od seksualnych. M\u00f3wi\u0105c najpro\u015bciej: Niemiec nie mo\u017ce utrzymywa\u0107 relacji seksualnych z poznan\u0105 Polk\u0105, ale mo\u017ce korzysta\u0107 z burdeli z Polkami, bo w nich dochodzi nie do relacji intymnej, ale do transakcji. Burdele mia\u0142y kontrolowa\u0107 \u017co\u0142nierzy: pilnowa\u0107, by nie nawi\u0105zywali intymnych relacji z Polkami, ograniczy\u0107 do minimum rozprzestrzenianie si\u0119 chor\u00f3b wenerycznych, strzec przed niechcianymi ci\u0105\u017cami z \u201enie-Aryjkami\u201d, ograniczy\u0107 homoseksualizm i by\u0107 te\u017c zwyczajnie nagrod\u0105 dla \u017co\u0142nierza. Burdele mia\u0142y wpaja\u0107 Niemcom, \u017ce Polki to nic niewarte kobiety, po prostu rzeczy.<\/span><\/p>\n

I tak je traktowano. Jak towar.<\/strong><\/p>\n

Wida\u0107 to najlepiej w korespondencji mi\u0119dzy rozmaitymi niemieckimi urz\u0119dami i jednostkami wojskowymi, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 zam\u00f3wienia: tu potrzebujemy 10 sztuk, tam 25, tu nam przy\u015blijcie 30 \u0142adnych, a tam 15. Kobiety s\u0105 porywane, wi\u0119zione i przewo\u017cone po ca\u0142ej Europie. Widzia\u0142em wiele takich list z datami, imiona i nazwiskami.<\/span><\/p>\n

I, podkre\u015blmy to raz jeszcze, nie by\u0142y to ochotniczki.<\/strong><\/p>\n

Nie, bez wzgl\u0119du na to, czy by\u0142y przed wojn\u0105 prostytutkami, czy nie. Anna z Krakowa, kt\u00f3rej histori\u0119 rekonstruuj\u0119 w ksi\u0105\u017cce, by\u0142a przed wojn\u0105 prostytutk\u0105, ale nie chcia\u0142a i\u015b\u0107 pracowa\u0107 do burdelu dla ukrai\u0144skich stra\u017cnik\u00f3w w obozie w P\u0142aszowie, wi\u0119c j\u0105 tam wys\u0142ano przymusowo. I co? W zwi\u0105zku z tym, \u017ce by\u0142a przed wojn\u0105 prostytutk\u0105, zas\u0142u\u017cy\u0142a sobie na wys\u0142anie do burdelu do obozu? Mo\u017cna j\u0105 gwa\u0142ci\u0107? Mo\u017cna zgwa\u0142ci\u0107 prostytutk\u0119? Dodam, \u017ce opowie\u015b\u0107 Anny to jedyna znana nam historia Polki umieszczonej w obozowym burdelu dla nie-niemieckich pomocnik\u00f3w Niemc\u00f3w. Historii reszty kobiet nie znamy.<\/span><\/p>\n

\u201eTo jedyna taka znana nam historia\u201d \u2013 to zdanie w \u201ePrzemilczanych\u201d pojawia si\u0119 parokrotnie.<\/strong><\/p>\n

Traktuj\u0119 to w pewnym sensie jako swoj\u0105 pora\u017ck\u0119, bo nie uda\u0142o mi si\u0119 przez dziesi\u0119\u0107 lat znale\u017a\u0107 wi\u0119kszej liczby historii, cho\u0107 przekopa\u0142am bardzo gruntownie archiwa i literatur\u0119. To by\u0142a walka z wiatrakami: z oporem i z niech\u0119ci\u0105. Dlatego w\u0142a\u015bnie wiele biografii to \u201ejedyne takie\u201d.<\/span><\/p>\n

\u201eJedyna taka\u201d zgodzi\u0142a si\u0119 tak\u017ce z tob\u0105 porozmawia\u0107.<\/strong><\/p>\n

Zgodzi\u0142a si\u0119 Barbara, kt\u00f3ra mieszka w Poznaniu.<\/span><\/p>\n

Pr\u00f3bowa\u0142a\u015b z innymi?<\/strong><\/p>\n

Dotarcie do nich jest niemal niemo\u017cliwe. Mia\u0142am kontakt do kobiety, kt\u00f3ra by\u0142a w burdelu w Auschwitz III, czyli w Monowicach, i odm\u00f3wi\u0142a kiedy\u015b rozmowy z Robertem Sommerem, bo by\u0142, po pierwsze, m\u0119\u017cczyzn\u0105, a po drugie, Niemcem. Wys\u0142a\u0142am do niej list z pro\u015bb\u0105 o kontakt, nie dosta\u0142am odpowiedzi.<\/span><\/p>\n

Smutek?<\/strong><\/p>\n

Wielki, bo liczysz na ka\u017cdy okruszek. Ale uszanowa\u0142am. I to by\u0142 dla mnie moment prze\u0142omowy. Zrozumia\u0142am, \u017ce pewnych rzeczy nie przeskocz\u0119 i nie mog\u0119 si\u0119 tym frustrowa\u0107.<\/span><\/p>\n

Znalaz\u0142am w Instytucie Pami\u0119ci Narodowej teczki z dw\u00f3ch powojennych \u015bledztw z ko\u0144ca lat 40., prowadzonych w sprawie seksualnego wykorzystywania Polek przez Niemc\u00f3w, co te\u017c pokazuje, \u017ce mo\u017cna by\u0142o zaraz po wojnie normalnie o sprawie rozmawia\u0107. Dzi\u0119ki z\u0142o\u017conym w\u00f3wczas zeznaniom dowiadujemy si\u0119 mi\u0119dzy innymi, jak straszny los czeka\u0142 kobiety zmuszone do pracy w burdelach i \u017ce \u017cadnej wyszminkowanej sielanki tam nie by\u0142o. Anna opowiada, jak w swoje urodziny przyszed\u0142 do burdelu pijany komendant P\u0142aszowa w towarzystwie kilku pijanych Ukrai\u0144c\u00f3w, rzuci\u0142 banknot i powiedzia\u0142, \u017ce mog\u0105 zrobi\u0107 z tymi kobietami, co chc\u0105. Brutalnie je gwa\u0142cili i katowali. Znamy te\u017c histori\u0119 z burdelu w obozie Auschwitz, kiedy do pokoju wszed\u0142 wi\u0119zie\u0144 i tak pobi\u0142 kobiet\u0119, \u017ce \u015bciany \u015bcieka\u0142y krwi\u0105.<\/span><\/p>\n

By\u0142y opowie\u015bci wycofane po latach?<\/strong><\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie przypadek wspomnianej kobiety z Liege, kt\u00f3ry jest do\u015b\u0107 zagmatwany, bo z jednej strony mamy ksi\u0105\u017ck\u0119 Sommera, w kt\u00f3rej pisze, \u017ce po latach na pro\u015bb\u0119 m\u0119\u017ca wycofa\u0142a z Muzeum Auschwitz-Birkenau w\u0142asne \u015bwiadectwo. A z drugiej strony muzeum, kt\u00f3re twierdzi, \u017ce nigdy nie s\u0142ysza\u0142o o takim przypadku. W ka\u017cdym razie wys\u0142ano do niej na pewno kiedy\u015b, jak do wszystkich wi\u0119\u017ani\u00f3w, ankiet\u0119 z pro\u015bb\u0105 o wype\u0142nienie i wpisano do niej od razu, \u017ce pracowa\u0142a w bloku 24, co po pierwsze, jest nieprawd\u0105, bo kobieta by\u0142a w burdelu w Monowicach, a po drugie, wpisywanie by\u0142ej wi\u0119\u017aniarce czego\u015b do ankiety jest do\u015b\u0107 szokuj\u0105ce. W ka\u017cdym razie ona odpisa\u0142a \u2013 wida\u0107 to po charakterze pisma \u2013 w wielkich emocjach, \u017ce nigdy tam nie by\u0142a. My\u015bl\u0119, \u017ce jej historia wygl\u0105da\u0142a tak, \u017ce po wojnie wysz\u0142a za m\u0105\u017c w Belgii i zmienia\u0142a nazwisko, by zatrze\u0107 wszelkie \u015blady po pobycie w burdelu<\/span>.<\/b><\/p>\n

Niemcy stworzyli trzy rodzaje burdeli.<\/strong><\/p>\n

Upraszczaj\u0105c na potrzeby naszej rozmowy, mo\u017cna tak powiedzie\u0107. By\u0142y burdele dla niemieckich mundurowych, dla ich nie-niemieckich pomocnik\u00f3w oraz w obozach dla wi\u0119\u017ani\u00f3w<\/span>.<\/p>\n

Pomocnicy Niemc\u00f3w nie mogli korzysta\u0107 z tych samych kobiet co Niemcy?<\/strong><\/p>\n

Nie, tworzono dla nich oddzielne domy publiczne, na przyk\u0142ad burdel dla Kozak\u00f3w. Ciekawy jest te\u017c przyk\u0142ad obozu w Stutthofie, gdzie przyjecha\u0142a du\u017ca grupa ukrai\u0144skich stra\u017cnik\u00f3w, kt\u00f3rzy nie tylko gwa\u0142cili mieszkaj\u0105ce w okolicy, ale tak\u017ce wchodzili w intymne relacje z mieszkaj\u0105cymi niedaleko Niemkami. Na to Rzesza pozwoli\u0107 nie chcia\u0142a, wi\u0119c zdecydowano o utworzeniu w Stutthofie burdelu dla Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Czy w burdelach by\u0142y \u017byd\u00f3wki?<\/strong><\/p>\n

Oficjalnie nie, ale w praktyce nie mo\u017cna tego wykluczy\u0107. \u017byd\u00f3wki, szczeg\u00f3lnie te z \u201edobrym\u201d wygl\u0105dem, ukrywa\u0142y si\u0119 przecie\u017c cz\u0119sto pod zmienionymi to\u017csamo\u015bciami i mog\u0142y by\u0107 zwerbowane jako Polki.<\/span><\/p>\n

Powiedzmy zatem teraz o burdelu w Auschwitz.<\/strong><\/p>\n

Mie\u015bci\u0142 si\u0119 na pi\u0119trze bloku numer 24, stoi do dzisiaj obok bramy ze s\u0142ynnym napisem \u201eArbeit macht frei\u201d. Mia\u0142 pok\u00f3j wsp\u00f3lny dla kobiet, \u0142azienk\u0119 i pokoiki, w kt\u00f3rych przyjmowa\u0142y wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Jesieni\u0105 \u201943 roku trafi\u0142y tam niemieckie wi\u0119\u017aniarki asocjalne i Polki, kt\u00f3re by\u0142y najmniej zniszczone przez ob\u00f3z. Musia\u0142y by\u0107 atrakcyjne dla wi\u0119\u017ani\u00f3w, bo kobiety by\u0142y najwy\u017csz\u0105 nagrod\u0105 w systemie ich motywacji. Specjalny bon wybrani wi\u0119\u017aniowie dostawali po wieczornym apelu. Trzeba si\u0119 by\u0142o do takiej wizyty przygotowa\u0107, porz\u0105dnie umy\u0107. Nie mo\u017cna by\u0142o odm\u00f3wi\u0107.<\/span><\/p>\n

To co m\u00f3g\u0142 zrobi\u0107 wi\u0119zie\u0144, kt\u00f3ry nie chcia\u0142 skorzysta\u0107 z \u201enajwy\u017cszej nagrody\u201d?<\/strong><\/p>\n

M\u00f3g\u0142 wymieni\u0107 bon na czarnej gie\u0142dzie.<\/span><\/p>\n

A jak chcia\u0142 skorzysta\u0107?<\/strong><\/p>\n

Szed\u0142 do burdelu. Wchodzi\u0142 z kobiet\u0105 do pokoiku i mia\u0142 dziesi\u0119\u0107, g\u00f3ra 15 minut. Po tym czasie na sygna\u0142 dzwonka musia\u0142 wyj\u015b\u0107. Wszystko by\u0142o pod kontrol\u0105, pokoiki obserwowano za pomoc\u0105 wizjer\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Trudno mi sobie wyobrazi\u0107, jak pod tak\u0105 presj\u0105 mog\u0142o dochodzi\u0107 do stosunk\u00f3w seksualnych.<\/strong><\/p>\n

Czasami dochodzi\u0142o, czasami nie. Znamy historie wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3rzy po prostu rozmawiali z kobietami, znamy histori\u0119 mi\u0142osn\u0105 mi\u0119dzy wi\u0119\u017aniem i kobiet\u0105 z burdelu, znamy brutalne ataki wi\u0119\u017ani\u00f3w. To, co jest tu najwa\u017cniejsze, to tocz\u0105ce si\u0119 w obozie Auschwitz \u017cycie seksualne, co dla wielu jest nie do przyj\u0119cia. Jak to jest mo\u017cliwe, \u017ce w takim miejscu kto\u015b my\u015bla\u0142 o seksie? Tymczasem \u017cycie seksualne toczy si\u0119 w ka\u017cdych warunkach, seksualno\u015bci nie da si\u0119 wy\u0142\u0105czy\u0107.<\/span><\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie ciekawe jest tu nak\u0142adanie si\u0119 na siebie bycia ofiar\u0105 i sprawc\u0105 jednocze\u015bnie, bo kim jest w burdelu polski wi\u0119zie\u0144, kt\u00f3ry korzysta z us\u0142ug zmuszonej do prostytucji Polki?<\/strong><\/p>\n

Historia nie jest czarno-bia\u0142a, nie tworz\u0105 jej heroiczni, u\u015bmiechni\u0119ci ch\u0142opcy i dziewczyny chc\u0105cy gin\u0105\u0107 za ojczyzn\u0119. Historia to te\u017c ob\u00f3z, w kt\u00f3rym jest i Kolbe, i burdel dla wi\u0119\u017ani\u00f3w, czego oficjalna polska historiografia jako\u015b nie chce przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci.<\/span><\/p>\n

Bo to niby taki margines?<\/strong><\/p>\n

Podczas drugiej wojny \u015bwiatowej zgwa\u0142cono i zmuszono do seksualnej pracy przymusowej tysi\u0105ce kobiet, kt\u00f3re potem skazano na milczenie. I mo\u017ce w ko\u0144cu warto przesta\u0107 milcze\u0107 i zacz\u0105\u0107 g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107. Jak tysi\u0105ce Koreanek i Chinek, kt\u00f3re lata temu zacz\u0119\u0142y protestowa\u0107 pod ambasadami Japonii, domagaj\u0105c si\u0119 rozliczenia masowych gwa\u0142t\u00f3w dokonywanych przez japo\u0144skich \u017co\u0142nierzy porywaj\u0105cych kobiety do obwo\u017anych burdeli pod\u0105\u017caj\u0105cych za liniami frontu. Nie da si\u0119 zrozumie\u0107 w pe\u0142ni historii drugiej wojny \u015bwiatowej bez zbadania zjawiska przemocy seksualnej. I przemocy seksualnej nie tylko Niemc\u00f3w, ale tak\u017ce innych uczestnik\u00f3w walk, bo gwa\u0142cili wszyscy: Niemcy, Rosjanie i Amerykanie. I Polacy te\u017c. Gwa\u0142ciciele nie maj\u0105 narodowo\u015bci.<\/span><\/p>\n

Co\u015b czuj\u0119, \u017ce \u201ePrzemilczane\u201d wielu zabol\u0105.<\/strong><\/p>\n

I niech bol\u0105. Do\u015b\u0107 milczenia o zapomnianych ofiarach nazizmu. Do\u015b\u0107 pogardzania niewygodnymi ofiarami, niepasuj\u0105cymi po polskiego narodowego landszafciku.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jakie\u015b dziwki z wojennego burdelu. U nas to wci\u0105\u017c temat tabu, niemal wszyscy udawali, \u017ce mnie nie s\u0142ysz\u0105 Mike Urbaniak Joanna Ostrowska na terenie KL Sachsenhausen, nazistowskiego obozu koncentracyjnego. Drewniany barak, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142 si\u0119 obozowy dom publiczny, rozebrano po wojnie (Fot. Marcin Kali\u0144ski) Ci\u0105gle to s\u0142ysza\u0142am. \u017be to prostytutki, szmaty, dziwki, element. \u017be po […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64385"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64385"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64385\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":64429,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64385\/revisions\/64429"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}