{"id":64747,"date":"2018-11-02T17:09:44","date_gmt":"2018-11-02T15:09:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=64747"},"modified":"2018-11-02T08:58:07","modified_gmt":"2018-11-02T06:58:07","slug":"28-09-31","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=64747","title":{"rendered":"Bandycki pok\u00f3j bolszewik\u00f3w. Rosja zawy\u0142a, a Leninowi grunt osuwa\u0142 si\u0119 spod n\u00f3g"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>ndycki pok\u00f3j bolszewik\u00f3w. Rosja zawy\u0142a, a Leninowi grunt osuwa\u0142 si\u0119 spod n\u00f3g<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Piotr Nehring<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Stycze\u0144 1918 r. Lew Kamieniew witany przez Niemc\u00f3w w Brze\u015bciu Litewskim. Kamieniew i Joffe wspierali Lwa Trockiego w negocjacjach pokojowych, ale \u017caden z tej tr\u00f3jki nie podpisa\u0142 traktatu. (Fot. domena publiczna)<\/em><\/span><\/p>\n

“Konferencja przypomina\u0142a zgromadzenie dobrze wychowanych pracodawc\u00f3w usi\u0142uj\u0105cych si\u0119 dogada\u0107 ze szczeg\u00f3lnie t\u0119p\u0105 delegacj\u0105 robotnik\u00f3w” – tak o rozmowach pokojowych w Brze\u015bciu pisa\u0142 historyk John Buchan. 3 marca 1918 r. Niemcy rzuci\u0142y Rosj\u0119 na kolana i mia\u0142y powody s\u0105dzi\u0107, \u017ce po przerzuceniu wojsk z frontu wschodniego na zachodni wygraj\u0105 I wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105.<\/strong><\/p>\n

– Wychodzimy z wojny. Informujemy o tym wszystkie narody i ich rz\u0105dy. Og\u0142aszamy demobilizacj\u0119 wszystkich naszych wojsk stoj\u0105cych na froncie naprzeciw wojsk niemieckich, austro-w\u0119gierskich, tureckich i bu\u0142garskich. Jeste\u015bmy najg\u0142\u0119biej przekonani, \u017ce inne narody wkr\u00f3tce p\u00f3jd\u0105 naszym \u015bladem \u2013 s\u0142owa Lwa Trockiego, przewodnicz\u0105cego delegacji Rosji bolszewickiej na rokowania w Brze\u015bciu i w\u00f3wczas ludowego komisarza spraw zagranicznych w rz\u0105dzie W\u0142odzimierza Lenina, wywo\u0142a\u0142y konsternacj\u0119 siedz\u0105cych po drugiej stronie sto\u0142u przedstawicieli pa\u0144stw centralnych. Kiedy hrabia Richard von K\u00fchlmann, minister spraw zagranicznych Niemiec, o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce oznacza to wojn\u0119, wychodz\u0105cy z sali Trocki rzuci\u0142 w jego kierunku: \u2013 Czcza gadanina!<\/span><\/p>\n

By\u0142 10 lutego 1918 r. 17 lutego Niemcy poinformowali bolszewik\u00f3w, \u017ce nazajutrz wznawiaj\u0105 dzia\u0142ania wojenne. Jeszcze tego samego dnia zaj\u0119li Dyneburg na \u0141otwie, a potem wojska pa\u0144stw centralnych ruszy\u0142y do przodu na ca\u0142ej linii frontu, nie napotykaj\u0105c niemal oporu. Jak wspomina\u0142 gen. Max Hoffmann, niemiecki szef sztabu na froncie wschodnim, wojna toczy\u0142a si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie w poci\u0105gach i samochodach:\u00a0\u0141aduje si\u0119 do poci\u0105gu nieco piechoty z\u00a0<\/i>karabinami maszynowymi i\u00a0<\/i>jednym dzia\u0142em i<\/i>jedzie do nast\u0119pnej stacji kolejowej, zajmuje si\u0119 j\u0105, aresztuje bolszewik\u00f3w<\/i>.<\/span><\/p>\n

Pok\u00f3j za wszelk\u0105 cen\u0119<\/strong><\/p>\n

Rosyjskie okopy by\u0142y opustosza\u0142e b\u0105d\u017a tkwili w nich zrewoltowani \u017co\u0142nierze niemaj\u0105cy zamiaru walczy\u0107. Swoje \u201eostatnie tchnienie\u201d (okre\u015blenie Richarda Pipesa, ameryka\u0144skiego historyka Rosji) armia rosyjska wyda\u0142a osiem miesi\u0119cy wcze\u015bniej, za czas\u00f3w Rz\u0105du Tymczasowego. Wtedy to po pocz\u0105tkowych sukcesach ofensywa Kiere\u0144skiego w Galicji w lipcu 1917 r. sko\u0144czy\u0142a si\u0119 kl\u0119sk\u0105 i przesuni\u0119ciem frontu o 200-250 km na wsch\u00f3d. Od tej pory walki praktycznie zamar\u0142y.<\/span><\/p>\n

Dla W\u0142odzimierza Lenina (1870-1924) nie ulega\u0142o najmniejszych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce bolszewicy musz\u0105 zawrze\u0107 pok\u00f3j z pa\u0144stwami centralnymi za ka\u017cd\u0105 cen\u0119. Inaczej uwa\u017ca\u0142 Lew Trocki (1879-1940), ale ostatecznie popar\u0142 Lenina w rozgrywce z przeciwnikami podpisywania pokoju na nies\u0142ychanie twardych warunkach Niemc\u00f3w. Fot. domena publiczna<\/span><\/em><\/p>\n

Ustanowienie pokoju bez aneksji i kontrybucji by\u0142o jednym z g\u0142\u00f3wnych hase\u0142 bolszewik\u00f3w, kt\u00f3rzy w nocy z 25 na 26 pa\u017adziernika 1917 r. (wed\u0142ug kalendarza gregoria\u0144skiego z 6 na 7 listopada) bez trudu zdobyli Pa\u0142ac Zimowy, k\u0142ad\u0105c kres w\u0142adzy Rz\u0105du Tymczasowego Aleksandra Kiere\u0144skiego. Ju\u017c 8 listopada obraduj\u0105cy w piotrogrodzkim Instytucie Smolnym II Og\u00f3lnorosyjski Zjazd Rad uchwali\u0142 napisany przez Lenina \u201edekret o pokoju\u201d. By\u0142 on apelem do uczestnik\u00f3w wojny o zawarcie \u201esprawiedliwego pokoju bez aneksji i kontrybucji\u201d. W przeciwie\u0144stwie do wi\u0119kszo\u015bci towarzyszy z kierownictwa Lenin by\u0142 zwolennikiem zawarcia za wszelk\u0105 cen\u0119 pokoju z Niemcami i ich sojusznikami.<\/span><\/p>\n

Uwa\u017ca\u0142, \u017ce za chwil\u0119 w \u201ekrajach imperialistycznych\u201d zaczn\u0105 wybucha\u0107 <\/strong>
\nrewolucje i zmiot\u0105 rz\u0105dz\u0105cych, tak jak to si\u0119 sta\u0142o w Rosji Romanow\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Gdy w Berlinie i innych stolicach przejm\u0105 w\u0142adz\u0119 wzorowane na bolszewickich rady, ust\u0119pstwa poczynione przy zawieraniu pokoju stan\u0105 si\u0119 bezprzedmiotowe.<\/span><\/p>\n

Lenin potrzebowa\u0142 chwili wytchnienia, by nabra\u0107 si\u0142 do wojny domowej, kt\u00f3ra mia\u0142a wybuchn\u0105\u0107 zaraz po rewolucji bolszewickiej i doprowadzi\u0107 do zniszczenia wrog\u00f3w komunist\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci \u2013 pisze Pipes \u2013\u00a0powszechny pok\u00f3j w\u00a0<\/i>Europie by\u0142 ostatni\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3rej\u00a0<\/i>[Lenin]\u00a0by sobie \u017cyczy\u0142.\u00a0<\/i>(\u2026)\u00a0Jedn\u0105 z\u00a0<\/i>przyczyn po\u015bpiechu, z\u00a0<\/i>jakim w\u00a0<\/i>pa\u017adzierniku zagarn\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119, by\u0142 strach przed tak\u0105 w\u0142a\u015bnie ewentualno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra przekre\u015bli\u0142aby wszelkie szanse wzniecenia w\u00a0<\/i>Europie wojny domowej. Nie obawia\u0142 si\u0119 najwidoczniej wo\u0142ania o<\/i>\u00a0pok\u00f3j, gdy\u017c w\u00a0<\/i>pr\u00f3\u017cni\u0119 trafia\u0142y poprzednie apele \u0142\u0105cznie z\u00a0<\/i>propozycjami prezydenta\u00a0<\/i>[Thomasa Woodrowa]\u00a0Wilsona z\u00a0<\/i>grudnia 1916 r., rezolucj\u0105 pokojow\u0105 niemieckiego Reichstagu z\u00a0<\/i>lipca 1917 r. oraz inicjatyw\u0105 papie\u017ca z\u00a0<\/i>sierpnia 1917 r.<\/i><\/span><\/p>\n

Gdy w Berlinie i innych stolicach przejm\u0105 w\u0142adz\u0119 wzorowane na bolszewickich rady, ust\u0119pstwa poczynione przy zawieraniu pokoju stan\u0105 si\u0119 bezprzedmiotowe.<\/span><\/p>\n

Lenin potrzebowa\u0142 chwili wytchnienia, by nabra\u0107 si\u0142 do wojny domowej, kt\u00f3ra mia\u0142a wybuchn\u0105\u0107 zaraz po rewolucji bolszewickiej i doprowadzi\u0107 do zniszczenia wrog\u00f3w komunist\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci \u2013 pisze Pipes \u2013 powszechny pok\u00f3j w Europie by\u0142 ostatni\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3rej [Lenin] by sobie \u017cyczy\u0142. (\u2026) Jedn\u0105 z przyczyn po\u015bpiechu, z jakim w pa\u017adzierniku zagarn\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119, by\u0142 strach przed tak\u0105 w\u0142a\u015bnie ewentualno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra przekre\u015bli\u0142aby wszelkie szanse wzniecenia w Europie wojny domowej. Nie obawia\u0142 si\u0119 najwidoczniej wo\u0142ania o pok\u00f3j, gdy\u017c w pr\u00f3\u017cni\u0119 trafia\u0142y poprzednie apele \u0142\u0105cznie z propozycjami prezydenta [Thomasa Woodrowa] Wilsona z grudnia 1916 r., rezolucj\u0105 pokojow\u0105 niemieckiego Reichstagu z lipca 1917 r. oraz inicjatyw\u0105 papie\u017ca z sierpnia 1917 r.<\/span><\/p>\n

Adolf Joffe (1883-1927, z lewej), w pewnym momencie szef delegacji rosyjskiej, przeci\u0105ga\u0142 negocjacje, powtarzaj\u0105c bana\u0142y o pokoju ‘bez aneksji i kontrybucji’. Hrabia Richard von K\u00fchlmann (1873-1948), szef niemieckiej dyplomacji, by\u0142 g\u0142\u00f3wnym animatorem doprowadzenia do rozejmu i pokoju z bolszewikami. Fot. domena publiczna<\/span><\/em><\/p>\n

Uderzenie Leninem<\/strong><\/p>\n

Po drugiej stronie do or\u0119downik\u00f3w zawarcia pokoju nale\u017ca\u0142 wspomniany hrabia K\u00fchlmann i jego austriacko-w\u0119gierski kolega Ottokar Czernin. Obaj ministrowie zdawali sobie spraw\u0119, \u017ce sytuacja gospodarcza ich kraj\u00f3w pogarsza si\u0119 z dnia na dzie\u0144. Na prze\u0142omie 1917 i 1918 r. Austriak uwa\u017ca\u0142, \u017ce je\u015bli nie zdarzy si\u0119 nic pomy\u015blnego, to monarchia habsburska dotrwa najwy\u017cej do najbli\u017cszych \u017cniw, a perspektywy Rzeszy nie przedstawia\u0142y si\u0119 du\u017co lepiej. Z drugiej strony rzucenie Rosji na kolana oznacza\u0142oby mo\u017cliwo\u015b\u0107 przerzucenia wojsk z frontu wschodniego na zachodni i pokonania aliant\u00f3w przed przybyciem do Francji znacznych si\u0142 ameryka\u0144skich.<\/span><\/p>\n

Zgadzaj\u0105c si\u0119 w marcu 1917 r. na przejazd przez Rzesz\u0119 i Skandynawi\u0119 do Piotrogrodu poci\u0105gu z Leninem i jego otoczeniem, niemiecki sztab generalny liczy\u0142 na to, \u017ce w\u00f3dz bolszewik\u00f3w szybko doprowadzi dawne imperium car\u00f3w do takiego stanu, \u017ce b\u0119dzie zmuszone wycofa\u0107 si\u0119 z wojny. A gdyby jeszcze uda\u0142o si\u0119 oderwa\u0107 od niej Ukrain\u0119 i odepchn\u0105\u0107 Rosj\u0119 daleko na wsch\u00f3d, zabieraj\u0105c gubernie rolnicze i posiadaj\u0105ce liczne bogactwa naturalne, to sytuacja Berlina nies\u0142ychanie by si\u0119 poprawi\u0142a. Niemcy uwa\u017cali przy tym, \u017ce tylko bolszewicy gotowi s\u0105 na daleko id\u0105ce ust\u0119pstwa, wi\u0119c podtrzymywanie rz\u0105du Lenina le\u017ca\u0142o w ich \u017cywotnym interesie \u2013 dzi\u0119ki dokumentom przej\u0119tym w 1945 r. w niemieckim\u00a0MSZ<\/strong><\/span>\u00a0<\/a>wiemy, \u017ce przed rewolucj\u0105 pa\u017adziernikow\u0105 i po niej przekazali na ten cel ok. 50 mln marek w z\u0142ocie.<\/span><\/p>\n

Targi Joffego i Trockiego<\/strong><\/p>\n

3 grudnia w Brze\u015bciu Litewskim, gdzie kwaterowa\u0142o niemieckie dow\u00f3dztwo frontu wschodniego, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 rokowania w sprawie rozejmu, kt\u00f3ry zawarto najpierw na 11 dni, a nast\u0119pnie przed\u0142u\u017cono do 14 stycznia. 22 grudnia K\u00fchlmann, kt\u00f3remu towarzyszyli m.in. szefowie dyplomacji Austro-W\u0119gier,\u00a0Bu\u0142garii<\/strong><\/span><\/a>\u00a0i Turcji, rzuci\u0142 na st\u00f3\u0142 propozycj\u0119 oderwania od Rosji b\u0119d\u0105cych pod okupacj\u0105 pa\u0144stw centralnych Kr\u00f3lestwa Polskiego oraz Litwy i cz\u0119\u015bci \u0141otwy i Bia\u0142orusi \u2013 \u0142\u0105cznie ok. 150 tys. km kw. powierzchni. Zgodnie z instrukcj\u0105 Lenina, by przeci\u0105ga\u0107 rozmowy, Adolf Joffe, szef delegacji bolszewickiej, nie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do tych propozycji, tylko powtarza\u0142 slogany o pokoju \u201ebez aneksji i kontrybucji\u201d oraz \u201eprawie narod\u00f3w do samookre\u015blenia\u201d.\u00a0Naprzeciw delegacji teuto\u0144skiej siedzieli przewa\u017cnie niechlujni i\u00a0<\/i>\u017ale ubrani Rosjanie, kt\u00f3rzy przez ca\u0142y czas obrad palili wielkie fajki. Odnosi\u0142o si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 dyskusji zupe\u0142nie ich nie interesuje, z\u00a0<\/i>wyj\u0105tkiem przypadk\u00f3w, kiedy wtargn\u0105wszy w\u00a0<\/i>rejony etosu polityki, dawali si\u0119 ponosi\u0107 zawi\u0142ej metafizyce. Konferencja po cz\u0119\u015bci przypomina\u0142a zgromadzenie dobrze wychowanych pracodawc\u00f3w usi\u0142uj\u0105cych si\u0119 dogada\u0107 ze szczeg\u00f3lnie t\u0119p\u0105 delegacj\u0105 robotnik\u00f3w, po cz\u0119\u015bci za\u015b uprzejmych gospodarzy patronuj\u0105cych zabawie w\u00a0<\/i>wiejskiej szkole\u00a0<\/i>\u2013 pisa\u0142 John Buchan, szkocki historyk, autor wydanej w 1921 r. \u201eA History of the Great War\u201d.<\/span><\/p>\n

Do zawieszenia broni Niemcy i bolszewicy doprowadzili dosy\u0107 szybko, znacznie oporniej sz\u0142y rokowania pokojowe. Moment podpisania rozejmu w Brze\u015bciu Litewskim, 23 listopada (6 grudnia) 1917 r. Fot. domena publiczna<\/em><\/span><\/p>\n

Znajduj\u0105ce si\u0119 w impasie rokowania zosta\u0142y wznowione 15 stycznia. Tym razem na czele delegacji bolszewickiej sta\u0142 Trocki, kt\u00f3ry w przeciwie\u0144stwie do Lenina nie chcia\u0142 podpisywa\u0107 pokoju na ka\u017cdych warunkach. Jad\u0105c do Brze\u015bcia, kilkakrotnie zatrzymywa\u0142 poci\u0105g, by dokona\u0107 inspekcji frontu po rosyjskiej stronie \u2013 ku swemu zaskoczeniu i niezadowoleniu us\u0142ysza\u0142 od przedstawicieli miejscowych w\u0142adz i mieszka\u0144c\u00f3w, \u017ce okopy s\u0105 prawie puste, wi\u0119c nie ma mowy o tym, by prowadzi\u0107 rokowania z pozycji si\u0142y. Zamierza\u0142 wi\u0119c dalej przewleka\u0107 rozmowy, licz\u0105c na\u00a0wznosz\u0105c\u0105 si\u0119\u00a0<\/i>\u2013 jak utrzymywa\u0142 \u2013\u00a0fal\u0119 rewolucyjn\u0105\u00a0<\/i>w pa\u0144stwach centralnych i na to, \u017ce rokowania w Brze\u015bciu wykorzysta jako trybun\u0119 propagandow\u0105 i wp\u0142ynie na nastroje wyg\u0142odzonej ludno\u015bci w Niemczech czy Austro-W\u0119grzech.<\/span><\/p>\n

Trocki wspierany przez Joffego i Lwa Kamieniewa targowa\u0142 si\u0119 w Brze\u015bciu, informuj\u0105c na bie\u017c\u0105co Lenina o sytuacji. 18 stycznia poprosi\u0142 od odroczenie rozm\u00f3w o 12 dni i wyjecha\u0142 do Piotrogrodu, by wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w grze tocz\u0105cej si\u0119 w\u015br\u00f3d bolszewik\u00f3w o to, jak dalece mo\u017cna ust\u0105pi\u0107 Niemcom i ich sojusznikom. Dziesi\u0119\u0107 dni p\u00f3\u017aniej w kilku niemieckich miastach wybuch\u0142y strajki z udzia\u0142em ponad miliona robotnik\u00f3w \u017c\u0105daj\u0105cych pokoju bez aneksji i kontrybucji oraz prawa do samostanowienia narod\u00f3w. Na pocz\u0105tku lutego protesty zosta\u0142y z\u0142amane, niemniej utwierdzi\u0142y one K\u00fchlmanna w przekonaniu, \u017ce Niemcy st\u0105paj\u0105 po cienkim lodzie i trzeba si\u0119 porozumie\u0107 z Rosj\u0105.<\/span><\/p>\n

Ultimatum Wilhelma<\/strong><\/p>\n

W sporze, kt\u00f3ry historyk Dmitrij Wo\u0142kogonow nazwa\u0142 najwa\u017cniejsz\u0105 rozgrywk\u0105 polityczn\u0105 w karierze Lenina, przyw\u00f3dca bolszewik\u00f3w zmierzy\u0142 si\u0119 z frakcj\u0105 tzw. lewicowych komunist\u00f3w Niko\u0142aja Bucharina chc\u0105c\u0105 zerwa\u0107 rokowania i podj\u0105\u0107 walk\u0119, g\u0142\u00f3wnie partyzanck\u0105, bez rezygnowania przy tym z zach\u0119cania niemieckich robotnik\u00f3w do rewolucji. Stanowisko to cieszy\u0142o si\u0119 niema\u0142\u0105 popularno\u015bci\u0105, podobne zdanie wyra\u017ca\u0142a druga frakcja z Trockim na czele, kt\u00f3ry g\u0142osi\u0142 has\u0142o \u201eani wojna, ani pok\u00f3j\u201d i proponowa\u0142, by odrzuci\u0107 niemieckie \u017c\u0105dania, zerwa\u0107 rokowania i og\u0142osi\u0107 koniec wojny. Wprawdzie Niemcy zaanektowa\u0142yby w\u00f3wczas zachodnie i po\u0142udniowo-zachodnie gubernie, ale bez udzia\u0142u bolszewik\u00f3w, co mia\u0142oby wielkie znaczenie propagandowe i zach\u0119ci\u0142oby niemieckich robotnik\u00f3w do rewolty.<\/span><\/p>\n

Lenin wspierany przez Kamieniewa oraz J\u00f3zefa Stalina i Grigorija Zinowjewa <\/strong>
\nbroni\u0142 idei zawarcia \u201ebandyckiego pokoju\u201d, czyli pokoju na ka\u017cdych warunkach.<\/strong><\/p>\n

Twierdzi\u0142 m.in., \u017ce potrzebny jest czas na zebranie si\u0142, by pokona\u0107 rodzim\u0105 bur\u017cuazj\u0119, a w Niemczech wzi\u0119\u0142a g\u00f3r\u0119 partia prowojenna zdecydowana zerwa\u0107 rozejm. A ponadto \u2013 jak przekonywa\u0142 \u2013 rosyjscy ch\u0142opi w mundurach, kt\u00f3rzy stanowili zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego, co zosta\u0142o z armii, chc\u0105 za wszelk\u0105 cen\u0119 pokoju, a wi\u0119c nale\u017ca\u0142o go zawrze\u0107 nawet na niemieckich warunkach.<\/span><\/p>\n

Rozgrywka toczy\u0142a si\u0119 najpierw na konferencji dzia\u0142aczy bolszewickich z Piotrogrodu, Moskwy i Uralu, nast\u0119pnie za\u015b na forum Komitetu Centralnego partii komunistycznej z udzia\u0142em wsp\u00f3\u0142rz\u0105dz\u0105cych lewicowych eserowc\u00f3w (skrzyd\u0142a Partii Socjalist\u00f3w-Rewolucjonist\u00f3w). Mimo nami\u0119tnych przem\u00f3wie\u0144 Lenina kolejne g\u0142osowania wygrywa\u0142a frakcja Trockiego.<\/span><\/p>\n

Niemcy, kt\u00f3rzy 9 lutego zawarli pok\u00f3j z w\u0142adzami dopiero co utworzonej w Kijowie Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej i wraz z Austriakami zacz\u0119li wkracza\u0107 na Ukrain\u0119, nie zamierzali si\u0119 d\u0142u\u017cej patyczkowa\u0107. Jeszcze tego samego dnia Wilhelm II zadepeszowa\u0142 do Brze\u015bcia:\u00a0Do godziny 20 dnia jutrzejszego Trocki musi podpisa\u0107 pok\u00f3j na naszych warunkach\u00a0<\/i>(\u2026).\u00a0W\u00a0<\/i>przypadku odmowy lub pr\u00f3b zwlekania\u00a0<\/i>(\u2026)\u00a0rokowania nale\u017cy zerwa\u0107 o<\/i>8 w\u00a0<\/i>nocy 10\u00a0<\/i>[i]\u00a0zako\u0144czy\u0107 zawieszenie broni. W\u00a0<\/i>takim przypadku armie Frontu Wschodniego rozpoczn\u0105 poch\u00f3d w\u00a0<\/i>kierunku z\u00a0<\/i>g\u00f3ry wyznaczonych pozycji<\/i>.<\/span><\/p>\n

Niemcy id\u0105 na Wsch\u00f3d<\/strong><\/p>\n

Depesza kajzera oznacza\u0142a, \u017ce w Berlinie g\u00f3r\u0119 wzi\u0119li faktyczni w\u00f3wczas przyw\u00f3dcy Rzeszy: genera\u0142 Erich Ludendorff i feldmarsza\u0142ek Paul von Hindenburg. Popierani przez innych wojskowych doszli oni do przekonania, \u017ce bez zapewnienia sobie pe\u0142nego bezpiecze\u0144stwa na wschodzie nie mo\u017cna przerzuca\u0107 wojsk na zach\u00f3d. Ponadto do zerwania rokowa\u0144 przekona\u0142y ich raporty z Rosji, w tym kontradmira\u0142a Waltera von Keyserlingka,cz\u0142onka misji Wilhelma von Mirbacha,kt\u00f3ry w grudniu 1917 r. pojecha\u0142 do Piotrogrodu, by om\u00f3wi\u0107 spraw\u0119 wymiany je\u0144c\u00f3w cywilnych. Keyserlingkdonosi\u0142, \u017ce kierowany przez \u017byd\u00f3w re\u017cim bolszewicki stanowi \u015bmiertelne zagro\u017cenie dla Niemiec i ca\u0142ego cywilizowanego \u015bwiata. Z tego powodu nale\u017cy przesun\u0105\u0107 granic\u0119 jak najdalej na wsch\u00f3d.<\/span><\/p>\n

Na wie\u015b\u0107 o ultimatum Lenin zwo\u0142a\u0142 Komitet Centralny, po raz kolejny postawi\u0142 spraw\u0119 podpisania pokoju na niemieckich warunkach i zn\u00f3w przegra\u0142 g\u0142osowanie (pi\u0119\u0107 do sze\u015bciu). Nast\u0119pnego dnia, 18 lutego, gdy Niemcy oraz Austriacy i W\u0119grzy ruszyli na wsch\u00f3d, nie napotykaj\u0105c oporu, Komitet Centralny zebra\u0142 si\u0119 ponownie i raz jeszcze jednym g\u0142osem Lenin przegra\u0142 g\u0142osowanie. Impas przerwa\u0142 Trocki, kt\u00f3ry w kolejnym g\u0142osowaniu wstrzyma\u0142 si\u0119 od g\u0142osu, i Lenin po uzyskaniu jeszcze zgody lewicowych eserowc\u00f3w m\u00f3g\u0142 zacz\u0105\u0107 pisa\u0107 depesz\u0119 o powrocie delegacji rosyjskiej do Brze\u015bcia.<\/span><\/p>\n

Tymczasem ku zdumieniu bolszewik\u00f3w wrogie wojska posuwa\u0142y si\u0119 dalej, <\/strong>
\nco mog\u0142o oznacza\u0107, \u017ce zamierzaj\u0105 zaj\u0105\u0107 obie rosyjskie stolice i obali\u0107 re\u017cim komunist\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

24 lutego Niemcy zaj\u0119li Dorpat oraz Psk\u00f3w i znajdowali si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 250 km od Piotrogrodu, co sk\u0142oni\u0142o Lenina do przeniesienia stolicy do Moskwy. Te tymczasowe, jak twierdzi\u0142, przenosiny okaza\u0142y si\u0119 bardzo trwa\u0142e<\/span><\/p>\n

Kilka dni wcze\u015bniej, 21 lutego, Lenin wzi\u0105\u0142 si\u0119 do pisania dekretu \u201eOjczyzna socjalistyczna w niebezpiecze\u0144stwie\u201d i nakaza\u0142 podj\u0105\u0107 pr\u00f3by uzyskania pomocy od Wielkiej Brytanii i Francji, kt\u00f3re wci\u0105\u017c dysponowa\u0142y plac\u00f3wkami dyplomatycznymi w Rosji i \u2013 jak si\u0119 wydawa\u0142o \u2013 da\u0142yby du\u017co za reaktywowanie frontu wschodniego. Jako pierwsi pozytywnie zareagowali Francuzi, kt\u00f3rych pose\u0142 Joseph Noulens zapewni\u0142 Trockiego, \u017ce Rosja mo\u017ce \u201eliczy\u0107 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 wojskow\u0105 i finansow\u0105 Francji w oporze stawianym Niemcom\u201d. Ich \u015bladem poszli Brytyjczycy i Amerykanie. Zabiegi o pomoc szybko si\u0119 jednak sko\u0144czy\u0142y, gdy wreszcie odezwali si\u0119 Niemcy, przysy\u0142aj\u0105c 24 lutego odpowied\u017a w sprawie powrotu do sto\u0142u rokowa\u0144. Tym razem ich warunki okaza\u0142y du\u017co twardsze od wcze\u015bniejszych: poza obszarami zaj\u0119tymi podczas I wojny Rosja mia\u0142a zrezygnowa\u0107 z terytori\u00f3w zaj\u0119tych po zerwaniu przez Trockiego rozm\u00f3w, wyrzec si\u0119 Ukrainy i Finlandii, zdemobilizowa\u0107 armi\u0119 i poczyni\u0107 wiele ust\u0119pstw gospodarczych. Na odpowied\u017a bolszewicy dostali 48 godzin, a pok\u00f3j mia\u0142 by\u0107 podpisany w ci\u0105gu 72 godzin od chwili dor\u0119czenia ultimatum.<\/span><\/p>\n

Podczas posiedzenia KC Lenin o\u015bwiadczy\u0142 przyby\u0142ym na nie 15 cz\u0142onkom, \u017ce ultimatum musi by\u0107 bezwarunkowo przyj\u0119te, a je\u015bli towarzysze zdecyduj\u0105 inaczej, to on rezygnuje z przewodniczenia Radzie Komisarzy Ludowych i uczestnictwa w KC. Gro\u017aba przynios\u0142a efekt i mo\u017cna by\u0142o przyst\u0105pi\u0107 do wyboru delegacji, co nie okaza\u0142o si\u0119 proste, bo nikt nie chcia\u0142 si\u0119 podpisa\u0107 pod haniebnym pokojem. Joffe odm\u00f3wi\u0142, Trocki poda\u0142 si\u0119 do dymisji; ostatecznie pad\u0142o na starego bolszewika Grigorija Sokolnikowa, kt\u00f3ry najpierw protestowa\u0142, ale w ko\u0144cu zgodzi\u0142 si\u0119 przewodniczy\u0107 delegacji. Pojechali z nim Gieorgij Cziczerin, niebawem ludowy komisarz spraw zagranicznych, Hryhorij Pietrowski, stoj\u0105cy na czele komisariatu spraw wewn\u0119trznych, i Lew Karachan, podczas poprzednich rokowa\u0144 sekretarz delegacji.<\/span><\/p>\n

Kr\u00f3tkotrwa\u0142a ha\u0144ba<\/strong><\/p>\n

3 marca bolszewicy podpisali pok\u00f3j, w kt\u00f3rym zrzekli si\u0119 Kr\u00f3lestwa Polskiego, Finlandii, Estonii, Litwy, \u0141otwy oraz uznali niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy. Tracili w sumie 750 tys. km kw. najg\u0119\u015bciej zaludnionego obszaru (55 mln ludzi) w dawnej Rosji, z silnym przemys\u0142em i ogromnymi zasobami w\u0119gla i rud \u017celaza.<\/span><\/p>\n

Ponadto Rosjanie zobowi\u0105zali si\u0119 do sp\u0142aty d\u0142ug\u00f3w pa\u0144stwowych i prywatnych<\/strong>
\n zaci\u0105gni\u0119tych w pa\u0144stwach centralnych, a maj\u0105tki firm oraz obywateli tych <\/strong>
\nkraj\u00f3w zgodzili si\u0119 wy\u0142\u0105czy\u0107 spod nacjonalizacji, zezwalaj\u0105c na ich wyw\u00f3z bez<\/strong>
\n p\u0142acenia jakichkolwiek podatk\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Wymie\u0144my jeszcze zobowi\u0105zanie do demobilizacji armii i marynarki wojennej, co oznacza\u0142o skazanie si\u0119 na bezbronno\u015b\u0107, oraz zawart\u0105 w podpisanym 27 sierpnia 1918 r. traktacie dodatkowym z Niemcami zgod\u0119 na zap\u0142acenie reperacji wojennych w wysoko\u015bci 6 mld marek (dzisiejsze 200 mld dol.). Cz\u0119\u015b\u0107 tej sumy mia\u0142a by\u0107 zap\u0142acona jak najszybciej i rzeczywi\u015bcie bolszewicy 10 i 30 wrze\u015bnia 1918 r., czyli w momencie, gdy przegrana Rzeszy wyda\u0142a si\u0119 ju\u017c prawdopodobna, przekazali Niemcom 662,5 mln marek: po\u0142ow\u0119 w carskich rublach, po\u0142ow\u0119 w 100 tonach z\u0142ota.<\/span><\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce nadal wierzyli w zwyci\u0119stwo Niemiec albo liczyli na to, \u017ce niebawem wybuchnie tam rewolucja i pieni\u0105dze wpadn\u0105 w r\u0119ce tamtejszych komunist\u00f3w. W znikomych ilo\u015bciach dostarczyli surowce b\u0119d\u0105ce cz\u0119\u015bci\u0105\u00a0reparacji<\/strong><\/span><\/a>. I wreszcie 24 kwietnia Federacja Zakaukaska, czyli\u00a0Gruzja<\/strong><\/span><\/a>, Azerbejd\u017can i Armenia, og\u0142osi\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, na co bolszewicy chwilowo r\u00f3wnie\u017c musieli przysta\u0107.<\/span><\/p>\n

Kiedy nowi lokatorzy Kremla z op\u00f3\u017anieniem og\u0142osili tekst traktatu, pogr\u0105\u017caj\u0105ca si\u0119 w wojnie domowej Rosja zawy\u0142a, a Lenin \u2013 jak pisze Dmitrij Wo\u0142kogonow \u2013 zda\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce grunt usuwa mu si\u0119 spod n\u00f3g i musi zrobi\u0107 wszystko, by delegaci na zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 IV Nadzwyczajny Wszechrosyjski Zjazd Rad (14 marca) uznali jego argumenty i ratyfikowali traktat. Przemawia\u0142 p\u00f3\u0142torej godziny, powtarzaj\u0105c znane argumenty o \u201ezyskiwaniu na czasie\u201d czy \u201ezbieraniu si\u0142\u201d, i nie dawa\u0142 zbi\u0107 si\u0119 z tropu, gdy przerywa\u0142y mu okrzyki: \u201e\u0141garstwo!\u201d. Na koniec o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce trzeba poczeka\u0107, \u201ea\u017c przyjdzie z pomoc\u0105 mi\u0119dzynarodowy socjalistyczny proletariat, a wtedy zaczniemy socjalistyczn\u0105 rewolucj\u0119, ju\u017c na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105\u201d. Wygra\u0142 raz jeszcze, cho\u0107 tym razem nie wzbudzi\u0142 entuzjazmu zebranych.<\/span><\/p>\n

3 marca 1918 r. Niemcy mieli powody do euforii, ale szybko si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce potrzeba a\u017c miliona \u017co\u0142nierzy do pilnowania porz\u0105dku na Wschodzie i na front zachodni pojedzie znaczniej mniej dywizji, ni\u017c pierwotnie zak\u0142adali. Kiedy osiem miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej musieli poprosi\u0107 aliant\u00f3w o rozejm, bolszewicy natychmiast wycofali si\u0119 z ustale\u0144 brzeskich.<\/span><\/p>\n

\n

Korzysta\u0142em m.in. z: S. McMee \u201eNajwi\u0119ksza grabie\u017c w historii. Jak bolszewicy z\u0142upili Rosj\u0119\u201d, Krak\u00f3w 2013, R. Pipes \u201eRewolucja rosyjska\u201d, Warszawa 2006, D. Wo\u0142kogonow \u201eLenin\u201d, Warszawa 1997, D. Wo\u0142kogonow \u201eTrocki\u201d, Warszawa 1999<\/i><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ndycki pok\u00f3j bolszewik\u00f3w. Rosja zawy\u0142a, a Leninowi grunt osuwa\u0142 si\u0119 spod n\u00f3g Piotr Nehring Stycze\u0144 1918 r. Lew Kamieniew witany przez Niemc\u00f3w w Brze\u015bciu Litewskim. Kamieniew i Joffe wspierali Lwa Trockiego w negocjacjach pokojowych, ale \u017caden z tej tr\u00f3jki nie podpisa\u0142 traktatu. (Fot. domena publiczna) “Konferencja przypomina\u0142a zgromadzenie dobrze wychowanych pracodawc\u00f3w usi\u0142uj\u0105cych si\u0119 dogada\u0107 ze […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64747"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64747"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64747\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":64772,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64747\/revisions\/64772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64747"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64747"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64747"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}