{"id":64929,"date":"2018-11-08T17:09:02","date_gmt":"2018-11-08T15:09:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=64929"},"modified":"2018-11-04T08:44:23","modified_gmt":"2018-11-04T06:44:23","slug":"06-05-32","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=64929","title":{"rendered":"O judaizmie i islamie [Komentarz do parszy Chajej Sara]"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>O judaizmie i islamie [Komentarz do parszy Chajej Sara]<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

RABIN JONATHAN SACKS
\n<\/strong>T\u0142umaczenie: Jolanta R\u00f3\u017cy\u0142o <\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\u201eHagar w dziczy”, obraz Camille Corot z pierwszej po\u0142owy XIX wieku\/ fot. The Metropolitan Museum of Art<\/em><\/span><\/p>\n

PARSZA CHAJEJ SARA \u2013 3 LISTOPADA 2018\/ 25 CHESZWAN 5779<\/strong><\/p>\n

Znane sformu\u0142owanie ukute przez Ericha Auerbacha m\u00f3wi, \u017ce Tora jest \u201enaszpikowana kontekstami\u201d. W tle jasno opisanych wydarze\u0144 kryj\u0105 si\u0119 zagadkowe historie, kt\u00f3re czekaj\u0105 na nasze interpretacje. O tej kryj\u0105cej si\u0119 pod powierzchni\u0105 parszy\u00a0Chajej Sara<\/em>\u00a0dowiadujemy si\u0119 tylko z aluzji. W tek\u015bcie znajduj\u0105 si\u0119 trzy wskaz\u00f3wki, kt\u00f3re pomog\u0105 nam j\u0105 odkry\u0107.<\/span><\/p>\n

Pierwsza pojawia si\u0119, kiedy s\u0142uga Abrahama wraca z kobiet\u0105, kt\u00f3ra ma zosta\u0107 \u017con\u0105 Izaaka. Rebeka widzi w oddali przysz\u0142ego m\u0119\u017ca, kt\u00f3ry \u201ewraca\u0142 w\u0142a\u015bnie z wycieczki do studni Lachaj-Roi\u201d (Be-reszit 24:62), aby medytowa\u0107 w polu. Miejsce akcji tej opowie\u015bci jest zaskakuj\u0105ce. Do tej pory rodzina patriarchy kojarzy\u0142a nam si\u0119 przede wszystkim albo z Beer Szew\u0105, dok\u0105d Abraham powr\u00f3ci\u0142 po zwi\u0105zaniu Izaaka, albo z Hebronem, gdzie umar\u0142a i zosta\u0142a pochowana Sara. Czym jest zatem Lachaj-Roj (lub Beer-Lachaj-Roj) i jakie jest jego znaczenie?<\/span><\/p>\n

Drug\u0105 wskaz\u00f3wk\u0105 jest ostatni, niezwyk\u0142y etap w \u017cyciu Abrahama. W ka\u017cdym kolejnym rozdziale czytamy o wzajemnej mi\u0142o\u015bci i wierno\u015bci jego i Sary. Wsp\u00f3lnie wyruszyli w podr\u00f3\u017c w nieznane. Wsp\u00f3lnie walczyli z ba\u0142wochwalstwem. Sara dwukrotnie uratowa\u0142a \u017cycie m\u0119\u017ca, udaj\u0105c, \u017ce jest jego siostr\u0105. Mieli nadziej\u0119 i modlili si\u0119 o potomstwo \u2013 przez d\u0142ugie lata, a\u017c do narodzin Izaaka, znosili b\u00f3l bezp\u0142odno\u015bci Sary. Kiedy \u017cona umiera, Abraham op\u0142akuje strat\u0119. Postanawia kupi\u0107 jaskini\u0119, w kt\u00f3rej j\u0105 pochowa i w kt\u00f3rej sam kiedy\u015b spocznie. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce reszt\u0119 \u017cycia sp\u0119dzi w samotno\u015bci, a nast\u0119pnie zostanie z\u0142o\u017cony obok \u201eSary \u017cony jego\u201d (25:10) w jaskini w Machpela (25:9).<\/span><\/p>\n

Niespodziewanie jednak po \u015blubie Izaaka Abraham postanawia po\u015blubi\u0107 kobiet\u0119 o imieniu Ketura, kt\u00f3ra rodzi mu sze\u015bcioro dzieci. Nic wi\u0119cej nie wiemy o jego nowej \u017conie, a sama historia i jej znaczenie nie s\u0105 jasne. Jednak \u017cadne, nawet drobne detale zawarte w Torze nie s\u0105 przypadkowe. Wygl\u0105d Abrahama na przyk\u0142ad nie jest nam w og\u00f3le znany, podobnie jak nieznane jest imi\u0119 s\u0142ugi, kt\u00f3ry zosta\u0142 wys\u0142any z misj\u0105 znalezienia \u017cony dla Izaaka. Wed\u0142ug tradycji by\u0142 to Eliezer, ale tej informacji nie ma w Torze. Co wi\u0119c oznacza drugie ma\u0142\u017ce\u0144stwo Abrahama i jakie ma znaczenie w kontek\u015bcie jego historii?<\/span><\/p>\n

Trzecia wskaz\u00f3wka do rozszyfrowania ukrytej historii zawarta jest w opisie \u015bmierci Abrahama:<\/span><\/p>\n

I sko\u0144czy\u0142, i umar\u0142 Abraham w s\u0119dziwo\u015bci szcz\u0119\u015bliwej, stary i syt \u017cycia, i przy\u0142\u0105czon zosta\u0142 do ludu swojego. I pochowali go Icchak i Iszmael, synowie jego, w jaskini w Machpela, na polu Efrona, syna Cochara, co naprzeciw Mamre. Na polu, kt\u00f3re naby\u0142 by\u0142 Abraham od syn\u00f3w Cheta, tam pochowany zosta\u0142 Abraham i Sara \u017cona jego (25:8-10).<\/span><\/p>\n

Obecno\u015b\u0107 Iszmaela na pogrzebie jest zaskakuj\u0105ca. W ko\u0144cu zosta\u0142 wygnany na pustyni\u0119, gdy Izaak by\u0142 jeszcze dzieckiem. Do tego momentu jeste\u015bmy przekonani, \u017ce przyrodni bracia \u017cyli w ca\u0142kowitej separacji. Tora umieszcza ich jednak razem na pogrzebie ojca bez s\u0142owa wyja\u015bnienia.<\/span><\/p>\n

M\u0119drcy po\u0142\u0105czyli te trzy zagadkowe wskaz\u00f3wki, tworz\u0105c fascynuj\u0105c\u0105 histori\u0119.<\/span><\/p>\n

Po pierwsze zauwa\u017cyli, \u017ce Beer-Lachaj-Roj, miejsce, z kt\u00f3rego wraca\u0142 Izaak, kiedy Rebeka ujrza\u0142a go po raz pierwszy, wspomniane jest w jeszcze jednym wersie Tory, w ksi\u0119dze Be-reszit 16:14. W tym miejscu ci\u0119\u017carna Hagar, uciekaj\u0105c przed zazdro\u015bci\u0105 Sary, spotka\u0142a anio\u0142a, kt\u00f3ry kaza\u0142 jej zawr\u00f3ci\u0107. To ona nada\u0142a miejscu jego nazw\u0119, kt\u00f3ra oznacza \u201estudnia \u017byj\u0105cego, kt\u00f3ry mnie widzi\u201d (16:14). W\u00a0Bereszit Raba\u00a0<\/em>czytamy zatem, \u017ce Izaak uda\u0142 si\u0119 do Beer-Lachaj-Roj w poszukiwaniu Hagar. Kiedy us\u0142ysza\u0142, \u017ce ojciec pr\u00f3buje znale\u017a\u0107 mu \u017con\u0119, powiedzia\u0142: \u201eCzy \u017ceni\u0107 si\u0119 mam, kiedy ojciec m\u00f3j \u017cyje samotnie? P\u00f3jd\u0119 i przyprowadz\u0119 mu Hagar\u201d (60:14).<\/span><\/p>\n

St\u0105d odpowied\u017a m\u0119drc\u00f3w na pytanie, kim by\u0142a Ketura. Jak twierdz\u0105, by\u0142a nikim innym, jak sam\u0105 Hagar. Postaci biblijne otrzymuj\u0105 cz\u0119sto wi\u0119cej ni\u017c jedno imi\u0119. Ojciec Moj\u017cesza, Jetro, mia\u0142 ich siedem. Hagar nazwana zosta\u0142a Ketur\u0105, bo \u201ejej uczynki pachnia\u0142y, jak pachnie kadzid\u0142o [hebr.\u00a0ketoret<\/em>]\u201d (Be-reszit Raba<\/em>\u00a051:4). Taka interpretacja pokazuje, \u017ce drugie ma\u0142\u017ce\u0144stwo Abrahama jest istotnym elementem ca\u0142ej narracji.<\/span><\/p>\n

Hagar nie sp\u0119dzi\u0142a reszty \u017cycia na wygnaniu. Ku zadowoleniu Izaaka i za zgod\u0105 Abrahama wr\u00f3ci\u0142a, aby zosta\u0107 \u017con\u0105 swojego dawnego pana. Zmienia to nieco wymiar bolesnej historii wygnania Iszmaela.<\/span><\/p>\n

PRENUMERATA<\/strong><\/span>
\n<\/a><\/p>\n

Jak wiemy, Abraham nie chcia\u0142 wcale odsy\u0142a\u0107 syna. \u201eI przykr\u0105 by\u0142a rzecz to wielce w oczach Abrahama, z powodu syna jego\u201d (21:11) \u2013 tak Tora opisuje reakcj\u0119 ojca na \u017c\u0105danie Sary. B\u00f3g jednak kaza\u0142 Abrahamowi wys\u0142ucha\u0107 rad \u017cony. W\u00a0Pirke de rabi Eliezer<\/em>\u00a0(30) czytamy o tym, jak Abraham dwukrotnie pr\u00f3bowa\u0142 odwiedzi\u0107 syna. Za pierwszym razem nie zasta\u0142 go w domu, a \u017cona Iszmaela, nie wiedz\u0105c kim jest Abraham, odm\u00f3wi\u0142a nieznajomemu chleba i wody. Midrasz m\u00f3wi, \u017ce po tym incydencie Iszmael rozwi\u00f3d\u0142 si\u0119 i o\u017ceni\u0142 z kobiet\u0105 o imieniu Fatima. Kiedy Abraham po raz drugi przyszed\u0142 odwiedzi\u0107 syna, r\u00f3wnie\u017c nie ujawniaj\u0105c, kim jest, znowu go nie zasta\u0142, ale tym razem Fatima nakarmi\u0142a go i da\u0142a mu wody. Dalej czytamy w Midraszu, \u017ce \u201eAbraham wsta\u0142 i modli\u0142 si\u0119 przed \u015awi\u0119tym B\u0142ogos\u0142awionym, i dom Iszmaela wype\u0142ni\u0142 si\u0119 ca\u0142ym mo\u017cliwym dobrem. Kiedy Iszmael wr\u00f3ci\u0142, opowiedzia\u0142a mu \u017cona o tym, co si\u0119 sta\u0142o. I wiedzia\u0142 Iszmael, \u017ce ojciec darzy\u0142 go mi\u0142o\u015bci\u0105\u201d. Mi\u0119dzy ojcem a synem dosz\u0142o wi\u0119c do pojednania.<\/span><\/p>\n

Imi\u0119 drugiej \u017cony Iszmaela ma ogromne znaczenie. Wed\u0142ug Koranu Fatima by\u0142a c\u00f3rk\u0105 Mahometa. W\u00a0Pirke de-rabi Eliezer<\/em>, dziele pochodz\u0105cym z VIII wieku, znajdujemy wi\u0119c wyra\u017ane, pozytywne nawi\u0105zanie do islamu.<\/span><\/p>\n

Ukryte znaczenie parszy\u00a0Chajej Sara<\/em>\u00a0jest wi\u0119c niezwykle istotne dla naszych czas\u00f3w. Zar\u00f3wno \u017bydzi, jak i muzu\u0142manie wierz\u0105, \u017ce s\u0105 potomkami Abrahama \u2013 \u017bydzi, \u017ce pochodz\u0105 od Izaaka, a muzu\u0142manie od Iszmaela. Fakt wsp\u00f3lnego uczestnictwa braci w pogrzebie ojca oznacza, \u017ce i oni si\u0119 pogodzili.<\/span><\/p>\n

Pod powierzchni\u0105 historii opowiedzianej w\u00a0Chajej Sara\u00a0<\/em>m\u0119drcy odkryli wskaz\u00f3wki, kt\u00f3re po z\u0142o\u017ceniu w ca\u0142o\u015b\u0107 tworz\u0105 niezwyk\u0142\u0105 histori\u0119 pojednania: z jednej strony Abrahama z Hagar, z drugiej Izaaka z Iszmaelem. To prawda, \u017ce dosz\u0142o mi\u0119dzy nimi do konfliktu i roz\u0142amu, na tym jednak historia si\u0119 nie ko\u0144czy. Przyja\u017a\u0144 i wzajemny szacunek mi\u0119dzy judaizmem a islamem s\u0105 mo\u017cliwe. Abraham kocha\u0142 obu swoich syn\u00f3w, kt\u00f3rzy wsp\u00f3lnie go pochowali. W historii dawnych dziej\u00f3w kryje si\u0119 nadzieja na przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O judaizmie i islamie [Komentarz do parszy Chajej Sara] RABIN JONATHAN SACKS T\u0142umaczenie: Jolanta R\u00f3\u017cy\u0142o \u201eHagar w dziczy”, obraz Camille Corot z pierwszej po\u0142owy XIX wieku\/ fot. The Metropolitan Museum of Art PARSZA CHAJEJ SARA \u2013 3 LISTOPADA 2018\/ 25 CHESZWAN 5779 Znane sformu\u0142owanie ukute przez Ericha Auerbacha m\u00f3wi, \u017ce Tora jest \u201enaszpikowana kontekstami\u201d. W […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64929"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64929"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":64937,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64929\/revisions\/64937"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}