{"id":65024,"date":"2018-11-07T17:09:11","date_gmt":"2018-11-07T15:09:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=65024"},"modified":"2018-11-07T16:53:34","modified_gmt":"2018-11-07T14:53:34","slug":"11-09-26","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=65024","title":{"rendered":"Boski niebyt, nauka i patriotyzm"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Boski niebyt, nauka i patriotyzm<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Uwaga autoreklama! Ukaza\u0142a si\u0119 moja kolejna ksi\u0105\u017cka, wi\u0119c tych, kt\u00f3rych mo\u017ce to zainteresowa\u0107 informuj\u0119, \u017ce jest i mo\u017cna j\u0105 ju\u017c zamawia\u0107. Chwilowo w Wydawnictwie \u201eStapis\u201d, niebawem r\u00f3wnie\u017c w innych miejscach. Tym razem pr\u00f3buj\u0119 odpowiedzie\u0107 na pytanie dlaczego jestem ateist\u0105, dlaczego mam d\u0142ug wobec wierz\u0105cych, dlaczego ateista nie jest automatycznie ani lepszy ani m\u0105drzejszy od wierz\u0105cego, a sam ateizm to zaledwie wniosek, i\u017c dowody na istnienie istot nadprzyrodzonych s\u0105 tak s\u0142abe, i\u017c mo\u017cemy zasadnie przyj\u0105\u0107, \u017ce istnienie takich istot jest bajk\u0105 z tysi\u0105ca i jednej nocy. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c zgadzam si\u0119 z ksi\u0119dzem Tischnerem, \u017ce rozum przemawia za ateizmem. Co przemawia za wiar\u0105? Tradycja, mi\u0142o\u015b\u0107 do bliskich, kt\u00f3rzy nam t\u0119 tradycj\u0119 przekazali, niepok\u00f3j, \u017ce mimo wszystkich post\u0119p\u00f3w nauki na wiele pyta\u0144 nie mamy odpowiedzi i niech\u0119\u0107 do uczciwego odpowiadania \u201enie wiem\u201d.<\/span><\/p>\n

Czy ateizm jest wyborem w tym samym rozumieniu, w jakim wybieram koszul\u0119, samoch\u00f3d, czy partnerk\u0119 \u017cycia? Czy mo\u017ce raczej konsekwencj\u0105 studi\u00f3w, wnioskiem p\u0142yn\u0105cym z rozwoju nauki? Ewolucja naszego gatunku najwyra\u017aniej pcha\u0142a w kierunku religii. Religie powstawa\u0142y we wszystkich spo\u0142ecze\u0144stwach na bardzo wczesnym etapie rozwoju. Rozw\u00f3j m\u00f3zgu, rozw\u00f3j j\u0119zyka i abstrakcyjnego my\u015blenia, zdolno\u015b\u0107 przekazywania innym tego, co widzieli\u015bmy w snach, l\u0119ki i nieuchronne pytania o przyczyny nieszcz\u0119\u015b\u0107; to wszystko musia\u0142o prowadzi\u0107 do pr\u00f3b odpowiedzi na pytania, na kt\u00f3re ludzko\u015b\u0107 mog\u0142a zacz\u0105\u0107 wzgl\u0119dnie sensownie odpowiada\u0107 dopiero dziesi\u0105tki tysi\u0119cy lat p\u00f3\u017aniej. Istnienie religii jest ca\u0142kowicie zrozumia\u0142e. Czy zrozumia\u0142e jest r\u00f3wnie\u017c jej trwanie? Zapewne tak. Ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cyj\u0105cych wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie ludzi trwa w wierze swoich przodk\u00f3w, a buntuj\u0105c si\u0119, nierzadko szukaj\u0105 tylko bardziej ludzkiego boga. Czy istnieje jaki\u015b gen, lub geny wiary? Pr\u00f3by odpowiedzi na to pytanie wydaj\u0105 si\u0119 troch\u0119 naci\u0105gane, \u0142atwiej szuka\u0107 korelacji mi\u0119dzy typami osobowo\u015bci, a sk\u0142onno\u015bci\u0105 do wiary bez dowod\u00f3w. Do ateizmu docieraj\u0105 cz\u0119\u015bciej ludzie lepiej wykszta\u0142ceni, ale ateizm nie zawsze jest wnioskiem z nauki, r\u00f3wnie cz\u0119sto bywa efektem buntu przeciw nieludzkim praktykom instytucji religijnych. W\u00f3wczas jest raczej tak\u0105 lub inn\u0105 form\u0105 antyklerykalizmu.<\/span><\/p>\n

Tak wi\u0119c, ateizm nie jest ani kompletnym \u015bwiatopogl\u0105dem, ani tym bardziej jak\u0105\u015b form\u0105 religii bez boga, jest tylko wnioskiem, kt\u00f3ry prowadzi do poszukiwania \u015bwiatopogl\u0105du bez religii, do moralno\u015bci opartej na innych kryteriach ni\u017c religijna tradycja, do filozofii bez religijnych podp\u00f3rek. Efekty tych poszukiwa\u0144 mog\u0105 by\u0107, by\u0142y, s\u0105 i b\u0119d\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne.<\/span><\/p>\n

W tych poszukiwaniach jeste\u015bmy osamotnieni. Wsp\u00f3lnoty ateist\u00f3w nie maj\u0105 katechizm\u00f3w, ani kap\u0142an\u00f3w, a ka\u017cda i ka\u017cdy z nas docieraj\u0105c do wniosku, \u017ce sama idea istot nadprzyrodzonych jest groteskowa, samodzielnie szuka dalszych konsekwencji tego wniosku. W\u015br\u00f3d ateist\u00f3w nie ma heretyk\u00f3w, poniewa\u017c nie ma tu \u017cadnej ortodoksji.<\/span><\/p>\n

Czy warto zatem pisa\u0107 kolejn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 o drodze do ateizmu? Jest tych ksi\u0105\u017cek wiele, najstarsze si\u0119gaj\u0105 staro\u017cytno\u015bci. W ostatnich latach najs\u0142ynniejsz\u0105 pozycj\u0105 by\u0142 B\u00f3g urojony Richarda Dawkinsa. Mamy tu wspania\u0142e pozycje takich autor\u00f3w jak Daniel Dennett, Sam Harris, Christopher Hitchens i dziesi\u0105tki innych. Mo\u017cemy ich podzieli\u0107 na tych, kt\u00f3rzy rozwa\u017caj\u0105 relacje mi\u0119dzy nauk\u0105 i religi\u0105 i tych, kt\u00f3rzy koncentruj\u0105 uwag\u0119 na roli religii w \u017cyciu spo\u0142ecznym. W tej drugiej kategorii szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cy wydaj\u0105 mi si\u0119 atei\u015bci muzu\u0142ma\u0144scy, kt\u00f3rzy z wielu wzgl\u0119d\u00f3w dzi\u015b bardziej wyrazi\u015bcie widz\u0105 dramatyczne skutki religii sprz\u0119\u017conej z polityk\u0105. Ten podzia\u0142 jest jednak troch\u0119 sztuczny i te grupy zachodz\u0105 na siebie.<\/span><\/p>\n

Atei\u015bci maj\u0105 cz\u0119sto wiele wsp\u00f3lnego z liberalnymi wierz\u0105cymi, chocia\u017cby z tej przyczyny, \u017ce etyka niezale\u017cna czerpie r\u00f3wnie\u017c z tradycji religijnej, a liberalni wierz\u0105cy z \u015bwieckiego humanizmu. Ateizm nie mo\u017ce by\u0107 powodem jakiego\u015b poczucia wy\u017cszo\u015bci. Uwalnia od gotowych odpowiedzi i jest zobowi\u0105zaniem do samodzielnego my\u015blenia, a to prowadzi do paskudnej sytuacji, w kt\u00f3rej pytania prowadz\u0105 do kolejnych pyta\u0144 bez poczucia, \u017ce wreszcie mamy jak\u0105\u015b pewno\u015b\u0107. Poszukiwanie prawdy nie jest tym samym co posiadanie Prawdy.<\/span><\/p>\n

Ateizm komplikuje r\u00f3wnie\u017c sprawy to\u017csamo\u015bci. We wst\u0119pie do tej ksi\u0105\u017cki pisa\u0142em:<\/span><\/p>\n

Ateizm komplikuje r\u00f3wnie\u017c sprawy to\u017csamo\u015bci. We wst\u0119pie do tej ksi\u0105\u017cki pisa\u0142em:<\/span><\/p>\n

Zapytasz, jak zosta\u0142em ateuszem? Nie od razu zosta\u0142em ateuszem, pomalutku przepoczwarza\u0142em si\u0119 w\u00a0ateusza i\u00a0jestem teraz ateuszem katolickim, bo nie mog\u0119 by\u0107 ateuszem buddyjskim, ani ateuszem muzu\u0142ma\u0144skim, ani \u017cydowskim, czy jakim\u015b innym. Religia jest zawsze plemienna i\u00a0nasz \u017cydowski b\u00f3g, tu nad Wis\u0142\u0105 ma s\u0142owia\u0144sk\u0105 dusz\u0119 i\u00a0czuwa nad naszym\u00a0polnische Wirtschaft.<\/em><\/p>\n

Oczywi\u015bcie Polak-ateista nie brzmi dumnie. Polak ateista chcia\u0142by, \u017ceby biskupi nie szarog\u0119sili si\u0119 na scenie politycznej i trzymali swoje \u201eboskie\u201d prawa z dala od Sejmu, albo raczej, \u017ceby politycy wstali z kolan i zacz\u0119li s\u0142ucha\u0107 raczej dziewuch ni\u017c kap\u0142an\u00f3w.\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Nie ma lekko Polak-ateusz, bo jakby mniej ubogacony uniesieniem nie do\u015bwiadcza, a\u00a0nawet przeciwnie, jak gdyby jest do\u015bwiadczony odmiennie, ostro\u015bci\u0105 widzenia tego, co jest, i\u00a0dolegliwo\u015bci\u0105 niewidzenia tego, czego nie ma. Powr\u00f3ciwszy do swojsko\u015bci liche\u0144sko-prza\u015bnej, do transcendencji lokalno-globalnej, do transgresji niepoj\u0119tego w\u00a0niewyuczone, s\u0142ucham \u015bpiewu s\u0142owik\u00f3w i\u00a0pe\u0142n\u0105 piersi\u0105\u00a0korzystam z\u00a0mojej \u0142aski niewiary w\u00a0ksi\u0119\u017cycowe noce, ufaj\u0105c sile empirii oraz\u00a0trze\u017awego chodzenia po ziemi.<\/p>\n

To p\u00f3\u0142 \u017cartem, p\u00f3\u0142 serio, bowiem ateizm czerpie sw\u00f3j sceptycyzm z nauki, ale wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na nasz spos\u00f3b postrzegania patriotyzmu. Nie jest ten m\u00f3j ateistyczny patriotyzm przeciwstawieniem naszego plemienia reszcie ludzko\u015bci, ale zgo\u0142a przeciwnie jest humanizmem w tej ziemi.<\/span><\/p>\n

I zn\u00f3w nie jestem a\u017c tak oryginalny. Tischner m\u00f3wi\u0142:<\/span><\/p>\n

Cza\u00adsami si\u0119 \u015bmiej\u0119, \u017ce naj\u00adpierw jes\u00adtem cz\u0142owiekiem, po\u00adtem fi\u00adlozo\u00adfem, po\u00adtem d\u0142ugo, d\u0142ugo nic, a do\u00adpiero po\u00adtem ksi\u0119dzem.<\/em><\/p>\n

Ja r\u00f3wnie\u017c m\u00f3wi\u0119, \u017ce najpierw jestem cz\u0142owiekiem, potem Polakiem-ateist\u0105, ale gdyby nawet atei\u015bci mieli kap\u0142an\u00f3w, to nikt by mnie za \u017cadne skarby do tak paskudnego zaj\u0119cia nie przekona\u0142.<\/span><\/p>\n

Mnie poleca\u0107 w\u0142asnej ksi\u0105\u017cki nie wypada, informuj\u0119, \u017ce jest i ciekaw jestem jak j\u0105 znajd\u0105 ci, kt\u00f3rzy po ni\u0105 si\u0119gn\u0105. Dla ateist\u00f3w to okazja do por\u00f3wnania w\u0142asnej drogi do ateizmu, dla wierz\u0105cych okazja do zobaczenia, jak\u0105 drog\u0105 szed\u0142 do swojego ateizmu niewierz\u0105cy.<\/span><\/p>\n

Zapraszam do lektury.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Boski niebyt, nauka i patriotyzm Andrzej Koraszewski Uwaga autoreklama! Ukaza\u0142a si\u0119 moja kolejna ksi\u0105\u017cka, wi\u0119c tych, kt\u00f3rych mo\u017ce to zainteresowa\u0107 informuj\u0119, \u017ce jest i mo\u017cna j\u0105 ju\u017c zamawia\u0107. Chwilowo w Wydawnictwie \u201eStapis\u201d, niebawem r\u00f3wnie\u017c w innych miejscach. Tym razem pr\u00f3buj\u0119 odpowiedzie\u0107 na pytanie dlaczego jestem ateist\u0105, dlaczego mam d\u0142ug wobec wierz\u0105cych, dlaczego ateista nie jest […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65024"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65024"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65055,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65024\/revisions\/65055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}