{"id":65203,"date":"2018-11-26T17:09:29","date_gmt":"2018-11-26T15:09:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=65203"},"modified":"2018-11-21T09:58:52","modified_gmt":"2018-11-21T07:58:52","slug":"19-09-35","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=65203","title":{"rendered":"Jeszywas Chachmej Lublin"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/studioopinii.pl\/archiwa\/187493\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/studio.png\" alt=\"\" width=\"35%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/studioopinii.pl\/archiwa\/187493\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Jeszywas Chachmej Lublin<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Stanis\u0142aw Obirek<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"background: #d0e6fa; width: 710px; height: 15px;\" \/>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/studioopinii.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/1200px-Jeszywas_Chachmej_Lublin_01.jpg\" width=\"100%\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Lublin przetrwa\u0142 po\u017cog\u0119 wojenn\u0105, ale\u00a0jego \u017cydowska dzielnica zosta\u0142a ca\u0142kowicie zniszczona. Jednak miasto nie\u00a0by\u0142o rozpieszczane przez\u00a0powojennych gospodarzy i\u00a0powoli niszcza\u0142o.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W\u00a0ka\u017cdym razie takim go zapami\u0119ta\u0142em z\u00a0dawnych wypraw. Star\u00f3wka raczej odstrasza\u0142a ni\u017c zach\u0119ca\u0142a. Owszem, ko\u015bcio\u0142y trzyma\u0142y si\u0119 mocno, nawet w\u00a0najmniej sprzyjaj\u0105cym zabytkom okresie. Wierni nie\u00a0szcz\u0119dzili ofiar i\u00a0pojezuicki ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry\u00a0sta\u0142 si\u0119 katedr\u0105 zachwyca\u0142 bogactwem barokowych fresk\u00f3w, podobnie dominika\u0144ski zau\u0142ek przy Z\u0142otej intrygowa\u0142 gotykiem wzbogaconym barokowymi i\u00a0dos\u0142ownie z\u0142otymi o\u0142tarzami.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Dzisiaj, dzi\u0119ki unijnym dotacjom, r\u00f3wnie\u017c okolice ko\u015bcio\u0142\u00f3w odzyskuj\u0105 dawny blask. Schodz\u0105c ulic\u0105 Grodzk\u0105 w\u00a0kierunku zamku (s\u0142ynna kaplica z\u00a0bizanty\u0144skimi freskami zawsze mnie przyci\u0105ga\u0142a jak magnes; niestety tym razem nie\u00a0by\u0142o ju\u017c bilet\u00f3w i\u00a0musieli\u015bmy si\u0119 zadowoli\u0107 spacerem po\u00a0rozleg\u0142ym dziedzi\u0144cu zamkowym) nie\u00a0spos\u00f3b nie\u00a0zobaczy\u0107 wizyt\u00f3wki dzisiejszego Lublina \u2013 O\u015brodka \u201eBrama Grodzka \u2013 Teatr NN\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">To\u00a0dzie\u0142o \u017cycia Tomasza Pietrasiewicza, instytucja kt\u00f3ra\u00a0jest samorz\u0105dow\u0105 instytucj\u0105 kultury, dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w\u00a0Lublinie na\u00a0rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i\u00a0edukacji. Sama brama, zwana kiedy\u015b r\u00f3wnie\u017c Bram\u0105 \u017bydowsk\u0105, stanowi\u0142a przej\u015bcie od\u00a0Starego Miasta do\u00a0dzielnicy \u017cydowskiej, kt\u00f3ra\u00a0\u2013 jak si\u0119 rzek\u0142o \u2013 zosta\u0142a ca\u0142kowicie zniszczona w\u00a0czasie wojny w\u00a0latach 1942-43.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Jej magi\u0119 pr\u00f3bowa\u0142 wyczarowa\u0107 przedwcze\u015bnie zmar\u0142y historyk literatury i\u00a0mi\u0142o\u015bnik tw\u00f3rczo\u015bci Brunona Schulza i\u00a0J\u00f3zefa Czechowicza, W\u0142adys\u0142aw Panas w\u00a0niedoko\u0144czonej powie\u015bci \u201eOko cadyka\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Z\u00a0Bram\u0105 Grodzk\u0105 \u0142\u0105cz\u0119 tak\u017ce wspomnienie jednego z\u00a0ostatnich spotka\u0144 z\u00a0Zygmuntem Baumanem w\u00a0Polsce (potem ju\u017c nie\u00a0przyje\u017cd\u017ca\u0142, bo m\u0142odzie\u017c\u00f3wka \u201eprawdziwych Polak\u00f3w\u201d urz\u0105dza\u0142a wsz\u0119dzie gdzie si\u0119 pojawi\u0142 jazgot, kt\u00f3rego\u00a0wola\u0142 unika\u0107). Tam w\u0142a\u015bnie Bauman z\u0142ama\u0142 r\u0119k\u0119 wychodz\u0105c ze\u00a0spotkania, bo straci\u0142 r\u00f3wnowag\u0119 na\u00a0schodach, gdy\u00a0nagle sko\u0144czy\u0142a si\u0119 por\u0119cz.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Tak\u00a0jak obieca\u0142em, b\u0119dzie o\u00a0Jeszywas Chachmej Lublin. Na\u00a0stronie wspomnianego O\u015brodka \u201eBrama Grodzka \u2013 Teatr NN\u201d, mo\u017cna znale\u017a\u0107 dok\u0142adnie opracowane has\u0142o instytucji, o\u00a0kt\u00f3rej\u00a0chc\u0119 napisa\u0107:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"http:\/\/i-cdn.embed.ly\/1\/display\/crop?height=300&amp;key=fd92ebbc52fc43fb98f69e50e7893c13&amp;url=http%3A%2F%2Fteatrnn.pl%2Ftemp%2FUserFiles%2FBrama%2520Pamieci%2Fjesziwa%2Ffot.P.Sztajdel%2520012.jpg&amp;width=636\" width=\"60%\" \/><span style=\"color: #999999;\"><em>W 1923 r. na \u015bwiatowym kongresie \u017byd\u00f3w ortodoksyjnych w Wiedniu Majer Szapiro wyst\u0105pi\u0142 z ide\u0105 wybudowania w Lublinie nowoczesnego gmachu jesziwy, gdzie zdobywanie wiedzy mia\u0142o by\u0107 wolne od trosk materialnych. Wybudowanie Jesziwy umo\u017cliwi\u0142oby nauk\u0119 wszystkim zdolnym m\u0142odym \u017bydom i pozwoli\u0142o wykszta\u0142ci\u0107 z nich rabinackie elity.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Jak si\u0119 wi\u0119c\u00a0dowiadujemy ze\u00a0wspomnianej strony:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wyb\u00f3r miasta Lublina na\u00a0budow\u0119 nowej jesziwy przez\u00a0Majera Szapiro by\u0142 nieprzypadkowy. Lublin by\u0142 miastem o\u00a0silnej tradycji nauczania Talmudu, w\u00a0kt\u00f3rym\u00a0ju\u017c od<a class=\"extlink\" style=\"color: #000080;\" href=\"http:\/\/teatrnn.pl\/leksykon\/node\/2423\/akademia_talmudyczna_z_xvi_w_w_lublinie\">\u00a0<span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>XVI wieku istnia\u0142a s\u0142ynna jesziwa<\/strong><\/span><\/a>\u00a0i\u00a0 mieszkali wybitni znawcy Talmudu jak np.\u00a0<a class=\"extlink\" style=\"color: #000080;\" href=\"http:\/\/teatrnn.pl\/leksykon\/node\/1886\/szalom_szachna_ben_josef\">Szalomon <span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>Szachna<\/strong><\/span><\/a>, ucze\u0144 Jakuba Polaka, za\u0142o\u017cyciela pierwszej w\u00a0Polsce jesziwy (w\u00a0podkrakowskim Kazimierzu),\u00a0<a class=\"extlink\" style=\"color: #000080;\" href=\"http:\/\/teatrnn.pl\/leksykon\/node\/1884\/salomon_ben_jechiel_luria\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>Salomon Luria,<\/strong><\/span><\/a>\u00a0czy\u00a0Mordechaj Jaffe. W\u00a0Lublinie dzia\u0142a\u0142a ponadto jedna z\u00a0pierwszych na\u00a0ziemiach polskich\u00a0<span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a class=\"extlink\" style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/teatrnn.pl\/leksykon\/node\/252\/drukarstwo_w_lublinie_drukarnie_hebrajskie_xvi_xviii_w\">hebrajskich drukarni<\/a><\/strong><\/span>, tu zbiera\u0142 si\u0119\u00a0<span style=\"text-decoration: underline;\"><a class=\"extlink\" style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/teatrnn.pl\/leksykon\/node\/1851\/sejm_czterech_ziem_1580_%E2%80%93_1764\"><em><strong>Waad Arba ha-Aracot<\/strong><\/em><strong>\u00a0(Sejm Czterech Ziem)<\/strong><\/a><\/span>, i\u00a0prowadzili dzia\u0142alno\u015b\u0107 s\u0142ynni mistycy chasydzcy jak np.\u00a0 Jaakow Icchak ha-Lewi Horowic zwany Widz\u0105cym z\u00a0Lublina, dlatego usytuowanie przysz\u0142ej uczelni w\u00a0mie\u015bcie o\u00a0tak\u00a0bogatych tradycjach, wysokim odsetku ludno\u015bci ortodoksyjnej oraz\u00a0silnych wp\u0142ywach chasydzkich, mia\u0142o nawi\u0105za\u0107 do\u00a0owych wielkich tradycji\u00a0<a class=\"extlink\" style=\"color: #000080;\" href=\"http:\/\/teatrnn.pl\/leksykon\/node\/1832\/lublin_%E2%80%9Ejerozolim%C4%85_kr%C3%B3lestwa_polskiego%E2%80%9D_1475_1570\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>Lublina nazywanego \u201eJerozolim\u0105 Kr\u00f3lestwa Polskiego<\/strong><\/span>\u201d<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">I\u00a0tak\u00a0dalej; mo\u017cna oczywi\u015bcie cytowa\u0107 wiele takich historycznych smaczk\u00f3w, ale\u00a0pozostawi\u0119 je dociekliwym Czytelnikom by\u00a0sami zg\u0142\u0119biali histori\u0119 tego niezwyk\u0142ego miejsca.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale\u00a0has\u0142o, nawet najlepiej opracowane to\u00a0jedno, a\u00a0osobista wizyta to\u00a0zupe\u0142nie co\u015b innego. Okazuje si\u0119, \u017ce\u00a0magia miejsca dzia\u0142a tylko\u00a0w\u00a0tym drugim przypadku, cho\u0107 oczywi\u015bcie znajomo\u015b\u0107 historii jest pomocna.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W\u00a0ka\u017cdym razie na\u00a0mnie ta instytucja, a\u00a0w\u0142a\u015bciwiej jej historia zatrzymana w\u00a0bryle budynku wywar\u0142a ogromne wra\u017cenie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Od\u00a0razu chc\u0119 te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce\u00a0przypomnia\u0142a mi najlepsze wzorce katolickie, tzn. kolegia katolickie, kt\u00f3re w\u00a0r\u00f3wnie bezkompromisowy spos\u00f3b jak jesziwa rabina Majera Szapiry (w\u00a0poprzednim ha\u015ble jest odno\u015bnik i\u00a0do\u00a0jego\u00a0<a class=\"extlink\" style=\"color: #000080;\" href=\"http:\/\/teatrnn.pl\/leksykon\/artykuly\/majer-jehuda-szapiro\/\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>bogatej osobowo\u015bci<\/strong><\/span><\/a>) kszta\u0142ci\u0142y helot\u00f3w sprawy katolickiej. Mimo, \u017ce\u00a0nie\u00a0jestem zwolennikiem prania m\u00f3zg\u00f3w, to\u00a0jednak je\u015bli ju\u017c podobne instytucje si\u0119 zdarzaj\u0105, to\u00a0lepiej, by\u00a0by\u0142y na\u00a0najwy\u017cszym poziomie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Inna sprawa jak ich wychowankowie (nie\u00a0znam podobnych instytucji kszta\u0142c\u0105cych kobiety) spo\u017cytkowuj\u0105 otrzyman\u0105 wiedz\u0119. No ale\u00a0powiedzmy, \u017ce\u00a0to\u00a0nie\u00a0do\u00a0ko\u0144ca jest pod\u00a0kontrol\u0105 pomys\u0142odawc\u00f3w. Jest te\u017c oczywi\u015bcie wiele r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy instytucjami katolickimi, kszta\u0142c\u0105cymi przede wszystkim przysz\u0142ych obywateli, z\u00a0kt\u00f3rych\u00a0tylko\u00a0nieliczni zostawali ksi\u0119\u017cmi, a\u00a0jesziwami daj\u0105cymi g\u0142\u00f3wnie wykszta\u0142cenie talmudyczne. Jest to\u00a0jednak sprawa na\u00a0oddzielny artyku\u0142.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale\u00a0wracajmy do\u00a0tematu czyli do\u00a0Jeszywas Chachmej Lublin, ogromnego budynku znajduj\u0105cego si\u0119 przy ko\u0144cu d\u0142ugiej ulicy Lubartowskiej 85 w\u00a0Lublinie. Dzi\u015b jest tam Hotel Ilan posiadaj\u0105cy oczywi\u015bcie\u00a0<a class=\"extlink https\" style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/www.hotelilan.pl\/\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>w\u0142asn\u0105 stron\u0119 internetow\u0105<\/strong><\/span><\/a>, na\u00a0kt\u00f3rej\u00a0jest te\u017c\u00a0<a class=\"extlink https\" style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/www.hotelilan.pl\/synagoga-i-mykwa\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>odno\u015bnik do\u00a0synagogi i\u00a0mykwy<\/strong><\/span><\/a>\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W\u00a0tej\u00a0chwili m\u00f3g\u0142bym si\u0119 poczu\u0107 zwolniony z\u00a0podawania historycznych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, skoro wszystko mo\u017cna znale\u017a\u0107 w\u00a0Internecie. W\u00a0istocie poprzestan\u0119 na\u00a0kilku osobistych impresjach zwi\u0105zanych przede wszystkim z\u00a0charyzmatyczn\u0105 postaci\u0105 rabina Mejera Szapiry.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wprawdzie Wikipedia podaje pisowni\u0119 nazwiska\u00a0<strong>Szapira<\/strong>, ale\u00a0jednak wybieram jako bardziej miarodajn\u0105 wersj\u0119 leksykonu O\u015brodka \u201eBrama Grodzka \u2013 Teatr NN\u201d, kt\u00f3ry\u00a0podaje wersj\u0119\u00a0<strong>Szapiro<\/strong>\u00a0tam te\u017c zainteresowanych odsy\u0142am. Mnie natomiast interesuje sam fenomen judaizmu ortodoksyjnego i\u00a0to\u00a0w\u00a0wersji propagowanej przez\u00a0tego przedwcze\u015bnie i\u00a0bezdzietnie zmar\u0142ego rabina.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Gdy\u00a0przygl\u0105da\u0142em si\u0119 planszom, pokazuj\u0105cym \u017cycie i\u00a0dokonania Mejera Szapira, kt\u00f3re s\u0105 bogato inkrustowane jego tekstami \u2013 nie\u00a0mog\u0142em oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce\u00a0ogl\u0105dam jedno z\u00a0wielu seminari\u00f3w duchownych, najlepiej prowadzone przez\u00a0zakon jezuit\u00f3w znany z\u00a0kultu pracy intelektualnej. Tak: wsz\u0119dzie m\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani, gotowi godzinami zg\u0142\u0119bia\u0107 tajniki judaizmu ortodoksyjnego i\u00a0chronieni przed\u00a0nazbyt \u015bwieckimi przedmiotami. Oczywi\u015bcie r\u00f3wnie\u017c przed\u00a0kobietami. Bo studia, tak\u00a0uwa\u017caj\u0105 ksi\u0119\u017ca katoliccy i\u00a0ortodoksyjni rabini, to\u00a0sprawa przede wszystkim wybranych przez\u00a0Boga do\u00a0tych wznios\u0142ych zada\u0144 m\u0119\u017cczyzn.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pu\u015bci\u0142em te\u017c wodze fantazji i\u00a0wyobrazi\u0142em jak wygl\u0105da\u0142by dialog chrze\u015bcija\u0144sko-\u017cydowski, gdyby\u00a0rozw\u00f3j tak\u00a0wspaniale rozwijaj\u0105cej si\u0119 uczelni \u017cydowskiej nie\u00a0zosta\u0142 tragicznie przerwany w\u00a01939 roku przez\u00a0Zag\u0142ad\u0119 polskich \u017byd\u00f3w? My\u015bla\u0142em te\u017c o\u00a0tym, jak to\u00a0mo\u017cliwe, \u017ce\u00a0Stefan Wyszy\u0144ski, kt\u00f3ry\u00a0w\u0142a\u015bnie jako m\u0142ody ksi\u0105dz latach 1925\u20131929 by\u0142 studentem\u00a0<a class=\"extlink https\" style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wydzia%C5%82_Prawa,_Prawa_Kanonicznego_i_Administracji_Katolickiego_Uniwersytetu_Lubelskiego_Jana_Paw%C5%82a_II\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>Wydzia\u0142u Prawa Kanonicznego<\/strong><\/span><\/a>\u00a0oraz\u00a0Wydzia\u0142u Prawa i\u00a0Nauk Ekonomiczno-Spo\u0142ecznych\u00a0<a class=\"extlink https\" style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Katolicki_Uniwersytet_Lubelski_Jana_Paw%C5%82a_II\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego<\/strong><\/span><\/a><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>,<\/strong><\/span> (stosowna tablica upami\u0119tnia jego pobyt w\u00a0Lublinie) w\u00a0og\u00f3le nie\u00a0zainteresowa\u0142 si\u0119 obecno\u015bci\u0105 bogatej kultury i\u00a0religii \u017cydowskiej w\u00a0tym mie\u015bcie. O\u00a0judaizmie i\u00a0o\u00a0\u017bydach mia\u0142 poj\u0119cia do\u015b\u0107 stereotypowe, by\u00a0nie\u00a0powiedzie\u0107 po\u00a0prostu antysemickie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Nie\u00a0ust\u0119powa\u0142 zreszt\u0105 w\u00a0tym innym ksi\u0119\u017com katolickim, o\u00a0czym bogato za\u015bwiadcza \u00f3wczesna prasa katolicka.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">No wi\u0119c\u00a0do\u00a0spotkania nie\u00a0dosz\u0142o, mo\u017ce zabrak\u0142o wspomnianego W\u0142adys\u0142awa Panasa i\u00a0Romualda Jakuba Wekslera-Waszkinela, kt\u00f3rzy\u00a0\u2013 bez\u00a0powodzenia zreszt\u0105 \u2013 pr\u00f3bowali Lublinowi i\u00a0Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu przypomnie\u0107 jego \u017cydowskie korzenie. Ich Lublin pozosta\u0142 sfer\u0105 marze\u0144. Takim niespe\u0142nionym, a\u00a0w\u0142a\u015bciwie urwanym marzeniem pozosta\u0142a Jeszywas Chachmej Lublin.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Po\u00a0prawdzie trzeba doda\u0107, \u017ce\u00a0i\u00a0ultraortodoksyjni \u017bydzi nie\u00a0interesowali i\u00a0nie\u00a0interesuj\u0105 si\u0119 innymi religiami, w\u00a0tym i\u00a0chrze\u015bcija\u0144stwem. W\u00a0tym r\u00f3wnie\u017c przypominaj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 teolog\u00f3w katolickich, poch\u0142oni\u0119tych w\u0142asn\u0105 teologi\u0105 i\u00a0niezwracaj\u0105cych uwagi na\u00a0inne religie, a\u00a0na\u00a0judaizm patrz\u0105cy tylko\u00a0jak na\u00a0wybrakowane chrze\u015bcija\u0144stwo (\u017bydzi nie\u00a0rozpoznali \u201eczasu nawiedzenia\u201d).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Podobnie zreszt\u0105 wygl\u0105da stosunek do\u00a0polityki rabin\u00f3w reprezentuj\u0105cych ten typ judaizmu z\u00a0rzymskim katolicyzmem, zw\u0142aszcza jego polsk\u0105 wersj\u0105 \u2013 te partie i\u00a0ci politycy s\u0105 dobrzy i\u00a0popierani, kt\u00f3rzy\u00a0gwarantuj\u0105 ochron\u0119 interes\u00f3w religii. Tak\u00a0przynajmniej to\u00a0wygl\u0105da w\u00a0Izraelu, gdzie ultraortodoksi maj\u0105 du\u017ce wp\u0142ywy na\u00a0prawicowych polityk\u00f3w; i\u00a0w\u00a0Polsce, gdzie od\u00a0politycznego prze\u0142omu w\u00a01989 roku wszystkie partie p\u0142ac\u0105 trybut wdzi\u0119czno\u015bci dominuj\u0105cemu wyznaniu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">No bo przecie\u017c nawet z\u00a0najwi\u0119ksz\u0105 pieczo\u0142owito\u015bci\u0105 odtworzona synagoga i\u00a0dzieje powstania uczelni, kt\u00f3ra\u00a0zapocz\u0105tkowa\u0142a zwyczaj, kontynuowany przez\u00a0ortodoksyjnych \u017byd\u00f3w do\u00a0dzisiaj, czytania na\u00a0ca\u0142ym \u015bwiecie, jednej strony Talmudu dziennie, co oznacza\u0142o lektur\u0119 ca\u0142ego Talmudu w\u00a0ci\u0105gu siedmiu lat akurat w\u00a0miejscu jej powstania nie\u00a0jest piel\u0119gnowany. Si\u0119gnijmy jeszcze raz do\u00a0nieocenionego \u017ar\u00f3d\u0142a, kt\u00f3re powiada, \u017ce\u00a0Mejer Szapiro: \u201eW 1923 r., na\u00a0pierwszym zje\u017adzie \u015awiatowego Kongresu Agudas Isroel (partia ultra ortodoksyjnych \u017byd\u00f3w dzia\u0142aj\u0105ca w\u00a0mi\u0119dzywojennej Polsce) w\u00a0Wiedniu, wyst\u0105pi\u0142 z\u00a0projektem nazwanym\u00a0<em>Daf Jomi\u00a0<\/em><strong>(Karta Dzienna),<\/strong>\u00a0kt\u00f3ry\u00a0dotyczy\u0142 og\u00f3lno\u015bwiatowego\u00a0 ujednolicenia studium Talmudu Babilo\u0144skiego. Metoda polega\u0142a na\u00a0studiowaniu ka\u017cdego dnia jednej i\u00a0tej\u00a0samej karty Talmudu (dwie strony) przez\u00a0wszystkich czytaj\u0105cych codziennie Talmud \u017byd\u00f3w po\u00a0to, by\u00a0czytali ten sam fragment. Okres przestudiowania ca\u0142o\u015bci (2711 kart) obejmowa\u0142 oko\u0142o siedem i\u00a0p\u00f3\u0142 roku, nast\u0119pnie zaczynano lektur\u0119 od\u00a0nowa.\u201d No bo kt\u00f3\u017c mia\u0142by to\u00a0robi\u0107?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale\u00a0pozostaje pami\u0119\u0107, a\u00a0raczej obowi\u0105zek pami\u0119ci tych, kt\u00f3rzy\u00a0w\u00a0Lublinie mieszkaj\u0105 i\u00a0kt\u00f3rzy\u00a0tam si\u0119, cho\u0107by turystycznie pojawiaj\u0105. By\u0107 mo\u017ce z\u00a0tego obowi\u0105zku zrodzi si\u0119 poczucie nieodwracalnej utraty dziedzictwa, kt\u00f3rego\u00a0ju\u017c nikt i\u00a0nic nie\u00a0przywr\u00f3ci. Cho\u0107 kto wie, jak nas poinformowa\u0142 przewodnik miesi\u0119cznie przyje\u017cd\u017ca do\u00a0Jeszywas Chachmej Lublin z\u00a0ca\u0142ego \u015bwiata oko\u0142o tysi\u0105ca uczni\u00f3w\u2026<\/span><\/p>\n<hr style=\"background: #d0e6fa; width: 710px; height: 15px;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\" content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr style=\"width: 710px;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jeszywas Chachmej Lublin Stanis\u0142aw Obirek Lublin przetrwa\u0142 po\u017cog\u0119 wojenn\u0105, ale\u00a0jego \u017cydowska dzielnica zosta\u0142a ca\u0142kowicie zniszczona. Jednak miasto nie\u00a0by\u0142o rozpieszczane przez\u00a0powojennych gospodarzy i\u00a0powoli niszcza\u0142o. W\u00a0ka\u017cdym razie takim go zapami\u0119ta\u0142em z\u00a0dawnych wypraw. Star\u00f3wka raczej odstrasza\u0142a ni\u017c zach\u0119ca\u0142a. Owszem, ko\u015bcio\u0142y trzyma\u0142y si\u0119 mocno, nawet w\u00a0najmniej sprzyjaj\u0105cym zabytkom okresie. Wierni nie\u00a0szcz\u0119dzili ofiar i\u00a0pojezuicki ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry\u00a0sta\u0142 si\u0119 katedr\u0105 zachwyca\u0142 bogactwem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65203"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65203"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65203\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65210,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65203\/revisions\/65210"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}