{"id":65480,"date":"2018-11-26T17:05:39","date_gmt":"2018-11-26T15:05:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=65480"},"modified":"2018-11-25T08:05:52","modified_gmt":"2018-11-25T06:05:52","slug":"01-09-29","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=65480","title":{"rendered":"“Lw\u00f3w non fiction. Opowie\u015b\u0107 o pogromie listopadowym 1918”"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>“Teraz pilnujcie sobie trupa”. Fragment ksi\u0105\u017cki “Lw\u00f3w non fiction. Opowie\u015b\u0107 o pogromie listopadowym 1918”<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Grzegorz Gauden<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Grzegorz Gauden (Fot. Albert Zawada \/ Agencja Gazeta)<\/em><\/span><\/p>\n

Polski Lw\u00f3w wita niepodleg\u0142o\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n

W pi\u0105tek 22 listopada 1918 roku, w ciemno\u015bciach nad ranem o godz. 5.30, Maurycy Ignacy Baczes, zamieszka\u0142y w sercu dzielnicy \u017cydowskiej Lwowa przy ulicy B\u00f3\u017cniczej 20, r\u00f3g Smoczej, us\u0142ysza\u0142 ze swojego trzypokojowego mieszkania na drugim pi\u0119trze gran\u0105 na ulicy na harmonii melodi\u0119 \u201eJeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a\u201d. Potem dobieg\u0142o go bicie do bram okolicznych kamienic.<\/span><\/p>\n

Dziesi\u0119\u0107 minut wcze\u015bniej porucznik Roman Abraham i chor\u0105\u017cy J\u00f3zef Mazanowski weszli na wie\u017c\u0119 ratusza i wywiesili polski sztandar.<\/span><\/p>\n

Po 146 latach Lw\u00f3w by\u0142 w ca\u0142o\u015bci w polskich r\u0119kach.<\/span><\/p>\n

***<\/h2>\n

O wydarzeniach, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce 22 listopada 1918 roku od godz. 7 rano w kamienicy przy ulicy B\u00f3\u017cniczej 20, obszern\u0105 relacj\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142a w dniu 17 grudnia 1918 panna Saly Sonntag.<\/span><\/p>\n

\u201e(\u2026) Rozbiwszy zamek granatem r\u0119cznym, weszli do kamienicy, rozbili sklep, w kt\u00f3rym by\u0142o 8 work\u00f3w pszenicy i 3 korce kartofli. Do naszego mieszkania wpad\u0142o oko\u0142o 30 legionist\u00f3w, [z kt\u00f3rych…] mieli na g\u0142owach he\u0142my stalowe, wszyscy mieli odznaki bia\u0142o-czerwone (\u2026)\u201d.<\/span><\/p>\n

Napastnicy krzyczeli: \u201eDajcie nam z\u0142ota, srebra, brylanty, miliony\u201d, zezna\u0142a panna Sonntag, kt\u00f3rej uda\u0142o si\u0119 boso i w samej halce uciec na drugie pi\u0119tro.<\/span><\/p>\n

Saly Sonntag pr\u00f3bowa\u0142a wr\u00f3ci\u0107 do domu, by si\u0119 ubra\u0107. Uratowa\u0142a si\u0119, twierdz\u0105c, \u017ce jest Polk\u0105, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105. \u201eOd tego czasu jako s\u0142uga katolicka mia\u0142am wolny wst\u0119p i 3 razy przychodzi\u0142am i wychodzi\u0142am z pomieszkania. W pomieszkaniu powsta\u0142o wielkie zamieszanie. Zacz\u0119to zrywa\u0107 story, dywany perskie w salonie, makaty, narzuty na otomany, ka\u017cdy z obecnych rabowa\u0142 i pl\u0105drowa\u0142.<\/span><\/p>\n

Mi\u0119dzy nimi by\u0142a siostra mi\u0142osierdzia, \u015bredniego wzrostu, blondynka, g\u0142owa by\u0142a zawi\u0105zana chustk\u0105 bia\u0142\u0105 ze znakiem Czerwonego Krzy\u017ca.<\/span><\/p>\n

Szwagier m\u00f3j w\u0142a\u015bnie wk\u0142ada\u0142 buciki na nogi, a siostra ubiera\u0142a si\u0119. Do tego pokoju wpad\u0142a grupa z feldfeblem na czele i w towarzystwie wy\u017c. wymienionej siostry.<\/span><\/p>\n

Feldfebel niskiego wzrostu z he\u0142mem stalowym na g\u0142owie. Ja by\u0142am w s\u0105siednim pokoju, wtem s\u0142ysza\u0142am strza\u0142, po tym strzale i [nieczytelne \u2013 G.G.] p. Heyowie, krzyk siostry.<\/span><\/p>\n

Po kilku minutach rozleg\u0142 si\u0119 strza\u0142 drugi. R\u00f3wnie\u017c p. Heyowie podaj\u0105, \u017ce owa siostra Czerwonego Krzy\u017ca krzycza\u0142a do feldfebla: strzelaj.<\/span><\/p>\n

Ka\u017cdej pani \u015bci\u0105ga\u0142a kolczyki i pier\u015bcionek. Palce siostry mojej zabitej by\u0142y skr\u0119cone, bo zdj\u0119to z jej palc\u00f3w pier\u015bcionki brylantowe.<\/span><\/p>\n

Z drugiego pokoju wbieg\u0142a wtedy ma\u0142a siostra Klara Sonntag \u2013 14-letnia \u2013 upad\u0142a na kolana przed nimi, prosz\u0105c, by do niej nie strzelano. W\u00f3wczas i j\u0105 zabili, strzelaj\u0105c jej w usta.<\/span><\/p>\n

I na drugi dzie\u0144 widziano j\u0105 w tej pozycji le\u017c\u0105c\u0105 z za\u0142o\u017conymi r\u0105czkami, a z usta krew si\u0119 la\u0142a\u201d.<\/span><\/p>\n

***<\/h2>\n

Legionista w ceratowej kurtce, z rewolwerem wygl\u0105da\u0142 na lwowskiego inteligenta. Na ramieniu mia\u0142 bia\u0142o-czerwon\u0105 odznak\u0119. Wysoki, silny, o czerstwej twarzy z blizn\u0105, by\u0142 cz\u0142owiekiem inteligentnym i nale\u017ca\u0142 do lepszych sfer \u201eskoro ja, kt\u00f3ra sama gram na fortepianie, oceniam jego gr\u0119 jako interesuj\u0105c\u0105\u201d. Tak Adela Neuer opisa\u0142a zab\u00f3jc\u0119 brata.<\/span><\/p>\n

Trzech polskich legionist\u00f3w dowodzonych przez m\u0119\u017cczyzn\u0119 w ceratowej kurtce zaatakowa\u0142o dom przy ulicy Szpitalnej 21 o godz. 9 rano w sobot\u0119, 23 listopada 1918 roku, w drugim dniu pogromu. Napastnicy wybili szyby w drzwiach i oknach mieszkania Neuera. Potem weszli do domu. Tam pianista odebra\u0142 Neuerowej bi\u017cuteri\u0119, kt\u00f3r\u0105 chowa\u0142a na piersiach, i zmasakrowa\u0142 kobiecie twarz kolb\u0105 rewolweru. Wybi\u0142 jej z\u0119by.<\/span><\/p>\n

Proszony przez Neuera, aby przesta\u0142 bi\u0107 \u017con\u0119, przerzuci\u0142 si\u0119 na jego te\u015bciow\u0105, staruszk\u0119. Adela Neuer zezna\u0142a, \u017ce ona i inni obecni w mieszkaniu ca\u0142owali pianist\u0119 po r\u0119kach i nogach, b\u0142agaj\u0105c, by nie zabija\u0142.<\/span><\/p>\n

Neuer te\u017c b\u0142aga\u0142 o darowanie \u017cycia jemu i jego rodzinie. Pianista stwierdzi\u0142, \u017ce szkoda by\u0142oby pozostawi\u0107 przy \u017cyciu tak silnego m\u0119\u017cczyzn\u0119 i \u017ce trzeba go zabi\u0107. Zanim zabi\u0142 Neuera, wykrzycza\u0142, \u017ce za zabitych trzech legionist\u00f3w we\u017amie sobie trzech \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Pianista wyszed\u0142 na ganek i przez wybite okno zastrzeli\u0142 Neuera, \u017co\u0142nierza armii austriackiej, kt\u00f3ry sze\u015b\u0107 tygodni wcze\u015bniej wr\u00f3ci\u0142 z rosyjskiej niewoli. Aby u\u0142atwi\u0107 trafienie, jeden z napastnik\u00f3w przytrzyma\u0142 Neuera.<\/span><\/p>\n

Morderca nazwa\u0142 postrzelonego skurwysynem, a kiedy ten skona\u0142, pianista \u015bci\u0105gn\u0105\u0142 mu z r\u0119ki \u015blubny pier\u015bcionek i ukrad\u0142 zegarek na \u0142a\u0144cuszku. Potem depta\u0142 cia\u0142o.<\/span><\/p>\n

Pianista zabra\u0142 si\u0119 potem do rozbijania szaf i bicia dzieci, bo krzycza\u0142y.<\/span><\/p>\n

B\u0142agaj\u0105c o lito\u015b\u0107, 14-letnia c\u00f3rka Neuer\u00f3w odwo\u0142a\u0142a si\u0119 do Matki Boskiej. Wtedy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce m\u0119\u017cczyzna w ceratowej kurtce ma na imi\u0119 Jan, bowiem jego partner, kt\u00f3ry by\u0107 mo\u017ce mia\u0142 ju\u017c dosy\u0107 popisu okrucie\u0144stwa, zawo\u0142a\u0142: \u201eChod\u017a, Jasiu, st\u0105d!\u201d.<\/span><\/p>\n

Bandyci przeszli do mieszkania, w kt\u00f3rym by\u0142 fortepian. Po recitalu i m\u0119skich ta\u0144cach napastnicy poszli na drugie pi\u0119tro. Tam schroni\u0142y si\u0119 inne kobiety z kamienicy. Pianista z kolegami obrabowali je z bi\u017cuterii i pieni\u0119dzy.<\/span><\/p>\n

Na koniec pianista powr\u00f3ci\u0142 do mieszkania, w kt\u00f3rym le\u017ca\u0142y zw\u0142oki Neuera, i znowu pastwi\u0142 si\u0119 nad nimi.<\/span><\/p>\n

Opuszczaj\u0105c mieszkanie z dwoma plecakami wype\u0142nionymi zrabowanym maj\u0105tkiem, rzuci\u0142 do kobiet i dzieci: \u201eTeraz pilnujcie sobie trupa\u201d.<\/span><\/p>\n

\n

Fragmenty ksi\u0105\u017cki \u201eLw\u00f3w non fiction. Opowie\u015b\u0107 o pogromie listopadowym 1918\u201d, kt\u00f3ra uka\u017ce si\u0119 w przysz\u0142ym roku.<\/span><\/em><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Teraz pilnujcie sobie trupa”. Fragment ksi\u0105\u017cki “Lw\u00f3w non fiction. Opowie\u015b\u0107 o pogromie listopadowym 1918” Grzegorz Gauden Grzegorz Gauden (Fot. Albert Zawada \/ Agencja Gazeta) Polski Lw\u00f3w wita niepodleg\u0142o\u015b\u0107 W pi\u0105tek 22 listopada 1918 roku, w ciemno\u015bciach nad ranem o godz. 5.30, Maurycy Ignacy Baczes, zamieszka\u0142y w sercu dzielnicy \u017cydowskiej Lwowa przy ulicy B\u00f3\u017cniczej 20, r\u00f3g […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65480"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65480"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65480\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65487,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65480\/revisions\/65487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}