{"id":6566,"date":"2014-10-04T08:17:46","date_gmt":"2014-10-04T06:17:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=6566"},"modified":"2014-10-04T08:19:17","modified_gmt":"2014-10-04T06:19:17","slug":"chciwy-polak-patrzy-na-getto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=6566","title":{"rendered":"Chciwy Polak patrzy na getto"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Chciwy Polak patrzy na getto<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h4>\n

Rafa\u0142 Kalukin <\/span><\/strong>– Dziennikarz dzia\u0142u Kr<\/span>aj<\/span><\/p>\n

\"Warszawa<\/a>

“Mur oddzielaj\u0105cy getto od reszty Warszawy” fot. Bundesarchiv, Bild 101I-134-0791-29A \/ Knobloch, Ludwig \/ CC-BY-SA<\/p><\/div>\n

Niemcy wzi\u0119li \u017cydowskie banki, Polakom zostawili liche stragany. I tak w cieniu Zag\u0142ady zacz\u0119\u0142a si\u0119 polska droga ku nowoczesno\u015bci.<\/strong><\/span><\/p>\n

Lemingu z Miasteczka Wilan\u00f3w, s\u0142oiku haruj\u0105cy w korporacji, cz\u0142owieku m\u0142ody, wykszta\u0142cony i z wielkiego miasta (cho\u0107 niekoniecznie w kt\u00f3rym\u015b tam pokoleniu). W ksi\u0119garniach jest ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3r\u0105 powiniene\u015b si\u0119 zainteresowa\u0107.<\/span><\/p>\n

Jej tytu\u0142 to \u201eKlucze i kasa\u201d. Oto dwa najwa\u017cniejsze atrybuty wygodnego \u017cycia ka\u017cdego mieszczucha. Niezale\u017cnie od epoki. Klucze do mieszkania stanowi\u0105 wyznacznik r\u00f3wnie\u017c twojej pozycji spo\u0142ecznej, nawet je\u015bli okupujesz to ci\u0119\u017carem comiesi\u0119cznej raty kredytu we frankach. Tak samo jak kasa, kt\u00f3ra potwierdza twoje miejsce w klasie \u015bredniej.<\/span><\/p>\n

Jednak \u201eKlucze i kasa\u201d s\u0105 tylko po\u015brednio ksi\u0105\u017ck\u0105 o twoich kluczach i twojej kasie. Jej podtytu\u0142 brzmi: \u201eO mieniu \u017cydowskim<\/strong> w Polsce pod okupacj\u0105<\/strong> niemieck\u0105 i we wczesnych latach powojennych<\/strong> 1939–1950\u201d.<\/span><\/p>\n

1<\/span><\/strong><\/h1>\n

Trzeba przyzna\u0107, \u017ce nie jest to lekka lektura. \u201eKlucze i kasa\u201d (pod redakcj\u0105 Jana Grabowskiego i Dariusza Libionki) kompiluj\u0105 kilkana\u015bcie artyku\u0142\u00f3w r\u00f3\u017cnych historyk\u00f3w, kt\u00f3re dotykaj\u0105 na r\u00f3\u017cne sposoby tematu wielkiej grabie\u017cy mienia \u017cydowskiego w czasie wojny i w pierwszych latach po niej. Brakuje tej pozycji sp\u00f3jnego wywodu i syntetyzuj\u0105cych ca\u0142o\u015b\u0107 wniosk\u00f3w. Ale i tak to praca na polskim gruncie pionierska.<\/span><\/p>\n

Zacznijmy jednak od innej ksi\u0105\u017cki. Od wydanej kilka miesi\u0119cy temu \u201ePrze\u015bnionej rewolucji\u201d Andrzeja Ledera, socjologiczno-publicystycznej analizy rewolucji spo\u0142ecznej, jaka dokona\u0142a si\u0119 w Polsce po 1939 r. Jej klarowne tezy teraz znajduj\u0105 potwierdzenie w opublikowanym materiale historycznym<\/span><\/p>\n

Konstruuje tam autor tak\u0105 oto opowie\u015b\u0107: \u201eM\u00f3j dziadek by\u0142 ch\u0142opem, przed wojn\u0105 pracowa\u0142 na cudzym, sko\u0144czy\u0142 cztery klasy. Zna\u0142 pewnego \u017byda, kt\u00f3ry mia\u0142 dom i ma\u0142y sklep na skraju pobliskiego miasteczka. W czterdziestym roku zacz\u0105\u0142 temu \u017bydowi w sklepie pomaga\u0107, potem ju\u017c tylko dziadek tam sprzedawa\u0142, a potem \u017byda i jego rodzin\u0119 Niemcy gdzie\u015b wywie\u017ali. Brat tego \u017byda ukrywa\u0142 si\u0119 w lesie i czasem bra\u0142 od dziadka jedzenie, ale dziadek powiedzia\u0142 o tym przy w\u00f3dce granatowemu policjantowi i ten tego drugiego \u017byda zastrzeli\u0142. Potem dziadek w tym sklepie handlowa\u0142, pozna\u0142 babci\u0119, kt\u00f3ra mu pomaga\u0142a w handlu, i urodzi\u0142 si\u0119 m\u00f3j ojciec. Potem przyszli Ruscy i dziadek by\u0142 ju\u017c tylko kierownikiem sklepu. Ale ojca pos\u0142a\u0142 na studia\u201d.<\/span><\/p>\n

Jak \u0142atwo si\u0119 domy\u015bli\u0107, narrator tej opowie\u015bci jest fikcyjny. Leder s\u0142usznie zauwa\u017ca, \u017ce \u201etego powiedzie\u0107 si\u0119 nie da\u201d. W imi\u0119 zdrowia psychicznego zbiorowo\u015bci ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 pokoleniowej pami\u0119ci musia\u0142a zosta\u0107 przerwana. Lecz ta wymy\u015blona opowie\u015b\u0107 jest przechowywana w utajonym genotypie tysi\u0119cy polskich rodzin.<\/span><\/p>\n

Jak zauwa\u017ca Leder, przed 1939 rokiem nowoczesno\u015b\u0107 dopiero puka\u0142a do polskich drzwi. Byli\u015bmy spo\u0142ecze\u0144stwem opartym na porz\u0105dkach feudalnych. Nieliczne wielkomiejskie wyspy postszlacheckiej inteligencji otoczone by\u0142y ch\u0142opskimi masami, kt\u00f3re sw\u0105 polsko\u015b\u0107 wywodzi\u0142y z przynale\u017cno\u015bci etnicznej i wiary katolickiej, a nie \u015bwiadomego obywatelstwa. Pod rozbiorami nie mog\u0142a si\u0119 dokona\u0107 rewolucja bur\u017cuazyjna, kt\u00f3ra w krajach zachodnich wywr\u00f3ci\u0142a do g\u00f3ry nogami ca\u0142\u0105 struktur\u0119 spo\u0142eczn\u0105. Nie by\u0142o mieszcza\u0144stwa, kt\u00f3re gdzie indziej stanowi\u0142o g\u0142\u00f3wn\u0105 si\u0142\u0119 nap\u0119dow\u0105 gospodarki kapitalistycznej.<\/span><\/p>\n

T\u0119 luk\u0119 wype\u0142ni\u0142a blisko czteromilionowa mniejszo\u015b\u0107 \u017cydowska. Fantazmat \u201ez polsk\u0105 szlacht\u0105 polski lud\u201d by\u0142 jej obcy, bo nie by\u0142a ani ze szlachty, ani z ludu. Zbudowa\u0142a si\u0119 obok. Lecz nie odwzorowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c zachodniej bur\u017cuazji, by\u0142a wewn\u0119trznie zbyt zr\u00f3\u017cnicowana. N\u0119dzy zaznawa\u0142a znacznie cz\u0119\u015bciej ni\u017c bogactwa. Jak pisa\u0142 (cytowany przez Ledera) Ksawery Pruszy\u0144ski: \u201eArystokracja tego narodu zasiada w wielkich bankach, klasa \u015brednia zasiada w sklepach, proletariat ma stragan\u201d.<\/span><\/p>\n

Jednak tak bogaty \u017cydowski bankier, jak i straganowy biedak \u2013 ka\u017cdy na sw\u0105 skal\u0119 \u2013 zajmowa\u0142 spo\u0142eczn\u0105 pozycj\u0119 z rozwojowym potencja\u0142em. Gdy nadesz\u0142a wojna, te potencja\u0142y niemal z dnia na dzie\u0144 zmieni\u0142y w\u0142a\u015bciciela.<\/span><\/p>\n

2<\/span><\/strong><\/h1>\n

Po deportacji krakowskich \u017byd\u00f3w do Be\u0142\u017cca do getta na Podg\u00f3rzu…<\/span><\/p>\n

Czytaj dalej tu: Chciwy Polak patrzy na getto<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

 
\n

\"\"

Artykul poleca Ewelina Blyskowska<\/p><\/div><\/p>\n

<\/p>\n
\n

Na ten sam temat publikowane wczesniej na blogu<\/span><\/p>\n

KLUCZE I KASA.<\/a><\/span><\/strong><\/span>
\n Na Niemc\u00f3w wina i zbrodnia, dla nas klucze i kasa<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

\n<\/center>
\n <\/p>\n

 <\/p>\n

\n
\n
\n

twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Chciwy Polak patrzy na getto Rafa\u0142 Kalukin – Dziennikarz dzia\u0142u Kraj Niemcy wzi\u0119li \u017cydowskie banki, Polakom zostawili liche stragany. I tak w cieniu Zag\u0142ady zacz\u0119\u0142a si\u0119 polska droga ku nowoczesno\u015bci. Lemingu z Miasteczka Wilan\u00f3w, s\u0142oiku haruj\u0105cy w korporacji, cz\u0142owieku m\u0142ody, wykszta\u0142cony i z wielkiego miasta (cho\u0107 niekoniecznie w kt\u00f3rym\u015b tam pokoleniu). W ksi\u0119garniach jest ksi\u0105\u017cka, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6566"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6566"}],"version-history":[{"count":40,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6566\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6607,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6566\/revisions\/6607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6566"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}