{"id":66576,"date":"2019-02-06T17:09:59","date_gmt":"2019-02-06T15:09:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=66576"},"modified":"2019-01-28T13:25:29","modified_gmt":"2019-01-28T11:25:29","slug":"10-09-34","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=66576","title":{"rendered":"80 lat temu J\u00f3zef Beck spotka\u0142 si\u0119 z Hitlerem oraz z Ribbentropem"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>80 lat temu J\u00f3zef Beck spotka\u0142 si\u0119 z Hitlerem oraz z Ribbentropem<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Micha\u0142 Szuka\u0142a (PAP)<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\nJ\u00f3zef Beck. Fot. NAC<\/em><\/span><\/p>\n

80 lat temu, 5 i 6 stycznia 1939 r., minister spraw zagranicznych J\u00f3zef Beck odby\u0142 dwa spotkania, kt\u00f3re mia\u0142y du\u017cy wp\u0142yw na dalszy bieg stosunk\u00f3w polsko-niemieckich. W tych dniach zosta\u0142 przyj\u0119ty przez f\u00fchrera III Rzeszy Adolfa Hitlera oraz szefa jej MSZ Joachima von Ribbentropa.<\/strong><\/p>\n

Jesie\u0144 1938 r. przynios\u0142a ogromny wzrost napi\u0119cia w stosunkach mi\u0119dzynarodowych. Wydawa\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce zaj\u0119cie Sudet\u00f3w na pewien czas uspokoi ambicje Adolfa Hitlera. Szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nadzieje zachodnich przyw\u00f3dc\u00f3w na pok\u00f3j w Europie rozmijaj\u0105 si\u0119 z imperialnymi planami Niemiec.<\/span><\/p>\n

Jeszcze w trakcie kryzysu monachijskiego Joachim von Ribbentrop przedstawi\u0142 ambasadorowi RP w Berlinie J\u00f3zefowi Lipskiemu zaskakuj\u0105c\u0105 w tych okoliczno\u015bciach propozycj\u0119 przyst\u0105pienia do wymierzonego w ZSRS paktu antykominternowskiego. Wymijaj\u0105ca odpowied\u017a Lipskiego by\u0142a dla szefa niemieckiego MSZ sporym rozczarowaniem. Bez w\u0105tpienia przyst\u0105pienie Polski do tego uk\u0142adu by\u0142oby dla III Rzeszy ogromnym sukcesem dyplomatycznym. Dla Warszawy by\u0142oby to jednak zerwanie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 doktryn\u0105 r\u00f3wnego dystansu wobec Moskwy i Berlina.<\/span><\/p>\n

\u201eR\u00f3\u017cne systemy i metody\u201d<\/strong><\/p>\n

Polska dyplomacja zamierza\u0142a jednak wykorzysta\u0107 niemieckie propozycje do zagwarantowania nienaruszalno\u015bci granicy zachodniej. Wzorem do takiego porozumienia mia\u0142y by\u0107 traktaty re\u0144skie zawarte przez Francj\u0119 i Niemcy. Pr\u00f3by rozm\u00f3w mimo to nie napawa\u0142y do optymizmu, szczeg\u00f3lnie \u017ce niemieccy politycy po raz pierwszy wysun\u0119li postulat budowy eksterytorialnej autostrady \u0142\u0105cz\u0105cej Prusy Wschodnie z reszt\u0105 Rzeszy. Sugerowano r\u00f3wnie\u017c, \u017ce ewentualna pomoc Niemiec w wojnie z Sowietami b\u0119dzie uzale\u017cniona od spe\u0142nienia niemieckich warunk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Ca\u0142o\u015b\u0107 niemieckiej oferty \u201eca\u0142o\u015bciowego uregulowania stosunk\u00f3w\u201d zosta\u0142a przedstawiona 24 pa\u017adziernika 1938 r. w rozmowie Ribbentropa z ambasadorem Lipskim w Berchtesgaden. Kilka dni p\u00f3\u017aniej na odprawie kierownictwa MSZ w Warszawie minister Beck stwierdzi\u0142, \u017ce \u201ew ostatnich dw\u00f3ch miesi\u0105cach skompromitowa\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne systemy i metody, w kt\u00f3rych warto\u015b\u0107 znacznie silniej wierzono, ni\u017c na to zas\u0142ugiwa\u0142y\u201d. Jednocze\u015bnie szef dyplomacji doda\u0142, \u017ce pozycja polityczna w nowej sytuacji jest wci\u0105\u017c dobra m.in. za spraw\u0105 \u201ewypchni\u0119cia\u201d Sowiet\u00f3w z polityki europejskiej. Swego rodzaju potwierdzeniem tego stanu rzeczy mia\u0142a by\u0107 p\u00f3\u017aniejsza o miesi\u0105c rozmowa ambasadora RP w Moskwie Wac\u0142awa Grzybowskiego z komisarzem spraw zagranicznych Maksimem Litwinowem. W komunikacie po jej zako\u0144czeniu zapowiedziano, \u017ce oba kraje wci\u0105\u017c b\u0119d\u0105 kierowa\u0107 si\u0119 zapisami paktu o nieagresji oraz rozszerz\u0105 wymian\u0119 handlow\u0105. <\/span><\/p>\n

Wypowiedzi Becka z odprawy z kierownictwem MSZ wskazuj\u0105, \u017ce minister nie traktowa\u0142 niemieckich propozycji powa\u017cnie. Uwa\u017ca\u0142 je za dzia\u0142ania lub wr\u0119cz intrygi samego von Ribbentropa, kt\u00f3rych niemiecki minister nie konsultowa\u0142 z Hitlerem. W instrukcjach dla ambasadora Lipskiego nakaza\u0142 jednak udzielenie eleganckiej odmowy.<\/span><\/p>\n

Nale\u017cy jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nie wszyscy czo\u0142owi polscy dyplomaci podzielali optymizm J\u00f3zefa Becka. Wiceminister spraw zagranicznych Jan Szembek w grudniu 1938 r. w rozmowie z przyby\u0142ym z Moskwy ambasadorem Wac\u0142awem Grzybowskim powiedzia\u0142, \u017ce po\u0142o\u017cenie Polski \u201esta\u0142o si\u0119 bardzo skomplikowane\u201d i \u201eutrzymanie r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy Rosj\u0105 a Niemcami jest bardzo trudne\u201d. Szembek zauwa\u017ca\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce g\u0142\u00f3wnym za\u0142o\u017ceniem ca\u0142ej polityki niemieckiej wobec Polski jest doprowadzenie do sytuacji, w kt\u00f3rej Warszawa stanie si\u0119 \u201enaturalnym sojusznikiem\u201d Berlina w przysz\u0142ej wojnie ze Zwi\u0105zkiem Sowieckim. <\/span><\/p>\n

\u201eNiech Polska radzi sobie sama\u201d<\/strong><\/p>\n

22 grudnia 1938 r. Szembek odby\u0142 rozmow\u0119 z ambasadorem Rzeszy w Warszawie Hansem Adolfem von Moltke. Jej g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o zaproszenie do Polski Joachima von Ribbentropa. Szembek argumentowa\u0142, \u017ce przed podj\u0119ciem dalszych rozm\u00f3w konieczne jest \u201erozm\u00f3wienie si\u0119\u201d obu ministr\u00f3w. Moltke stwierdzi\u0142, \u017ce taka wizyta by\u0142aby mo\u017cliwa dopiero w po\u0142owie marca nast\u0119pnego roku. Nale\u017cy zak\u0142ada\u0107, \u017ce jego faktycznym celem by\u0142o odwleczenie przyjazdu Ribbentropa, tak aby wcze\u015bniej doprowadzi\u0107 do przyjazdu Becka do Niemiec na nieoficjalne spotkanie z Ribbentropem lub samym Hitlerem. W tym samym czasie wie\u015bci o problemach w stosunkach polsko-niemieckich dociera\u0142y do zachodniej opinii publicznej. Proniemiecki paryski dziennik \u201eLe Matin\u201d 14 grudnia napisa\u0142: \u201eNiech Polska radzi sobie sama\u201d.<\/span><\/p>\n

Na \u015bwi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia i Nowy Rok minister Beck uda\u0142 si\u0119 na Riwier\u0119 Francusk\u0105. Podczas urlopu nie doczeka\u0142 si\u0119 zaproszenia do Pary\u017ca. Towarzyszy\u0142 mu nowy ambasador RP w Rzymie Boles\u0142aw Wieniawa-D\u0142ugoszowski. Zaledwie dwa dni przed wyruszeniem w podr\u00f3\u017c powrotn\u0105 ambasador J\u00f3zef Lipski poinformowa\u0142 Becka, \u017ce istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 nieoficjalnego spotkania z Hitlerem oraz z Ribbentropem. Beck przysta\u0142 na t\u0119 propozycj\u0119 i 5 stycznia 1939 r. przyby\u0142 do g\u00f3rskiej rezydencji Hitlera Berghof ko\u0142o Berchtesgaden w Bawarii. Jak zauwa\u017cy\u0142 minister Beck w zapiskach sporz\u0105dzanych podczas internowania w Rumunii, \u201espotkanie by\u0142o nacechowane szczeg\u00f3lnym aparatem uprzejmo\u015bci i dba\u0142o\u015bci ze strony niemieckiej\u201d mimo zachowania nieformalnej formu\u0142y rozm\u00f3w. Becka zaskoczy\u0142 te\u017c elastyczny ton wypowiedzi Hitlera, kt\u00f3ry w ten spos\u00f3b wydawa\u0142 si\u0119 nie wyklucza\u0107 jakiegokolwiek rozwi\u0105zania politycznego.<\/span><\/p>\n

\u201eNovum dla mnie by\u0142a lekko\u015b\u0107, z jak\u0105 traktowa\u0142 te my\u015bli i doktryny, kt\u00f3re w swych poprzednich operacjach on sam i ca\u0142a propaganda niemiecka podnosi\u0142y prawie do miary religii\u201d \u2013 pisa\u0142 J\u00f3zef Beck. W jego opinii Hitler potrafi\u0142 uzasadni\u0107 ka\u017cdy niemiecki interes w Europie, stosuj\u0105c r\u00f3\u017cne kryteria, np. ekonomiczne, etnograficzne lub presti\u017cowe. \u201eWida\u0107 ju\u017c by\u0142o skutki jego zbyt \u0142atwych powodze\u0144\u201d \u2013 podsumowywa\u0142 szef MSZ.<\/span><\/p>\n

Na pocz\u0105tku trzygodzinnego spotkania minister Beck uzasadni\u0142 polsk\u0105 odmow\u0119 w sprawie Gda\u0144ska. Po jej wys\u0142uchaniu Hitler nie zadawa\u0142 w tej sprawie kolejnych pyta\u0144. Z rozmowy zachowa\u0142a si\u0119 jeszcze jedna, do\u015b\u0107 szczeg\u00f3\u0142owa relacja, kt\u00f3r\u0105 sporz\u0105dzi\u0142 dyrektor gabinetu Ribbentropa Erich Kordt. Niemiecki urz\u0119dnik zdawkowo stre\u015bci\u0142 poruszane tematy. Dla obu stron jednym z najwa\u017cniejszych zagadnie\u0144 by\u0142a przysz\u0142o\u015b\u0107 Czechos\u0142owacji. W polskim interesie nie by\u0142o zagwarantowanie nowych granic uszczuplonej federacyjnej Czecho-S\u0142owacji, poniewa\u017c wyklucza\u0142oby to uzyskanie wsp\u00f3lnej granicy z W\u0119grami. Ponadto s\u0142abe pa\u0144stwo Czecho-S\u0142owackie nie by\u0142o w stanie kontrolowa\u0107 sytuacji na Zakarpaciu, kt\u00f3re stawa\u0142o si\u0119 \u201eukrai\u0144skim Piemontem\u201d \u2013 przycz\u00f3\u0142kiem narodowo\u015bciowym do wywalczenia niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego z\u0142o\u017conego z ziem nale\u017c\u0105cych do Polski i ZSRS. Zdaniem Kordta Hitler m\u00f3wi\u0142, \u017ce sprawa korzystnych dla Polski rozstrzygni\u0119\u0107 b\u0119dzie mo\u017cliwa po zawarciu porozumienia w sprawie Gda\u0144ska. Podobnie zareagowa\u0142 na poruszon\u0105 przez Becka kwesti\u0119 zagwarantowania nienaruszalno\u015bci polskich granic.<\/span><\/p>\n

Kolejne spotkanie ministra Becka odby\u0142o si\u0119 w znacznie ch\u0142odniejszej atmosferze. Do spotkania z Ribbentropem dosz\u0142o 6 stycznia 1939 r. w Monachium. Polski minister spraw zagranicznych opisywa\u0142, \u017ce jego rozm\u00f3wca, du\u017co natarczywiej ni\u017c Hitler, d\u0105\u017cy\u0142 do ponownego om\u00f3wienia kwestii Pomorza i Gda\u0144ska. \u201eMo\u017cna by by\u0142o mniema\u0107, \u017ce Hitler jeszcze si\u0119 waha; by\u0142o jednak jasne, \u017ce Ribbentrop d\u0105\u017cy konsekwentnie do zaostrzenia sporu\u201d \u2013 podsumowywa\u0142 Beck. <\/span><\/p>\n

\u201eKonflikt w wielkim stylu\u201d<\/strong><\/p>\n

Sam Ribbentrop o rozmowie z Beckiem pisa\u0142 podczas uwi\u0119zienia poprzedzaj\u0105cego wydanie wyroku \u015bmierci w procesie norymberskim. \u201eRezultaty rozm\u00f3w nie by\u0142y zach\u0119caj\u0105ce. Ale Beck nie zaj\u0105\u0142 w nich r\u00f3wnie\u017c ca\u0142kowicie negatywnego stanowiska. O\u015bwiadczy\u0142 mi, \u017ce problem jest bardzo trudny i \u017ce b\u0119dzie wp\u0142ywa\u0142 na swych koleg\u00f3w z rz\u0105du w kierunku znalezienia jakiego\u015b rozwi\u0105zania. Nici nie by\u0142y wi\u0119c zerwane i zosta\u0142em zaproszony przez Becka do Warszawy\u201d \u2013 zanotowa\u0142 by\u0142y szef niemieckiego MSZ. <\/span><\/p>\n

Ju\u017c 25 stycznia 1939 r. Ribbentrop przyby\u0142 do Warszawy. Data ta nie by\u0142a przypadkowa. Nast\u0119pnego dnia przypada\u0142a pi\u0105ta rocznica zawarcia polsko-niemieckiego uk\u0142adu o nieagresji.<\/span><\/p>\n

Niemal natychmiast po powrocie Becka do Warszawy, 7 stycznia 1939 r., na Zamku Kr\u00f3lewskim w Warszawie zorganizowano poufne spotkanie z udzia\u0142em prezydenta Ignacego Mo\u015bcickiego, marsza\u0142ka Edwarda Rydza-\u015amig\u0142ego i ministra J\u00f3zefa Becka. Przedstawiona tego dnia konkluzja szefa dyplomacji sta\u0142a si\u0119 faktyczn\u0105 podstaw\u0105 polskiej polityki zagranicznej na kolejne miesi\u0105ce: \u201eJe\u015bli Niemcy b\u0119d\u0105 podtrzymywa\u0107 nacisk w sprawach dla nich drugorz\u0119dnych, [takich jak] Gda\u0144sk i autostrada, to nie mo\u017cna mie\u0107 z\u0142udze\u0144, \u017ce grozi nam konflikt w wielkim stylu, a te obiekty s\u0105 tylko pretekstem. [\u2026] Chwiejne stanowisko z naszej strony prowadzi\u0142oby nas w spos\u00f3b nieunikniony na r\u00f3wni\u0119 pochy\u0142\u0105, ko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 utrat\u0105 niepodleg\u0142o\u015bci i rol\u0105 wasala Niemiec. [\u2026] Jako podstawa naszej polityki przyj\u0119ta zosta\u0142a stanowczo\u015b\u0107 przy zachowaniu spokoju i wyra\u017anym okre\u015bleniu, w ka\u017cdej poszczeg\u00f3lnej sprawie granicy mi\u0119dzy prowokacj\u0105 a naszym non possumus\u201d.<\/span><\/p>\n

W dniu narady na Zamku Kr\u00f3lewskim w porannym wydaniu \u201eKuriera Warszawskiego\u201d pojawi\u0142 si\u0119 p\u00f3\u0142stronicowy artyku\u0142 \u201eEcha wizyty ministra Becka u kanclerza Hitlera\u201d. Nie by\u0142o w nim \u017cadnych konkret\u00f3w poza wzmiankami na temat \u201enadzwyczaj serdecznej atmosfery\u201d rozm\u00f3w oraz stwierdzeniem, \u017ce dotyczy\u0142y najwa\u017cniejszych spraw w stosunkach Polski i Niemiec. Przywo\u0142ano tak\u017ce cytaty z prasy francuskiej i angielskiej. Redaktorzy z obu kraj\u00f3w pr\u00f3bowali zgadywa\u0107 tematy rozm\u00f3w i wyra\u017cali obawy przed zacie\u015bnieniem wsp\u00f3\u0142pracy Berlina i Warszawy. R\u00f3wnie\u017c dla polskiej opinii publicznej rzeczywiste intencje Niemiec oraz postawa polskiej dyplomacji stan\u0105 si\u0119 w pe\u0142ni jasne dopiero kilka tygodni p\u00f3\u017aniej.<\/span><\/p>\n

\n

Cytaty ze \u017ar\u00f3de\u0142 na podstawie:<\/em><\/span>
\nO. Terlecki, \u201ePu\u0142kownik Beck\u201d, 1985<\/em><\/span>
\n\u201eJ\u00f3zef Beck. Wspomnienia o polskiej polityce zagranicznej\u201d pod redakcj\u0105 Anny M. Ciencia\u0142y, 2015<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

80 lat temu J\u00f3zef Beck spotka\u0142 si\u0119 z Hitlerem oraz z Ribbentropem Micha\u0142 Szuka\u0142a (PAP) J\u00f3zef Beck. Fot. NAC 80 lat temu, 5 i 6 stycznia 1939 r., minister spraw zagranicznych J\u00f3zef Beck odby\u0142 dwa spotkania, kt\u00f3re mia\u0142y du\u017cy wp\u0142yw na dalszy bieg stosunk\u00f3w polsko-niemieckich. W tych dniach zosta\u0142 przyj\u0119ty przez f\u00fchrera III Rzeszy Adolfa […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66576"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=66576"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66576\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66723,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66576\/revisions\/66723"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=66576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=66576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=66576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}