{"id":66910,"date":"2019-01-20T17:09:15","date_gmt":"2019-01-20T15:09:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=66910"},"modified":"2019-01-20T08:15:42","modified_gmt":"2019-01-20T06:15:42","slug":"24-09-36","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=66910","title":{"rendered":"…Kudowa-Zdr\u00f3j to w nim kurort dla bogatych \u017byd\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Dlaczego nie mo\u017cna obejrze\u0107 serialu “Hotel Polan\u00f3w i jego go\u015bcie”? Kudowa-Zdr\u00f3j to w nim kurort dla bogatych \u017byd\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Tomasz Wysocki<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Fotos z serialu ‘Hotel Polan\u00f3w i jego go\u015bcie’ w re\u017cyserii Horsta Seemanna nakr\u0119conego w 1980 r. przez telewizj\u0119 Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych r\u00f3l – J\u00f3zefiny Polan – zagra\u0142a w nim Kalina J\u0119drusik, a obok niej plejada innych polskich gwiazd, m.in… (Fot. Domena publiczna)<\/em><\/span><\/p>\n

W Bad Kudowie bywali w\u0142a\u015bciciele kopalni diament\u00f3w z Afryki, bankierzy i agenci nieruchomo\u015bci z Ameryki, hodowcy byd\u0142a z Australii – ca\u0142y przekr\u00f3j \u017cydowskiej klasy wy\u017cszej. Obraz kurortu z tych czas\u00f3w ocala\u0142 dzi\u0119ki serialowi “Hotel Polan\u00f3w i jego go\u015bcie”, kt\u00f3rego jednak nie mo\u017cna pokaza\u0107.<\/p>\n

Po takich go\u015bci Filip Polan, w\u0142a\u015bciciel hotelu Bohemia, osobi\u015bcie wyje\u017cd\u017ca\u0142 na dworzec. Do Grenzbrunn przyjechali emisariusze najs\u0142ynniejszego \u017cydowskiego m\u0119drca we wschodniej Europie. Chc\u0105 obejrze\u0107 Bohemi\u0119, zanim w kurorcie osobi\u015bcie pojawi si\u0119 cadyk Raw Radomsker.<\/span><\/p>\n

Rabinowie Lewkowicz i Kenig podziwiaj\u0105 wielki park zdrojowy, w kt\u00f3rym s\u0105 trzy koncerty dziennie. Z zainteresowaniem s\u0142uchaj\u0105, kiedy Filip Polan opowiada o leczniczych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach w\u00f3d mineralnych i k\u0105pieli kwasowo-w\u0119glowych, radanowych i b\u0142otnych. Podoba im si\u0119 hotel i jego kuchnia z certyfikatem koszerno\u015bci. \u2013 Nas odwiedzaj\u0105 \u017bydzi z ca\u0142ego \u015bwiata. Chasydzi i sefardyjczycy, pobo\u017cni i libera\u0142owie, ortodoksi i zasymilowani \u2013 chwali si\u0119 w\u0142a\u015bciciel Bohemii.<\/span><\/p>\n

Kiedy cadyk z Radomska przyb\u0119dzie do Bohemii, on i jego \u015bwita b\u0119d\u0105 mieli do dyspozycji dwa pi\u0119tra hotelu.<\/span><\/p>\n

W tym czasie J\u00f3zefina, \u017cona Filipa, nie ma g\u0142owy do zajmowania si\u0119 go\u015b\u0107mi. Niepokoi si\u0119 zdrowiem c\u00f3rki. M\u0142odziutka Estera ma md\u0142o\u015bci, zas\u0142ab\u0142a, pomagaj\u0105c w kuchni. Do\u015bwiadczona \u017cyciowo Polanowa szybko rozpoznaje przyczyn\u0119 dolegliwo\u015bci \u2013 dziewczyna jest w ci\u0105\u017cy.<\/span><\/p>\n

Ojciec dziecka to pos\u0142ugacz Juraj, S\u0142owak. Biedak i goj to nie jest odpowiednia partia dla panny z szanowanego domu. Dostaje odpraw\u0119 i raz na zawsze ma znikn\u0105\u0107 z Grenzbrunn.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n

Polanowie typuj\u0105 kandydata na m\u0119\u017ca dla Estery. Samuel, jeden z bywalc\u00f3w kurortu, doskonale nadaje si\u0119 do tej roli. Wprawdzie jest chorowity i du\u017co starszy, ale bogaty i wpatrzony w dziewczyn\u0119 jak w obrazek. Kiedy zgodnie z \u017cydowskim obyczajem para m\u0142oda stoi pod chup\u0105 i Samuel kruszy szklank\u0119 obcasem, a go\u015bcie weselni wo\u0142aj\u0105: \u201eMazeltow!\u201d, J\u00f3zefinie spada kamie\u0144 z serca.<\/span><\/p>\n

Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej na \u015bwiat przychodzi Piotr Samuel. To g\u0142\u00f3wny bohater serialu \u201eHotel Polan\u00f3w i jego go\u015bcie\u201d zrealizowanego w 1980 r. przez pa\u0144stwow\u0105 telewizj\u0119 Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Podstaw\u0105 scenariusza by\u0142a autobiograficzna powie\u015b\u0107 niemieckiego pisarza Jana Koplowitza \u201eBohemia \u2013 m\u00f3j los. Opowie\u015b\u0107 o rodzinie\u201d.<\/span><\/p>\n

Pochodz\u0105cy z Kudowy-Zdroju niemiecki pisarz Jan Koplowitz (1909-2001), autor autobiograficznej powie\u015bci ‘Bohemia – m\u00f3j los. Opowie\u015b\u0107 o rodzinie’. Na jej podstawie powsta\u0142 serial ‘Hotel Polan\u00f3w i jego go\u015bcie’ Fot. domena publiczna<\/em><\/span><\/p>\n

Koplowitz urodzi\u0142 si\u0119 w 1909 r. w zamo\u017cnej \u017cydowskiej rodzinie. Bad Kudowa znajdowa\u0142a si\u0119 w\u00f3wczas w granicach Niemiec<\/a><\/strong><\/span>. Dziadek Jana Filip Polak (Pollack) by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem popularnego hotelu Austria. Telewizyjna saga o rodzinie Polan\u00f3w opowiada o rozkwicie oraz zag\u0142adzie \u015bwiata, kt\u00f3rego cz\u0119\u015bci\u0105 byli \u017bydzi w Kudowie, w filmowej wersji nazwanej Grenzbrunn<\/span>.<\/p>\n

Bad Kudowa \u2013 luksus i przepych<\/strong><\/p>\n

Pocz\u0105tek XX w. to w historii Kudowy z\u0142oty okres. Doprowadzenie linii kolejowej sprawi\u0142o, \u017ce szybko i wygodnie doje\u017cd\u017cali tu kuracjusze z Berlina, Hamburga, Drezna, Gda\u0144ska, Monachium, Wiednia, Pragi, Wroc\u0142awia i Krakowa. Kilka tysi\u0119cy go\u015bci mia\u0142o do dyspozycji sto willi oraz kilkana\u015bcie pensjonat\u00f3w i hoteli. W 1906 r. otwarto luksusowy szpital uzdrowiskowy Ksi\u0105\u017c\u0119cy Dw\u00f3r ze 120 pokojami z \u0142azienkami do k\u0105pieli mineralnych. Dzisiaj to hotel Polonia, jeden z najbardziej charakterystycznych budynk\u00f3w miasta.<\/span><\/p>\n

\u2013 Bad Kudowa to kurort pe\u0142en luksusu i przepychu \u2013 opowiada Wojciech Heli\u0144ski, znawca historii Kudowy, prezes stowarzyszenia Fundus Glacensis. \u2013 By\u0142 bardzo popularny w\u015br\u00f3d zamo\u017cnych \u017byd\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata. Bywali tu w\u0142a\u015bciciele kopalni diament\u00f3w z Afryki, bankierzy i agenci nieruchomo\u015bci z Ameryki, hodowcy byd\u0142a z Australii, kupcy, arystokraci, ca\u0142y przekr\u00f3j \u017cydowskiej klasy wy\u017cszej.<\/span><\/p>\n

Przyje\u017cd\u017cali przede wszystkim ze wzgl\u0119du na prozdrowotne w\u0142a\u015bciwo\u015bci klimatu, lecz czas sp\u0119dzali tak\u017ce na koncertach, zabawach i rautach, na kt\u00f3re nie szcz\u0119dzili pieni\u0119dzy.<\/span><\/p>\n

Przedwojenna panorama kurortu Bad Kudowa, kt\u00f3ry przyci\u0105ga\u0142 go\u015bci z ca\u0142ych Niemiec Fot. domena publiczna
\n<\/em><\/span><\/p>\n

Kuracjusze przebierali w ofertach restauracji prowadz\u0105cych koszerne kuchnie. Rytualn\u0105 kuchni\u0105 najwy\u017cszej klasy szczyci\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bciciel willi Loewy, certyfikaty \u015bwiadcz\u0105ce o przestrzeganiu koszerno\u015bci mia\u0142y m.in. pensjonaty Zur Krone i Patrizierhaus. W Bad Kudowie nie by\u0142o miejskiej synagogi, najbli\u017csze bo\u017cnice znajdowa\u0142y si\u0119 w Nachodzie, po drugiej stronie granicy, oraz w K\u0142odzku. Sale modlitw dla wyznawc\u00f3w judaizmu mia\u0142o jednak wiele dom\u00f3w wypoczynkowych, pensjonat\u00f3w i hoteli. \u2013 To by\u0142o szczeg\u00f3lnie istotne dla \u017byd\u00f3w ortodoksyjnych, poniewa\u017c w czasie szabat\u00f3w mieli wszystko na miejscu i nie musieli zbyt daleko chodzi\u0107 \u2013 opowiada Tamara W\u0142odarczyk, autorka publikacji o historii spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej na Dolnym \u015al\u0105sku.<\/span><\/p>\n

Kalina i inni<\/strong><\/p>\n

Zdj\u0119cia do trzyodcinkowego serialu \u201eHotel Polan\u00f3w i jego go\u015bcie\u201d realizowano w Kudowie i we Wroc\u0142awiu. Wyst\u0105pi\u0142o w nim wielu znakomitych polskich aktor\u00f3w: Kalina J\u0119drusik, Leon Niemczyk, Szymon Szurmiej, El\u017cbieta Starostecka, Jerzy Bi\u0144czycki czy Iga Cembrzy\u0144ska. Filmow\u0105 Bohemi\u0119 zagra\u0142 hotel Polonia. Na ekranie mo\u017cna zobaczy\u0107 centrum Kudowy, park i pijalni\u0119 wody mineralnej.<\/span><\/p>\n

Dla mieszka\u0144c\u00f3w miasteczka pobyt ekipy filmowej to by\u0142o nadzwyczajne wydarzenie. Wielu kudowian statystowa\u0142o w filmie, starsi brali urlopy w pracy, m\u0142odsi urywali si\u0119 z lekcji.<\/span><\/p>\n

Z realizacj\u0105 serialu wi\u0105\u017ce si\u0119 kilka miejskich legend. Jedna z nich opowiada o nastoletnim staty\u015bcie, kt\u00f3ry wyst\u0119powa\u0142 w scenach przemarszu kolumny Hitlerjugend. Mi\u0119dzy uj\u0119ciami w mundurze i ze swastyk\u0105 na r\u0119kawie pobieg\u0142 do domu. Wszed\u0142 i strzelaj\u0105c obcasami, powita\u0142 rodzin\u0119 gromkim: \u201eHeil Hitler!\u201d. Dziadek ch\u0142opca, urodzony kudowianin, pami\u0119ta\u0142 jeszcze sprzed wojny uliczne b\u00f3jki z m\u0142odymi hitlerowcami. Nie wytrzyma\u0142, zerwa\u0142 si\u0119 z krzes\u0142a i strzeli\u0142 wnuka w twarz.<\/span><\/p>\n

Kadysz za syna<\/strong><\/p>\n

\u201eHotel Polan\u00f3w\u201d ma dwa g\u0142\u00f3wne w\u0105tki. Pierwszy to opowie\u015b\u0107 o dorastaniu i m\u0142odo\u015bci Piotra Samuela.<\/span><\/p>\n

Ch\u0142opiec jest ma\u0142y, kiedy umiera mu ojciec. \u017byciowym autorytetem dla kilkulatka staje si\u0119 dziadek Filip, pogodny, m\u0105dry starzec. Stary Polan osiad\u0142 w Grenzbrunn, kiedy musia\u0142 emigrowa\u0107 z Austro-W\u0119gier, aby unikn\u0105\u0107 wi\u0119zienia za udzia\u0142 w spisku przeciwko cesarzowi. Hotel Bohemia to dorobek jego \u017cycia. Z dystansem traktuje syn\u00f3w utracjuszy, ma nadziej\u0119, \u017ce rodzinny interes poprowadzi najm\u0142odsza c\u00f3rka Estera. A ma\u0142y Piotr to jego oczko w g\u0142owie. Dba o religijne wykszta\u0142cenie ch\u0142opca, wysy\u0142a go do szko\u0142y \u017cydowskiej w Grenzbrunn. Przed kolejnym \u015blubem matki, aby nie zniech\u0119ca\u0107 kandydata na m\u0119\u017ca, rodzina przenosi Piotra do prywatnej katolickiej szko\u0142y w Berlinie. Tam ch\u0142opak wsi\u0105ka w \u015brodowisko m\u0142odych komunist\u00f3w i zostaje redaktorem \u201eGazety Robotniczej\u201d. Kr\u0105g m\u0142odych \u017byd\u00f3w jest mocno rozpolitykowane. O przeci\u0105gni\u0119cie m\u0142odego lewicowego ideowca na swoj\u0105 stron\u0119 z komunistami konkuruj\u0105 socjali\u015bci, syjoni\u015bci i syndykali\u015bci.<\/span><\/p>\n

Przedwojenny wygl\u0105d szpitala uzdrowiskowego F\u00fcrstenhof (Ksi\u0105\u017c\u0119cy Dw\u00f3r), dzi\u015b Polonia, czyli serialowego hotelu Bohemia Fot. domena publiczna<\/span><\/p>\n

Kiedy Piotr zakochuje si\u0119 w Chanie Kober, c\u00f3rce zamo\u017cnego \u017cydowskiego przedsi\u0119biorcy, waha si\u0119 mi\u0119dzy uczuciem a niech\u0119ci\u0105 do \u015brodowiska, z kt\u00f3rego pochodzi dziewczyna. Aby by\u0107 bli\u017cej Chany, zapuszcza pejsy i modli si\u0119 w szabat. Z czasem jednak, cho\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 nie ga\u015bnie, Piotr nie jest w stanie zaakceptowa\u0107 przepychu domu Kober\u00f3w oraz afektowanej religijno\u015bci. Zrywa z Chan\u0105.<\/span><\/p>\n

Prze\u0142omowym wydarzeniem w \u017cyciu ch\u0142opaka jest strajk pracownik\u00f3w Bohemii. To 16-letni Piotr jest jego inspiratorem. Za\u0142oga hotelu wymusza na Esterze Polan podniesienie pensji i podpisanie um\u00f3w o prac\u0119. Matka i wujowie ch\u0142opaka uznaj\u0105, \u017ce zaszkodzi\u0142 rodzinie. W dodatku w lokalnej gazecie pojawia si\u0119 deklaracja Piotra o wyst\u0105pieniu z gminy \u017cydowskiej. \u2013 Nie mam ju\u017c syna \u2013 wyznaje braciom zrozpaczona Estera.<\/span><\/p>\n

To filmowa wersja wykluczenia z familii. W rzeczywisto\u015bci na wiadomo\u015b\u0107, \u017ce m\u0142odociany Jan Koplowitz zosta\u0142 cz\u0142onkiem Komunistycznej Partii Niemiec, matka zm\u00f3wi\u0142a za niego kadysz, modlitw\u0119 za umar\u0142ych, przesta\u0142a go utrzymywa\u0107 i ca\u0142kiem zerwa\u0142a kontakt. Pisarz wspomina\u0142, \u017ce od tego momentu jego rodzin\u0105 byli komunistyczni przyjaciele.<\/span><\/p>\n

rekomendowa\u0142: Leon Rozenbaum<\/strong><\/span><\/em>
\n\"\"<\/p>\n

Po przej\u0119ciu w\u0142adzy w 1933 r. hitlerowcy poszukuj\u0105 Piotra, wp\u0142ywowego komunistycznego lidera. M\u0119\u017cczyzna ukrywa si\u0119 w mieszkaniu Chany. Terror nazist\u00f3w narasta, szykany wobec \u017byd\u00f3w s\u0105 coraz bardziej dotkliwe. Dlatego Koberowie uciekaj\u0105 do Szwajcarii. Wraz z Chan\u0105 ucieka Piotr. Do ostatniej chwili bezskutecznie namawia matk\u0119, aby tak\u017ce u<\/span>cieka\u0142a za granic\u0119. Jej decyzja oka\u017ce si\u0119 tragiczna w skutkach.<\/p>\n

Ocali\u0107 Bohemi\u0119<\/strong><\/p>\n

R\u00f3wnolegle ogl\u0105damy, jak wielkie wydarzenia historyczne demoluj\u0105 sielsk\u0105 codzienno\u015b\u0107 ma\u0142ego Grenzbrunn. Hotel Polan\u00f3w i ca\u0142e miasteczko kwitn\u0105, kiedy latem 1914 r. coraz cz\u0119\u015bciej docieraj\u0105 tu sygna\u0142y o nadci\u0105gaj\u0105cej wojnie. Miasteczko opuszcza jedynie cadyk z Radomska. W\u0142a\u015bciciele Bohemii i ich go\u015bcie nie czuj\u0105 zagro\u017cenia, chocia\u017c konflikt obejmuj\u0105cy ca\u0142\u0105 Europ\u0119 jest nieunikniony. W\u0142adze decyduj\u0105, \u017ce Bohemia b\u0119dzie miejscem internowania Francuz\u00f3w, Brytyjczyk\u00f3w i poddanych cara Miko\u0142aja II. W rzeczywisto\u015bci niewiele si\u0119 zmienia, go\u015bcie mieszkaj\u0105 w swoich pokojach, sto\u0142uj\u0105 si\u0119 w hotelowej restauracji. Kiedy ko\u0144cz\u0105 si\u0119 im pieni\u0105dze oraz oszcz\u0119dno\u015bci gospodarzy, Polanowie zaci\u0105gaj\u0105 kredyty na utrzymanie mieszka\u0144c\u00f3w. Niech\u0119tny im niemiecki burmistrz Grenzbrunn spodziewa si\u0119 rych\u0142ej plajty w\u0142a\u015bcicieli Bohemii.<\/span><\/p>\n

\u2013 Od dawna nie podoba mi si\u0119 ten \u017cydowski zamek w \u015brodku kurortu \u2013 cedzi przez z\u0119by w obecno\u015bci wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w.<\/p><\/blockquote>\n

W kolacjach szabatowych w Bohemii uczestnicz\u0105 tak\u017ce rosyjscy je\u0144cy pochodzenia \u017cydowskiego na co dzie\u0144 przetrzymywani w pobliskim obozie. Ma\u0142y Piotr Samuel zaprzyja\u017ania si\u0119 z Sasz\u0105, kt\u00f3ry prosi ch\u0142opca o poufn\u0105 przys\u0142ug\u0119 \u2013 wysy\u0142k\u0119 komunistycznych broszur. Przy okazji opowiada mu o ideach komunizmu i Leninie. To w tym momencie w duszy m\u0142odego Piotra Samuela kie\u0142kuje proletariacka wra\u017cliwo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 w Berlinie przekuje w konkretn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Wielka polityka przewija si\u0119 w rozmowach w\u0142a\u015bcicieli i go\u015bci Bohemii, kt\u00f3rzy dyskutuj\u0105 m.in. o pogromach \u017byd\u00f3w w carskiej Rosji<\/a>, rewolucji komunistycznej oraz powstaniu pa\u0144stw s\u0142owia\u0144skich. Program syjonist\u00f3w podchwytuj\u0105 synowie Polan\u00f3w, cho\u0107 w kupnie ziemi i wyje\u017adzie do Erec Israel widz\u0105 przede wszystkim dobry interes.<\/span><\/p>\n

Kolejne lata po wojnie mijaj\u0105 Polanom w miar\u0119 spokojnie, chocia\u017c w Grenzbrunn zdarzaj\u0105 si\u0119 antysemickie incydenty. Atmosfera zagro\u017cenia g\u0119stnieje, kiedy cz\u0142onkowie SA w kolumnach i z pochodniami maszeruj\u0105 przez miasto: \u2013 Precz st\u0105d, \u017bydzi, brudne \u015bwinie, albo wam sprawimy lanie! \u2013 skanduj\u0105.<\/span><\/p>\n

Nazistowscy urz\u0119dnicy nachodz\u0105 Ester\u0119 i naciskaj\u0105, by sprzeda\u0142a hotel. \u2013 Nigdy nie opuszcz\u0119 Bohemii. Obieca\u0142am to rodzicom \u2013 odpowiada wszystkim, kt\u00f3rzy namawiaj\u0105 j\u0105 do wyjazdu z Grenzbrunn. Gdy w okna hotelu lec\u0105 kamienie, boi si\u0119, ale nie ust\u0119puje. \u017bydowskich kuracjuszy jest jednak coraz mniej. Za granic\u0119 wyje\u017cd\u017caj\u0105 nawet bracia i m\u0105\u017c Estery. W ostatniej scenie w\u0142a\u015bcicielka Bohemii ginie w komorze gazowej.<\/span><\/p>\n

\u017byd, komunista, pisarz<\/strong><\/p>\n

Jan Koplowitz (jak filmowy Piotr Samuel) ju\u017c w 1933 r. uciek\u0142 do Czech, potem przez Polsk\u0119 dosta\u0142 si\u0119 do Wielkiej Brytanii. Pracowa\u0142 w fabryce samolot\u00f3w, za\u0142o\u017cy\u0142 rodzin\u0119, urodzi\u0142 mu si\u0119 syn Daniel.<\/span><\/p>\n

W 1947 r. wr\u00f3ci\u0142 do Niemiec, do radzieckiej strefy okupacyjnej. W tej cz\u0119\u015bci Berlina po II wojnie osiad\u0142o wielu przedwojennych komunist\u00f3w. Koplowitz by\u0142 witany z otwartymi r\u0119kami. \u2013 Dla w\u0142adz Niemieckiej Republiki Demokratycznej by\u0142 warto\u015bciow\u0105 postaci\u0105 ze wzgl\u0119d\u00f3w ideologicznych jako \u017byd, przedwojenny komunista, pisarz. By\u0142 drukowany, cho\u0107 zapewnia\u0142, \u017ce nigdy nie korzysta\u0142 z \u017cadnych przywilej\u00f3w \u2013 opowiada Wojciech Heli\u0144ski. Kudowianin pozna\u0142 Koplowitza w 1999 r., zaprzyja\u017anili si\u0119.<\/span><\/p>\n

Koplowitz pisa\u0142 socrealistyczne powie\u015bci i opowiadania, reporta\u017ce, wiersze, teksty kabaretowe oraz piosenki. W Polsce ukaza\u0142y si\u0119 jeden jego wiersz i jedno opowiadanie. Wojciech Heli\u0144ski: \u2013 Jan wierzy\u0142 w komunizm. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce to najbardziej sprawiedliwy z system\u00f3w. Zarazem doskonale zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z tego, jak wygl\u0105da \u017cycie w komunistycznym pa\u0144stwie. Kiedy si\u0119 o to spierali\u015bmy, powtarza\u0142, \u017ce idea jest dobra, a za b\u0142\u0119dy odpowiadaj\u0105 ludzie. Jeszcze nied\u0142ugo przed \u015bmierci\u0105 twierdzi\u0142, \u017ce ludzko\u015b\u0107 dojrzeje i wr\u00f3ci do komunizmu.<\/span><\/p>\n

Powie\u015b\u0107 \u201eBohemia \u2013 m\u00f3j los. Opowie\u015b\u0107 o rodzinie\u201d ukaza\u0142a si\u0119 w NRD w 1979 r. i szybko rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 przygotowania do realizacji serialu na jej podstawie. Wsp\u00f3\u0142autorem scenariusza \u2013 obok Koplowitza \u2013 by\u0142 G\u00fcnther R\u00fccker.<\/span><\/p>\n

Skrywany NRD-owski antysemityzm<\/strong><\/p>\n

W filmie zaakcentowane jest przywi\u0105zanie Polan\u00f3w do religii. Drobiazgowo pokazano uroczysto\u015bci, \u017cydowskie \u015bwi\u0119ta i rytua\u0142y. W\u015br\u00f3d nich s\u0105 drobne gesty, np. kiedy rabin Lewkowicz obmywa r\u0119ce przed posi\u0142kiem i szepcze modlitewn\u0105 formu\u0142\u0119, jednak cz\u0119\u015bciej to rozbudowane, wielominutowe sceny ze \u015bpiewami i modlitwami po hebrajsku. Kilkukrotnie wys\u0142ucha\u0107 mo\u017cna modlitwy na rozpocz\u0119cie szabatu, ogl\u0105damy obszerne relacje z obu \u015blub\u00f3w Estery. Scena bar micwy Piotra to tak\u017ce kilkuminutowy obrazek.<\/span><\/p>\n

\u2013 W \u201eHotelu Polan\u00f3w\u201d pokazany zosta\u0142 \u015bwiat niemieckich \u017byd\u00f3w reformowanych, kt\u00f3rego dzisiaj ju\u017c nie ma, ich obrz\u0119d\u00f3w i \u015bwi\u0105t. Ta tradycja r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od codzienno\u015bci \u017byd\u00f3w z Europy Wschodniej \u2013 m\u00f3wi Hila Marcinkowska, redaktor naczelna Forum \u017byd\u00f3w Polskich.<\/span><\/p>\n

Wa\u017cnym momentem serialowej opowie\u015bci jest \u015bmier\u0107 Filipa Polana. Ma\u0142y Piotr chce si\u0119 po\u017cegna\u0107 z dziadkiem. Cia\u0142o starca z\u0142o\u017cono na noc w zamkni\u0119tym pomieszczeniu. Dost\u0119p do niego ma tylko szomer \u2013 osoba, kt\u00f3ra pilnuje zmar\u0142ego. Ch\u0142opiec jest rozgoryczony. Noc\u0105 zakrada si\u0119 do pokoju, gdzie spoczywa cia\u0142o starego Polana, i \u017cegna si\u0119 ze zmar\u0142ym.<\/span><\/p>\n

Tradycja i religia s\u0105 dla dorastaj\u0105cego, komunizuj\u0105cego Piotra synonimem intelektualnego i duchowego zniewolenia. Przy rozstaniu z Chan\u0105 m\u00f3wi o jej rodzinie: \u2013 To dom najciemniejszego ortodoksyjnego \u015bredniowiecza, przedpotopowych obrz\u0119d\u00f3w i zwyczaj\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Po premierze serialu na Koplowitza run\u0119\u0142a fala krytyki \u015brodowisk \u017cydowskich, kt\u00f3re \u201eHotel Polan\u00f3w\u201d uzna\u0142y za film antysemicki. G\u0142\u00f3wny zarzut dotyczy\u0142 wizerunku ortodoksyjnej \u017cydowskiej rodziny.<\/span><\/p>\n

Krytycy pisali, \u017ce w serialu m\u0142ody bojownik o lepszy \u015bwiat przeciwstawiony jest bogatym hotelarzom, zach\u0142annym i skupionym jedynie na pomna\u017caniu maj\u0105tku.<\/p><\/blockquote>\n

\u2013 Jan opowiada\u0142, \u017ce z ca\u0142ego \u015bwiata dostawa\u0142 listy z pytaniami: \u201eJak mog\u0142e\u015b tak \u017ale pokaza\u0107 \u017byd\u00f3w?\u201d. Podobno chcia\u0142 pope\u0142ni\u0107 samob\u00f3jstwo i z tego powodu trafi\u0142 do szpitala \u2013 m\u00f3wi Wojciech Heli\u0144ski.<\/span><\/p>\n

W rozmowie z Paulem O\u2019Dohertym, autorem ksi\u0105\u017cki \u201eWizerunek \u017byd\u00f3w w prozie NRD\u201d, Koplowitz t\u0142umaczy\u0142, \u017ce nie mia\u0142 wp\u0142ywu na ostateczny kszta\u0142t filmu. Re\u017cyser Horst Seemann mia\u0142 uzna\u0107, \u017ce jego opowie\u015bci brakuje dramatyzmu, i odsun\u0105\u0142 pisarza od pracy nad scenariuszem \u2013 wed\u0142ug s\u0142\u00f3w Koplowitza \u2013 \u201ejako \u017byda, a mo\u017ce nawet syjonist\u0119, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 obiektywny\u201d.<\/span><\/p>\n

Mocniejsz\u0105 tez\u0119 dotycz\u0105c\u0105 wizerunku \u017byd\u00f3w w serialu postawi\u0142a Gabriele Eckart w eseju opublikowanym w 2008 r. w magazynie \u201eShofar\u201d. Niemiecka pisarka zastanawia\u0142a si\u0119, czy powielanie antysemickich stereotyp\u00f3w pokazuj\u0105cych zach\u0142anno\u015b\u0107 i \u017c\u0105dz\u0119 w\u0142adzy jako istot\u0119 bycia \u017bydem to nie efekt utajonego antysemityzmu, kt\u00f3ry w NRD-owskim spo\u0142ecze\u0144stwie przy wsparciu komunistycznych w\u0142adz by\u0142 obecny jako relikt nazistowskiej indoktrynacji z okresu III Rzeszy.<\/span><\/p>\n

Dzisiaj opinie o antysemickim wyd\u017awi\u0119ku filmu s\u0105 przyjmowane z zaskoczeniem. Go\u0142da Tencer, filmowa pani Menasche: \u2013 Z Szymonem Szurmiejem nie zagraliby\u015bmy w tej produkcji, je\u015bli mieliby\u015bmy cie\u0144 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce b\u0119dzie mia\u0142a antysemicki charakter. \u201eHotel Polan\u00f3w\u201d to wspania\u0142a saga o \u015bwiecie zasymilowanych niemieckich \u017byd\u00f3w, kt\u00f3ry zosta\u0142 zniszczony w czasie Holocaustu.<\/span><\/p>\n

Nowy \u201ep\u00f3\u0142kownik\u201d<\/strong><\/p>\n

W Polsce \u201eHotel Polan\u00f3w\u201d telewizja pokaza\u0142a raz \u2013 w 1983 r. Pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej wygas\u0142y prawa TVP do jego emisji i dystrybucji. W 1989 r. publiczna telewizja NRD zosta\u0142a zlikwidowana, w jej miejsce powsta\u0142y trzy nowe instytucje, kt\u00f3re mia\u0142y prawa do film\u00f3w i program\u00f3w wyprodukowanych w okresie NRD. Z czasem przydzielono je nowej stacji MDR, ale nie rozstrzygni\u0119to, czy mo\u017ce ona dysponowa\u0107 prawami do film\u00f3w i udziela\u0107 na nie licencji. Bez takiej zgody \u017cadna telewizja nie mo\u017ce pokaza\u0107 serialu. Spraw\u0119 dodatkowo komplikuje nierozstrzygni\u0119ta kwestia praw maj\u0105tkowych i autorskich.<\/span><\/p>\n

Kilka lat temu grupa dziennikarzy i przedstawicieli \u015brodowisk \u017cydowskich podj\u0119\u0142a batali\u0119 o \u201euwolnienie\u201d serialu z telewizyjnych archiw\u00f3w. O ich zabiegach donosi\u0142y media, o interwencj\u0119 w sprawie serialu prosi\u0142a w interpelacji pos\u0142anka Monika Wielichowska z Nowej Rudy. Inicjatorzy akcji apelowali do ministr\u00f3w kultury Polski i Niemiec o pomoc w doprowadzeniu do uzyskania praw licencyjnych.<\/span><\/p>\n

Hila Marcinkowska: \u2013 To pierwszy film telewizyjny po 1968 r., w kt\u00f3rym tak mocno wyeksponowany by\u0142 motyw \u017cydowski. Poza tym ma on walory historyczne, pokazuje dramatyczne perypetie rodzinne na tle wa\u017cnych wydarze\u0144 decyduj\u0105cych o losach \u015bwiata.<\/span><\/p>\n

Starania mi\u0142o\u015bnik\u00f3w filmu nie przynios\u0142y \u017cadnych efekt\u00f3w. \u2013 Nawet szefostwo niemieckiej telewizji nie wiedzia\u0142o, jak rozwi\u0105za\u0107 ten problem \u2013 m\u00f3wi Hila Marcinkowska.<\/span><\/p>\n

Dzisiaj \u201eHotel Polan\u00f3w i jego go\u015bcie\u201d jest wy\u015bwietlany jedynie na zamkni\u0119tych pokazach.<\/span><\/p>\n

Austria, Bohemia, Polonia<\/strong><\/p>\n

W 2000 r. Jan Koplowitz przyjecha\u0142 do Kudowy-Zdroju, odebra\u0142 tytu\u0142 Honorowego Obywatela Miasta. Podczas wizyty mieszka\u0142 w hotelu Polonia, tym samym, kt\u00f3ry w serialu gra\u0142 Bohemi\u0119. Zmar\u0142 we wrze\u015bniu 2001 r. w Berlinie.<\/span><\/p>\n

Obecny wygl\u0105d budynku, w kt\u00f3rym przed wojn\u0105 mie\u015bci\u0142 si\u0119 hotel Austria nale\u017c\u0105cy do dziadka Jana Koplowitza Fot. domena publiczna<\/span><\/p>\n

W Kudowie-Zdroju ocala\u0142o sporo budynk\u00f3w dawnych hoteli i pensjonat\u00f3w, ale nie ma na nich \u017cadnych symboli czy informacji, \u017ce nale\u017ca\u0142y do \u017cydowskich mieszka\u0144c\u00f3w Bad Kudowy i \u017ce korzystali z nich kuracjusze wyznania moj\u017ceszowego.<\/span><\/p>\n

Budynek dawnego hotelu Austria stoi w Kudowie-Zdroju przy ul. 1 Maja 6. Po wojnie zosta\u0142 podzielony na mieszkania.<\/span><\/p>\n

\n

Korzysta\u0142em m.in. z: M. Borkowski, A. Kirmiel, T. W\u0142odarczyk \u201e\u015aladami \u017byd\u00f3w. Dolny \u015al\u0105sk, Opolszczyzna, ziemia lubuska\u201d, M. Klein \u201eJan Koplowitz\u201d<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dlaczego nie mo\u017cna obejrze\u0107 serialu “Hotel Polan\u00f3w i jego go\u015bcie”? Kudowa-Zdr\u00f3j to w nim kurort dla bogatych \u017byd\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata Tomasz Wysocki Fotos z serialu ‘Hotel Polan\u00f3w i jego go\u015bcie’ w re\u017cyserii Horsta Seemanna nakr\u0119conego w 1980 r. przez telewizj\u0119 Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych r\u00f3l – J\u00f3zefiny Polan – zagra\u0142a w nim […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66910"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=66910"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66910\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66928,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66910\/revisions\/66928"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=66910"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=66910"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=66910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}