{"id":66979,"date":"2019-01-21T17:09:48","date_gmt":"2019-01-21T15:09:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=66979"},"modified":"2019-01-21T10:38:01","modified_gmt":"2019-01-21T08:38:01","slug":"27-09-33","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=66979","title":{"rendered":"Lenin, Nadie\u017cda Krupska i Inessa Armand: Tr\u00f3jk\u0105t bolszewicki"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Lenin, Nadie\u017cda Krupska i Inessa Armand: Tr\u00f3jk\u0105t bolszewicki<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Adam Leszczy\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

foto: Wikipedia \/W\u0142odzimierza Iljicza Uljanowa (1870-1924) i Nadie\u017cd\u0119 Krupsk\u0105 (1869-1939) po\u0142\u0105czy\u0142a fascynacja marksizmem, wsp\u00f3lne czytanie wywrotowej literatury oraz d\u0142ugie dyskusje o tym, jak obali\u0107 carat i zaprowadzi\u0107 w Rosji nowy ustr\u00f3j. Lenin (na zdj\u0119ciu zrobionym przez policj\u0119 po aresztowaniu w 1895…<\/span> (Wikipedia)<\/span><\/span><\/em><\/p>\n

Przez blisko 26 lat ich ma\u0142\u017ce\u0144stwa s\u0142u\u017cy\u0142a mu z niezwyk\u0142ym oddaniem, a kiedy pojawi\u0142a si\u0119 kochanka, zaofiarowa\u0142a si\u0119, \u017ce odejdzie, by nie sprawia\u0107 niewiernemu m\u0119\u017cowi k\u0142opotu.<\/strong><\/p>\n

W\u0142odzimierza Iljicza Uljanowa (“Lenin”, rewolucyjny pseudonim, z czasem sta\u0142 si\u0119 nazwiskiem) od zawsze interesowa\u0142y g\u0142\u00f3wnie ksi\u0105\u017cki i polityka, a jego \u017cyciowym celem by\u0142a rewolucja. Nie wiadomo, czy mia\u0142 jakiekolwiek inne pasje.<\/span><\/p>\n

W \u017cyciu m\u0142odego Lenina <\/i>– pisze jego biograf Dmitrij Wo\u0142kogonow – nie by\u0142o miejsca na normalne uczucia, kt\u00f3re zwykle zajmuj\u0105 umys\u0142 ka\u017cdego m\u0142odzie\u0144ca <\/i>. Nie znajdziemy wi\u0119c w jego biografii burzliwych romans\u00f3w, mi\u0142o\u015bci od pierwszego wejrzenia czy nieszcz\u0119\u015bliwego uczucia. Lenin – w odr\u00f3\u017cnieniu od wielu innych swoich towarzyszy – pozostawa\u0142 przyk\u0142adnym ma\u0142\u017conkiem (je\u015bli nie liczy\u0107 jednego romansu, do kt\u00f3rego zaraz dojdziemy). By\u0142o to nietypowe dla rewolucjonist\u00f3w, kt\u00f3rzy cz\u0119\u015bciej miewali burzliwe i skomplikowane \u017cycie osobiste. Wielu komunist\u00f3w uznawa\u0142o mieszcza\u0144sk\u0105 moralno\u015b\u0107 za prze\u017cytek bur\u017cuazyjny, a swe zasady etyczne podporz\u0105dkowywa\u0142o celowi nadrz\u0119dnemu, czyli rewolucji.<\/span><\/p>\n

Pruderyjna w wi\u0119kszo\u015bci \u00f3wczesna opinia publiczna zasadnie przypisywa\u0142a komunistom bezbo\u017cno\u015b\u0107 i wol\u0119 obalenia obowi\u0105zuj\u0105cego porz\u0105dku spo\u0142ecznego, ale te\u017c – co by\u0142o ju\u017c znaczn\u0105 przesad\u0105 – budz\u0105ce odraz\u0119 rozpasanie seksualne. Tymczasem Lenin – jak zanotowa\u0142 jego znajomy Aleksander Potresow, kt\u00f3ry spotyka\u0142 si\u0119 z nim regularnie w latach 1895-1903 – by\u0142 w domu skromnym, bezpretensjonalnym, cnotliwym m\u0119\u017cem, zaanga\u017cowanym w dobroduszn\u0105, czasami komiczn\u0105, codzienn\u0105 wojn\u0119 podjazdow\u0105 z te\u015bciow\u0105, jedyn\u0105 osob\u0105 w jego bezpo\u015brednim otoczeniu, kt\u00f3ra potrafi\u0142a mu si\u0119 sprzeciwi\u0107 <\/i>.<\/span><\/p>\n

Apolinaria i Nadie\u017cda<\/span><\/strong><\/p>\n

W styczniu 1894 r. m\u0142ody prawnik W\u0142odzimierz Uljanow przyjecha\u0142 z Samary do Sankt Petersburga. Na prowincji pr\u00f3bowa\u0142 swoich si\u0142 jako obro\u0144ca w s\u0105dzie, ale z umiarkowanym powodzeniem, wi\u0119c postanowi\u0142 szuka\u0107 szcz\u0119\u015bcia w stolicy. Zaraz po przyje\u017adzie pr\u00f3bowa\u0142 nawi\u0105za\u0107 kontakty z miejscowymi k\u00f3\u0142kami radykalnych marksist\u00f3w, a w lutym poszed\u0142 na spotkanie do mieszkania in\u017cyniera Klassona, u kt\u00f3rego zbiera\u0142o si\u0119 k\u00f3\u0142ko m\u0142odych inteligent\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie marz\u0105cych o rewolucji marksist\u00f3w.<\/span><\/p>\n

W\u015br\u00f3d zebranych by\u0142y dwie m\u0142ode nauczycielki, Apolinaria Jakubowa i Nadie\u017cda Krupska. Lenin na pocz\u0105tku spotyka\u0142 si\u0119 z obydwiema – we tr\u00f3jk\u0119 chodzili na spacery nad New\u0119 – a potem zacz\u0105\u0142 odwiedza\u0107 Krupsk\u0105 w jej mieszkaniu przy Newskim Prospekcie, g\u0142\u00f3wnej arterii stolicy.<\/span><\/p>\n

Krupska mieszka\u0142a tam z matk\u0105 Jelizawiet\u0105 Wasiliewn\u0105, wdow\u0105 po oficerze oskar\u017conym o dzia\u0142alno\u015b\u0107 rewolucyjn\u0105 (przy\u0142apano go na czytaniu ksi\u0105\u017cek Niko\u0142aja Czernyszewskiego i Aleksandra Hercena, wybitnych my\u015blicieli i krytyk\u00f3w rz\u0105d\u00f3w carskich). Ostatecznie Krupski zosta\u0142 uniewinniony, ale zakazano mu s\u0142u\u017cby w wojsku i administracji, a kiedy zmar\u0142, wdowa i c\u00f3rka \u017cy\u0142y skromnie, lecz wygodnie z jego wojskowej emerytury. Nadie\u017cda uczy\u0142a w szk\u00f3\u0142ce niedzielnej dla robotnik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Je\u017celi by\u0142 to romans, to bardzo szczeg\u00f3lny. M\u0142odzi spotykali si\u0119 w mieszkaniu Krupskiej, gdzie pod czujnym okiem matki dyskutowali o ksi\u0105\u017ckach, Marksie czy sporach ideologicznych w podzielonym i wiecznie sk\u0142\u00f3conym \u015brodowisku rosyjskich rewolucjonist\u00f3w. Nie wiadomo, co Jelizawieta Wasiliewna my\u015bla\u0142a o m\u0142odym, cho\u0107 ju\u017c mocno wy\u0142ysia\u0142ym, przyjacielu c\u00f3rki. Wiadomo, \u017ce przez ca\u0142e \u017cycie bardzo si\u0119 stara\u0142a by\u0107 niezale\u017cna od zi\u0119cia i wielokrotnie wspomina\u0142a, \u017ce nie szanuje “ludzi, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 \u017cadnego zawodu z prawdziwego zdarzenia” (do rewolucji, czyli w ci\u0105gu 47 lat swego \u017cycia, Lenin mia\u0142 p\u0142atn\u0105 prac\u0119 tylko przez nieca\u0142e dwa lata).<\/span><\/p>\n

Kiedy w grudniu 1895 r. zosta\u0142 aresztowany za udzia\u0142 w tajnym k\u00f3\u0142ku marksist\u00f3w, Nadie\u017cda i Apolinaria odwiedzi\u0142y go w petersburskim areszcie. Pos\u0142a\u0142 im gryps, w kt\u00f3rym prosi\u0142, \u017ceby przesz\u0142y pod oknem o godzinie 14.15, aby m\u00f3g\u0142 zobaczy\u0107 je przez kraty. Podobno o\u015bwiadczy\u0142 si\u0119 wcze\u015bniej Apolinarii, ale dosta\u0142 kosza – by\u0142a zar\u0119czona z niejakim Taktarewem, wydawc\u0105 pisma “My\u015bl Robotnicza”. Lenin zosta\u0142 skazany na pobyt na Syberii, a par\u0119 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej zes\u0142ano tam obie m\u0142ode rewolucjonistki.<\/span><\/p>\n

W cieniu m\u0119\u017ca<\/span><\/strong><\/p>\n

Na Syberii sp\u0119dzi\u0142 trzy lata w wygodnych warunkach (luksusowych wr\u0119cz w por\u00f3wnaniu z tymi, w jakich p\u00f3\u017aniej przysz\u0142o \u017cy\u0107 wi\u0119\u017aniom Gu\u0142agu). W\u0142adze uwzgl\u0119dni\u0142y jego rzekomo “z\u0142y stan zdrowia” i zezwoli\u0142y na przeniesienie si\u0119 w wygodniejsze i cieplejsze miejsce po\u0142o\u017cone na po\u0142udniu. W listach do domu pisa\u0142: poza polowaniem i p\u0142ywaniem wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu sp\u0119dzam na d\u0142ugich spacerach <\/i>. Por\u00f3wnywa\u0142 zes\u0142anie ze Spitz, szwajcarskim uzdrowiskiem, w kt\u00f3rym niegdy\u015b sp\u0119dza\u0142 wakacje, ale uzna\u0142 Syberi\u0119 za przyjemniejsze miejsce. W styczniu 1898 r. poprosi\u0142 o zezwolenie, by jego “narzeczona”, zes\u0142ana w inne miejsce na Syberii mog\u0142a do niego do\u0142\u0105czy\u0107. Tak\u0105 sam\u0105 pro\u015bb\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142a Krupska. W\u0142adze wyrazi\u0142y zgod\u0119 i w maju 1898 r., po d\u0142ugiej podr\u00f3\u017cy kolej\u0105, \u0142odzi\u0105 i zaprz\u0119giem konnym, Nadie\u017cda dojecha\u0142a do Lenina (w towarzystwie matki, kt\u00f3ra nigdy jej nie opuszcza\u0142a).<\/span><\/p>\n

Krupska wspomina\u0142a, \u017ce matka postawi\u0142a tragikomiczny warunek: je\u017celi nie we\u017amiemy \u015blubu natychmiast (!), wyje\u017cd\u017ca <\/i>.<\/span><\/p>\n

Za\u0142atwianie papier\u00f3w trwa\u0142o par\u0119 miesi\u0119cy, te\u015bciowa nalega\u0142a na \u015blub w cerkwi i oboje m\u0142odzi, cho\u0107 atei\u015bci, zgodzili si\u0119 dla \u015bwi\u0119tego spokoju. 10 lipca 1898 r. pop udzieli\u0142 im \u015blubu, a \u015bwiadkami by\u0142o dw\u00f3ch okolicznych ch\u0142op\u00f3w: Jermolajew i \u017burawlew. Jak na \u00f3wczesne standardy oboje byli lud\u017ami dojrza\u0142ymi: on liczy\u0142 28 lat, ona mia\u0142a o rok wi\u0119cej.<\/span><\/p>\n

Ich ma\u0142\u017ce\u0144stwo okaza\u0142o si\u0119 praktyczne, ciche i pozbawione wielkiej pasji, ale tak\u017ce emocjonalnych kataklizm\u00f3w. Te\u015bciowa Lenina mia\u0142a temperament wybuchowy, natomiast \u017cona okaza\u0142a si\u0119 bardzo zr\u00f3wnowa\u017cona i obowi\u0105zkowa. Wybitnie inteligentna i oczytana, szybko sta\u0142a si\u0119 sekretark\u0105 i wsp\u00f3\u0142pracownic\u0105 przysz\u0142ego wodza rewolucji. Oboje poch\u0142aniali gigantyczne ilo\u015bci literatury po\u015bwi\u0119conej polityce, ekonomii i filozofii. Lenin z pomoc\u0105 Krupskiej pisa\u0142 znacznie szybciej i wi\u0119cej ni\u017c wcze\u015bniej – pomaga\u0142a mu wybiera\u0107 cytaty, poprawia\u0142a jego sformu\u0142owania i s\u0142ucha\u0142a, kiedy czyta\u0142 jej na g\u0142os swoje prace. Bardzo rzadko go krytykowa\u0142a.<\/span><\/p>\n

Ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o bezdzietne, jednak nie jest do ko\u0144ca jasne, dlaczego tak si\u0119 sta\u0142o; w jednym z list\u00f3w do matki Lenin wspomina o “kobiecej chorobie” Nadie\u017cdy, ale nie wiadomo, na czym mia\u0142aby ona polega\u0107. Mo\u017cliwe, \u017ce cierpia\u0142a na chorob\u0119 Gravesa-Basedowa, czyli schorzenie zwi\u0105zane z nadczynno\u015bci\u0105 tarczycy wp\u0142ywaj\u0105ce na cykl miesi\u0119czny i utrudniaj\u0105ce zaj\u015bcie w ci\u0105\u017c\u0119. Chocia\u017c zwi\u0105zek zacz\u0105\u0142 si\u0119 bez nami\u0119tno\u015bci, Lenin i Krupska byli ze sob\u0105 bardzo zwi\u0105zani – Nadie\u017cda sta\u0142a si\u0119 jego cieniem i w listach do matki pisa\u0142a w znacznej mierze o nim.<\/span><\/p>\n

Ukochana Inessa<\/span><\/strong><\/p>\n

W 1909 r. w Pary\u017cu Lenin pozna\u0142 francusk\u0105 komunistk\u0119 Iness\u0119 Armand, do kt\u00f3rej zapa\u0142a\u0142 uczuciem, jakiego nigdy nie \u017cywi\u0142 do \u017cony. Odczuwa\u0142 nieustann\u0105 potrzeb\u0119 przebywania z Iness\u0105, korespondowania i rozmawiania z ni\u0105. Krupska doskonale zdawa\u0142a sobie spraw\u0119 z tego, co si\u0119 dzieje, wiedzia\u0142a, \u017ce Lenin by\u0142 przywi\u0105zany do Inessy, i wiele razy proponowa\u0142a mu, \u017ce odejdzie. Za ka\u017cdym razem, gdy to m\u00f3wi\u0142a, przekonywa\u0142 j\u0105, \u017ceby zosta\u0142a.<\/span><\/p>\n

Armand “jak kometa” pojawi\u0142a si\u0119 w nudnym i pozbawionym osobistych emocji \u017cyciu przysz\u0142ego wodza rewolucji <\/i>– pisze biograf Lenina. – By\u0142a wyj\u0105tkowo pi\u0119kna, elegancka i pe\u0142na energii. By\u0142a tak\u017ce otwarta i pe\u0142na pasji, emocjonalna i empatyczna <\/i>. Pod tymi wszystkimi wzgl\u0119dami pozostawa\u0142a przeciwie\u0144stwem Krupskiej. Radziecki pisarz Ilia Erenburg zauwa\u017cy\u0142 kiedy\u015b: Wystarczy jedno spojrzenie na Krupsk\u0105 i mo\u017cna zrozumie\u0107, dlaczego Lenin nie interesowa\u0142 si\u0119 kobietami <\/i>.<\/span><\/p>\n

Lenin mia\u0142 staromodne i w praktyce konserwatywne pogl\u0105dy na \u017cycie rodzinne, ale Inessa go fascynowa\u0142a i nie potrafi\u0142 tego ukry\u0107. Krupska nie wspomina w pami\u0119tnikach o romansie m\u0119\u017ca – znosi\u0142a jej obecno\u015b\u0107 z godno\u015bci\u0105. Odnotowuje, \u017ce cz\u0119sto chodzili we troje na spacery: Czasami siadali\u015bmy na s\u0142onecznym stoku. Iljicz przygotowywa\u0142 zarysy swoich przem\u00f3wie\u0144 i poprawia\u0142 teksty, ja uczy\u0142am si\u0119 w\u0142oskiego, a Inessa szy\u0142a i cieszy\u0142a si\u0119 ciep\u0142em jesiennego s\u0142o\u0144ca <\/i>.<\/span><\/p>\n

Urodzi\u0142a si\u0119 w Pary\u017cu i by\u0142a c\u00f3rk\u0105 francuskiego \u015bpiewaka operowego, kt\u00f3ry zmar\u0142 wcze\u015bnie, zostawiaj\u0105c \u017con\u0119 z trzema c\u00f3rkami bez grosza. W 1879 r. przeprowadzi\u0142y si\u0119 do Moskwy, gdzie matka uczy\u0142a \u015bpiewu i j\u0119zyka francuskiego, a w 1893 r. 19-letnia, s\u0142yn\u0105ca z urody Inessa wysz\u0142a za m\u0105\u017c za spadkobierc\u0119 bogatego kupca. Urodzi\u0142a mu pi\u0119cioro dzieci i prowadzi\u0142a bardzo dostatnie \u017cycie w centrum moskiewskiej elity, ale w 1905 r. nieoczekiwanie opu\u015bci\u0142a m\u0119\u017ca pod wp\u0142ywem mi\u0142o\u015bci do jego m\u0142odszego brata. Zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 te\u017c w dzia\u0142alno\u015b\u0107 rewolucyjn\u0105.<\/span><\/p>\n

Kiedy w 1909 r. ukochany zmar\u0142, Inessa zacz\u0119\u0142a studiowa\u0107 ekonomi\u0119 w Brukseli (\u017cyj\u0105c z dzie\u0107mi z pieni\u0119dzy bardzo tolerancyjnego m\u0119\u017ca) i w\u0142a\u015bnie tam pozna\u0142a przebywaj\u0105cego na Zachodzie Lenina. Szybko stali si\u0119 nieroz\u0142\u0105czni. Podr\u00f3\u017cowa\u0142a zawsze tam, gdzie by\u0142 Lenin, i mieszka\u0142a nieopodal. Krupska przyjmowa\u0142a j\u0105 \u017cyczliwie; wed\u0142ug s\u0142awnego dysydenta i pisarza Aleksandra So\u0142\u017cenicyna uzna\u0142a, \u017ce w ten spos\u00f3b zapewni m\u0119\u017cowi spok\u00f3j ducha. By\u0142a nies\u0142ychanie lojalna: kiedy w 1917 r. Lenin czeka\u0142 w Finlandii na rozw\u00f3j rewolucji, w przebraniu wozi\u0142a do niego listy z Piotrogrodu.<\/span><\/p>\n

Kobieta, kt\u00f3ra w 1918 r. dokona\u0142a najbardziej spektakularnego zamachu w dziejach sowieckiej Rosji. Trzy strza\u0142y w Lenina<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Chocia\u017c w ZSRR listy Lenina i Armand zosta\u0142y starannie ocenzurowane (cz\u0119\u015b\u0107 zniszczono), zachowane fragmenty nie pozostawiaj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci co do natury \u0142\u0105cz\u0105cego ich uczucia. Pisali do siebie bardzo du\u017co. Kiedy w Rosji bolszewicy przej\u0119li w\u0142adz\u0119, Armand obj\u0119\u0142a wa\u017cne stanowiska w komitecie centralnym partii. W 1919 r. wyjecha\u0142a do Francji, by negocjowa\u0107 warunki powrotu \u017co\u0142nierzy rosyjskich, kt\u00f3rych rzuci\u0142a tam wojna. Chora i pracuj\u0105ca ponad si\u0142y, zarazi\u0142a si\u0119 choler\u0105 i zmar\u0142a jesieni\u0105 1920 r. w Bies\u0142anie na Kaukazie. Pozosta\u0142y mi tylko ciep\u0142e uczucia dla dzieci oraz W.I. <\/i>– zanotowa\u0142a w pami\u0119tniku prowadzonym przez ostatni miesi\u0105c przed \u015bmierci\u0105.<\/span><\/p>\n

\u015amier\u0107 Inessy Armand wstrz\u0105sn\u0119\u0142a Leninem i niewykluczone, \u017ce pog\u0142\u0119bi\u0142a jego chorob\u0119, przyspieszaj\u0105c pierwszy wylew. Lenin za\u017c\u0105da\u0142 sprowadzenia cia\u0142a ukochanej, kt\u00f3re jecha\u0142o do Moskwy ponad miesi\u0105c. Na pogrzeb przysz\u0142o par\u0119 os\u00f3b, a w\u00f3dz bolszewik\u00f3w wygl\u0105da\u0142 pono\u0107 na ca\u0142kowicie za\u0142amanego i zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce w ka\u017cdej chwili mo\u017ce upa\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Co godzi w moj\u0105 \u017con\u0119, godzi we mnie<\/span><\/strong><\/p>\n

Na pocz\u0105tku lat 20. stan zdrowia Lenina pogarsza\u0142 si\u0119 systematycznie, a w partii trwa\u0142a ju\u017c walka o w\u0142adz\u0119 pomi\u0119dzy Lwem Trockim, kt\u00f3ry podczas rewolucji i wojny domowej by\u0142 cz\u0142owiekiem numer dwa, a J\u00f3zefem Stalinem, sekretarzem generalnym Rosyjskiej Komunistycznej Partii (bolszewik\u00f3w). Lenin obawia\u0142 si\u0119 Stalina w roli swego nast\u0119pcy, ale by\u0142 ju\u017c zbyt chory i s\u0142aby, by go powstrzyma\u0107 czy utr\u0105ci\u0107. W podyktowanej 4 stycznia 1923 r. notatce, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 potem cz\u0119\u015bci\u0105 jego testamentu politycznego, pisa\u0142: Stalin jest zbyt brutalny i wada ta, kt\u00f3ra jest ca\u0142kiem do zniesienia w naszym \u015brodowisku i w stosunkach mi\u0119dzy nami, komunistami, staje si\u0119 nie do zniesienia na stanowisku sekretarza generalnego<\/i> . Wiosn\u0105 1923 r. Lenin mia\u0142 ju\u017c problemy z m\u00f3wieniem, brakowa\u0142o mu s\u0142\u00f3w, cz\u0119sto be\u0142kota\u0142, a Krupska, b\u0119d\u0105ca przy nim ca\u0142y czas, pozostawa\u0142a jego najlepsz\u0105 “t\u0142umaczk\u0105” – nikt lepiej od niej nie rozumia\u0142 umieraj\u0105cego wodza rewolucji.<\/span><\/p>\n

Stalin, kt\u00f3ry zosta\u0142 “opiekunem” Lenina z ramienia partii, traktowa\u0142 j\u0105 brutalnie: w jednej z rozm\u00f3w telefonicznych kilka miesi\u0119cy przed \u015bmierci\u0105 wodza zagrozi\u0142, \u017ce nie powinna rozmawia\u0107 o sprawach pa\u0144stwa z m\u0119\u017cem, bo w przeciwnym razie postawi j\u0105 przed Komisj\u0105 Kontroli Partyjnej, czyli wewn\u0119trznym s\u0105dem partii. Dowiedziawszy si\u0119 o tym, Lenin wpad\u0142 we w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 i podyktowa\u0142 list do Stalina, w kt\u00f3rym go zruga\u0142, m.in. tymi s\u0142owy: Nie trzeba wspomina\u0107, \u017ce to co\u015b, co godzi w moj\u0105 \u017con\u0119, godzi we mnie <\/i>. Zagrozi\u0142 mu ca\u0142kowitym zerwaniem stosunk\u00f3w, sprawiaj\u0105c w ten spos\u00f3b, \u017ce Stalin ju\u017c do ko\u0144ca \u017cycia Krupskiej \u017cywi\u0142 do niej niech\u0119\u0107.<\/span><\/p>\n

<\/div>\n
Wbrew obiegowej teorii nie by\u0142a to ki\u0142a, a raczej stres lub nawet otrucie. Co zabi\u0142o W\u0142odzimierza Lenina?<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/div>\n
<\/div>\n
Wkr\u00f3tce potem Lenin dozna\u0142 kolejnego wylewu, kt\u00f3ry odebra\u0142 mu mow\u0119 i spowodowa\u0142 cz\u0119\u015bciowy parali\u017c. \u017bona uczy\u0142a go m\u00f3wi\u0107 na nowo (nauczy\u0142a go s\u0142\u00f3w: “zjazd”, “kom\u00f3rka partii”, “ch\u0142op”, “robotnik”, “lud” i “rewolucja”) oraz \u0107wiczy\u0142a z nim lew\u0105 r\u0119k\u0119, kt\u00f3r\u0105 jeszcze m\u00f3g\u0142 porusza\u0107, w nadziei, \u017ce b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 pisa\u0107 notatki. W listopadzie i grudniu 1923 r. Lenin by\u0142 w stanie powiedzie\u0107 sam par\u0119 s\u0142\u00f3w, uczy\u0142 si\u0119 pisa\u0107 lew\u0105 r\u0119k\u0105, m\u00f3g\u0142 czyta\u0107 (a w ka\u017cdym razie przegl\u0105da\u0107) gazety, wskazuj\u0105c to, co go interesowa\u0142o. Krupska popada\u0142a w depresj\u0119 przerywan\u0105 rzadkimi momentami, w kt\u00f3rych odzyskiwa\u0142a nadziej\u0119 na powr\u00f3t m\u0119\u017ca do zdrowia. 6 maja 1923 r. pisa\u0142a do c\u00f3rki Inessy Armand: Trzyma mnie przy \u017cyciu tylko fakt, \u017ce Wo\u0142odia cieszy si\u0119, kiedy mnie widzi rano, bierze mnie za r\u0119k\u0119, i czasami rozmawiamy bez s\u0142\u00f3w o r\u00f3\u017cnych rzeczach, kt\u00f3re i tak nie maj\u0105 nazw. <\/i>2 wrze\u015bnia 1923 r. pisa\u0142a: Sp\u0119dzam ca\u0142e dnie z Wo\u0142odi\u0105, kt\u00f3rego stan si\u0119 bardzo szybko poprawia, potem wariuj\u0119 wieczorami i nie jestem w stanie pisa\u0107 list\u00f3w <\/i>.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
W styczniu 1924 r. na zje\u017adzie partii Krupska – chocia\u017c nieobecna, bo pozostawa\u0142a przy m\u0119\u017cu – zosta\u0142a wybrana do prezydium komitetu centralnego. 21 stycznia 1924 r. Lenin zamkn\u0105\u0142 oczy na zawsze, a Krupska sta\u0142a si\u0119 bardzo k\u0142opotliw\u0105 wdow\u0105 dla nast\u0119pnego w\u0142adcy, bo doskonale wiedzia\u0142a, co Lenin w ostatnich miesi\u0105cach \u017cycia my\u015bla\u0142 o Stalinie.<\/span>\u017bycie po Leninie<\/span><\/strong><\/div>\n
<\/div>\n
Nie chcia\u0142a si\u0119 zgodzi\u0107 na mumifikacj\u0119 cia\u0142a m\u0119\u017ca i uczynienie ze\u0144 obiektu kultu, ale musia\u0142a ust\u0105pi\u0107 pod presj\u0105 cz\u0142onk\u00f3w biura politycznego. Pogrzeb Lenina sta\u0142 si\u0119 wielk\u0105 manifestacj\u0105 i “kanonizacj\u0105” r\u00f3wnocze\u015bnie, a zaraz potem zacz\u0119\u0142a si\u0119 masowa produkcja pomnik\u00f3w, popiersi, ksi\u0105\u017cek, obrazk\u00f3w i wielu innych przedmiot\u00f3w upami\u0119tniaj\u0105cych wodza rewolucji. Krupska zosta\u0142a zast\u0119pc\u0105 ludowego komisarza ds. edukacji; zajmuj\u0105c si\u0119 m.in. organizacj\u0105 ruchu pionier\u00f3w wraz z ca\u0142ym systemem politycznej indoktrynacji m\u0142odzie\u017cy, nadzorowa\u0142a tworzenie bibliotek w ZSRR, a przedsi\u0119wzi\u0119cie to okaza\u0142o si\u0119 jednym z edukacyjnych sukces\u00f3w komunist\u00f3w oraz narz\u0119dziem politycznej kontroli. Zosta\u0142a jednym z g\u0142\u00f3wnych radzieckich autorytet\u00f3w w sprawach komunistycznego wychowania, jej dzie\u0142a wydawano w masowych nak\u0142adach.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
I ca\u0142y czas ba\u0142a si\u0119 Stalina, kt\u00f3rego zawsze popiera\u0142a w walkach wewn\u0119trznych w partii, by\u0107 mo\u017ce przeczuwaj\u0105c jego zwyci\u0119stwo. Stalin mia\u0142 jej zagrozi\u0107, \u017ce je\u015bli nie b\u0119dzie pos\u0142uszna, to “znajdziemy now\u0105 \u017con\u0119 Lenina”. By\u0142a pos\u0142uszna i krytykowa\u0142a jego wrog\u00f3w: najpierw Trockiego, p\u00f3\u017aniej Grigorija Zinowiewa i Lwa Kamieniewa, wreszcie Niko\u0142aja Bucharina (wszyscy oni byli jej dobrymi znajomymi z dawnych czas\u00f3w i wszyscy te\u017c zostali zamordowani na rozkaz Stalina).Do mauzoleum Lenina chodzi\u0142a rzadziej ni\u017c raz w roku, ostatni raz by\u0142a tam w 1938 r., kilka miesi\u0119cy przed sw\u0105 \u015bmierci\u0105 w lutym 1939 r. Jak wspomina\u0142 kurator mumii, Krupska sta\u0142a przez chwil\u0119 przy katafalku i wymrucza\u0142a do siebie: “Wygl\u0105da zupe\u0142nie tak samo, a ja si\u0119 tak postarza\u0142am…”.<\/span><\/div>\n
\n
\n
Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lenin, Nadie\u017cda Krupska i Inessa Armand: Tr\u00f3jk\u0105t bolszewicki Adam Leszczy\u0144ski foto: Wikipedia \/W\u0142odzimierza Iljicza Uljanowa (1870-1924) i Nadie\u017cd\u0119 Krupsk\u0105 (1869-1939) po\u0142\u0105czy\u0142a fascynacja marksizmem, wsp\u00f3lne czytanie wywrotowej literatury oraz d\u0142ugie dyskusje o tym, jak obali\u0107 carat i zaprowadzi\u0107 w Rosji nowy ustr\u00f3j. Lenin (na zdj\u0119ciu zrobionym przez policj\u0119 po aresztowaniu w 1895… (Wikipedia) Przez blisko 26 lat […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66979"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=66979"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66979\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67009,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66979\/revisions\/67009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=66979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=66979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=66979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}