{"id":67826,"date":"2019-02-16T17:09:32","date_gmt":"2019-02-16T15:09:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=67826"},"modified":"2019-02-15T13:43:03","modified_gmt":"2019-02-15T11:43:03","slug":"23-09-35","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=67826","title":{"rendered":"Opera o Auschwitz &#8220;Pasa\u017cerka&#8221; &#8211; Mieczys\u0142awa Weinberga"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/www.e-teatr.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"http:\/\/www.e-teatr.pl\/pl\/img\/color5\/e-teatr.pl.gif\" width=\"30%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/www.e-teatr.pl\/pl\/artykuly\/100140,druk.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\nPrawykonanie pierwszej w historii opery o Auschwitz &#8220;Pasa\u017cerka&#8221; Mieczys\u0142awa Weinberga<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Dorota Szwarcman<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Prawykonanie pierwszej w historii opery o Auschwitz &#8220;Pasa\u017cerka&#8221; Mieczys\u0142awa Weinberga zrobi\u0142o tego lata ogromne wra\u017cenie na publiczno\u015bci austriackiego festiwalu w Bregencji. Kim by\u0142 zapomniany kompozytor, kt\u00f3ry wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 w Rosji, cho\u0107 urodzi\u0142 si\u0119 w Warszawie? &#8211; pisze Dorota Szwarcman w Polityce.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/f9\/52\/17\/z24454393V,Mieczyslaw-Weinberg--1919-1996---lata-50-te-.jpg\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #999999;\"><em>Mieczys\u0142aw Weinberg czy Mojsze Wajnberg? Polak, \u017byd czy Rosjanin &#8230;Wyborcza<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u00abTw\u00f3rczo\u015b\u0107 Weinberga [na zdj\u0119ciu] stanowi\u0142a &#8211; poza wystawian\u0105 dla mas na scenie nad Jeziorem Bode\u0144skim &#8220;Aid\u0105&#8221; Verdiego &#8211; g\u0142\u00f3wny nurt bregenckiego festiwalu. Opr\u00f3cz &#8220;Pasa\u017cerki&#8221; odby\u0142a si\u0119 premiera innej opery Weinberga, &#8220;Portretu&#8221; wed\u0142ug Gogola, oraz kilkana\u015bcie koncert\u00f3w symfonicznych i kameralnych. Gra\u0142y m.in. orkiestry Wiener Symphoniker i MusicAeterna z Nowosybirska oraz znakomity francuski kwartet Danel, kt\u00f3ry ostatnio nagrywa kolejno wszystkie 17 kwartet\u00f3w smyczkowych Weinberga (na \u015bwiecie pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej p\u0142yt z jego tw\u00f3rczo\u015bci\u0105).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Sale, zw\u0142aszcza na spektaklach operowych, by\u0142y przepe\u0142nione. Odby\u0142o si\u0119 te\u017c sympozjum z udzia\u0142em rodziny kompozytora i specjalist\u00f3w z wielu kraj\u00f3w. Weinberg zaczyna by\u0107 modny. Krytycy stawiaj\u0105 dzi\u015b jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 obok dw\u00f3ch gigant\u00f3w rosyjskich XX w.: Szostakowicza i Prokofiewa. W Polsce wci\u0105\u017c jednak ma\u0142o kto cokolwiek o nim wie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">A przecie\u017c to by\u0142 kompozytor polski &#8211; podkre\u015blaj\u0105 to wszyscy, kt\u00f3rzy go znali<\/span>.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017cycia w Moskwie nosi\u0142 oficjalnie imi\u0119 Mojsiej (ros. Moj\u017cesz), ale przyjaciele nazywali go Mietkiem, a w ostatniej dekadzie \u017cycia powr\u00f3ci\u0142 do imienia Mieczys\u0142aw. Uwielbia\u0142 poezj\u0119 Tuwima, do kt\u00f3rej napisa\u0142 szereg pie\u015bni, oraz VIII Symfoni\u0119 &#8220;Kwiaty polskie&#8221;. Korzysta\u0142 te\u017c z tekst\u00f3w Mickiewicza, Staffa, Wygodzkiego i Broniewskiego, ale i z poezji rosyjskiej: Michai\u0142a Lermontowa, Fiodora Tiutczewa, Aleksandra B\u0142oka, Demiana Biednego. Kanw\u0105 jego tw\u00f3rczo\u015bci bywa\u0142y te\u017c dzie\u0142a literatury \u017cydowskiej &#8211; Icchaka Lejbusza Pereca i Szolema Alejchema.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W\u015br\u00f3d jego siedmiu oper opr\u00f3cz polskiej &#8220;Pasa\u017cerki&#8221; s\u0105 rosyjskie: &#8220;Portret&#8221; wed\u0142ug Gogola i &#8220;Idiota&#8221; wed\u0142ug Dostojewskiego, oraz \u017cydowska &#8220;Winszujemy&#8221; (&#8220;Mazel tow&#8221;). Ale tak\u017ce &#8220;Mi\u0142o\u015b\u0107 d&#8217;Artagnana&#8221; wed\u0142ug Alexandre&#8217;a Dumasa i &#8220;Lady Magnesia&#8221; do tekstu Bernarda Shawa. Wi\u0119kszo\u015bci nie wystawiono. Wyj\u0105tkiem by\u0142a &#8220;Madonna i \u017co\u0142nierz&#8221;, rozgrywaj\u0105ca si\u0119 w Polsce podczas wojny; do programu jej prawykonania w 1975 r. sam Szostakowicz napisa\u0142 s\u0142owo wst\u0119pne. Ponadto &#8220;Portret&#8221; pokazano w Brnie w 1983 r., a &#8220;Idiot\u0119&#8221; w skr\u00f3conej wersji &#8211; w Moskwie w 1992 r.<\/span><\/p>\n<p><strong>Muzyk w\u0119dr\u00f3wny<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Urodzi\u0142 si\u0119 w Warszawie w l919r. (zmar\u0142 w Moskwie w 1996 r.). Jego rodzice pochodzili z Kiszyniowa; dziadkowie i pradziadek padli ofiar\u0105 tamtejszego pogromu na pocz\u0105tku XX w. Wychowany zosta\u0142 w rodzinie wiernej korzeniom, ale zasymilowanej. Od dziecka wraz z ojcem Szmuelem Weinbergiem, dyrygentem, kompozytorem i aran\u017cerem, w warszawskich i w\u0119drownych teatrach \u017cydowskich gra\u0142 na fortepianie i skrzypcach. Gdy wczasach kryzysu ekonomicznego upad\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 teatr\u00f3w i ojciec Mietka straci\u0142 prac\u0119, to w\u0142a\u015bnie syn graj\u0105c na weselach i w kawiarniach utrzymywa\u0142 rodzin\u0119.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/polki.pl\/foto\/4_3_LARGE\/pasazerka-zofii-posmysz-w-teatrze-wielkim-operze-narodowej-2328587.jpg\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #999999;\"><em>Premiera opery &#8220;Pasa\u017cerka&#8221; &#8211; Teatr &#8211; Mieczys\u0142aw Weinberg re\u017cyseruje oper\u0119 na podstawie powie\u015bci Zofii Posmysz<\/em><\/span><\/p>\n<div class=\"tresc\">\n<p><span style=\"color: #000080;\">Jako 12-latek wst\u0105pi\u0142 do Konserwatorium Warszawskiego, gdzie szybko wykaza\u0142 si\u0119 talentem pianistycznym. Studiowa\u0142 u cenionego profesora J\u00f3zefa Turczy\u0144skiego, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142 go za swojego najlepszego ucznia obok Witolda Ma\u0142-cu\u017cy\u0144skiego. Wielki pianista J\u00f3zef Hofmann us\u0142yszawszy go zaprosi\u0142 na studia do Curtis Institute w Filadelfii; mia\u0142o to nast\u0105pi\u0107 w 1939 r. Gdyby Mieczys\u0142aw by\u0142 w stanie zrealizowa\u0107 to zaproszenie, by\u0107 mo\u017ce zosta\u0142by wirtuozem. Cho\u0107 zapewne jego talent kompozytorski, kt\u00f3ry ujawni\u0142 si\u0119 w pe\u0142ni dopiero na emigracji (jak si\u0119 okaza\u0142o &#8211; do\u017cywotniej), pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej by zwyci\u0119\u017cy\u0142.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Los chcia\u0142 inaczej. We wrze\u015bniu 1939 r. m\u0142ody muzyk uciek\u0142 na wsch\u00f3d. Rodzice i siostra, kt\u00f3rzy zostali w kraju, zgin\u0119li w obozie w Trawnikach, o czym Mieczys\u0142aw dowiedzia\u0142 si\u0119 wiele lat p\u00f3\u017aniej. Trafi\u0142 pocz\u0105tkowo do Mi\u0144ska, gdzie podj\u0105\u0142 studia kompozytorskie, ale ju\u017c w sierpniu 1941 r., po wej\u015bciu wojsk hitlerowskich, musia\u0142 ucieka\u0107 dalej. Dotar\u0142 do Taszkientu i dosta\u0142 prac\u0119 w operze.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Przyja\u017a\u0144 z Szostakowiczem<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Tam o\u017ceni\u0142 si\u0119 z c\u00f3rk\u0105 wielkiego aktora \u017cydowskiego Solomona Michoelsa (w\u0142. Wowsi). A kiedy przes\u0142a\u0142 partytur\u0119 swojej I Symfonii Dymitrowi Szostako-wiczowi, ten tak si\u0119 ni\u0105 zachwyci\u0142, \u017ce postanowi\u0142 sprowadzi\u0107 m\u0142odego kompozytora do Moskwy. I tak rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ich przyja\u017a\u0144. Tw\u00f3rcy wielokrotnie pokazywali i grywali sobie w\u0142asne kompozycje, wzajemnie na siebie wp\u0142ywaj\u0105c. Tyle tylko, \u017ce dzi\u015b, gdy znamy dobrze tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Szostakowicza, a Weinberga dopiero poznajemy, widzimy tylko wp\u0142ywy pierwszego w utworach drugiego. Jednak tak\u017ce Szostakowicz wiele zawdzi\u0119cza Weinbergowi, w tym dosy\u0107 cz\u0119ste pojawianie si\u0119 w jego utworach motyw\u00f3w \u017cydowskich.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ich przyja\u017a\u0144 z czasem mia\u0142a przej\u015b\u0107 wyj\u0105tkowo dramatyczn\u0105 pr\u00f3b\u0119. Kampania antysemicka rozp\u0119tana w ostatnich latach \u017cycia Stalina zacz\u0119\u0142a si\u0119 w 1948 r, skrytob\u00f3jczym morderstwem na te\u015bciu Weinberga, Michoelsie. Z kolei kuzyn Michoelsa Miron Wowsi, profesor medycyny, kilka lat p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 uj\u0119ty jako domniemany cz\u0142onek tzw. spisku lekarzy kremlowskich. Ca\u0142\u0105 rodzin\u0119 przez lata \u015bledzi\u0142o NKWD, a w ko\u0144cu i Weinberg trafi\u0142 do wi\u0119zienia na Butyrkach. Jego \u017cona, obawiaj\u0105c si\u0119 podobnego losu, ustali\u0142a z Szostakowiczem i jego rodzin\u0105, \u017ce w razie czego zajm\u0105 si\u0119 c\u00f3reczk\u0105 We-inberg\u00f3w, \u017ceby nie zabrano jej do domu dziecka. Szostakowicz za\u015b w obronie przyjaciela napisa\u0142 list do samego szefa NKWD \u0141awrentija Berii. Ostatecznie po \u015bmierci Stalina Weinberga wypuszczono. Weinberg by\u0142 skromny i prostolinijny, nie wdawa\u0142 si\u0119 w gierki z w\u0142adz\u0105. \u0179r\u00f3d\u0142em jego utrzymania by\u0142a tw\u00f3rczo\u015b\u0107 u\u017cytkowa; by\u0142 autorem muzyki m.in. do s\u0142ynnego filmu &#8220;Lec\u0105 \u017curawie&#8221;,<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W latach 70. i 80., gdy po odwil\u017cy dosz\u0142a do g\u0142osu awangarda, tak\u017ce szed\u0142 swoj\u0105 drog\u0105, m\u0142odzi uznali go wi\u0119c za konserwatyst\u0119. Dwa jego utwory wykonano w Polsce na festiwalu Warszawska Jesie\u0144 (w 1963 i 1964 r.), ale przesz\u0142y bez echa &#8211; publiczno\u015b\u0107 bardziej si\u0119 w\u00f3wczas interesowa\u0142a awangardowymi nowinkami z Zachodu. Kiedy on sam w 1966 r. z delegacj\u0105 sowieckich kompozytor\u00f3w odwiedzi\u0142 warszawski festiwal, dawni koledzy z konserwatorium w wi\u0119kszo\u015bci go &#8220;nie poznawali&#8221;. Przybysze ze Wschodu byli w\u00f3wczas traktowani nieufnie. By\u0107 mo\u017ce pewn\u0105 rol\u0119 gra\u0142 te\u017c fakt, \u017ce Weinberg by\u0142 \u017bydem.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Dzie\u0142o \u017cycia<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce to Szostakowicz, wraz z librecist\u0105 Aleksandrem Miedwiediewem, podda\u0142 mu temat do jego pierwszej opery, kt\u00f3r\u0105 Weinberg mia\u0142 uzna\u0107 za swoje najwa\u017cniejsze dzie\u0142o. By\u0142a to opowie\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 pi\u0119\u0107 lat wcze\u015bniej, w 1963 r., wykorzysta\u0142 Andrzej Munk w swoim ostatnim nieuko\u0144czonym filmie (prac\u0119 przerwa\u0142a tragiczna \u015bmier\u0107 re\u017cysera). Wcze\u015bniej by\u0142o s\u0142uchowisko Zofii Posmysz, odegrane te\u017c w Teatrze Telewizji. Ksi\u0105\u017ck\u0119 autorka napisa\u0142a ju\u017c po ukazaniu si\u0119 filmu. Ka\u017cda wersja przedstawia nieco inne na\u015bwietlenie opowiadanej historii. Najistotniejsze jednak, \u017ce by\u0142a to pierwsza po wojnie pr\u00f3ba spojrzenia na Auschwitz z perspektywy nie wi\u0119\u017ania, lecz obozowej stra\u017cniczki.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Posmysz stworzy\u0142a fikcj\u0119 literack\u0105 opart\u0105 na elementach wzi\u0119tych z rzeczywisto\u015bci. G\u0142\u00f3wna polska bohaterka, wi\u0119\u017aniarka Marta, ma imi\u0119 po najbli\u017cszej obozowej przyjaci\u00f3\u0142ce autorki; jej narzeczony Tadeusz (kt\u00f3rego prawdziwa Marta nie zna\u0142a) zosta\u0142 nazwany na cze\u015b\u0107 kapitana Wojska Polskiego zamordowanego w Auschwitz w 1943 r. (autorka spotka\u0142a go par\u0119 razy i otrzyma\u0142a od niego medalik). Prawdziwe jest nazwisko esesmanki Annelise Franz, o kt\u00f3rej zreszt\u0105 po wojnie s\u0142uch zagin\u0105\u0142.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Impuls pojawi\u0142 si\u0119, gdy pisarka spotka\u0142a w Pary\u017cu grup\u0119 Niemc\u00f3w; g\u0142os jednej z kobiet przypomnia\u0142 jej nadzorczyni\u0119 i przywi\u00f3d\u0142 my\u015bl: a gdyby to by\u0142a ona? Co my\u015bla\u0142aby teraz? &#8220;Pasa\u017cerka&#8221; jest pr\u00f3b\u0105 wej\u015bcia w jej sk\u00f3r\u0119. Na transatlantyku, kt\u00f3rym Liza p\u0142ynie do Brazylii z m\u0119\u017cem dyplomat\u0105 (w filmie wracaj\u0105 do Niemiec), pojawia si\u0119 tajemnicza pasa\u017cerka, przypominaj\u0105ca kobiet\u0119 z obozu, z kt\u00f3r\u0105 \u0142\u0105czy\u0142a j\u0105 dziwna, przewrotna relacja, Cie\u0144 wyrzut\u00f3w sumienia, pr\u00f3ba ukrycia prawdy przed m\u0119\u017cem, budowanie fa\u0142szywej \u015bwiadomo\u015bci &#8211; Zofia Posmysz opisa\u0142a mechanizmy psychologiczne, kt\u00f3re pozna\u0142a \u015bledz\u0105c procesy esesman\u00f3w w latach 50. Aleksander Miedwiediew za zgod\u0105 autorki napisa\u0142 libretto dokonuj\u0105c modyfikacji i wprowadzaj\u0105c nowe postaci. Powsta\u0142o dzie\u0142o wybitne. Muzyka zaskakuje prostot\u0105, brakiem patosu, a zarazem adekwatno\u015bci\u0105 do opisywanych sytuacji. Weinberg za \u017cycia nie us\u0142ysza\u0142 jednak tego utworu. W\u0142adze obawia\u0142y si\u0119 zapewne skojarzenia obozu w Auschwitz z sowieckimi \u0142agrami.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ostatecznie po raz pierwszy wykonano &#8220;Pasa\u017cerk\u0119&#8221; w 2006 r. w Moskwie w wersji koncertowej. Dopiero w Bregencji odby\u0142o si\u0119 jej prawykonanie sceniczne, przyj\u0119te przez publiczno\u015b\u0107 owacj\u0105 na stoj\u0105co. Re\u017cyser, a zarazem szef festiwalu David Pountney poszed\u0142 za didaskaliami i stworzy\u0142 przedstawienie wielopi\u0119trowe i przejmuj\u0105ce. Inscenizacja przyjedzie do warszawskiej Opery Narodowej na trzy spektakle (8, 10 i 12 pa\u017adziernika). Z czasem ma te\u017c pojawi\u0107 si\u0119 w Madrycie, Londynie, by\u0107 mo\u017ce w Berlinie i Nowym Jorku. W mi\u0119dzynarodowej obsadzie uczestnicz\u0105 Polacy: parti\u0119 Tadeusza \u015bpiewa Artur Ruci\u0144ski (laureat Paszportu Polityki), a El\u017cbieta Wr\u00f3blewska i Agnieszka Rehlis wcielaj\u0105 si\u0119 w wi\u0119\u017aniarki Auschwitz. Premierze towarzyszy\u0142a wystawa przygotowana przez Instytut Adama Mickiewicza, kt\u00f3ra b\u0119dzie towarzyszy\u0107 spektaklowi w kolejnych miejscach wystawienia.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Weinberg mawia\u0142, \u017ce je\u015bli w swych dzie\u0142ach tak cz\u0119sto porusza tematyk\u0119 wojenn\u0105, to dlatego, \u017ce to ona wybra\u0142a jego, a nie on j\u0105. \u017be skoro zgin\u0119\u0142y trzy pokolenia jego rodziny, a on jeden pozosta\u0142, samotny jak Pasa\u017cerka z ksi\u0105\u017cki Posmysz, filmu Munka i jego w\u0142asnej opery, musi ca\u0142ym \u017cyciem i muzyk\u0105 da\u0107 \u015bwiadectwo, z\u0142o\u017cy\u0107 ho\u0142d. Ten ho\u0142d dzi\u015b zaczynamy docenia\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Ta opera jest genialna &#8211; m\u00f3wi Zofia Pos\u0142ysz, autorka ksi\u0105\u017cki &#8220;Pasa\u017cerka&#8221; i go\u015b\u0107 festiwalu.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><span style=\"color: #808080;\">rekomendowa\u0142:<\/span> <strong>Leon Rozenbaum<\/strong><\/em><br \/>\n<img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/ico\/leon-r.jpg\" alt=\"\" width=\"15%\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Z kole\u017cankami z obozu utrzymywa\u0142am po wojnie regularne kontakty, ale nigdy nie rozmawia\u0142y\u015bmy o Auschwitz. M\u00f3wi\u0142y\u015bmy o \u017cyciu codziennym, o m\u0119\u017cczyznach, o prze\u017cyciach; nigdy o TYM. Po opublikowaniu &#8220;Pasa\u017cerki&#8221; obawia\u0142am si\u0119 troch\u0119, co one powiedz\u0105. Jednak doskonale zrozumia\u0142y moj\u0105 my\u015bl i nie czyni\u0142y mi \u017cadnych zarzut\u00f3w. Kiedy poinformowano mnie, \u017ce ksi\u0105\u017cka mo\u017ce zosta\u0107 wykorzystana jako libretto opery, by\u0142am zaskoczona i zaniepokojona. Nie jestem znawc\u0105, ale temat nie wydawa\u0142 mi si\u0119 odpowiedni dla sceny operowej. Ostatecznie wyrazi\u0142am zgod\u0119. By\u0142am w Moskwie dwa razy u autora libretta Aleksandra Miedwiediewa; on r\u00f3wnie\u017c dwukrotnie przyjecha\u0142 do Polski, wybra\u0142 si\u0119 te\u017c ze mn\u0105 do Auschwitz. W Moskwie odwiedzi\u0142am Mieczys\u0142awa Weinberga w jego mieszkaniu w ogromnym bloku. Kompozytor wypytywa\u0142 mnie o r\u00f3\u017cne sprawy zwi\u0105zane z obozem, s\u0142ucha\u0142 moich odpowiedzi, ale wci\u0105\u017c mia\u0142am wra\u017cenie, \u017ce my\u015blami jest gdzie\u015b daleko. Dopiero p\u00f3\u017aniej zda\u0142am sobie spraw\u0119, \u017ce przecie\u017c on podczas wojny straci\u0142 w obozie w Polsce ca\u0142\u0105 rodzin\u0119. Jego muzyka wywar\u0142a na mnie ogromne wra\u017cenie &#8211; tak bardzo zdawa\u0142a si\u0119 odpowiada\u0107 temu, co dzia\u0142o si\u0119 w Auschwitz. Inscenizacj\u0119 z Bregencji oceniam jako genialn\u0105, idealnie wsp\u00f3\u0142graj\u0105c\u0105 i z muzyk\u0105, i z rzeczywisto\u015bci\u0105 obozu.\u00bb<\/span><\/p>\n<\/div>\n<p class=\"articlefooter\" style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #000080;\"><em>&#8220;Powr\u00f3t Pasa\u017cera&#8221;<\/em><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><em>Dorota Szwarcman<\/em><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><em>Polityka nr 34\/21.08.10<\/em><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000080;\"><em>18-08-2010<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #999999;\"><em>e-teatr.pl &#8211; wortal teatru polskiego \u00a9 Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego<\/em><\/span><span style=\"color: #999999;\"><em>.<\/em><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prawykonanie pierwszej w historii opery o Auschwitz &#8220;Pasa\u017cerka&#8221; Mieczys\u0142awa Weinberga Dorota Szwarcman Prawykonanie pierwszej w historii opery o Auschwitz &#8220;Pasa\u017cerka&#8221; Mieczys\u0142awa Weinberga zrobi\u0142o tego lata ogromne wra\u017cenie na publiczno\u015bci austriackiego festiwalu w Bregencji. Kim by\u0142 zapomniany kompozytor, kt\u00f3ry wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 w Rosji, cho\u0107 urodzi\u0142 si\u0119 w Warszawie? &#8211; pisze Dorota Szwarcman w Polityce. Mieczys\u0142aw [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67826"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=67826"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67826\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67854,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67826\/revisions\/67854"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=67826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=67826"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=67826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}