{"id":68149,"date":"2019-02-28T17:09:19","date_gmt":"2019-02-28T15:09:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=68149"},"modified":"2019-02-28T08:26:22","modified_gmt":"2019-02-28T06:26:22","slug":"08-09-32","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=68149","title":{"rendered":"Konflikt mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Izraelem jest nieunikniony"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Konflikt mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Izraelem jest nieunikniony<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Karolina Wigura<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

Polska oraz Izrael postrzegaj\u0105 polityk\u0119 historyczn\u0105 bardzo podobnie. Oba kraje konkuruj\u0105 o to, kt\u00f3ry z narod\u00f3w przedstawi swoje przesz\u0142e cierpienia jako bardziej unikalne \u2013 pisze Karolina Wigura.<\/strong><\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesna Europa przypomina szpital. Po korytarzach tego szpitala przechadzaj\u0105 si\u0119 pa\u0144stwa, kt\u00f3re niby poowijani w banda\u017ce pacjenci mijaj\u0105 si\u0119, m\u00f3wi\u0105c: \u201ezobacz, jak\u0105 mam wielk\u0105 ran\u0119\u201d. \u201eAch, jak ja cierpia\u0142em!\u201d. \u201eMoje cierpienie jest wi\u0119ksze ni\u017c twoje!\u201d. W ten spos\u00f3b Stary Kontyntent opisywa\u0142 mi w rozmowie niemiecki filozof Peter Sloterdijk.<\/span><\/p>\n

Patrz\u0105c na polsk\u0105 polityk\u0119 historyczn\u0105 po 2015 roku, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce nasz kraj \u015bwietnie si\u0119 w tym szpitalu odnajduje. Jest to jeden z najwa\u017cniejszych powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych Polska i Izrael s\u0105 obecnie skazane na konflikt \u2013 chocia\u017c nie jedyny.<\/span><\/p>\n

Polityka historyczna jako budowa przysz\u0142o\u015bci\u2026<\/strong><\/p>\n

Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, istniej\u0105 dwa rodzaje polityki historycznej. Pierwszy polega na budowaniu przysz\u0142o\u015bci przez prac\u0119 nad przesz\u0142o\u015bci\u0105. Tak\u0105 polityk\u0119 z powodzeniem uprawiaj\u0105 kraje skandynawskie, gdzie podkre\u015bla si\u0119 przyk\u0142ady wsp\u00f3\u0142pracy i kompromisu w przesz\u0142o\u015bci, aby pokazywa\u0107 dobre wzory na przysz\u0142o\u015b\u0107. Podobnie robi\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne Niemcy, cho\u0107 tam z kolei akcentuje si\u0119 wzory negatywne, niemieckie zbrodnie XX wieku. Wszystko po to, aby wspiera\u0107 budow\u0119 lepszej, bardziej tolerancyjnej wsp\u00f3lnoty na przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Dla tego rodzaju polityki historycznej charakterystyczne jest my\u015blenie o wsp\u00f3lnocie w kategoriach spo\u0142ecze\u0144stwa i obywatelstwa. Zak\u0142ada si\u0119 zatem, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo nigdy nie jest jednorodne. Jedni ludzie w przesz\u0142o\u015bci zachowali si\u0119 \u017ale, inni dobrze. My, wsp\u00f3\u0142cze\u015bni, mo\u017cemy ocenia\u0107 ich dzia\u0142ania i domaga\u0107 si\u0119 takiej samej oceny od tych, kt\u00f3rzy pragn\u0105 by\u0107 obywatelami naszej wsp\u00f3lnoty.<\/span><\/p>\n

Polska polityka historyczna by\u0142a po 1989 roku kszta\u0142towana w\u0142a\u015bnie na tych zasadach. W ci\u0105gu 25 lat po prze\u0142omie demokratycznym wypracowano polityk\u0119 pami\u0119ci, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy\u0142a krytyczne zainteresowanie przesz\u0142o\u015bci\u0105 ze wskazywaniem przyk\u0142ad\u00f3w dobrego post\u0119powania. Tak ukszta\u0142towana polityka historyczna mia\u0142a s\u0142u\u017cy\u0107 pracy na rzecz lepszej przysz\u0142o\u015bci. Dzi\u0119ki wiedzy o skomplikowanych losach naszych przodk\u00f3w, mieli\u015bmy wkracza\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107 jako wsp\u00f3lnota lepiej przygotowana na przysz\u0142e kryzysy.<\/span><\/p>\n

\u2026i jako potwierdzenie w\u0142asnego cierpienia<\/strong><\/p>\n

Po 2015 roku dokona\u0142a si\u0119 jednak zasadnicza zmiana. Ob\u00f3z Zjednoczonej Prawicy buduje polityk\u0119 historyczn\u0105 wed\u0142ug drugiego, zupe\u0142nie innego wzoru.<\/span><\/p>\n

Ten drugi rodzaj polityki historycznej polega przede wszystkim na poszukiwaniu uznania dla w\u0142asnego przesz\u0142ego cierpienia. Nie chodzi tu ju\u017c o budowanie przysz\u0142ej wsp\u00f3lnoty, ale, w\u0142a\u015bnie, podkre\u015blanie zbiorowego cierpienia, jakiego doznali\u015bmy w przesz\u0142o\u015bci. W ten spos\u00f3b nale\u017cy t\u0142umaczy\u0107 dzia\u0142ania, jakich dokonywano lub jakie zapowiadano w ostatnich latach, takich jak budowa Muzeum \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych, sanktuarium narodowego cierpienia, kt\u00f3re mia\u0142o stanowi\u0107 alternatyw\u0119 wobec Muzeum II Wojny \u015awiatowej, kt\u00f3re prezentowa\u0142o skomplikowan\u0105, wielow\u0105tkow\u0105 histori\u0119 Polski i Europy. Podobnemu celowi s\u0142u\u017cy\u0142o powo\u0142anie Instytutu im. Rotmistrza Pileckiego jako przeciwwagi dla instytucji takich jak Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Karolina Wigura<\/span> – W Izraelu, tak jak w Polsce, rz\u0105dzi ugrupowanie, kt\u00f3re rozumie polityk\u0119 historyczn\u0105 jako narz\u0119dzie podkre\u015blania cierpienia swojego narodu w przesz\u0142o\u015bci.<\/p><\/blockquote>\n

Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w centrum to\u017csamo\u015bci europejskiej<\/strong><\/p>\n

Oczywi\u015bcie, zmiany w polskiej polityce historycznej nie bior\u0105 si\u0119 znik\u0105d, ale s\u0105 elementem szerszego zjawiska.<\/span><\/p>\n

Nie sta\u0142o si\u0119 to od razu, ale z czasem, po II wojnie \u015bwiatowej, rozpowszechni\u0142 si\u0119 w polityce nowy spos\u00f3b uprawiania dyplomacji. Opr\u00f3cz podpisywania mi\u0119dzynarodowych traktat\u00f3w, zacz\u0119to wypowiada\u0107 s\u0142owa o skrusze i przebaczeniu. Zdj\u0119cia, na kt\u00f3rych politycy si\u0119 obejmuj\u0105 \u2013 jak cho\u0107by Helmut Kohl i Tadeusz Mazowiecki w Krzy\u017cowej w 1989 roku \u2013 albo kl\u0119kaj\u0105 \u2013 jak Willy Brandt przed pomnikiem Bohater\u00f3w Getta w Warszawie w 1970 roku \u2013 obiega\u0142y \u015bwiat i stanowi\u0142y pot\u0119\u017cne narz\u0119dzie oddzia\u0142ywania na opini\u0119 publiczn\u0105.<\/span><\/p>\n

Samo serce epoki pami\u0119ci stanowi\u0142y dwudziestowieczne zbrodnie Niemiec. Z kolejnymi latami coraz wa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142a w\u015br\u00f3d nich Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Zbrodni\u0119 t\u0119 uwa\u017cano za wyj\u0105tkow\u0105 na tle wszystkich innych, ze wzgl\u0119du na skal\u0119 i dramatyczne skutki. Z czasem Zag\u0142ada sta\u0142a si\u0119 tak wa\u017cnym punktem odniesienia, \u017ce zacz\u0119to twierdzi\u0107, \u017ce trudno sobie bez jej pami\u0119ci wyobrazi\u0107 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 europejsk\u0105. O wyj\u0105tkowo\u015bci Zag\u0142ady pisali wa\u017cni intelektuali\u015bci, jak cho\u0107by francuski filozof Alain Besan\u00e7on, teolog i przysz\u0142y papie\u017c z Niemiec Joseph Ratzinger czy ameryka\u0144ski historyk Tony Judt.<\/span><\/p>\n

Kiedy izraelski minister spraw zagranicznych Israel Katz wypowiada\u0142 s\u0142owa o tym, \u017ce \u017bydzi nigdy nie przebacz\u0105 i nie zapomn\u0105 zachowania Polak\u00f3w podczas II wojny \u015bwiatowej, odnosi\u0142 si\u0119 wi\u0119c do konkretnych proces\u00f3w historycznych. A dok\u0142adnie do gest\u00f3w typowych dla epoki pami\u0119ci, kt\u00f3ra ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 w polityce europejskiej po 1945 roku.<\/span><\/p>\n

Kto jest lepsz\u0105 ofiar\u0105?<\/strong><\/p>\n

W ostatnich dekadach dotychczasowa posta\u0107 epoki pami\u0119ci uleg\u0142a zasadniczym przemianom pod wp\u0142ywem globalizacji. Stopniowo zacz\u0119to podwa\u017ca\u0107 centralne znaczenie Zag\u0142ady \u017byd\u00f3w dla historii. Wpierw upomnia\u0142y si\u0119 o swoj\u0105 pami\u0119\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa i pa\u0144stwa pozaeuropejskie. W Indonezji, Indiach czy Rwandzie uwa\u017cano stawianie Zag\u0142ady \u017byd\u00f3w w centrum my\u015blenia bardziej za przejaw europejskiego kolonializmu ni\u017c moralno\u015bci w polityce. Potem podobny proces mia\u0142 miejsce w samej Europie.<\/span><\/p>\n

Karolina Wigura<\/span> – Polityka PiS-u i Likudu pad\u0142a na podatny grunt, przygotowany przez ca\u0142e lata zaniedba\u0144.<\/p><\/blockquote>\n

Karolina Wigura<\/p>\n

Dlaczego tak si\u0119 sta\u0142o? Polityka pami\u0119ci u swoich pocz\u0105tk\u00f3w po 1945 roku by\u0142a narz\u0119dziem dyplomacji. Politycy, wypowiadaj\u0105c symboliczne s\u0142owa o przebaczeniu i skrusze, wp\u0142ywali na opini\u0119 publiczn\u0105, ale nara\u017cali tak\u017ce swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107, poniewa\u017c takie post\u0119powanie by\u0142o szalenie kontrowersyjne. Pami\u0119tny gest Willy\u2019ego Brandta ur\u00f3s\u0142 do rangi symbolu nowej niemieckiej polityki na Wschodzie, ale w momencie jego dokonania spowodowa\u0142 przede wszystkim burz\u0119 w niemieckiej debacie publicznej.<\/span><\/p>\n

Od tego czasu polityka pami\u0119ci przybra\u0142a inny kszta\u0142t. Chocia\u017c politycy przekonuj\u0105, \u017ce budowanie polityki na fundamencie pami\u0119ci ma przede wszystkim charakter godno\u015bciowy, w wielkiej mierze ma ono tak\u017ce sens kampanijny. Politycy chc\u0105 za pomoc\u0105 owych odwo\u0142a\u0144 do historii przem\u00f3wi\u0107 do emocji pewnej cz\u0119\u015bci elektoratu. W ten spos\u00f3b polityka historyczna sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 kampanii wyborczej. Sprowadzenie walki mi\u0119dzy ugrupowaniami do postaci tweet\u00f3w wzmaga jedynie t\u0119 tendencj\u0119, sprzyjaj\u0105c radykalizmowi wysuwanych twierdze\u0144.<\/span><\/p>\n

Co dalej?<\/strong><\/p>\n

Jaki\u015b czas temu spotka\u0142am izraelsk\u0105 intelektualistk\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z Muzeum Izraela w Jerozolimie. Jej ojciec zabra\u0142 j\u0105 w podr\u00f3\u017c do Polski, aby wsp\u00f3lnie zobaczy\u0107 mazowieckie wsie, z kt\u00f3rych pochodzi\u0142a ich rodzina. Zapyta\u0142am potem Mir\u0119, jaki jest jej stosunek do Polski. Odpowiedzia\u0142a, \u017ce przed t\u0105 podr\u00f3\u017c\u0105 by\u0142 on wy\u0142\u0105cznie negatywny. Jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli Izraela, by\u0142a wcze\u015bniej w Polsce, gdzie zobaczy\u0142a tylko dwa miejsca: ob\u00f3z Auschwitz-Birkenau oraz\u2026 centrum handlowe. Jej edukacja nie dawa\u0142a powod\u00f3w, aby my\u015ble\u0107 o naszym kraju inaczej ni\u017c w kategoriach nieprzyjaznego cmentarzyska jej przodk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Podobne problemy pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce po drugiej stronie. W niedawno wydanej ksi\u0105\u017cce \u201eTrudne rozliczenia z przesz\u0142o\u015bci\u0105\u201d Lech Nijakowski opisuje, w jaki spos\u00f3b w ci\u0105gu lat kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 uchwa\u0142y polskiego Sejmu, dotycz\u0105ce przesz\u0142o\u015bci. Z roku na rok coraz silniejszy by\u0142 w nich aspekt narodowy i martyrologiczny. Historii krytycznej, ale wskazuj\u0105cej na pozytywne wzory, by\u0142o bardzo niewiele.<\/span><\/p>\n

W stosunkach Polski oraz Izraela mamy zatem do czynienia z wybuchow\u0105 mieszank\u0105. Po pierwsze, polityka historyczna w Polsce pod rz\u0105dami Zjednoczonej Prawicy uleg\u0142a zmianie i przypomina w wielkiej mierze t\u0119 prowadzon\u0105 przez parti\u0119 Likud Benjamina Netanjahu. Po drugie, nie jest ona ju\u017c dzi\u015b u\u017cywana jako narz\u0119dzie dyplomacji, ale w pierwszym rz\u0119dzie \u2013 metoda pozyskiwania i utwierdzania wyborc\u00f3w. Wreszcie, po trzecie, oba kraje traktuj\u0105 jako r\u0119kojmi\u0119 w\u0142asnego wyj\u0105tkowego statusu swojego \u201ewi\u0119kszego brata\u201d \u2013 czyli Stany Zjednoczone. Wszystko to powoduje, \u017ce konflikt mi\u0119dzy oboma krajami jest nieunikniony.<\/span><\/p>\n

Jest jednak ca\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce polityka PiS-u i Likudu pad\u0142a na podatny grunt, przygotowany przez ca\u0142e lata zaniedba\u0144. Dlatego nie jest pewne, czy stosunki mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Izraelem poprawi\u0105 si\u0119 nawet w razie zmiany w\u0142adzy w Jerozolimie i Warszawie.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Konflikt mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Izraelem jest nieunikniony Karolina Wigura Polska oraz Izrael postrzegaj\u0105 polityk\u0119 historyczn\u0105 bardzo podobnie. Oba kraje konkuruj\u0105 o to, kt\u00f3ry z narod\u00f3w przedstawi swoje przesz\u0142e cierpienia jako bardziej unikalne \u2013 pisze Karolina Wigura. Wsp\u00f3\u0142czesna Europa przypomina szpital. Po korytarzach tego szpitala przechadzaj\u0105 si\u0119 pa\u0144stwa, kt\u00f3re niby poowijani w banda\u017ce pacjenci mijaj\u0105 si\u0119, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68149"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68149"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68165,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68149\/revisions\/68165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=68149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=68149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}