{"id":68812,"date":"2019-03-24T17:09:00","date_gmt":"2019-03-24T15:09:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=68812"},"modified":"2019-03-24T09:26:13","modified_gmt":"2019-03-24T07:26:13","slug":"31-09-19","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=68812","title":{"rendered":"Czy Hitler dosta\u0142by tantiemy z Teatru Powszechnego?"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/wyborcza.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" width=\"30%\" class=\"center alignleft\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/wyborcza.png\"><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/wyborcza.pl\/7,112395,24563886,kleska-hitlera-nie-zakonczyla-dziejow-tej-ksiazki-nie-mozna.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Podstawow\u0105 obsesj\u0105 &#8220;Mein Kampf&#8221; jest nie antysemityzm, ale rozmna\u017canie si\u0119 narodu. Czy Hitler dosta\u0142by tantiemy z Teatru Powszechnego?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Witold Mrozek<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" width=\"100%\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/56\/6c\/17\/z24562006V,Proba-spektaklu--Mein-Kampf-.jpg\"><span style=\"color: #999999;\"><em>Pr\u00f3ba spektaklu &#8216;Mein Kampf&#8217; (ADAM ST\u0118PIE\u0143)<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>&#8220;Biblia nazizmu&#8221; &#8211; &#8220;Mein Kampf&#8221; Adolfa Hitlera &#8211; trafia na scen\u0119 Teatru Powszechnego w Warszawie. Si\u0119ga po ni\u0105 Jakub Skrzywanek, re\u017cyser, kt\u00f3ry by\u0142 m.in. asystentem Olivera Frljicia przy g\u0142o\u015bnej &#8220;Kl\u0105twie&#8221;. Dramaturgiem spektaklu jest prof. Grzegorz Nizio\u0142ek &#8211; krakowski teatrolog, autor m.in. &#8220;Polskiego teatru Zag\u0142ady&#8221;, monografii Krzysztofa Warlikowskiego i Krystiana Lupy. Premiera 23 marca.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Hitler napisa\u0142 swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 w wi\u0119zieniu, gdzie odsiadywa\u0142 wyrok po nieudanej pr\u00f3bie puczu monachijskiego z 1923 r. Pierwsze wydanie ukaza\u0142o si\u0119 w 1925, pierwsze angielskie \u2013 w 1935. Po doj\u015bciu nazist\u00f3w do w\u0142adzy rozdawano j\u0105 np. niemieckim m\u0142odym parom. Do 1939 r. rozesz\u0142o si\u0119 5,9 mln egzemplarzy w 11 j\u0119zykach. Po kl\u0119sce III Rzeszy w 1945 prawa autorskie do ksi\u0105\u017cki przej\u0105\u0142 rz\u0105d Bawarii. Nie zgadza\u0142 si\u0119 na wydawanie \u201eMein Kampf\u201d w Niemczech, pr\u00f3bowa\u0142 te\u017c zablokowa\u0107 powojenne szwedzkie wydanie, tamtejszy s\u0105d jednak zgodzi\u0142 si\u0119 na publikacj\u0119.&nbsp;&nbsp;W 2016, po wyga\u015bni\u0119ciu praw autorskich, ukaza\u0142o si\u0119 pierwsze powojenne niemieckie wydanie. Sprzeda\u017c \u201eMein Kampf\u201d pozostaje nielegalna w Holandii.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_sub_title\" style=\"text-align: left;\"><strong>Rozmowa z Jakubem Skrzywankiem, re\u017cyserem, i Grzegorzem Nizio\u0142kiem, dramaturgiem<\/strong><\/p>\n<p class=\"art_interview_question\" style=\"text-align: left;\"><strong>Witold Mrozek: Czy Adolf Hitler dosta\u0142by tantiemy z Teatru Powszechnego?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><b>Jakub Skrzywanek:<\/b>&nbsp;Hitler \u017cy\u0142 przez lata z tantiem z \u201eMein Kampf\u201c. To by\u0142 jego g\u0142\u00f3wny doch\u00f3d. W 2016 r. wygas\u0142y prawa maj\u0105tkowe i \u201eMein Kampf\u201c znalaz\u0142o si\u0119 w domenie publicznej. To jeden z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych si\u0119 nim zaj\u0119li\u015bmy &#8211; ta ksi\u0105\u017cka jest oficjalnie dost\u0119pna, inaczej ni\u017c jeszcze par\u0119 lat temu, gdy land Bawarii by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem praw i pozywa\u0142 tych, kt\u00f3rzy wydawali j\u0105 bez jego zgody. O ile wiem, za par\u0119 miesi\u0119cy ma si\u0119 ukaza\u0107 pierwsze pe\u0142ne polskie wydanie krytyczne, z przypisami, opracowuje je prof. Eugeniusz Cezary Kr\u00f3l.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_interview_question\" style=\"text-align: left;\"><strong>Z lektury wiem, \u017ce Hitler kierowa\u0142 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 g\u0142\u00f3wnie do swoich zwolennik\u00f3w.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Grzegorz Nizio\u0142ek: To ksi\u0105\u017cka pe\u0142na sprzeczno\u015bci. Faktycznie, by\u0142a pisana dla zwolennik\u00f3w ruchu nazistowskiego jako elitarna, instrukta\u017cowa. Ale nak\u0142ady by\u0142y olbrzymie. Zainteresowanie ni\u0105 by\u0142o du\u017ce, r\u00f3wnie\u017c za granic\u0105. Jeszcze przed wojn\u0105 przet\u0142umaczono j\u0105 na angielski i francuski. Ciekawe, \u017ce Hitler jako autor dostosowywa\u0142 wydania tak, by nie zra\u017ca\u0107 czytelnik\u00f3w w danym kraju&#8230;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">J.S.: Ta cenzura zachodzi\u0142a r\u00f3wnie\u017c niejako oddolnie w Polsce. Wydania papierowe z lat 90. to w wi\u0119kszo\u015bci jedna trzecia orygina\u0142u. Wszystkie dotychczasowe polskie wydania by\u0142y pirackie.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_interview_question\" style=\"text-align: left;\"><strong>A sk\u0105d pomys\u0142 zaj\u0119cia si\u0119 t\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">J.S.: Prof. Joanna Tokarska-Bakir podczas kuratorowanego przez Olivera Frljicia festiwalu Malta w Poznaniu powiedzia\u0142a, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesny j\u0119zyk nienawi\u015bci jest ju\u017c tak mocny jak j\u0119zyk Europy pod koniec lat 30. I pomy\u015bla\u0142em: skoro tak, to mo\u017ce trzeba si\u0119gn\u0105\u0107 po to, co najbardziej przera\u017caj\u0105ce. Czyli po \u201eMein Kampf\u201c.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_interview_question\" style=\"text-align: left;\"><strong>Co wycinano z polskich wyda\u0144?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">J.S.: Poza najostrzejszym antysemityzmem &#8211; to, co uznawano za \u201ema\u0142o interesuj\u0105ce\u201c. Czyli np. elementy biograficzne\u2026<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #999999;\"><em><img decoding=\"async\" width=\"100%\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/5d\/6c\/17\/z24562013Q,Jakub-Skrzywanek--od-lewej--i-Grzegorz-Niziolek.jpg\">Jakub Skrzywanek (od lewej) i Grzegorz Nizio\u0142ek<\/em><\/span><\/p>\n<p class=\"art_interview_question\" style=\"text-align: left;\"><strong>Wystawiacie \u201eMein Kampf\u201c jako Bildungsroman? Tam jest sporo typowych element\u00f3w powie\u015bci o dojrzewaniu, np. wyzwalanie si\u0119 spod wp\u0142ywu ojca, przyjazd z prowincji do wielkiego miasta&#8230;<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">J.S.: Spektakl b\u0119dzie opiera\u0142 si\u0119 tylko i wy\u0142\u0105cznie na tek\u015bcie \u201eMein Kampf\u201c. Bez przypis\u00f3w, bez komentarzy. Sk\u0142ada si\u0119 z trzech odr\u0119bnych cz\u0119\u015bci. Pierwsza jest w\u0142a\u015bnie biograficzna. W pierwszoosobowej, bardzo sentymentalnej narracji Hitler pisze o relacji z ojcem, o swoim domu, o marzeniu bycia nie urz\u0119dnikiem, lecz artyst\u0105. Ale te\u017c o swojej bezdomno\u015bci &#8211; dwa lata b\u0142\u0105ka\u0142 si\u0119 po przytu\u0142kach. Chcemy przyjrze\u0107 si\u0119 temu, jak budowa\u0142y si\u0119 jego pogl\u0105dy, gdzie zacz\u0105\u0142 si\u0119 jego antysemityzm &#8211; on sam namierza ten moment. Chcemy pokaza\u0107, jak Hitler wyr\u00f3s\u0142 z bardzo konkretnego momentu historycznego i spo\u0142ecze\u0144stwa. Zale\u017ca\u0142o nam, by wpisa\u0107 pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 w sytuacj\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnego domu. Ta ksi\u0105\u017cka wysz\u0142a z domu &#8211; i do domu mia\u0142a wr\u00f3ci\u0107, trafi\u0107 pod strzechy. M\u00f3wi si\u0119 o \u201eMein Kampf\u201c, \u017ce jest be\u0142kotliwe, grafoma\u0144skie &#8211; a ono naszym zdaniem jest chwilami intryguj\u0105ce, chwilami przera\u017caj\u0105ce, ale na pewno komunikatywne. Mia\u0142o trafi\u0107 do szerokiego grona odbiorc\u00f3w. Hitler analizuje propagand\u0119 polityczn\u0105, demaskuj\u0105c mechanizmy, kt\u00f3rych sam u\u017cywa. Dzi\u015b ma\u0142o kt\u00f3rego polityka by\u0142oby na to sta\u0107, Hitler to robi. To szokuj\u0105ce, jak prowadzi dialog ze swoim czytelnikiem, w jakie rejony go wypuszcza\u2026<\/span><\/p>\n<p class=\"art_interview_question\" style=\"text-align: left;\"><strong>Ciebie to fascynuje?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">J.S.: Na pewnym poziomie &#8211; oczywi\u015bcie! Nie chc\u0119 \u017ale zabrzmie\u0107, ale to ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra w pewien spos\u00f3b ukszta\u0142towa\u0142a XX wiek. Mo\u017cna na niej namierza\u0107, jakich form, narz\u0119dzi i proces\u00f3w spo\u0142ecznych u\u017cywa\u0142 faszyzm. Ona jest dzi\u015b szalenie aktualna! Nie tylko ze wzgl\u0119du na tre\u015bci dotycz\u0105ce edukacji, Ko\u015bcio\u0142a czy sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. Ale r\u00f3wnie\u017c pewne techniki, kt\u00f3re s\u0105 dzi\u015b u\u017cywane wobec spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">G.N.: Czytanie \u201eMein Kampf&#8221; jest tabu. Tymczasem, gdy czytamy komentarze wybitnych czytelnik\u00f3w \u201eMein Kampf\u201c, jak George Orwell czy ameryka\u0144ski filozof Kenneth Burke, nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce nale\u017cy si\u0119 z t\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 zapozna\u0107, a nie \u017cy\u0107 wyobra\u017ceniami na jej temat. Gromadzi ona bardzo r\u00f3\u017cne emocje spo\u0142eczne i urazy, przedstawiaj\u0105c uraz jako rodzaj wewn\u0119trznej si\u0142y. Do\u015bwiadczenie zranienia, poczucia krzywdy i kl\u0119ski ma nagle przerodzi\u0107 si\u0119 przez wewn\u0119trzn\u0105 prac\u0119 w poczucie si\u0142y. To dynamika r\u00f3\u017cnych ruch\u00f3w politycznych.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_interview_question\" style=\"text-align: left;\"><strong>Polityka opiera si\u0119 na resentymencie?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">GN: W pewnym sensie &#8211; tak. To szersze zjawisko, kt\u00f3re dotyczy ruch\u00f3w prawicowych, lewicowych&#8230; Pami\u0119tajmy, \u017ce m\u00f3wimy o czym\u015b, co nazywa\u0142o si\u0119 \u201enarodowym socjalizmem\u201c. To przecie\u017c to, z czym mamy w Polsce w tej chwili &#8211; \u0142\u0105czenie prospo\u0142ecznych dzia\u0142a\u0144 czy hase\u0142 z ideologi\u0105 skrajnie nacjonalistyczn\u0105.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_interview_question\" style=\"text-align: left;\"><strong>Gdzie w polskiej polityce s\u0142ycha\u0107 echa &#8220;Mein Kampf&#8221;?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">G.N.: Naszym celem nie by\u0142o wskazywa\u0107 palcem: \u201eTo wy jeste\u015bcie zwolennikami Hitlera\u201c. To nie jest przedstawienie o m\u0142odych ludziach, kt\u00f3rzy gromadz\u0105 si\u0119 w lesie, \u017ceby obchodzi\u0107 urodziny Hitlera. M\u00f3wimy o szerokiej konstelacji do\u015bwiadcze\u0144 i uraz\u00f3w spo\u0142ecznych, kt\u00f3ra jest w stanie produkowa\u0107 gro\u017ane ideologie. Hitler umia\u0142 wychwytywa\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju emocje spo\u0142eczne, ta ksi\u0105\u017cka to swego rodzaju ich tygiel. Z jednej strony m\u00f3wi o narodzie jako zbiorowym podmiocie obdarzonym si\u0142\u0105 i godno\u015bci\u0105, z drugiej &#8211; o spo\u0142ecze\u0144stwie jako bezmy\u015blnym stadzie, kt\u00f3rym trzeba zarz\u0105dza\u0107. Sprzeczno\u015b\u0107 mi\u0119dzy pogardliw\u0105 pragmatyk\u0105 a ideologicznym wyniesieniem jest szalenie ciekawa.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_interview_question\" style=\"text-align: left;\"><strong>Wielki Nar\u00f3d i \u201eciemny lud\u201c&#8230;<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">G.N.: To trudna do przyj\u0119cia prawda: istniej\u0105 istotne zbie\u017cno\u015bci, sprawiaj\u0105ce, \u017ce \u201eMein Kampf\u201c mo\u017ce by\u0107 lustrem dla tego, co dzieje si\u0119 teraz. Pewnego rodzaju nieufno\u015b\u0107 wobec polityki \u0142\u0105czy dzisiejsze spo\u0142ecze\u0144stwo polskie i tamto niemieckie. To si\u0119 kszta\u0142towa\u0142o w XIX wieku, w czasach romantyzmu. Powstaje pewna idea narodu, kt\u00f3ra nie ma jeszcze prze\u0142o\u017cenia na konkretny organizm polityczny i spo\u0142eczny. Nie ma wtedy pa\u0144stwa niemieckiego, nie ma pa\u0144stwa polskiego. Nie ma ich z r\u00f3\u017cnych przyczyn, ale tu i tu powstaje bardzo wysokie, wy\u015brubowane wyobra\u017cenie o zbiorowo\u015bci, o \u201educhu narodowym\u201c. W momencie, gdy powstaje realne pa\u0144stwo polskie czy niemieckie, natychmiast rodzi si\u0119 g\u0142\u0119boka frustracja i rozczarowanie, \u017ce jest poni\u017cej oczekiwa\u0144.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_interview_question\" style=\"text-align: left;\"><strong>\u201eZ tektury\u201c.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">G.N.: Czes\u0142aw Mi\u0142osz wyrazi\u0142 kiedy\u015b nadziej\u0119, \u017ce II wojna \u015bwiatowa, kl\u0119ska Hitlera i wojenne do\u015bwiadczenia Polak\u00f3w doprowadz\u0105 do rozpadu ideologii romantycznej. Mi\u0142osz o tym marzy\u0142. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce mity romantyczne by\u0142y dla polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa bardzo szkodliwe. S\u0142usznie twierdzi\u0142, \u017ce pa\u0144stwo Hitlera by\u0142o wzniesione na fundamencie romantycznym. S\u0105dzi\u0142, \u017ce doprowadzi to do wytrze\u017awienia Polak\u00f3w, \u017ce si\u0119 z tej ideologii otrz\u0105sn\u0105. Tymczasem nawet t\u0119 kl\u0119sk\u0119, kt\u00f3ra totalnie nie mie\u015bci\u0142a si\u0119 w ramach \u201ekl\u0119sk romantycznych\u201c, uda\u0142o si\u0119 w ko\u0144cu wypowiedzie\u0107 w ten spos\u00f3b.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_interview_question\" style=\"text-align: left;\"><strong>Ko\u0144cz\u0105c mitem \u201ewygranego powstania warszawskiego\u201c&#8230;<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">G.N.: A jednocze\u015bnie wszystkich \u201epos\u0142a\u0144c\u00f3w z\u0142ej nowiny\u201c &#8211; kt\u00f3rzy, jak Tadeusz Borowski czy Tadeusz R\u00f3\u017cewicz, pokazywali, \u017ce to do\u015bwiadczenie wojenne jest totalnie nowe i ka\u017ce zrewidowa\u0107 fundamenty kultury &#8211; traktowano jak wrog\u00f3w wsp\u00f3lnoty i narodu. I uciszano.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">J.S.: W \u201eMein Kampf\u201d jest bardzo du\u017co niebezpiecznie wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie brzmi\u0105cych idei. Podstawow\u0105 jej obsesj\u0105, wbrew obiegowej opinii, nie jest antysemityzm, ale rozrastanie si\u0119 i rozmna\u017canie si\u0119 narodu. Nie ma tam instrukcji, \u201eco trzeba zrobi\u0107 z \u017bydami\u201d, ale s\u0105 bardzo konkretne instrukcje, co musi zrobi\u0107 nar\u00f3d niemiecki, by by\u0107 silny i wa\u017cny. Czyli: wychowanie, w tym: sportowe. Eugenika&#8230; To wizja, w kt\u00f3rej kobieta powinna by\u0107 stron\u0105 pasywn\u0105 wobec m\u0119\u017cczyzny i dawa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu zdrowe dzieci.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">G.N.: Zwolennicy ruchu anti-choice przedstawiali liberalizacj\u0119 aborcji jako zgodn\u0105 z ustawodawstwem hitlerowskim w okupowanej Polsce, gdzie faktycznie s\u0142u\u017cy\u0142a jako narz\u0119dzie ograniczania p\u0142odno\u015bci \u201eras ni\u017cszych\u201d. Ale przecie\u017c w III Rzeszy aborcja by\u0142a zakazana \u2013 zbrodni\u0105 by\u0142o nie urodzi\u0107 dziecka. W\u0105tek biopolityczny wybrzmiewa w \u201eMein Kampf\u201d najmocniej \u2013 najpierw biopolityka, a potem eksterminacja.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" width=\"100%\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/bi.im-g.pl\/im\/58\/6c\/17\/z24562008Q,Jakub-Skrzywanek-i-Grzegorz-Niziolek.jpg\"><span style=\"color: #999999;\"><em>Jakub Skrzywanek i Grzegorz Nizio\u0142ek ADAM ST\u0118PIE\u0143<\/em><\/span><\/p>\n<p class=\"art_interview_question\" style=\"text-align: left;\"><strong>Grzegorzu, napisa\u0142e\u015b ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201ePolski teatr Zag\u0142ady\u201d o przemilczanych obrazach Holocaustu w polskim teatrze. Praca nad \u201eMein Kampf\u201d jako\u015b si\u0119 z ni\u0105 \u0142\u0105czy?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">G.N.: Tak, wypracowa\u0142em sobie tam instrumentarium do przygl\u0105dania si\u0119 r\u00f3\u017cnym symptomom kultury, kt\u00f3rych spo\u0142ecze\u0144stwo nie chce widzie\u0107. Teraz, mimo \u017ce si\u0142a rz\u0105dz\u0105ca w kraju i Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nie odcinaj\u0105 si\u0119 od skrajnych przejaw\u00f3w zachowa\u0144 faszystowskich, i mimo \u017ce ten radykalny ruch wyra\u017anie pos\u0142uguje si\u0119 odwo\u0142aniami do nazizmu czy faszyzmu, to jednak w oczach sporej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa nie kompromituje to tej w\u0142adzy i Ko\u015bcio\u0142a, stwarzaj\u0105cych nad tym ruchem parasol. A przecie\u017c pozycja Polski jako ofiary Hitlera by\u0142a podstawow\u0105 strategi\u0105 polityczn\u0105 od 1945 roku do w\u0142a\u015bciwie dzisiaj. Jak mo\u017cna tolerowa\u0107 tego rodzaju wewn\u0119trzn\u0105 sprzeczno\u015b\u0107? Wydaje mi si\u0119 to silnie zwi\u0105zane z faktem, \u017ce strasznie trudno przyj\u0105\u0107 nam pozycj\u0119 \u201esprawc\u00f3w\u201d, siln\u0105 podmiotowo\u015b\u0107. \u017be za co\u015b odpowiadamy i czemu\u015b jeste\u015bmy winni. St\u0105d te paniczne reakcje dotycz\u0105ce udzia\u0142u Polak\u00f3w w mordowaniu \u017byd\u00f3w podczas wojny, polityki Polski wobec Ukrai\u0144c\u00f3w\u2026 Zawsze chcemy zobaczy\u0107 siebie jako ofiar\u0119 \u2013 Polaka mordowanego przez \u017cydowskiego ubeka albo przez Ukrai\u0144ca podczas rzezi wo\u0142y\u0144skiej. Warto pomy\u015ble\u0107 o tym, \u017ce ruch Hitlera te\u017c by\u0142 oparty na fundamentalnym do\u015bwiadczeniu kl\u0119ski, przegranej I wojny \u015bwiatowej. Wszystko zbudowane by\u0142o na urazie. To chyba Orwell, komentuj\u0105c \u201eMein Kampf\u201d, zauwa\u017cy\u0142, \u017ce faszyzm niby jest pochwa\u0142\u0105 \u017cycia, energii i zwyci\u0119stwa \u2013 a przecie\u017c w ksi\u0105\u017cce Hitlera nie ma mowy o tym, jak \u017cy\u0107, tylko jak prze\u017cy\u0107 kl\u0119sk\u0119. Jak si\u0119 ofiarowa\u0107, jak przela\u0107 krew \u2013 w\u0142asn\u0105 krew.<\/span><\/p>\n<p class=\"art_interview_question\" style=\"text-align: left;\"><strong>Jaki to jest materia\u0142 dla teatru? Jak si\u0119 re\u017cyseruje aktor\u00f3w, \u017ceby m\u00f3wili zdaniami Hitlera?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">J.S.: Mo\u017ce zabrzmi to kontrowersyjnie, ale bardzo dobry. Prawie ka\u017cde zdanie jest jakim\u015b bardzo mocnym radykalnym pogl\u0105dem Hitlera wynikaj\u0105cym z jego obserwacji otaczaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci. W\u0142a\u015bnie dlatego postanowili\u015bmy, \u017ce nie ograniczymy si\u0119 do czytania go ze sceny, tylko b\u0119dziemy tworzy\u0107 obrazy czy sytuacje teatralne, kt\u00f3re maj\u0105 mu odpowiada\u0107. Pami\u0119tam, jak pierwszy raz po miesi\u0105cach pr\u00f3b to si\u0119 uruchomi\u0142o, zadzia\u0142a\u0142o na scenie. To by\u0142o przera\u017caj\u0105ce i porywaj\u0105ce w obserwowaniu. Dla aktor\u00f3w to te\u017c by\u0142 szok. Pracujemy ze wspania\u0142ym zespo\u0142em, kt\u00f3ry ju\u017c niejedno prze\u017cy\u0142 i zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z bardzo r\u00f3\u017cnymi formami teatralnymi. Ale aktorzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce nigdy nie pracowali z tak trudnym tekstem. Niekt\u00f3re zdania maj\u0105 po dwana\u015bcie linijek. Wyci\u0105gni\u0119cie z tego sens\u00f3w i pokazanie widzowi staje si\u0119 piekielnie trudnym zadaniem.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">G.N.: Je\u015bli chodzi o si\u0142\u0119 tekstu, strategi\u0119 oparcia si\u0119 \u2013 co podkre\u015bla \u2013 na w\u0142asnych do\u015bwiadczeniach, Hitler ma w sobie co\u015b z takiego rasowego aktora. Wie, \u017ce fa\u0142szyw\u0105 prawd\u0119 sceniczn\u0105 trzeba zbudowa\u0107 na afektywnej prawdzie swojego do\u015bwiadczenia. Orwell te\u017c o tym pisa\u0142: przez te ko\u015blawe nieraz zdania przebija jaka\u015b si\u0142a. Nie powinni\u015bmy chowa\u0107 g\u0142owy w piasek \u2013 kl\u0119ska Hitlera nie zako\u0144czy\u0142a dziej\u00f3w tej ksi\u0105\u017cki. Udawanie, \u017ce jej nie ma, nie by\u0142oby odpowiedzialne.<\/span><\/p>\n<hr>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><i>\u201eMein Kampf\u201d, re\u017cyseria: Jakub Skrzywanek, dramaturgia: Grzegorz Nizio\u0142ek, scenografia i kostiumy: Agata Skwarczy\u0144ska, muzyka: Karol Nepelski, ruch: Agnieszka Kryst, wideo: Magda Mosiewicz. Obsada: Mamadou G\u00f3o B\u00e2, Klara Bielawka, Aleksandra Bo\u017cek, Arkadiusz Brykalski, Natalia \u0141\u0105giewczyk, Oskar Stoczy\u0144ski.<\/i><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><i>Premiera: 23 marca w Teatrze Powszechnym w Warszawie (ul. Zamoyskiego 20). Kolejne spektakle: 24, 26, 27 marca oraz 12, 13, 14 kwietnia.<\/i><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<div class=\"content-alignment\" id=\"content\">\n<div class=\"yt-uix-button-panel\" id=\"watch-description\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Podstawow\u0105 obsesj\u0105 &#8220;Mein Kampf&#8221; jest nie antysemityzm, ale rozmna\u017canie si\u0119 narodu. Czy Hitler dosta\u0142by tantiemy z Teatru Powszechnego? Witold Mrozek Pr\u00f3ba spektaklu &#8216;Mein Kampf&#8217; (ADAM ST\u0118PIE\u0143) &#8220;Biblia nazizmu&#8221; &#8211; &#8220;Mein Kampf&#8221; Adolfa Hitlera &#8211; trafia na scen\u0119 Teatru Powszechnego w Warszawie. Si\u0119ga po ni\u0105 Jakub Skrzywanek, re\u017cyser, kt\u00f3ry by\u0142 m.in. asystentem Olivera Frljicia przy g\u0142o\u015bnej [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68812"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68812"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68812\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68836,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68812\/revisions\/68836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=68812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=68812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}