{"id":68856,"date":"2019-03-25T17:09:06","date_gmt":"2019-03-25T15:09:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=68856"},"modified":"2019-03-25T08:33:24","modified_gmt":"2019-03-25T06:33:24","slug":"25-09-32","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=68856","title":{"rendered":"“My, dzieci komunist\u00f3w”"},"content":{"rendered":"
<\/a>“My, dzieci komunist\u00f3w”, czyli jak wygl\u0105da\u0142o dorastanie w domu komunistycznego prominenta [ROZMOWA]<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

Anna Soba\u0144da<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

“Aleksandra Jasi\u0144ska, c\u00f3rka Boles\u0142awa Bieruta powiedzia\u0142a, \u017ce do 80 roku \u017cycia nigdy publicznie nie rozmawia\u0142a o swoim ojcu. Dosz\u0142a do wniosku, \u017ce p\u00f3ki \u017cyje, chce przekaza\u0107 kolejnym pokoleniom, \u017ce komunizm nie by\u0142 jednoznaczny, a sytuacje z jakimi mierzyli si\u0119 ludzie by\u0142y znacznie bardziej skomplikowane, ni\u017c si\u0119 dzi\u015b powszechnie uwa\u017ca” – m\u00f3wi Krystyna Naszkowska. Z autork\u0105 ksi\u0105\u017cki “My, dzieci komunist\u00f3w” rozmawiamy o tym, jak wygl\u0105da\u0142o dorastanie w komunistycznym domu.<\/strong><\/p>\n

\n

Anna Soba\u0144da: Czy by\u0142y osoby, kt\u00f3re odm\u00f3wi\u0142y pani wywiadu do tej ksi\u0105\u017cki?<\/strong><\/p>\n

\n
\n
\n

Krystyna Naszkowska<\/strong>: Tak i takich os\u00f3b by\u0142o zdecydowanie wi\u0119cej ni\u017c tych, kt\u00f3rzy zgodzili si\u0119 rozmawia\u0107<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

Dlaczego odmawiali?<\/strong><\/p>\n

Nie wszyscy podawali pow\u00f3d. Jedna osoba zapytana o tak\u0105 rozmow\u0119 odwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 na pi\u0119cie i odesz\u0142a. Inna by\u0142a oburzona, jak w og\u00f3le mog\u0119 j\u0105 o co\u015b takiego prosi\u0107.<\/span><\/p>\n

Nikt jednak nie przyzna\u0142 wprost, \u017ce powodem jest wstyd i l\u0119k przed tym, jak zostanie si\u0119 odebranym przez opini\u0119 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3ra bardzo negatywnie ocenia dzi\u015b czasy komunizmu. Przyzna\u0107 si\u0119 do tego, \u017ce jest si\u0119 dzieckiem prominentnego dzia\u0142acza komunistycznego jest odwa\u017cnym krokiem. Aleksander Smolar powiedzia\u0142 mi, \u017ce komunizm, to by\u0142a Atlantyda moralnie naznaczona. Nie ka\u017cdego sta\u0107 na to, by z takim wyznaniem si\u0119 zmierzy\u0107. Potrafi\u0119 to zrozumie\u0107, poniewa\u017c komunizm sta\u0142 si\u0119 dzi\u015b symbolem wszelkiego z\u0142a. Zas\u0142u\u017cy\u0142 na to, ale pot\u0119pienie to jedno, a wa\u017cnym jest tak\u017ce zrozumienie dlaczego swego czasu uwi\u00f3d\u0142 tak wielu, a w praktyce sta\u0142 si\u0119 zaprzeczeniem w\u0142asnych hase\u0142. Ci\u0105gle bowiem jeste\u015bmy podatni na r\u00f3\u017cne uwodzicielskie pomys\u0142y ideologiczne i polityczne manipulacje.<\/span><\/p>\n

Uda\u0142o si\u0119 pani jednak znale\u017a\u0107 rozm\u00f3wc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie wstydz\u0105 si\u0119 swoich komunistycznych korzeni<\/strong><\/p>\n

Dotar\u0142am do dzieci komunist\u00f3w, kt\u00f3re nie ba\u0142y si\u0119 m\u00f3wi\u0107 o tym g\u0142o\u015bno. Nie wszyscy jednak maj\u0105 do tego niezb\u0119dny dystans, a dla niekt\u00f3rych ta rozmowa by\u0142a swego rodzaju katharsis. W ten spos\u00f3b chcieli podsumowa\u0107 swoje \u017cycie. Aleksandra Jasi\u0144ska, c\u00f3rka Boles\u0142awa Bieruta powiedzia\u0142a, \u017ce do 80 roku \u017cycia nigdy publicznie nie rozmawia\u0142a o swoim ojcu. Przyszed\u0142 jednak moment, w kt\u00f3rym uzna\u0142a, \u017ce jest co\u015b winna swoim dzieciom i wnukom, dlatego zacz\u0119\u0142a spisywa\u0107 wspomnienia. Dosz\u0142a do wniosku, \u017ce p\u00f3ki \u017cyje, chce przekaza\u0107 kolejnym pokoleniom, \u017ce komunizm nie by\u0142 jednoznaczny, a sytuacje z jakimi mierzyli si\u0119 ludzie by\u0142y znacznie bardziej skomplikowane, ni\u017c si\u0119 dzi\u015b powszechnie uwa\u017ca.<\/span><\/p>\n

Czy w komunistycznym domu rodzice indoktrynowali swoje dzieci?<\/strong><\/p>\n

Okazuje si\u0119, \u017ce na og\u00f3\u0142 nie. Jednak, jak powiedzia\u0142 W\u0142odek Grudzi\u0144ski, dzieci \u0142yka\u0142y komunizm przez osmoz\u0119. Nikt do niczego ich nie przekonywa\u0142, wystarczy\u0142o, \u017ce by\u0142y pod wp\u0142ywem autorytetu rodzic\u00f3w. Zw\u0142aszcza, kiedy tata by\u0142 wa\u017cn\u0105 osobisto\u015bci\u0105, inni liczyli si\u0119 z jego zdaniem, przyje\u017cd\u017ca\u0142 po niego samoch\u00f3d i wozi\u0142 go do pracy. Wystarczy, \u017ce ten tato mimochodem wspomnia\u0142, \u017ce komunizm jest dobry i sprawiedliwy, a dziecko wyrasta\u0142o w takim prze\u015bwiadczeniu. Zwykle do czasu. Zdarza\u0142o si\u0119 tak\u017ce, \u017ce rodzic komunista reagowa\u0142 wr\u0119cz przeciwnie.<\/span><\/p>\n

Przekonywa\u0142 dziecko do komunizmu?<\/strong><\/p>\n

Takie sytuacje si\u0119 zdarza\u0142y. Podczas jednego z moich spotka\u0144 autorskich czytelnik, r\u00f3wnie\u017c syn wa\u017cnego komunisty, opowiedzia\u0142, \u017ce b\u0119d\u0105c m\u0142odym ch\u0142opakiem, pod wp\u0142ywem silnej indoktrynacji na obozie wojskowym postanowi\u0142 zosta\u0107 cz\u0142onkiem partii. O\u015bwiadczy\u0142 to ojcu, licz\u0105c na jego zachwyty, tymczasem ten tylko popuka\u0142 si\u0119 w g\u0142ow\u0119. W ten spos\u00f3b stary, przedwojenny komunista, kt\u00f3ry za swoje pogl\u0105dy przed wojn\u0105 siedzia\u0142 w wiezieniu, zareagowa\u0142 na plany syna wst\u0105pienia do PZPR<\/span><\/p>\n

Sk\u0105d taka reakcja?<\/strong><\/p>\n

Wielu przedwojennych komunist\u00f3w, ideowc\u00f3w, ju\u017c w po\u0142owie lat 50. zdawa\u0142o sobie spraw\u0119, \u017ce to nie b\u0119dzie ten ustr\u00f3j sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej, post\u0119pu, r\u00f3wnych praw dla wszystkich, w kt\u00f3ry oni wierzyli. Wszyscy ci ideowi komuni\u015bci wychowali dzieci, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci posz\u0142y inn\u0105 drog\u0105, wyst\u0105pi\u0142y przeciwko nim.<\/span><\/p>\n

Kiedy nast\u0119powa\u0142 ten moment otrze\u017awienia, dostrze\u017cenia prawdziwego oblicza komunizmu?<\/strong><\/p>\n

Andrzej Titkow stwierdzi\u0142, \u017ce by\u0142o to w\u00f3wczas, gdy zacz\u0105\u0142 my\u015ble\u0107 samodzielnie. To czas, kiedy ma si\u0119 te na\u015bcie lat, wyrasta si\u0119 z autorytetu rodzica i zaczyna si\u0119 widzie\u0107 ulic\u0119, rzeczywisto\u015b\u0107 kt\u00f3ra nie jest taka, jak m\u00f3wili rodzice. Titkow powiedzia\u0142 tak\u017ce, \u017ce by\u0142 to moment, w kt\u00f3rym zacz\u0105\u0142 zadawa\u0107 pytania<\/span><\/p>\n

Jak rodzice reagowali na tak\u0105 postaw\u0119 dzieci?<\/strong><\/p>\n

rekomendowa\u0142: Leon Rozenbaum<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Niemal wszyscy moi rozm\u00f3wcy m\u00f3wi\u0105 o gigantycznych k\u0142\u00f3tniach, jakie toczy\u0142y si\u0119 w domu z tego powodu. Tylko W\u0142odek Grudzi\u0144ski stwierdzi\u0142, \u017ce awantur nie by\u0142o, bo on mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce rodzice maj\u0105 poczucie kl\u0119ski idei, w kt\u00f3r\u0105 wierzyli, wi\u0119c nie chcia\u0142 ich dodatkowo do\u0142owa\u0107.<\/span><\/p>\n

Jak dzieci komunist\u00f3w oceniaj\u0105 swoich rodzic\u00f3w dzisiaj?<\/strong><\/p>\n

Trudno m\u00f3wi\u0107 o akceptacji, ale w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w pojawia si\u0119 zrozumienie. Cho\u0107 s\u0105 takie przypadki, jak pani Aleksandra Jasi\u0144ska, kt\u00f3ra ma w sobie du\u017c\u0105 doz\u0119 aprobaty rodzic\u00f3w. Jej\u00a0ojciec<\/a>, Boles\u0142aw Bierut, by\u0142 najwa\u017cniejsz\u0105 osob\u0105 pa\u0144stwie, wiedzia\u0142, co si\u0119 w nim dzieje, podpisywa\u0142 wyroki \u015bmierci, a mimo to, jego c\u00f3rka go broni.<\/span><\/p>\n

Rozumie pani tak\u0105 postaw\u0119?<\/strong><\/p>\n

Tak, poniewa\u017c daj\u0119 dzieciom\u00a0prawo<\/a>\u00a0do obrony w\u0142asnych rodzic\u00f3w, do stronniczej oceny. Chcia\u0142am dowidzie\u0107 si\u0119 na ile s\u0105 w stanie si\u0119 zdystansowa\u0107 i zdoby\u0107 na refleksj\u0119. Dla mnie wa\u017cnym by\u0142o te stany opisa\u0107. Ocen\u0119 zostawiam czytelnikowi.<\/span><\/p>\n

Wielu bohater\u00f3w pani ksi\u0105\u017cki ma korzenie \u017cydowskie i przyznaje wprost, \u017ce cz\u0119sto sz\u0142y one w parze z komunistycznymi przekonaniami ich rodzic\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Oczywi\u015bcie, to bardzo naturalny zwi\u0105zek.\u00a0\u017bydzi<\/a>\u00a0w przedwojennej Polsce byli du\u017c\u0105, ale bardzo dyskryminowan\u0105 mniejszo\u015bci\u0105. Nie mogli zajmowa\u0107 stanowisk pa\u0144stwowych, nie mogli studiowa\u0107 na niekt\u00f3rych wydzia\u0142ach, a na innych spotykali si\u0119 z segregacj\u0105. Na porz\u0105dku dziennym by\u0142y ataki i napa\u015bcie na \u017byd\u00f3w. Niekt\u00f3re gazety, w celu napi\u0119tnowania, publikowa\u0142y zdj\u0119cia Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy robili\u00a0zakupy<\/a>\u00a0w \u017cydowskich sklepach. Dzia\u0142y si\u0119 rzeczy naprawd\u0119 straszne. Endecja na antysemityzmie i podzia\u0142ach budowa\u0142a jedno\u015b\u0107 narodu. Dlatego idea m\u00f3wi\u0105ca, \u017ce wszyscy jeste\u015bmy r\u00f3wni i ka\u017cdy ma takie same prawa jako obywatel by\u0142a bardzo atrakcyjna i motywowa\u0142a wielu \u017byd\u00f3w do tego, \u017ceby wst\u0105pi\u0107 do komunistycznej partii i o jej postulaty walczy\u0107, ryzykuj\u0105c wi\u0119zieniem i policyjnymi szykanami.<\/span><\/p>\n

Dzieci komunist\u00f3w zwykle o swoich \u017cydowskich korzeniach dowiadywa\u0142y si\u0119 jednak do\u015b\u0107 p\u00f3\u017ano. Dlaczego?<\/strong><\/p>\n

Upraszczaj\u0105c, powody by\u0142y dwa. Pierwszy taki, \u017ce ich rodzice, jako ideowi komuni\u015bci byli przekonani, \u017ce to nie ma \u017cadnego znaczenia, bowiem wszyscy maj\u0105 by\u0107 r\u00f3wni. Po prostu nie czuli si\u0119 \u017bydami. Drugi pow\u00f3d by\u0142 taki, \u017ce \u017bydzi, kt\u00f3rzy przetrwali Holokaust w du\u017cej mierze przetrwali go dlatego, \u017ce wtopili si\u0119 w polskie spo\u0142ecze\u0144stwo, ukrywaj\u0105c swoje korzenie. Pami\u0119\u0107 o tych strasznych prze\u017cyciach powodowa\u0142a, \u017ce nie opowiadali dziecku o \u017cydowskich przodkach, \u015bwi\u0119tach i tradycjach, aby nie utrwala\u0107 niebezpiecznej odmienno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Dla wielu dzieci wyrastaj\u0105cych w komunistycznych domach momentem, w kt\u00f3rym naprawd\u0119 otworzyli oczy na to, jak wygl\u0105da komunizm w Polsce, by\u0142 rok 1968<\/strong><\/p>\n

Tak, poniewa\u017c w\u00f3wczas ju\u017c nie da\u0142o si\u0119 udawa\u0107, \u017ce si\u0119 nie widzi rzeczywisto\u015bci. Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce to by\u0142o zaledwie 20 lat po wojnie. \u017bydzi zacz\u0119li si\u0119 obawia\u0107, \u017ce sytuacja idzie w kierunku kolejnych prze\u015bladowa\u0144. Pojawia\u0142y si\u0119 plotki, \u017ce tych, kt\u00f3rzy nie wyjad\u0105 b\u0119d\u0105 zamyka\u0107 w obozach koncentracyjnych na Mazurach. \u017bydzi, kt\u00f3rzy przetrwali II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 wierzyli w to i uwa\u017cali, \u017ce trzeba wyje\u017cd\u017ca\u0107 p\u00f3ki jeszcze mo\u017cna. To moment, w kt\u00f3rym by uzasadni\u0107 konieczno\u015b\u0107 ucieczki z kraju, rodzice cz\u0119sto po raz pierwszy zdradzali dzieciom prawd\u0119 o ich \u017cydowskich korzeniach. W\u0142odek Grudzi\u0144ski powiedzia\u0142 mi, \u017ce 68 rok pokaza\u0142, co znaczy by\u0107 \u017cydem w tym kraju, ale wielu m\u0142odym uzmys\u0142owi\u0142 tak\u017ce, czym jest wolno\u015b\u0107, jak\u0105 ma cen\u0119 i zach\u0119ci\u0142 do sprzeciwu. Powsta\u0142a opozycja demokratyczna. B\u0105d\u017amy uczciwi. Tak by\u0142o, \u017ce powstanie Solidarno\u015bci i odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci zawdzi\u0119czamy \u2013 nie wymieniaj\u0105c nazwisk – tak\u017ce dzieciom komunist\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Dzieciom wydarzenia 1968 roku otworzy\u0142y oczy, a jak reagowali rodzice?<\/strong><\/p>\n

Bardzo wielu, z uwagi na swoje \u017cydowskie korzenie, by\u0142o w\u00f3wczas z PZPR wyrzucanych. To by\u0142o dla nich bardzo mocne prze\u017cycie, kt\u00f3re sprawi\u0142o, \u017ce odwracali si\u0119 od partii, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce to ju\u017c nie jest ta partia, do kt\u00f3rej wst\u0119powali i w kt\u00f3r\u0105 wierzyli. Cz\u0119\u015b\u0107 dostawa\u0142a tego ol\u015bnienia ju\u017c w 1956 roku, kiedy ukaza\u0142 si\u0119\u00a0raport<\/a><\/strong><\/span> Chruszczowa. Przyk\u0142adem jest Henryk Holland, ojciec Agnieszki Holland. By\u0142 niez\u0142omnym komunist\u0105, kt\u00f3ry w imi\u0119 tej idei niszczy\u0142 ludzi na uniwersytecie. Jednak kiedy dowiedzia\u0142 si\u0119 o zbrodniach stalinowskich dozna\u0142 szoku. Zacz\u0105\u0142 domaga\u0107 si\u0119 proces\u00f3w, rozlicze\u0144. Taka drastyczna zmiana postawy to bardzo rzadka sprawa. Nie ka\u017cdy by\u0142 bowiem got\u00f3w rezygnowa\u0107 z przywilej\u00f3w, jakie zapewnia\u0142a partia – samochodu, pi\u0119knego\u00a0mieszkania<\/strong><\/span><\/a>, wczas\u00f3w w o\u015brodkach partii itd. To by\u0142 inny standard \u017cycia, z kt\u00f3rego w takiej sytuacji trzeba si\u0119 by\u0142o po\u017cegna\u0107. Henryk Holland, kt\u00f3ry si\u0119 na to zdoby\u0142 zap\u0142aci\u0142 za to \u017cyciem. Wypad\u0142 w czasie przes\u0142uchania przez SB za okno.<\/span><\/p>\n

Czy dla pani rozm\u00f3wc\u00f3w komunistyczne korzenie to pi\u0119tno?<\/strong><\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce nie. Fejgin m\u00f3wi, \u017ce pi\u0119tnem by\u0142o dla niego nazwisko, ale nie komunistyczne korzenie. Ich rodzice dla komunistycznej idei, lata m\u0142odo\u015bci sp\u0119dzili przed wojn\u0105 w wi\u0119zieniu. Wierzyli \u017ce zrobi\u0105 co\u015b dobrego dla innych. Oni wszyscy szukali w swoich rodzicach dobrych cech i to jest zupe\u0142nie zrozumia\u0142e. Niekt\u00f3rych rzeczy jednak usprawiedliwia\u0107 nie mo\u017cna. Aleksandra Jasi\u0144ska o swoim ojcu powiedzia\u0142a, \u017ce to dobry cz\u0142owiek, kt\u00f3ry robi\u0142 z\u0142e rzeczy. Tymczasem dobrzy ludzie zwykle nie robi\u0105 z\u0142ych rzeczy.<\/span><\/p>\n

Dzieci dawnych komunist\u00f3w, kt\u00f3re wypowiadaj\u0105 si\u0119 w pani ksi\u0105\u017cce, m\u00f3wi\u0105 o podobie\u0144stwach, jakie widz\u0105 pomi\u0119dzy ustrojem, w jakim dorastali, a tym, co dzieje si\u0119 dzi\u015b w Polsce.<\/strong><\/p>\n

Prawie wszyscy to widz\u0105, cho\u0107 jedni bardzo dramatycznie, wr\u0119cz na granicy faszyzmu, inni za\u015b nieco mniej radykalnie. Wszyscy zauwa\u017caj\u0105 jednak, \u017ce mamy powr\u00f3t do autokratyzmu, k\u0142amstw i politycznej manipulacji, do wypaczania praworz\u0105dno\u015bci. Mamy niezwykle brutaln\u0105 propagand\u0119 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 na rzecz jednej opcji politycznej, podobnie jak za komuny. Zaczyna si\u0119 budowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo podporz\u0105dkowane jednej partii, kt\u00f3re godzi si\u0119 z tym, \u017ce odbiera mu si\u0119 troch\u0119 wolno\u015bci, ale w zamian daje 500 z\u0142 na dziecko. Ludzie zaczynaj\u0105 si\u0119 urz\u0105dza\u0107 w swoim ciep\u0142ym gniazdku i nie chc\u0105 si\u0119 zastanawia\u0107 nad tym, co to oznacza i dok\u0105d zmierza.<\/span><\/p>\n

Pani bohaterowie m\u00f3wi\u0105 o tym, \u017ce mitem jest, i\u017c wszyscy walczyli w\u00f3wczas z opresyjnym ustrojem. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli jako\u015b si\u0119 w nim odnalaz\u0142a<\/strong><\/p>\n

Oczywi\u015bcie. To do\u015b\u0107 zabawne, \u017ce w moim pokoleniu wi\u0119kszo\u015b\u0107 poczuwa si\u0119 teraz do roli opozycjonisty. Nawet cz\u0142onkowie PZPR uwa\u017caj\u0105, \u017ce walczyli z komunizmem. Mam koleg\u0119, kt\u00f3ry w latach 70, kiedy bojkotowali\u015bmy wybory m\u00f3wi\u0142 \u201esuper, \u017ce to robisz, te\u017c bym tak zrobi\u0142, ale w\u0142a\u015bnie dosta\u0142em paszport i mam okazj\u0119 wyjecha\u0107 na wakacje za granic\u0119\u201d. Dla niego paszport, to by\u0142 wystarczaj\u0105cy pow\u00f3d, \u017ceby si\u0119 nie buntowa\u0107. Dzi\u015b za\u015b, uwa\u017ca si\u0119 za najwi\u0119kszego, wojuj\u0105cego antykomunist\u0119.<\/span><\/p>\n

Trudno nam jako spo\u0142ecze\u0144stwu pogodzi\u0107 si\u0119 z my\u015bl\u0105, \u017ce komunizm w Polsce by\u0142 budowany i podtrzymywany r\u0119koma Polak\u00f3w?<\/strong><\/p>\n

Bardzo trudno. Za\u0142o\u017c\u0119 si\u0119, \u017ce pod nasz\u0105 rozmow\u0105 pojawi\u0105 si\u0119 komentarze, \u017ce w UB pracowali g\u0142\u00f3wnie \u017bydzi. Tymczasem w ko\u0144cowych latach dzia\u0142ania UB liczy\u0142o 38 tysi\u0119cy funkcjonariuszy, a w tym by\u0142o oko\u0142o 400 takich, kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o przypisa\u0107 korzenie \u017cydowskie. Z akt procesu Romkowskiego, Fejgina i R\u00f3\u017ca\u0144skiego wynika, \u017ce ta tr\u00f3jka odpowiada\u0142a za Bezpiek\u0119, ale brudn\u0105 robot\u0119, te wszystkie tortury, bicie, dr\u0119czenie wi\u0119\u017ani\u00f3w, to wszystko kto robi\u0142? Pomijaj\u0105c bezsensowne kryteria narodowo\u015bciowe – tysi\u0105ce drani. Nikogo wi\u0119cej jednak nie postawiono przed s\u0105dem. W ocenie komunizmu pos\u0142ugujemy si\u0119 dzi\u015b ma\u0142o sensownymi, coraz bardziej uproszczonymi kalkami. Dlatego pisz\u0105c t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 mia\u0142am nadziej\u0119, \u017ce pokazanie komunizmu oczami dzieci jego prominent\u00f3w sk\u0142oni do pe\u0142niejszej refleksji nad przesz\u0142o\u015bci\u0105 i przysz\u0142o\u015bci\u0105, bo z\u0142o lubi si\u0119 odradza\u0107 w r\u00f3\u017cnych postaciach. Tak\u017ce przybieraj\u0105c posta\u0107 dobra.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“My, dzieci komunist\u00f3w”, czyli jak wygl\u0105da\u0142o dorastanie w domu komunistycznego prominenta [ROZMOWA] Anna Soba\u0144da “Aleksandra Jasi\u0144ska, c\u00f3rka Boles\u0142awa Bieruta powiedzia\u0142a, \u017ce do 80 roku \u017cycia nigdy publicznie nie rozmawia\u0142a o swoim ojcu. Dosz\u0142a do wniosku, \u017ce p\u00f3ki \u017cyje, chce przekaza\u0107 kolejnym pokoleniom, \u017ce komunizm nie by\u0142 jednoznaczny, a sytuacje z jakimi mierzyli si\u0119 ludzie by\u0142y […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68856"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68856"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68856\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68866,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68856\/revisions\/68866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68856"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=68856"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=68856"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}