{"id":69037,"date":"2022-03-11T17:05:42","date_gmt":"2022-03-11T15:05:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=69037"},"modified":"2022-03-11T09:12:49","modified_gmt":"2022-03-11T07:12:49","slug":"10-09-37","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=69037","title":{"rendered":"Jak otwiera\u0142a si\u0119 Szwecja"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/chidusz.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" width=\"30%\" class=\"center alignleft\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/chidusz.png\"><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/chidusz.com\/marzec-1968-szwecja-lukasz-gorniok-paideia-emigracja\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Jak otwiera\u0142a si\u0119 Szwecja<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>KATARZYNA ANDERSZ<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" width=\"100%\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/chidusz.com\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/26-crop.png\"><span style=\"color: #999999;\"><em>Fragment szwedzkiej ok\u0142adki \u201eChiduszu&#8221; 2\/2017 autorstwa Edyty Marciniak<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"run-in\"><strong>\u017bYDOWSKIMI EMIGRANTAMI Z POLSKI SZWECJA ZAJ\u0118\u0141A SI\u0118 TROSKLIWIE, ALE PODJ\u0118CIE DECYZJI, \u017bE MA TO ZROBI\u0106, NIE BY\u0141O ANI OCZYWISTE, ANI SZYBKIE.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>Katarzyna Andersz: Jak szybko do Szwecji dotar\u0142y wie\u015bci o tym, co dzieje si\u0119 w Polsce?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u0141ukasz G\u00f3rniok: Dosy\u0107 szybko. Szwedzka ambasada w Warszawie informowa\u0142a o sytuacji, gdy tylko zacz\u0119\u0142a si\u0119 kampania antyizraelska. Wysy\u0142ano szczeg\u00f3\u0142owe raporty pisane przez ambasadora Erika Kronvalla lub jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Sztokholm pozostawa\u0142 jednak na nie oboj\u0119tny. Ministerstwo spraw zagranicznych przyjmowa\u0142o te informacje, ale nie odpowiada\u0142o na pytania ambasadora: co mamy z tym zrobi\u0107, czy jako\u015b reagujemy?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>Informacje o sytuacji \u017byd\u00f3w w Polsce musia\u0142y te\u017c dociera\u0107 do spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej w Szwecji.<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Gmina \u017cydowska w Sztokholmie wys\u0142a\u0142a do szwedzkiego MSZ-u pro\u015bb\u0119 o zaj\u0119cie stanowiska w sprawie kampanii antysemickiej w Polsce, o jej skrytykowanie. Ta sama pro\u015bba wys\u0142ana zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c do innych kraj\u00f3w skandynawskich.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>Jaka by\u0142a reakcja?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Z odpowiedzi, jakie nap\u0142ywa\u0142y, wynika\u0142o, \u017ce ani Norwegia, ani Finlandia nic nie zrobi\u0105, wstrzymuj\u0105 si\u0119 od komentarza. Dania r\u00f3wnie\u017c odm\u00f3wi\u0142a reakcji, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na brak wystarczaj\u0105cych informacji. W szwedzkim MSZ zapad\u0142a decyzja, by czeka\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>Jednak w czerwcu 1968 roku polskie MSZ odwo\u0142a\u0142o wizyt\u0119 premiera Cyrankiewicza w Sztokholmie. Jak do tego dosz\u0142o?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W tym czasie, kiedy szwedzkie w\u0142adze sondowa\u0142y, co zrobi\u0105 inne kraje, w sztokholmskim urz\u0119dzie miasta odby\u0142 si\u0119 ma\u0142y protest. Delegacja sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z przedstawicieli wszystkich partii zasiadaj\u0105cych w urz\u0119dzie mia\u0142a wkr\u00f3tce jecha\u0107 do Warszawy, jednak zaprotestowali przeciwko temu cz\u0142onkowie Folkpartiet. Uwa\u017cali, \u017ce ze wzgl\u0119du na antysemickie wydarzenia w Polsce wizyta powinna zosta\u0107 odwo\u0142ana. Wiadomo\u015b\u0107 o tym odbi\u0142a si\u0119 szerokim echem w szwedzkich mediach.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>Inne partie do\u0142\u0105czy\u0142y do Folkpartiet?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Zar\u00f3wno socjaldemokraci, jak i komuni\u015bci opowiedzieli si\u0119 pocz\u0105tkowo przeciwko temu protestowi, twierdz\u0105c, \u017ce mog\u0105 jecha\u0107 do Warszawy. Jednak sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 nast\u0119pnego dnia, po publicznym wyst\u0105pieniu ministra spraw zagranicznych Torstena Nilssona. Nilsson, socjaldemokrata, musia\u0142 zareagowa\u0107, bo po pierwsze zbli\u017ca\u0142y si\u0119 wybory parlamentarne i jego partia nie mog\u0142a sobie pozwoli\u0107 na krytyk\u0119 opozycji, a po drugie presja medi\u00f3w by\u0142a zbyt silna. W ko\u0144cu wizyt\u0119 przedstawicieli sztokholmskiego urz\u0119du miasta w Warszawie odwo\u0142ano.<\/span><\/p>\n<p><b>Co powiedzia\u0142 Nilsson?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Niewiele. Stwierdzi\u0142, \u017ce wydarzenia w Polsce wywo\u0142uj\u0105 du\u017ce zaniepokojenie szwedzkiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Nie by\u0142a to zatem \u017cadna krytyka kampani antysemickiej. By\u0107 mo\u017ce jednak Nilsson na wi\u0119ksz\u0105 krytyk\u0119 nie m\u00f3g\u0142 sobie pozwoli\u0107, bo Polska by\u0142a drugim co do wielko\u015bci \u2013 po Zwi\u0105zku Radzieckim \u2013 partnerem handlowym Szwecji w Europie Wschodniej i rz\u0105d nie chcia\u0142 psu\u0107 tych relacji. Gmina \u017cydowska w Sztokholmie na pewno liczy\u0142a na ostrzejsze s\u0142owa. Jednak i te wystarczy\u0142y, \u017ceby polska ambasada w Sztokholmie zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do szwedzkiego MSZ-u m\u00f3wi\u0105c, \u017ce Nilsson nie powinien wtr\u0105ca\u0107 si\u0119 w wewn\u0119trzne sprawy Polski i w zwi\u0105zku z tym premier Cyrankiewicz odwo\u0142uje swoj\u0105 wizyt\u0119 w Sztokholmie.<\/span><\/p>\n<p><b>Tymczasem w Polsce kampania antysemicka trwa\u0142a w najlepsze.<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Min\u0119\u0142y wakacje i ambasada Szwecji w Warszawie zacz\u0119\u0142a przekazywa\u0107 informacje, \u017ce coraz wi\u0119cej polskich \u017byd\u00f3w zg\u0142asza si\u0119 do nich, pytaj\u0105c o warunki otrzymania wizy. Ambasador Kronvall pyta\u0142, co ma w takiej sytuacji zrobi\u0107 \u2013 uwa\u017ca\u0142, \u017ce wzrost liczby szukaj\u0105cych opcji wyjazdu wskazuje na pogarszaj\u0105c\u0105 si\u0119 sytuacj\u0119 \u017byd\u00f3w w Polsce. Te raporty zn\u00f3w pozosta\u0142y bez jakiejkolwiek konkretnej odpowiedzi. Szwedzi twierdzili, \u017ce na razie nie b\u0119d\u0105 zmienia\u0107 swojej polityki imigracyjnej, zostawi\u0105 spraw\u0119 tak, jak jest.<\/span><\/p>\n<p><b>Kiedy stanowisko Szwecji zacz\u0119\u0142o si\u0119 zmienia\u0107?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">W pa\u017adzierniku 1968 roku Dag Halvorsen, korespondent norweskiego dziennika \u201eArbeiderbladet\u201d w Pradze, napisa\u0142 list do premier\u00f3w, ministr\u00f3w i dziennikarzy z kraj\u00f3w skandynawskich, w kt\u00f3rym wezwa\u0142 do odwo\u0142ania si\u0119 do historii i warto\u015bci og\u00f3lnoludzkich. Proponowa\u0142, \u017ceby chocia\u017c przyj\u0105\u0107 wnioski wizowe tych, kt\u00f3rzy w Szwecji maj\u0105 ju\u017c rodziny. Jego list spowodowa\u0142, \u017ce po raz pierwszy spotkali si\u0119 przedstawiciele ministerstwa spraw wewn\u0119trznych oraz instytucji odpowiedzialnej za przyjmowanie imigrant\u00f3w, Statens Utl\u00e4nningskommission, i zgodzili si\u0119 przyj\u0105\u0107 trzydziestu uchod\u017ac\u00f3w z Polski.<\/span><\/p>\n<p><b>Byli bardzo hojni\u2026<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">W tym momencie, czyli w listopadzie 1968 roku, poda\u0144 o wizy by\u0142o z\u0142o\u017conych ju\u017c dwa razy wi\u0119cej. Decyzja nie by\u0142a wi\u0119c niczym wi\u0119cej ni\u017c symbolicznym gestem, kt\u00f3ry nie odpowiada\u0142 zupe\u0142nie na realne potrzeby. Ambasador Kronvall od razu poprosi\u0142 o zwi\u0119kszenie liczby wiz, kt\u00f3rymi m\u00f3g\u0142by dysponowa\u0107, ale jego pro\u015bba zosta\u0142a odrzucona.<\/span><\/p>\n<p><b>Dlaczego tak wiele os\u00f3b zg\u0142asza\u0142o si\u0119 akurat do ambasady Szwecji?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Oficjalnie mo\u017cna by\u0142o wyjecha\u0107 tylko do Izraela, natomiast dla os\u00f3b, kt\u00f3re nie do ko\u0144ca by\u0142y tym zainteresowane, istnia\u0142y dwie opcje. Pierwsz\u0105 by\u0142a zmiana kierunku jazdy w Wiedniu, bo tam w\u0142a\u015bnie dzia\u0142a\u0142y dwie ameryka\u0144skie instytucje, HIAS (Hebrew Immigrant Aid Society) i Joint, kt\u00f3re oferowa\u0142y pomoc w wyje\u017adzie g\u0142\u00f3wnie do Stan\u00f3w Zjednoczonych i Kanady. Drug\u0105 opcj\u0105 by\u0142o zg\u0142oszenie si\u0119 do kt\u00f3rej\u015b z ambasad w Warszawie, ju\u017c z dokumentem podr\u00f3\u017cy w r\u0119ku, z zapytaniem, czy nie mo\u017cna by dosta\u0107 wizy do tego kraju. Wiadomo\u015b\u0107, \u017ce Szwecja rozwa\u017ca otwarcie granic, szybko si\u0119 rozesz\u0142a. Atrakcyjna by\u0142a pomoc, kt\u00f3r\u0105 po przyje\u017adzie zapewnia\u0142o pa\u0144stwo. Do tego dochodzi\u0142 fakt, \u017ce mieszka\u0142a tam ju\u017c do\u015b\u0107 du\u017ca liczba polskich \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy przyjechali po zako\u0144czeniu wojny i komunikowali si\u0119 ze znajomymi w Polsce, oferuj\u0105c im pomoc na miejscu.<\/span><\/p>\n<p><b>Czy gmina \u017cydowska w Sztokholmie pr\u00f3bowa\u0142a dalej naciska\u0107 na MSZ?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Gmina na pocz\u0105tku wspiera\u0142a g\u0142\u00f3wnie osoby, kt\u00f3re indywidualnie stara\u0142y si\u0119 o przyjazd do Szwecji. Kiedy jednak zobaczyli op\u00f3r ze strony w\u0142adz, zmienili swoj\u0105 polityk\u0119 i zacz\u0119li mocniej lobbowa\u0107 w tej sprawie, g\u0142\u00f3wnie kana\u0142ami nieoficjalnymi. Ambasada Szwecji w Warszawie informowa\u0142a z kolei, \u017ce Kanada przyj\u0119\u0142a ju\u017c dwa tysi\u0105ce polskich \u017byd\u00f3w, do Stan\u00f3w Zjednoczonych przyjecha\u0142o ich mi\u0119dzy 400 a 500, swoje granice otwiera te\u017c Szwajcaria. Ambasador nie przestawa\u0142 pyta\u0107, co dalej. Z czasem pojawi\u0142a si\u0119 te\u017c dyskusja wewn\u0105trz rz\u0105du, bo MSZ sta\u0142o si\u0119 bardziej sk\u0142onne wspiera\u0107 \u017byd\u00f3w chc\u0105cych przyjecha\u0107 do Szwecji ni\u017c mniej przychylne temu pomys\u0142owi ministerstwo spraw wewn\u0119trznych. W styczniu 1969 roku limit wynosi\u0142 60 os\u00f3b, w lutym wiz przyznano ju\u017c 140.<\/span><\/p>\n<p><b>W jakim stopniu odpowiada\u0142o to rzeczywistym potrzebom?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">140 rozpatrzonych pozytywnie wniosk\u00f3w stanowi\u0142o jedynie 30% wszystkich z\u0142o\u017conych. Natomiast na wiosn\u0119 1969 roku pojawi\u0142a si\u0119 informacja, \u017ce polski rz\u0105d planuje zatrzyma\u0107 emigracj\u0119 z dat\u0105 1 wrze\u015bnia. To spowodowa\u0142o olbrzymie zamieszanie. Grupa ubiegaj\u0105cych si\u0119 o wiz\u0119 jeszcze uros\u0142a, a Kronvall donosi\u0142, \u017ce po tej decyzji drzwi ambasady si\u0119 nie zamykaj\u0105, wszyscy pracownicy zajmuj\u0105 si\u0119 tylko tymi podaniami i nie wiedz\u0105, co robi\u0107 dalej. Z kolei odpowiedzi\u0105 Danii na t\u0119 informacj\u0119 by\u0142a decyzja, \u017ceby przyj\u0105\u0107 wszystkich polskich \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy wyra\u017caj\u0105 ch\u0119\u0107 wyjazdu.<\/span><\/p>\n<p><b>I tak Dania zmotywowa\u0142a Szwecj\u0119 do dzia\u0142ania.<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Oczywi\u015bcie, pojawi\u0142 si\u0119 element rywalizacji, pokazania, \u017ce Szwedzi nie mog\u0105 by\u0107 gorsi ni\u017c s\u0105siedzi, ale by\u0142o te\u017c kilka innych czynnik\u00f3w. W \u015bwietle planowanego ko\u0144ca emigracji pomoc uznano po prostu za moralny obowi\u0105zek. Opr\u00f3cz tego Szwecja chcia\u0142a pokaza\u0107 \u015bwiatu, \u017ce ma znaczenie na arenie mi\u0119dzynarodowej, \u017ce jest aktywna w polityce zagranicznej. Strategi\u0119 dzia\u0142ania na rzecz uciemi\u0119\u017conych przyj\u0119to ju\u017c w 1962, kiedy Torsten Nilsson zosta\u0142 ministrem spraw zagranicznych, wtedy chodzi\u0142o g\u0142\u00f3wnie o kraje trzeciego \u015bwiata. W 1968 roku Nilsson w jednym z wywiad\u00f3w stwierdzi\u0142 jednak wprost, \u017ce zaanga\u017cowanie w sprawy polsko-\u017cydowskie tak\u017ce wpisuje si\u0119 w now\u0105 polityk\u0119 aktywnej pomocy. Dodatkowo rz\u0105d nie m\u00f3g\u0142 sobie pozwoli\u0107 na bierno\u015b\u0107, bo w prasie pojawia\u0142o si\u0119 coraz wi\u0119cej artyku\u0142\u00f3w na temat Polski, niekt\u00f3re z nich bardzo drastyczne, jak na przyk\u0142ad ten w \u201eSydsvenska Dagbladet Sn\u00e4llposten\u201d, w kt\u00f3rym zdj\u0119cie bramy prowadz\u0105cej do obozu w Auschwitz zosta\u0142o u\u017cyte jako por\u00f3wnanie do tego, co dzieje si\u0119 z polskimi \u017bydami. W efekcie w lipcu 1969 zadecydowano o przyznaniu 500 wiz, a po zaledwie kilku dniach liczba ta ponownie wzros\u0142a. W pa\u017adzierniku 1969 roku ca\u0142kowita liczba przyznanych wiz wynosi\u0142a 1800. By\u0142o ich wi\u0119cej ni\u017c ch\u0119tnych.<\/span><\/p>\n<p><b>W mi\u0119dzyczasie \u017bydzi znale\u017ali inne drogi emigracji?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Okaza\u0142o si\u0119 te\u017c, \u017ce zamkni\u0119cie mo\u017cliwo\u015bci wyjazdu 1 wrze\u015bnia 1969 roku wcale nie nast\u0105pi\u0142o. Mimo \u017ce Szwecja rzeczywi\u015bcie by\u0142a w tamtym czasie gotowa przyj\u0105\u0107 jak najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 os\u00f3b, niekt\u00f3rzy wyjechali ju\u017c gdzie\u015b indziej, inni decydowali si\u0119 zosta\u0107. Gmina \u017cydowska w Sztokholmie naciska\u0142a natomiast, \u017ce wreszcie jest w\u0142a\u015bciwy czas, \u017ceby rozpatrzy\u0107 op\u00f3\u017anione podania \u2013 takie jednak oficjalnie nie istnia\u0142y, media zosta\u0142y zapewnione, \u017ce wszystko dzia\u0142a\u0142o od pocz\u0105tku do ko\u0144ca sprawnie. W marcu 1971 ambasada w Warszawie wys\u0142a\u0142a raport, \u017ce kampania antysemicka tak naprawd\u0119 ust\u0105pi\u0142a i nie ma ju\u017c raczej ch\u0119tnych na wyjazd.<\/span><\/p>\n<p><b>W sumie do Szwecji przyjecha\u0142o od 1968 roku troch\u0119 ponad 2700 \u017byd\u00f3w z Polski.<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">To liczba tych, kt\u00f3rym wiza zosta\u0142a przyznana w Warszawie, zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich przyjecha\u0142a do Szwecji w 1969 roku. Opr\u00f3cz tego by\u0142a jeszcze grupa oko\u0142o stu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu os\u00f3b, kt\u00f3re przyjecha\u0142y po selekcji w obozach dla uchod\u017ac\u00f3w w Austrii i we W\u0142oszech. Tam swoj\u0105 rekrutacj\u0119 prowadzi\u0142y komisje z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, mi\u0119dzy innymi ze Szwecji. Dwa razy do roku przeprowadzali rozmowy z ch\u0119tnymi, sprawdzali ich stan zdrowia. Kierowali si\u0119 g\u0142\u00f3wnie prostym kryterium naboru si\u0142y roboczej. W\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy zostali wtedy wybrani, byli g\u0142\u00f3wnie W\u0142osi, Grecy i Jugos\u0142owianie, polscy \u017bydzi stanowili 10% ca\u0142ej tej grupy. W papierach wpisywano im adnotacj\u0119&nbsp;<i>PL-J<\/i>&nbsp;albo&nbsp;<i>Jew<\/i>, st\u0105d znamy ich dok\u0142adn\u0105 liczb\u0119.<\/span><\/p>\n<p><b>Jak przyjmowano ich w Szwecji?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Imigranci przybywali g\u0142\u00f3wnie promami ze \u015awinouj\u015bcia do Ystad, gdzie czeka\u0142 na nich urz\u0119dnik agencji zajmuj\u0105cej si\u0119 rynkiem pracy, Arbetsmarknadsstyrelsen. Pierwszym miejscem, do kt\u00f3rego trafiali, z regu\u0142y na kilka dni, by\u0142 tymczasowy o\u015brodek adaptacyjny, gdzie przebywali, dop\u00f3ki nie znalaz\u0142o si\u0119 miejsce w o\u015brodku docelowym. Te kolejne punkty by\u0142y rozrzucone w zasadzie na terenie ca\u0142ej po\u0142udniowej Szwecji. Tam zapewniano imigrantom zaj\u0119cia maj\u0105ce przystosowa\u0107 ich do \u017cycia w nowym kraju i intensywny, sze\u015bciotygodniowy kurs szwedzkiego. Jego d\u0142ugo\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 zreszt\u0105 jedn\u0105 ze spornych kwestii pomi\u0119dzy polskimi migrantami a szwedzk\u0105 administracj\u0105.<\/span><\/p>\n<p><b>Liczyli na wi\u0119cej?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Plan zak\u0142ada\u0142, \u017ce po dw\u00f3ch miesi\u0105cach zostan\u0105 przeniesieni do docelowych miejsc zamieszkania i rozpoczn\u0105 prac\u0119, g\u0142\u00f3wnie w o\u015brodkach przemys\u0142owych. Polscy uchod\u017acy nie byli jednak do ko\u0144ca zadowoleni z tego, \u017ce musz\u0105 podj\u0105\u0107 zatrudnienie niezgodne ze swoim wykszta\u0142ceniem. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych z nich nie to im obiecywano w ambasadzie.<\/span><\/p>\n<p><b>Mogli w og\u00f3le z takimi odg\u00f3rnymi decyzjami dyskutowa\u0107?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Organizowali protesty. Dotar\u0142em do dokument\u00f3w, kt\u00f3re pokazuj\u0105, \u017ce szefowie o\u015brodk\u00f3w donosili swoim prze\u0142o\u017conym o problemach z Polakami. Zastanawiano si\u0119, jak wybrn\u0105\u0107 z tej sytuacji. Wydelegowano dwie osoby, kt\u00f3re odwiedzi\u0142y kilkana\u015bcie r\u00f3\u017cnych o\u015brodk\u00f3w i pr\u00f3bowa\u0142y sprawdzi\u0107, jakie s\u0105 potrzeby i mo\u017cliwe rozwi\u0105zania. W tym samym momencie r\u00f3wnie\u017c gmina \u017cydowska w Sztokholmie wys\u0142a\u0142a swoj\u0105 delegacj\u0119, aby sprawdzi\u0107, jak\u0105 pomoc oni mog\u0105 zaoferowa\u0107. Starano si\u0119 wi\u0119c co\u015b zrobi\u0107, znale\u017a\u0107 jakie\u015b rozwi\u0105zanie, ale zakres mo\u017cliwo\u015bci by\u0142 ograniczony. Os\u00f3b wykszta\u0142conych nap\u0142ywa\u0142o coraz wi\u0119cej.<\/span><\/p>\n<p><b>M\u00f3wimy przecie\u017c o bodaj najbardziej wykszta\u0142conej emigracji w historii Szwecji.<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Dariusz Stola pisa\u0142, \u017ce odsetek os\u00f3b wysoce wykszta\u0142conych w grupie polskich \u017byd\u00f3w, kt\u00f3ra wyemigrowa\u0142a, by\u0142 o\u015bmiokrotnie wy\u017cszy ni\u017c w\u015br\u00f3d ca\u0142ej polskiej populacji w og\u00f3le. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich przed wyjazdem z Polski pracowa\u0142a albo uczy\u0142a si\u0119. W\u015br\u00f3d m\u0119\u017cczyzn w trakcie studi\u00f3w by\u0142 co trzeci, w\u015br\u00f3d kobiet \u2013 co czwarta. Dla student\u00f3w integracja w Szwecji by\u0142a dosy\u0107 \u0142atwa, bo mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru kilku kurs\u00f3w j\u0119zykowych na uniwersytetach, potem cz\u0119sto kontynuowali swoje przerwane w Polsce studia od tego samego poziomu. W\u015br\u00f3d grupy os\u00f3b wykszta\u0142conych szczeg\u00f3lnie ci\u0119\u017cko by\u0142o si\u0119 natomiast dostosowa\u0107 prawnikom czy osobom, kt\u00f3re pracowa\u0142y na wysokich stanowiskach w administracji w Polsce, ale o szwedzkich realiach nie mia\u0142y poj\u0119cia.<\/span><\/p>\n<p><b>Jaka przysz\u0142o\u015b\u0107 ich czeka\u0142a?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">Najlepszym rozwi\u0105zaniem by\u0142o znalezienie pracy w archiwach r\u00f3\u017cnych instytucji \u2013 to by\u0142y historie, kt\u00f3re mo\u017cna uzna\u0107 za udane. Je\u015bli kto\u015b mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie, m\u00f3g\u0142 trafi\u0107 na uniwersytet, je\u015bli kto\u015b mia\u0142 du\u017ce szcz\u0119\u015bcie, m\u00f3g\u0142 trafi\u0107 na wydzia\u0142 zwi\u0105zany ze swoj\u0105 specjalizacj\u0105. Cz\u0119sto natomiast osoby, kt\u00f3re posiada\u0142y tytu\u0142 doktora czy profesora, zostawa\u0142y na poziomie archiwist\u00f3w i nie potrafi\u0142y wspi\u0105\u0107 si\u0119 wy\u017cej.<\/span><\/p>\n<p><b>Szwedzi nie potrafili wykorzysta\u0107 ich potencja\u0142u?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">W tym samym okresie do Szwecji przyjecha\u0142a niemal taka sama liczba migrant\u00f3w z Czechos\u0142owacji. To by\u0142y zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne pod wieloma wzgl\u0119dami grupy, dokumenty sugeruj\u0105 jednak, \u017ce by\u0142y traktowane tak samo. Czechos\u0142owacy, kt\u00f3rzy trafiali do przemys\u0142u, byli z takiego biegu wydarze\u0144 ca\u0142kowicie zadowoleni, bo emigrowali z zupe\u0142nie innych powod\u00f3w ni\u017c polscy \u017bydzi. Szwedzka polityka imigracyjna nie by\u0142a przygotowana na przyj\u0119cie tak wysoko wykszta\u0142conej grupy. Instytucje pozostawa\u0142y g\u0142uche na apele r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk, g\u0142\u00f3wnie akademickich, sugeruj\u0105cych odej\u015bcie od praktyki przydzia\u0142u pracy w przemy\u015ble i stworzenie stanowisk umo\u017cliwiaj\u0105cych wykorzystanie kwalifikacji nowo przyby\u0142ych os\u00f3b. Takie procedury, zdaniem komisji parlamentarnej, stanowi\u0142yby zaprzeczenie polityki r\u00f3wnouprawnienia wszystkich migrant\u00f3w.<\/span><\/p>\n<hr>\n<p style=\"text-align: left;\"><img decoding=\"async\" width=\"20%\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/chidusz.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/%C5%82ukasz-g%C3%B3rniok-paideia-swedish-policy-march-1968-poland-czechoslovakia.jpg\"><span style=\"color: #808080;\"><em><strong>Dr \u0141ukasz G\u00f3rniok<\/strong> jest pracownikiem <strong>Paidei<\/strong> \u2013 <strong>Europejskiego Instytutu Studi\u00f3w \u017bydowskich<\/strong> w Sztokholmie; w swojej pracy doktorskiej zajmowa\u0142 si\u0119 m.in. emigracj\u0105 polskich \u017byd\u00f3w do Szwecji w latach 1968\u20131972<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>17 marca 2019 \u2013 historia \/ \u015bwiat \/ Chidusz 45 &#8211; 2\/2018<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/umu.diva-portal.org\/smash\/get\/diva2:922102\/FULLTEXT01.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"color: #808080; text-decoration: underline;\"><strong>Swedish refugee policymaking in transition? Czechoslovaks and Polish Jews in Sweden, 1968-1972 (cala praca w jez. angielskim &#8220;pdf&#8221;)<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<div class=\"content-alignment\" id=\"content\">\n<div class=\"yt-uix-button-panel\" id=\"watch-description\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak otwiera\u0142a si\u0119 Szwecja KATARZYNA ANDERSZ Fragment szwedzkiej ok\u0142adki \u201eChiduszu&#8221; 2\/2017 autorstwa Edyty Marciniak \u017bYDOWSKIMI EMIGRANTAMI Z POLSKI SZWECJA ZAJ\u0118\u0141A SI\u0118 TROSKLIWIE, ALE PODJ\u0118CIE DECYZJI, \u017bE MA TO ZROBI\u0106, NIE BY\u0141O ANI OCZYWISTE, ANI SZYBKIE. Katarzyna Andersz: Jak szybko do Szwecji dotar\u0142y wie\u015bci o tym, co dzieje si\u0119 w Polsce? \u0141ukasz G\u00f3rniok: Dosy\u0107 szybko. Szwedzka [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69037"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69037"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69037\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":114403,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69037\/revisions\/114403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69037"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}