{"id":69089,"date":"2019-04-03T17:09:46","date_gmt":"2019-04-03T15:09:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=69089"},"modified":"2019-04-03T07:18:48","modified_gmt":"2019-04-03T05:18:48","slug":"12-09-26","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=69089","title":{"rendered":"104. ROCZNICA \u015aMIERCI ICCHOKA PERECA"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>104. ROCZNICA \u015aMIERCI ICCHOKA PERECA<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

dr Agnieszka \u017b\u00f3\u0142kiewska<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

P\u00f3\u017anym popo\u0142udniem 3 kwietnia 1915 roku zmar\u0142 na atak serca Icchok Lejbusz Perec, jeden z najwybitniejszych pisarzy \u017cydowskich tworz\u0105cych w j\u0119zyku jidysz. Z racji formalnego i intelektualnego nowatorstwa jego utwor\u00f3w Pereca nazywa si\u0119 \u201eojcem literatury jidysz\u201d. Jego znaczenie wykracza jednak poza dziedzin\u0119 literatury. By\u0142 promotorem nowej \u015bwieckiej kultury w j\u0119zyku jidysz oraz prekursorem nowych pr\u0105d\u00f3w my\u015blowych, kt\u00f3re zmieni\u0142y oblicze ca\u0142ej jidyszoj\u0119zycznej diaspory.<\/strong><\/p>\n

Icchok Lejbusz Perec<\/em><\/span><\/p>\n

Icchok Lejbusz Perec urodzi\u0142 si\u0119 18\u00a0maja 1852 roku w\u00a0Zamo\u015bciu jako drugie dziecko kupca Jehudy Pereca (1825\u20131898) i\u00a0Rywki z\u00a0domu Lewin (1828\u20131914). Mieli liczne potomstwo, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci nie do\u017cy\u0142a doros\u0142ego wieku. Ojciec sprowadzi\u0142 si\u0119 do\u00a0Zamo\u015bcia z\u00a0Lubartowa. Przez wiele lat handlowa\u0142 drewnem, kt\u00f3re sp\u0142awia\u0142 Wis\u0142\u0105 do\u00a0Gda\u0144ska. Pisarz zapami\u0119ta\u0142 go\u00a0jako libera\u0142a,\u00a0a\u00a0nawet anarchist\u0119. Z\u00a0racji zajmowania si\u0119 handlem rodzina Pereca utrzymywa\u0142a szerokie kontakty z\u00a0nie\u017cydowskim \u015bwiatem. W\u00a0bardzo religijnym domu rodzinnym pisarza wyra\u017anie wyczuwa\u0142o si\u0119 lekko kosmopolityczn\u0105 atmosfer\u0119. Na\u00a0\u015bcianie wisia\u0142y portrety Napoleona III i\u00a0jego \u017cony cesarzowej Eugenii.<\/span><\/p>\n

Zgodnie z\u00a0\u00f3wczesnym obyczajem Perec otrzyma\u0142 tradycyjne wykszta\u0142cenie religijne. Uczniem by\u0142 niesfornym, cho\u0107 nies\u0142ychanie zdolnym, z\u00a0zadatkami na\u00a0geniusza: od\u00a0trzeciego roku \u017cycia zacz\u0105\u0142 poznawa\u0107 Pi\u0119cioksi\u0105g, a\u00a0w\u00a0wieku siedmiu lat rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 Gemary. Studiuj\u0105c w\u00a0jesziwach w\u00a0Zamo\u015bciu i\u00a0Szczebrzeszynie (\u017cadnej prawdopodobnie nie sko\u0144czy\u0142), na\u00a0w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 zapozna\u0142 si\u0119 z\u00a0dzie\u0142ami Majmonidesa i\u00a0kabalist\u00f3w. Gdy podr\u00f3s\u0142, pobiera\u0142 prywatne lekcje rosyjskiego i\u00a0niemieckiego. Ojciec, kt\u00f3ry docenia\u0142 warto\u015b\u0107 \u015bwieckiej edukacji, chcia\u0142 pos\u0142a\u0107 go\u00a0do\u00a0gimnazjum, ale sprzeciwi\u0142a si\u0119 temu bardzo bogobojna matka.<\/span><\/p>\n

M\u0142odzie\u0144cze lata wype\u0142nia\u0142o Perecowi bardzo intensywne \u015bwieckie samokszta\u0142cenie. Czyta\u0142 du\u017co ksi\u0105\u017cek, g\u0142\u00f3wnie w\u00a0j\u0119zyku polskim. Interesowa\u0142y go\u00a0zw\u0142aszcza nauki \u015bcis\u0142e, nowoczesne koncepcje, odkrycia i\u00a0wynalazki. Jednocze\u015bnie prze\u017cywa\u0142 pierwsze literackie oczarowania. Jego najwi\u0119ksz\u0105 fascynacj\u0105 sta\u0142 si\u0119 Heinrich Heine. Prawdopodobnie wtedy w\u0142a\u015bnie odkry\u0142 w\u00a0sobie zainteresowania literackie. W\u00a0Grabowie, w\u00a0maj\u0105tku spolonizowanych krewnych Altberg\u00f3w, gdzie sp\u0119dzi\u0142 lato 1874 roku, powsta\u0142y jego pierwsze m\u0142odzie\u0144cze wiersze po\u00a0polsku. Wyb\u00f3r j\u0119zyka nie by\u0142 przypadkowy \u2013\u00a0od\u00a0czasu narodowego zrywu powsta\u0144czego w\u00a01863 roku Perec czu\u0142 si\u0119 polskim patriot\u0105. \u201ePolakami \u2013\u00a0wyzna w\u00a0Majne zichrojnes\u00a0<\/em>\u2013 byli\u015bmy gor\u0105cymi! D\u0142ugo modlili\u015bmy si\u0119 za\u00a0powodzenie drugiego powstania\u201d. W\u00a0kolejnych latach antysemityzm mia\u0142 bole\u015bnie zweryfikowa\u0107 jego patriotyczne uczucia.<\/span><\/p>\n

W 1870 roku Perec po\u015blubi\u0142 Sar\u0119, c\u00f3rk\u0119 zamo\u017cnego i\u00a0znanego maskila Gabriela Jehudy Lichtenfelda (1811\u20131887). Para przenios\u0142a si\u0119 do\u00a0Opatowa, nast\u0119pnie do\u00a0Sandomierza. Perecowi nie wiod\u0142o si\u0119 w\u00a0interesach \u2013\u00a0straci\u0142 gorzelni\u0119. W\u00a0tym czasie przechodzi\u0142 g\u0142\u0119boki kryzys wiary. Zerwa\u0142 z\u00a0dotychczasowym stylem \u017cycia i\u00a0ubierania, a\u00a0peruk\u0119 swej pobo\u017cnej \u017cony spali\u0142 w\u00a0piecu. Ich ma\u0142\u017ce\u0144stwo rozpad\u0142o si\u0119 po\u00a0pi\u0119ciu latach.<\/span><\/p>\n

Lata 1876\u20131877 sp\u0119dzi\u0142 w\u00a0Warszawie, utrzymuj\u0105c si\u0119 z\u00a0udzielania prywatnych lekcji hebrajskiego. Za\u00a0namow\u0105 by\u0142ego te\u015bcia zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 po\u00a0hebrajsku. W\u00a01877 roku opublikowa\u0142 sw\u00f3j pierwszy tomik w\u00a0tym j\u0119zyku, zatytu\u0142owany\u00a0Sipurim beszir<\/em>. Jego poetycki debiut zosta\u0142 bardzo dobrze przyj\u0119ty przez krytyk\u00f3w. Wkr\u00f3tce jednak przysz\u0142o rozczarowanie. Nie mog\u0105c si\u0119 utrzyma\u0107 z\u00a0honorari\u00f3w za\u00a0utwory drukowane w\u00a0prasie hebrajskiej, Perec zarzuci\u0142 pisanie i\u00a0wr\u00f3ci\u0142 do\u00a0Zamo\u015bcia.<\/span><\/p>\n

W 1878 roku po\u015blubi\u0142 Helen (Nacham Rachel) Ringelhejm (1857\u20131938), wyedukowan\u0105 i\u00a0oczytan\u0105 pann\u0119 z\u00a0zamo\u017cnej rodziny kupieckiej osiad\u0142ej w\u00a0\u0141\u0119cznej. Pr\u00f3bowa\u0142 za\u0142o\u017cy\u0107 prywatn\u0105 szko\u0142\u0119 hebrajsk\u0105 w\u00a0Zamo\u015bciu, sprzeciwiali si\u0119 jednak temu tamtejsi ortodoksi. Przez pewien czas by\u0142 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem m\u0142yna. Jeszcze w\u00a01876 roku zda\u0142 egzamin adwokacki w\u00a0S\u0105dzie Okr\u0119gowym w\u00a0Warszawie i\u00a0otworzy\u0142 w\u00a0swym rodzinnym mie\u015bcie prywatn\u0105 kancelari\u0119. Z\u00a0jego us\u0142ug korzystali \u017bydzi, Polacy i\u00a0Rosjanie. Przez nast\u0119pne dziesi\u0119\u0107 lat prowadzi\u0142 w\u00a0miar\u0119 dostatnie i\u00a0spokojne \u017cycie. Jednocze\u015bnie da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako aktywny dzia\u0142acz spo\u0142eczny i\u00a0hojny filantrop.<\/span><\/p>\n

W 1887 roku na\u00a0skutek anonimowego donosu Perec zosta\u0142 oskar\u017cony o\u00a0szerzenie wywrotowych idei. Straci\u0142 prawo do\u00a0wykonywania zawodu adwokata. Rozpaczliwie poszukuj\u0105c innych \u017ar\u00f3de\u0142 zarobku, wr\u00f3ci\u0142 do\u00a0intensywnego pisania. Rok p\u00f3\u017aniej w\u00a0redagowanym przez Szolem-Alejchema almanachu literackim\u00a0Di judisze folks-bibliotek\u00a0<\/em>(\u017bydowska biblioteka ludowa) wydrukowa\u0142 sw\u00f3j pierwszy utw\u00f3r w\u00a0j\u0119zyku jidysz, ballad\u0119\u00a0Monisz<\/em>. Krytycy przyj\u0119li j\u0105\u00a0ch\u0142odno. Jedynie Jankew Dinezon dostrzeg\u0142 wielko\u015b\u0107 zamojskiego autora. Obaj pisarze zostali p\u00f3\u017aniej serdecznymi przyjaci\u00f3\u0142mi, nieroz\u0142\u0105cznymi przez wiele lat.<\/span><\/p>\n

Kiedy w\u00a01889 roku Perec przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na\u00a0sta\u0142e do\u00a0Warszawy, w\u00a0dalszym ci\u0105gu znajdowa\u0142 si\u0119 w\u00a0rozpaczliwej sytuacji finansowej. Z\u00a0pomoc\u0105 przyszed\u0142 mu\u00a0zamo\u017cny filantrop i\u00a0dzia\u0142acz spo\u0142eczny Jan Bloch. W\u00a01890 roku wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w\u00a0organizowanej przez Blocha ekspedycji statystycznej, po\u015bwi\u0119conej badaniom nad po\u0142o\u017ceniem \u017byd\u00f3w w\u00a0ma\u0142ych miasteczkach. Odwiedzi\u0142 m.in. Tyszowce, Jarcz\u00f3w, \u0141aszcz\u00f3w i\u00a0Tomasz\u00f3w Lubelski. W\u00a0trakcie podr\u00f3\u017cy napisa\u0142 cykl zbeletryzowanych relacji, wydany w\u00a01891 roku pod tytu\u0142em\u00a0Bil \u2014\u00a0der fun a\u00a0prowinc-rajze in\u00a0tomaszower powiat um\u00a01890 jor\u00a0<\/em>(Obrazy z\u00a0podr\u00f3\u017cy po\u00a0prowincji w\u00a0powiecie tomaszowskim oko\u0142o 1890 roku).<\/span><\/p>\n

W 1891 roku podj\u0105\u0142 sta\u0142\u0105 prac\u0119 w\u00a0Wydziale Pogrzebowym \u017cydowskiej gminy wyznaniowej w\u00a0Warszawie. Do\u00a0jego obowi\u0105zk\u00f3w nale\u017ca\u0142o przydzielanie miejsc poch\u00f3wku na\u00a0warszawskim cmentarzu przy ulicy G\u0119siej (dzi\u015b u\u00a0zbiegu ulic Mordechaja Anielewicza i\u00a0Okopowej).<\/span><\/p>\n

\u017bycie Pereca bieg\u0142o dwutorowo, tak jakby mia\u0142 je\u00a0nie jedno, lecz dwa. W\u00a0jednym by\u0142 urz\u0119dnikiem gminy, w\u00a0drugim pisarzem. Obowi\u0105zki zwi\u0105zane z\u00a0dzia\u0142alno\u015bci\u0105 literack\u0105 poch\u0142ania\u0142y mn\u00f3stwo jego czasu i\u00a0energii. Kultura jidysz nie mia\u0142a jeszcze w\u0142asnych instytucji, w\u0142asnego rozbudowanego rynku prasy i\u00a0ksi\u0105\u017cki. Perec sam musia\u0142 wszystko tworzy\u0107 od\u00a0podstaw, o\u00a0wszystko zabiega\u0107. Wyg\u0142asza\u0142 odczyty, wyst\u0119powa\u0142 jako popularyzator, krytyk, publicysta, zak\u0142ada\u0142 nowe pisma. Wyda\u0142 kilka almanach\u00f3w literackich:\u00a0Di judisze blibliotek<\/em>\u00a0(\u017bydowska biblioteka, 1891\u20131895),\u00a0Ha-chec\u00a0<\/em>(Strza\u0142a, 1894),\u00a0Literatur un\u00a0lebn\u00a0<\/em>(Literatura i\u00a0\u017cycie, 1895) oraz seri\u0119 nieregularnych periodyk\u00f3w\u00a0Jontew bletlech<\/em>\u00a0(Gazetki \u015bwi\u0105teczne, 1894\u20131896), gdzie obok beletrystyki drukowa\u0142 pionierskie w\u00a0j\u0119zyku jidysz artyku\u0142y z\u00a0r\u00f3\u017cnych dziedzin wiedzy, takich jak ekonomia, polityka i\u00a0biologia. Mia\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 wszechstronnej \u015bwieckiej edukacji \u017cydowskich czytelnik\u00f3w. Zwie\u0144czeniem jego stara\u0144 i\u00a0ci\u0119\u017ckiej pracy by\u0142a konferencja w\u00a0Czerniowcach w\u00a01908 roku, na\u00a0kt\u00f3rej j\u0119zyk jidysz zosta\u0142 uznany za\u00a0j\u0119zyk narodowy \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Mimo i\u017c\u00a0ci\u0105gle musia\u0142 si\u0119 odrywa\u0107 od\u00a0pracy artystycznej, by\u0142 wyj\u0105tkowo p\u0142odny. Uprawia\u0142 r\u00f3\u017cne gatunki: poezj\u0119, proz\u0119 i\u00a0dramat. W\u00a0latach 1909\u20131913 ukaza\u0142a si\u0119 pierwsza pe\u0142na edycja jego dzie\u0142 w\u00a0j\u0119zyku jidysz. Najwi\u0119ksz\u0105 s\u0142aw\u0119 przynios\u0142y mu\u00a0Folkstimleche geszichtn\u00a0<\/em>(Opowiadania ludowe, 1904) oraz sztuka\u00a0Di goldene kejt\u00a0<\/em>(Z\u0142oty \u0142a\u0144cuch, 1909). Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 by\u0142a w\u00a0tym czasie czym\u015b nowym i\u00a0odkrywczym. Wymyka\u0142a si\u0119 klasyfikacji w\u00a0ramach jednej kategorii. Jej wyr\u00f3\u017cnikiem by\u0142o \u201eprowokacyjne przemieszanie starego z\u00a0nowym, kt\u00f3re czyni znanym obce i\u00a0obcym znane\u201d. Pisarz \u0142\u0105czy\u0142 tradycj\u0119 i\u00a0nowoczesno\u015b\u0107, religijno\u015b\u0107 i\u00a0\u015bwiecko\u015b\u0107, \u017cydowsko\u015b\u0107 i\u00a0europejsko\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Perec anga\u017cowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce w\u00a0sprawy polityczne i\u00a0spo\u0142eczne. Pisa\u0142 o\u00a0anty\u017cydowskiej polityce carskiej. Atakowa\u0142 zwolennik\u00f3w asymilacji. Stawa\u0142 w\u00a0obronie praw kobiet. W\u00a01899 roku podczas nielegalnego zebrania dla strajkuj\u0105cych robotnik\u00f3w zosta\u0142 aresztowany i\u00a0osadzony na\u00a0kilka miesi\u0119cy w\u00a0carskim wi\u0119zieniu politycznym mieszcz\u0105cym si\u0119 w\u00a0murach warszawskiej Cytadeli. W\u00a01912 roku Perec popad\u0142 w\u00a0konflikt z\u00a0w\u0142adzami gminy, kt\u00f3re za\u017c\u0105da\u0142y od\u00a0niego wycofania si\u0119 z\u00a0dzia\u0142alno\u015bci publicznej. Na\u00a0znak protestu pisarz z\u0142o\u017cy\u0142 na\u00a0pi\u015bmie o\u015bwiadczenie, \u017ce\u00a0zawar\u0142 umow\u0119 o\u00a0prac\u0119, a\u00a0nie o\u00a0sumienie.\u00a0<\/span><\/p>\n

Nazwisko Pereca sta\u0142o si\u0119 s\u0142awne w\u00a0\u015bwiecie \u017cydowskim. Przyci\u0105ga\u0142 do\u00a0Warszawy t\u0142umy m\u0142odych pisarzy z\u00a0r\u00f3\u017cnych miejsc Europy \u015arodkowo-Wschodniej. Najbardziej utalentowanych otacza\u0142 opiek\u0105 i\u00a0wprowadza\u0142 w\u00a0arkana sztuki pisania. Jego szko\u0142\u0119 literack\u0105 uko\u0144czy\u0142a ca\u0142a plejada tw\u00f3rc\u00f3w m\u0142odego pokolenia: Szalom Asz, Josef Opatoszu, Dowid Bergelson, Bal Machszowes, Icze Meir Weissenberg, Jankew Jeszaja Trunk, Jehojesz (Salomon Blumgarten), Efraim Kaganowski, Der Nister (Pinchas Kaganowicz), Awrom Rejzen, Hirsz Nomberg, Lamed Szapiro, Alter Kacyzne.<\/span><\/p>\n

O ile Perec czu\u0142 si\u0119 spe\u0142niony jako ojciec wielkiej literackiej rodziny, jak tworzyli m\u0142odzi pisarze, o\u00a0tyle gorzej, na\u00a0co\u00a0wszystko zdaje si\u0119 wskazywa\u0107, wiod\u0142o mu\u00a0si\u0119 w\u00a0stosunkach z\u00a0Lucjanem, jedynym synem z\u00a0pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa (drugi syn, Jankew, zmar\u0142 m\u0142odo). Trwaj\u0105cy latami mi\u0119dzy nimi konflikt m\u00f3g\u0142 mie\u0107 pod\u0142o\u017ce w\u00a0traumie z\u00a0dzieci\u0144stwa, jak\u0105 ch\u0142opiec prze\u017cy\u0142 na\u00a0skutek rozstania z\u00a0matk\u0105 po\u00a0rozwodzie rodzic\u00f3w. Na\u00a0z\u0142e stosunki z\u00a0ojcem mia\u0142a zapewne tak\u017ce wp\u0142yw jawna niech\u0119\u0107 Lucjana do\u00a0wszystkiego, co\u00a0\u017cydowskie. Swojego jedynego syna Janka \u015bwiadomie wychowa\u0142 z\u00a0dala od\u00a0tradycji i\u00a0kultury przodk\u00f3w. Po\u00a0osi\u0105gni\u0119ciu pe\u0142noletno\u015bci wnuk Pereca wyrzek\u0142 si\u0119 swojego pochodzenia, wyst\u0119puj\u0105c z\u00a0gminy \u017cydowskiej.<\/span><\/p>\n

Gdy wybuch\u0142a pierwsza wojna \u015bwiatowa, Perec po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci charytatywnej. Bra\u0142 aktywny udzia\u0142 w\u00a0akcji pomocowej dla g\u0142oduj\u0105cych i\u00a0bezdomnych. Wraz z\u00a0Dinezonem zak\u0142ada\u0142 pierwsze domy i\u00a0szko\u0142y dla osieroconych b\u0105d\u017a opuszczonych \u017cydowskich dzieci. Z\u00a0my\u015bl\u0105 o\u00a0swoich ma\u0142ych podopiecznych pisa\u0142 wierszyki, ko\u0142ysanki i\u00a0powiastki. Jednocze\u015bnie ko\u0144czy\u0142 prac\u0119 nad przek\u0142adem Pi\u0119cioksi\u0119gu na\u00a0j\u0119zyk jidysz.<\/span><\/p>\n

Silny niegdy\u015b organizm pisarza nie wytrzyma\u0142 nieregularnego trybu \u017cycia, intensywnej, wycie\u0144czaj\u0105cej pracy, jak r\u00f3wnie\u017c stresu zwi\u0105zanego z\u00a0prze\u017cyciami wojennymi. P\u00f3\u017anym popo\u0142udniem 3\u00a0kwietnia 1915 roku zmar\u0142 na\u00a0atak serca. Odt\u0105d historia literatury jidysz dzieli si\u0119 na\u00a0dwie epoki: przed Perecem i\u00a0po\u00a0nim.<\/span><\/p>\n

Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Pereca, mimo \u017ce\u00a0stanowi najcenniejsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 duchowego dziedzictwa \u017byd\u00f3w polskich, jest w\u0142a\u015bciwie u\u00a0nas nieznana. Dotychczasowe jej wydania w\u00a0j\u0119zyku polskim, nieliczne zreszt\u0105, praktycznie nie istniej\u0105 na\u00a0naszym rynku ksi\u0119garskim. Z\u00a0okazji setnej rocznicy \u015bmierci pisarza \u017bydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma przygotowa\u0142 specjalne wydanie jego prozy. Za\u00a0podstaw\u0119 tej edycji przyj\u0119to przek\u0142ady z\u00a0jidysz i\u00a0hebrajskiego opublikowane na\u00a0\u0142amach prasy \u017cydowskiej ukazuj\u0105cej si\u0119 na\u00a0ziemiach polskich w\u00a0latach 1890\u20131939. S\u0105\u00a0w\u015br\u00f3d nich t\u0142umaczenia wykonane przez samego Pereca lub przez niego autoryzowane. Wszystkie teksty zosta\u0142y przystosowane do\u00a0odbioru wsp\u00f3\u0142czesnego oraz poprawione. Opatrzono je\u00a0przypisami i\u00a0s\u0142ownikiem.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

104. ROCZNICA \u015aMIERCI ICCHOKA PERECA dr Agnieszka \u017b\u00f3\u0142kiewska P\u00f3\u017anym popo\u0142udniem 3 kwietnia 1915 roku zmar\u0142 na atak serca Icchok Lejbusz Perec, jeden z najwybitniejszych pisarzy \u017cydowskich tworz\u0105cych w j\u0119zyku jidysz. Z racji formalnego i intelektualnego nowatorstwa jego utwor\u00f3w Pereca nazywa si\u0119 \u201eojcem literatury jidysz\u201d. Jego znaczenie wykracza jednak poza dziedzin\u0119 literatury. By\u0142 promotorem nowej \u015bwieckiej […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69089"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69089"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69089\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69126,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69089\/revisions\/69126"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69089"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69089"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69089"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}