{"id":69277,"date":"2019-04-09T17:09:05","date_gmt":"2019-04-09T15:09:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=69277"},"modified":"2019-04-09T08:01:52","modified_gmt":"2019-04-09T06:01:52","slug":"18-09-32","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=69277","title":{"rendered":"P\u0142acimy za b\u0142\u0119dy elit"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>P\u0142acimy za b\u0142\u0119dy elit<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Tomasz Sawczuk<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Z Yasch\u0105 Mounkiem rozmawia Tomasz Sawczuk<\/strong><\/p>\n

\n

\"\"Yascha Mounk<\/a><\/strong> – Early life<\/em><\/span>
\nMounk was born in Munich. His mother is Jewish, and had been granted permission to leave Poland in 1969.<\/strong> <\/span>He has said he felt like a stranger in Germany, and though German is his native language, he never felt accepted as a \u201ctrue German\u201c by his peers.[2]<\/em><\/span><\/p>\n

Mounk received a BA degree in History from Trinity College (Cambridge). He then received a PhD from Harvard University in the United States. He remained in the States, as a lecturer on Government, and was named a Senior Fellow in the Political Reform Program at New America.[3]<\/em><\/span><\/p>\n

Ameryka\u0144ski politolog urodzony w Niemczech, pracuje w Johns Hopkins School of Advanced International Studies. Felietonista magazynu \u201eSlate\u201d. Jego najnowsza ksi\u0105\u017cka \u201eThe People vs. Democracy\u201d uka\u017ce si\u0119 po polsku w serii Biblioteka Kultury Liberalnej. Twitter: @yascha_mounk<\/span><\/em><\/p>\n

\n

Tomasz Sawczuk<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

dziennikarz dzia\u0142u politycznego \u201eKultury Liberalnej\u201d. W serii Biblioteka Kultury Liberalnej ukaza\u0142a si\u0119 jego ksi\u0105\u017cka \u201eNowy liberalizm. Jak zrozumie\u0107 i wykorzysta\u0107 kryzys III RP\u201d. Twitter: @tomasz_sawczuk<\/em><\/span><\/p>\n

\n

\u201eWiele z pa\u0144stw europejskich ca\u0142kiem dobrze radzi\u0142o sobie z liberaln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 systemu, czyli z gwarantowaniem rz\u0105d\u00f3w prawa oraz ochron\u0105 praw jednostkowych. Ale kiepsko sz\u0142o im z cz\u0119\u015bci\u0105 demokratyczn\u0105, czyli z przek\u0142adaniem preferencji wyborc\u00f3w na polityk\u0119 publiczn\u0105. To w\u0142a\u015bnie niedemokratyczny liberalizm\u201d, m\u00f3wi politolog Yascha Mounk.<\/strong><\/p>\n

Tomasz Sawczuk: Pana ksi\u0105\u017cka nosi tytu\u0142 \u201eLud kontra demokracja\u201d. Kto wygrywa?<\/strong><\/p>\n

Yascha<\/strong>\u00a0Mounk<\/strong>: [\u015bmiech<\/em>] Tytu\u0142 jest ironiczny. Populi\u015bci cz\u0119sto twierdz\u0105, \u017ce m\u00f3wi\u0105 w imieniu ludzi, ale w praktyce niszcz\u0105 demokracj\u0119 i nie dotrzymuj\u0105 obietnic, kt\u00f3re z\u0142o\u017cyli. Mam wi\u0119c nadziej\u0119, \u017ce zar\u00f3wno ludzie, jak i demokracja, mog\u0105 wygrywa\u0107 jednocze\u015bnie.<\/span><\/p>\n

W ksi\u0105\u017cce m\u00f3wi pan o dw\u00f3ch zagro\u017ceniach dla liberalnej demokracji. S\u0105 to demokracja nieliberalna oraz niedemokratyczny liberalizm. Dlaczego uwa\u017ca pan, \u017ce warto podkre\u015bli\u0107 znaczenie obu tych modeli politycznych?<\/strong><\/p>\n

Mo\u017cemy zrozumie\u0107 wzrost popularno\u015bci ruch\u00f3w populistycznych jedynie w\u00f3wczas, gdy nie b\u0119dziemy my\u015ble\u0107 o ich wyborcach jako ob\u0142\u0105kanych, pogr\u0105\u017conych w nienawi\u015bci czy kierowanych tajemniczymi przes\u0142ankami, kt\u00f3rych nie da si\u0119 przeanalizowa\u0107.<\/span><\/p>\n

W ksi\u0105\u017cce pr\u00f3buj\u0119 wyja\u015bni\u0107 niekt\u00f3re z g\u0142\u0119bokich, strukturalnych \u017ar\u00f3de\u0142 sukces\u00f3w populist\u00f3w. Jeden z nich to g\u0142\u0119boko zakorzenione w\u015br\u00f3d wielu os\u00f3b poczucie, \u017ce s\u0105 ignorowani przez system polityczny, \u017ce nie maj\u0105 silnego g\u0142osu, a to, co my\u015bl\u0105 i m\u00f3wi\u0105, nie ma wielkiego znaczenia.<\/span><\/p>\n

Oznacza to, \u017ce aspiracje naszego systemu politycznego nie zosta\u0142y w pe\u0142ni zrealizowane. Wiele z pa\u0144stw europejskich ca\u0142kiem dobrze radzi\u0142o sobie z liberaln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 systemu, czyli z gwarantowaniem rz\u0105d\u00f3w prawa oraz ochron\u0105 praw jednostkowych. Ale kiepsko sz\u0142o im z cz\u0119\u015bci\u0105 demokratyczn\u0105, czyli z przek\u0142adaniem preferencji wyborc\u00f3w na polityk\u0119 publiczn\u0105. To w\u0142a\u015bnie niedemokratyczny liberalizm.<\/span><\/p>\n

Yascha Mounk<\/strong>, \/ Wikipedia<\/em><\/span><\/p>\n

Droga wiod\u0142a od niedemokratycznego liberalizmu do nieliberalnej demokracji?<\/strong><\/p>\n

W reakcji na zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0119 populi\u015bci cz\u0119sto ustanawiaj\u0105, przynajmniej na pierwszym etapie, jak\u0105\u015b form\u0119 nieliberalnej demokracji, co pozwala ich zdaniem realizowa\u0107 preferencje wi\u0119kszo\u015bci wyborc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

W niekt\u00f3rych sprawach taka ocena rzeczywi\u015bcie ma uzasadnienie. Ale populi\u015bci zaczynaj\u0105 jednocze\u015bnie oczernia\u0107 mniejszo\u015bci, podwa\u017ca\u0107 rz\u0105dy prawa, atakowa\u0107 niezale\u017cno\u015b\u0107 instytucji politycznych do takiego stopnia, \u017ce zagra\u017ca to jednostkowej wolno\u015bci. Ostatecznie \u2013 i taka idea stoi za tytu\u0142em mojej ksi\u0105\u017cki \u2013 ich polityka obraca si\u0119 przeciwko ludziom, w imieniu kt\u00f3rych by\u0142a rzekomo prowadzona.<\/span><\/p>\n

A dlaczego odpowiedzi\u0105 na niedemokratyczny liberalizm by\u0142a nieliberalna demokracja, a nie po prostu bardziej demokratyczna forma liberalizmu?<\/strong><\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce elity polityczne pope\u0142ni\u0142y powa\u017cne b\u0142\u0119dy. Wiele os\u00f3b pr\u00f3bowa\u0142o sprawi\u0107, by system polityczny sta\u0142 si\u0119 bardziej demokratyczny. Wiele os\u00f3b pr\u00f3bowa\u0142o tak\u017ce prze\u0142o\u017cy\u0107 popularne postulaty na dzia\u0142ania rz\u0105du. Ale znaczna cz\u0119\u015b\u0107 elit my\u015bla\u0142a o swojej roli w kategoriach grupy, kt\u00f3ra powinna opiera\u0107 si\u0119 rzekomo irracjonalnym \u017c\u0105daniom opinii publicznej. To by\u0142 po prostu b\u0142\u0119dny spos\u00f3b postrzegania roli elit w demokracji.<\/span><\/p>\n

Przyk\u0142adowo, moje osobiste pogl\u0105dy na imigracj\u0119 s\u0105 na lewo od g\u0142\u00f3wnego nurtu opinii publicznej w pa\u0144stwie takim jak Niemcy, gdzie dorasta\u0142em. Kiedy jednak widz\u0119, \u017ce rok po roku coraz wi\u0119ksza grupa Niemc\u00f3w domaga si\u0119 ograniczenia imigracji, a system polityczny nie tylko nie odpowiada na t\u0119 potrzeb\u0119, ale wr\u0119cz z dum\u0105 j\u0105 ignoruje, obserwacja ta pomaga zrozumie\u0107, dlaczego coraz wi\u0119ksza grupa wyborc\u00f3w ma ochot\u0119 zag\u0142osowa\u0107 na kogokolwiek, kto zechc<\/span><\/p>\n

\n

Yascha Mounk – Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 elit my\u015bla\u0142a o swojej roli w kategoriach grupy, kt\u00f3ra powinna opiera\u0107 si\u0119 rzekomo irracjonalnym \u017c\u0105daniom opinii publicznej. To by\u0142 po prostu b\u0142\u0119dny spos\u00f3b postrzegania roli elit w demokracji.<\/strong><\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n

Jak wyobra\u017ca pan sobie odpowied\u017a na te zagro\u017cenia? Publikuje pan podcast o tytule \u201eThe Good Fight\u201d, co sugeruje rodzaj politycznego aktywizmu. Czy potrzebujemy w polityce zmiany nastawienia, czy raczej zmian instytucjonalnych?<\/span><\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce potrzebujemy jednego i drugiego. Nie mo\u017cemy oszcz\u0119dza\u0107 si\u0119 w naszej walce przeciwko si\u0142om populistycznym, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad mediami, atakowa\u0107 s\u0105dy czy utrudnia\u0107 dzia\u0142ania opozycji w parlamencie, tak jak to widzimy w Polsce. To jest element aktywistyczny.<\/span><\/p>\n

Jednocze\u015bnie musimy pokaza\u0107, \u017ce inaczej ni\u017c populi\u015bci, kt\u00f3rzy ostatecznie zdradzaj\u0105 interes wyborc\u00f3w, jeste\u015bmy w stanie zrozumie\u0107, uszanowa\u0107 i wzi\u0105\u0107 na powa\u017cnie obawy ludzi. W tym zakresie odpowiedzi musz\u0105 by\u0107 dostosowane do temat\u00f3w. Oznacza to, na przyk\u0142ad, ograniczenie roli instytucji technokratycznych czy prowadzenie takiej polityki ekonomicznej, kt\u00f3ra gwarantuje, \u017ce bogacze i wielkie korporacje graj\u0105 z innymi na r\u00f3wnych zasadach.<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce to tak\u017ce oznacza\u0107 zmiany w polityce imigracyjnej. W dalszym ci\u0105gu b\u0119d\u0119 argumentowa\u0142 za warto\u015bci\u0105 pewnych form imigracji. Ale akceptuj\u0119 to, \u017ce musz\u0119 przekonywa\u0107 do tego w sferze publicznej i dop\u00f3ki nie uda mi si\u0119 przekona\u0107 do mojego stanowiska pozosta\u0142ych obywateli, maj\u0105 oni prawo do popierania innej polityki \u2013 tak d\u0142ugo, jak nie gwa\u0142ci ona indywidualnych praw.<\/span><\/p>\n

W artykule dla\u00a0<\/strong>\u201eNew York Timesa\u201d<\/span><\/strong><\/span><\/a>\u00a0przekonywa\u0142 pan, \u017ce potrzebujemy obecnie liberalnego nacjonalizmu. Czy mo\u017ce pan wyja\u015bni\u0107, co mia\u0142 pan na my\u015bli?<\/strong><\/p>\n

Pochodz\u0119 z rodziny, kt\u00f3ra ucierpia\u0142a na skutek rasizmu, antysemityzmu i eksces\u00f3w nacjonalizmu\u2026<\/span><\/p>\n

St\u0105d moje pytanie. Z perspektywy ameryka\u0144skiej tego rodzaju pogl\u0105d nie musi si\u0119 wyda\u0107 bardzo kontrowersyjny, poniewa\u017c w Stanach Zjednoczonych kwesti\u0119 narodowo\u015bci pojmuje si\u0119 raczej w bliskim zwi\u0105zku z konstytucyjnymi prawami ni\u017c w terminach przynale\u017cno\u015bci etnicznej. Wychowywa\u0142 si\u0119 pan jednak w Niemczech, gdzie temat nacjonalizmu odbierany jest na pewno inaczej.<\/strong><\/p>\n

S\u0105 tutaj dwie kwestie. Niekt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 rozdzieli\u0107 patriotyzm od nacjonalizmu. M\u00f3wi\u0105, \u017ce dobrze jest by\u0107 patriot\u0105, a straszne jest by\u0107 nacjonalist\u0105. My\u015bl\u0119, \u017ce s\u0105 to sztuczki s\u0142owne, kt\u00f3re nie pomagaj\u0105 w magiczny spos\u00f3b zmieni\u0107 \u015bwiata.<\/span><\/p>\n

Oba terminy dotycz\u0105 fenomenu spo\u0142ecznego, kt\u00f3ry mo\u017ce mie\u0107 po\u017cyteczne skutki albo zdegenerowa\u0107 si\u0119 do formy, kt\u00f3ra prowadzi do okropnych tragedii. Ludzie maj\u0105 g\u0142\u0119boko zakorzeniony instynkt identyfikowania si\u0119 ze swoj\u0105 grup\u0105. Instynkt ten prowadzi\u0142 w historii do strasznych wojen, prowadzi\u0142 tak\u017ce do tragedii w historii mojej rodziny. Jestem wi\u0119c g\u0142\u0119boko \u015bwiadomy zagro\u017ce\u0144. Ale to jest iluzja, \u017ce je\u015bli tylko b\u0119dziemy patriotami, a nie nacjonalistami, to nigdy nie pojawi si\u0119 zagro\u017cenie degeneracji naszych dzia\u0142a\u0144 do czego\u015b okropnego.<\/span><\/p>\n

A druga sprawa?<\/strong><\/p>\n

Wydaje mi si\u0119, \u017ce by\u0142oby naiwnie oczekiwa\u0107, \u017ce mo\u017cemy wszyscy ca\u0142kowicie przezwyci\u0119\u017cy\u0107 ten grupowy instynkt, \u017ce mo\u017cemy po prostu pokierowa\u0107 swoj\u0105 wol\u0105 w taki spos\u00f3b, aby w r\u00f3wnym stopniu troszczy\u0107 si\u0119 o ka\u017cd\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiata i ka\u017cd\u0105 osob\u0119, niezale\u017cnie od pochodzenia, j\u0119zyka czy kultury. Co wi\u0119cej, historycznie rzecz bior\u0105c, nacjonalizm akurat pom\u00f3g\u0142 poszerzy\u0107 nasze poczucie przynale\u017cno\u015bci, dzi\u0119ki czemu nie musia\u0142o ono obejmowa\u0107 ju\u017c tylko ludzi mieszkaj\u0105cych w tej samej wiosce albo wyznaj\u0105cych t\u0119 sam\u0105 religi\u0119.<\/span><\/p>\n

Najlepszy spos\u00f3b, aby poradzi\u0107 sobie z zagro\u017ceniami, kt\u00f3re p\u0142yn\u0105 z silnego przywi\u0105zania do grupowych to\u017csamo\u015bci, to poszerza\u0107 poj\u0119cie narodu i korzysta\u0107 z niego w dobry spos\u00f3b. Je\u015bli odrzucicie instynkty grupowe i g\u0142\u0119bok\u0105 moc symboliczn\u0105, kt\u00f3ra p\u0142ynie z polsko\u015bci, polskiej historii i flagi, zyskaj\u0105 na tym w\u0142a\u015bnie ci ludzie, kt\u00f3rzy chc\u0105 u\u017cy\u0107 tych symboli w niebezpiecznych celach, kt\u00f3rzy chc\u0105 w imi\u0119 polsko\u015bci wyklucza\u0107 ludzi ze wsp\u00f3lnoty.<\/span><\/p>\n

rekomendowa\u0142: Leon Rozenbaum<\/strong><\/em><\/span>
\n\"\"<\/p>\n

Wr\u00f3\u0107my do pytania o zmiany instytucjonalne. Czy widzi pan po stronie lewicy i centrum nowe idee, kt\u00f3re pomog\u0142yby upora\u0107 si\u0119 z destabilizacj\u0105 liberalnej demokracji? A mo\u017ce politycy spoza prawicy po prostu \u017cyj\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105 i marz\u0105 o powrocie starych, dobrych czas\u00f3w, kiedy konflikt polityczny nie by\u0142 tak \u017cywy i widoczny, jak teraz?<\/strong><\/p>\n

Je\u015bli chodzi o podstawowe warto\u015bci, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 system polityczny, czyli pr\u00f3b\u0119 pogodzenia indywidualnych wolno\u015bci i zbiorowej autodeterminacji, s\u0105 one r\u00f3wnie szlachetne i aktualne jak zawsze. Aby przej\u015b\u0107 do ofensywy, trzeba broni\u0107 porz\u0105dku politycznego w tych obszarach, w kt\u00f3rych wykonujemy dobr\u0105 robot\u0119, a jednocze\u015bnie zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce jeste\u015bmy daleko od pe\u0142nego urzeczywistnienia tych warto\u015bci. Jest to przecie\u017c niesamowicie ambitny zestaw idea\u0142\u00f3w. Nie jest \u0142atwo ukszta\u0142towa\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 w taki spos\u00f3b, aby ludzie naprawd\u0119 mogli mie\u0107 poczucie, \u017ce s\u0105 wolni na poziomie indywidualnym, a jednocze\u015bnie s\u0105 w stanie zbiorowo decydowa\u0107 o swoim losie.<\/span><\/p>\n

W w\u0119\u017cszym sensie to samo mo\u017cna powiedzie\u0107 zar\u00f3wno o lewicy, jak i centrum. Idea tworzenia gospodarki, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy ogromn\u0105 tw\u00f3rcz\u0105 moc wolnego rynku z pa\u0144stwem dobrobytu oraz instytucjami daj\u0105cymi ludziom ochron\u0119 \u2013 systemu gospodarczego, kt\u00f3ry pozwala poczu\u0107, \u017ce stawki nie s\u0105 ostateczne, \u017ce je\u015bli strac\u0119 prac\u0119, to nie b\u0119d\u0119 \u017cy\u0107 w biedzie, a spo\u0142ecze\u0144stwo pomo\u017ce mi dostosowa\u0107 si\u0119 do szybkich przemian gospodarczych \u2013 to idea stara, ale wci\u0105\u017c aktualna.<\/span><\/p>\n

W ci\u0105gu ostatnich stuleci i dekad zmieni\u0142 si\u0119 jednak kontekst spo\u0142eczny i kulturowy.<\/strong><\/p>\n

Zmieniaj\u0105 si\u0119 wi\u0119c metody, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych trzeba walczy\u0107 o te warto\u015bci i stara\u0107 si\u0119 o to, \u017ceby mog\u0142y by\u0107 realizowane w rzeczywisto\u015bci. Potrzeba wiele namys\u0142u nad tym, jak sprawi\u0107, aby ludzie dostrzegali, \u017ce lewicowym i centrowym partiom te warto\u015bci naprawd\u0119 le\u017c\u0105 na sercu \u2013 to wymaga formu\u0142owania odpowiedzi na problemy w sprawach takich jak walka z rajami podatkowymi czy regulacja mi\u0119dzynarodowego handlu.<\/span><\/p>\n

Jest to prawdziwe tak\u017ce w odniesieniu do kulturowych i spo\u0142ecznych afekt\u00f3w po stronie lewicy i centrum. To wa\u017cne, aby zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w spo\u0142ecze\u0144stwach Ameryki P\u00f3\u0142nocnej i Europy Zachodniej w latach 50. i 60. establishment polityczny by\u0142 konserwatywny. By\u0107 wtedy na lewicy oznacza\u0142o domaga\u0107 si\u0119 wi\u0119cej wolno\u015bci w kulturze. Teraz w wielu miejscach sytuacja si\u0119 odwr\u00f3ci\u0142a. Je\u015bli alt-prawica mo\u017ce czasem dzia\u0142a\u0107 w spos\u00f3b szokuj\u0105cy i celowo trollowa\u0107 libera\u0142\u00f3w, podobnie jak robi\u0142a to w latach 60. skrajna lewica, to jest tak dlatego, \u017ce to ona jest teraz si\u0142\u0105, kt\u00f3ra buntuje si\u0119 przeciwko establishmentowi.<\/span><\/p>\n

Aby si\u0119 z tym upora\u0107, musimy sta\u0107 si\u0119 troch\u0119 bardziej samo\u015bwiadomi w kwestii tego, co to znaczy dzia\u0142a\u0107 w imieniu zwyk\u0142ych ludzi. Si\u0142y lewicowe i liberalne, kt\u00f3re mia\u0142y dzia\u0142a\u0107 w imieniu ludzi, zacz\u0119to postrzega\u0107 jako wcielenie snobistycznego establishmentu o wiecznie skwaszonym wyrazie twarzy, kt\u00f3ry b\u0119dzie patrze\u0107 z g\u00f3ry na ka\u017cdego, kto nie dostosowuje si\u0119 do przyjmowanych przeze\u0144 norm kulturowych, nie jest tak przywi\u0105zany do tego, by wyznawa\u0107 wszystkie s\u0142uszne pogl\u0105dy i u\u017cywa\u0107 wszystkich s\u0142usznych fraz. Ta zmiana poci\u0105gn\u0119\u0142a za sob\u0105 straszne straty polityczne po stronie lewicy i centrum w wielu demokratycznych krajach<\/span>.<\/p>\n

\n

Yascha Mounk<\/span> – Ludzie nie wezm\u0105 naszych propozycji powa\u017cnie, je\u015bli zostan\u0105 one przedstawione z emocj\u0105 i w tonie w\u0142a\u015bciwym dyrektorowi szko\u0142y, kt\u00f3ry daje wyk\u0142ad swoim uczniom.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n

Mo\u017ce si\u0119 wyda\u0107, \u017ce wiele z tego, o czym pan m\u00f3wi, dotyczy kwestii komunikacji z wyborcami czy retoryki. W ksi\u0105\u017cce wspomina pan jednak o trzech zasadniczych filarach, kt\u00f3re stabilizowa\u0142y demokracj\u0119 w przesz\u0142o\u015bci, a kt\u00f3re przesta\u0142y j\u0105 podtrzymywa\u0107. Chodzi o sta\u0142y wzrost poziomu \u017cycia obywateli, obecno\u015b\u0107 dominuj\u0105cej grupy etnicznej lub rasowej w spo\u0142ecze\u0144stwie, a tak\u017ce model komunikacji publicznej, kt\u00f3ry przeszed\u0142 rewolucj\u0119 za spraw\u0105 internetu i medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych. Czy widzi pan po stronie polityk\u00f3w odpowiedni\u0105 reakcj\u0119 na te problemy?<\/strong><\/p>\n

Nie, nikt nie ma obecnie w\u0142a\u015bciwej odpowiedzi na te wyzwania. Z pewno\u015bci\u0105 nie chcia\u0142bym odwraca\u0107 od nich uwagi i wspomina\u0142em ju\u017c o potrzebie odnowienia pa\u0144stwa dobrobytu, aby ponownie dawa\u0142o ludziom poczucie bezpiecze\u0144stwa. Lewica i centrum potrzebuj\u0105 znacznie lepszych rozwi\u0105za\u0144 w odniesieniu do problemu, jakim jest strach wielu ludzi przed tym, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 b\u0119dzie gorsza, a oni nie s\u0105 ju\u017c tak potrzebni i szanowani w spo\u0142ecze\u0144stwie, jak niegdy\u015b byli.<\/span><\/p>\n

Ale ludzie nie wezm\u0105 naszych propozycji powa\u017cnie, je\u015bli zostan\u0105 one przedstawione z emocj\u0105 i w tonie w\u0142a\u015bciwym dyrektorowi szko\u0142y, kt\u00f3ry daje wyk\u0142ad swoim uczniom.<\/span><\/p>\n

Ilustracja: Ewelina Kolk<\/em><\/span><\/p>\n

Wiele os\u00f3b na lewicy zarzuca bardziej umiarkowanym politykom i komentatorom, \u017ce po prostu chc\u0105 by\u0107 mili dla wyborc\u00f3w populist\u00f3w, ale w praktyce pr\u00f3buj\u0105 zag\u0142aska\u0107 istniej\u0105ce problemy, kiedy w istocie potrzeba odwa\u017cnych zmian w systemie podatkowym, fundamentalnych przemian ekonomicznych i politycznych. Mo\u017ce powinni\u015bmy by\u0107 bardziej radykalni?<\/strong><\/p>\n

Wydaje mi si\u0119, \u017ce by\u0142oby dziwnie m\u00f3wi\u0107 o tych sprawach w kategoriach albo-albo. W swojej ksi\u0105\u017cce nawo\u0142uj\u0119 do tego, by likwidowa\u0107 luki podatkowe, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 bogatym obywatelom europejskich demokracji unika\u0107 opodatkowania poprzez wylegiwanie si\u0119 w odpowiednim wymiarze czasu na pla\u017cy na Bahamach. Opodatkowanie powinno by\u0107 powi\u0105zane z obywatelstwem w taki spos\u00f3b, \u017ce je\u015bli zamierzasz w dalszym ci\u0105gu czerpa\u0107 korzy\u015bci z praw i wolno\u015bci, kt\u00f3re ono daje, powiniene\u015b tak\u017ce p\u0142aci\u0107 w tym kraju podatki. Pa\u0144stwa narodowe maj\u0105 zreszt\u0105 znacznie wi\u0119cej \u015brodk\u00f3w do tego, by domaga\u0107 si\u0119 uczciwego dzia\u0142ania od wielkich korporacji, ni\u017c na og\u00f3\u0142 s\u0105dzimy. Maj\u0105 przecie\u017c kontrol\u0119 nad terytorium. Je\u015bli Apple chce sprzedawa\u0107 iPhone\u2019y w Berlinie czy Warszawie \u2013 i bardzo dobrze! \u2013 to rz\u0105d mo\u017ce okre\u015bli\u0107 warunki podatkowe, pod jakimi jest to legalne.<\/span><\/p>\n

Zgadzam si\u0119 wi\u0119c z tym, \u017ce nie wystarczy zmiana sposobu m\u00f3wienia. Potrzeba tak\u017ce realnych odpowiedzi na przemiany ekonomiczne ostatnich dekad, co b\u0119dzie obejmowa\u0142o zmiany w mi\u0119dzynarodowym systemie podatkowym, a tak\u017ce w systemach podatkowych poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w. Ale trzeba tak\u017ce szuka\u0107 dr\u00f3g \u0142\u0105czno\u015bci z wyborcami, aby pokaza\u0107 im, \u017ce polityka naprawd\u0119 przejmuje si\u0119 ich losem.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

P\u0142acimy za b\u0142\u0119dy elit Tomasz Sawczuk Z Yasch\u0105 Mounkiem rozmawia Tomasz Sawczuk Yascha Mounk – Early life Mounk was born in Munich. His mother is Jewish, and had been granted permission to leave Poland in 1969. He has said he felt like a stranger in Germany, and though German is his native language, he never […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69277"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69277"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69277\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69303,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69277\/revisions\/69303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}