{"id":69345,"date":"2019-04-11T17:09:00","date_gmt":"2019-04-11T15:09:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=69345"},"modified":"2019-04-11T14:41:12","modified_gmt":"2019-04-11T12:41:12","slug":"20-09-39","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=69345","title":{"rendered":"\u201ePRZYBY\u0141EM Z BARDZO DALEKA, BY PRZYNIE\u015a\u0106 NIEDOBR\u0104 NOWIN\u0118\u201d"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>\u201ePRZYBY\u0141EM Z BARDZO DALEKA, BY PRZYNIE\u015a\u0106 NIEDOBR\u0104 NOWIN\u0118\u201d<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

KAROLINA ZI\u00d3\u0141KOWSKA<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

11 kwietnia 1987 r. w Turynie zmar\u0142 Primo Levi. O w\u0142oskim pisarzu pisze Karolina Zi\u00f3\u0142kowska z Ksi\u0119garni na T\u0142omackiem.<\/strong>
\nPrimo Levi \/ \u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia<\/em><\/span><\/p>\n

Scrittore d\u2019occasione czyli pisarz okazyjny. Tak o sobie m\u00f3wi\u0142.<\/span><\/p>\n

Prawdopodobnie, gdyby nie jego deportacja do Auschwitz z grup\u0105 partyzanck\u0105 (by\u0142 aktywnym dzia\u0142aczem antyfaszystowskiego ruchu oporu), pobyt w obozie i przetrwanie dzi\u0119ki fachowi chemika, nie poznaliby\u015bmy jego talentu pisarza i intelektualnych pr\u00f3b radzenia sobie z do\u015bwiadczeniem Holocaustu.<\/span><\/p>\n

W kr\u00f3tkiej przedmowie do swojej najs\u0142ynniejszej ksi\u0105\u017cki \u201eCzy to jest cz\u0142owiek?\u201d (\u201eSe Questo \u00e8 <\/em>un uomo\u201d, 1947 rok) pisze przede wszystkim o pr\u00f3bie osi\u0105gni\u0119cia stanu wyzwolenia wewn\u0119trznego<\/em> i dostarczeniu dokument\u00f3w do spokojnych studi\u00f3w nad pewnymi aspektami ludzkich postaw<\/em>.<\/span><\/p>\n

Zapis wstrz\u0105saj\u0105cych relacji to ch\u0142odna analiza o\u015bwi\u0119cimskiego z\u0142a, w\u0119dr\u00f3wka przez piek\u0142o, bez dantejskiego immunitetu, prowadz\u0105ca do niszczycielskiego aktu poznania i wniosku, \u017ce cz\u0142owiek nie mo\u017ce patrze\u0107 bez konsekwencji na ogrom z\u0142a. Jednostka pora\u017cona takim odkryciem zatraci na zawsze siebie i sw\u00f3j \u015bwiat. Wed\u0142ug niego, nie ma ju\u017c powrotu dla tych, kt\u00f3rzy prze\u017cyli ob\u00f3z.<\/span><\/p>\n

My nie powr\u00f3cimy<\/em>, pisze Primo Levi po procesie bestializacji<\/em> i odkryciu tego, co cz\u0142owiek by\u0142 zdolny uczyni\u0107 cz\u0142owiekowi<\/em>.<\/span><\/p>\n

Po szesnastu latach milczenia wychodzi \u201eRozejm\u201d (\u201eLa tregua\u201d, 1963 rok). Ta mini odyseja na trasie Auschwitz \u2013Turyn, ukazuje powr\u00f3t pisarza do domu w konkretnym i metaforycznym znaczeniu i spos\u00f3b radzenia sobie z prze\u017cyciami ostatecznymi. Tym razem dom, rodzina, soczysta piemoncka ojczyzna i zmys\u0142owa przyroda staj\u0105 si\u0119 odpowiedzi\u0105 na z\u0142o Zag\u0142ady. Jednak jest to chwilowy sen ukojenia, bo Nic nie by\u0142o prawd\u0105 poza Lagrem<\/em>.<\/span><\/p>\n

Po napisaniu ksi\u0105\u017cek \u2014 \u015bwiadectw i wcze\u015bniejszych zapewnieniach o \u201eod\u0142o\u017ceniu pi\u00f3ra\u201d, po\u015bwi\u0119ceniu si\u0119 pracy zawodowej chemika, Primo Levi nie jest w stanie ca\u0142kowicie zrezygnowa\u0107 z pisania. Wydaje tomiki poezji i zbiory opowiada\u0144. Pod koniec \u017cycia powie o sobie: b\u0119d\u0105c chemikiem dla oka \u015bwiata, a czuj\u0105c krew pisarza p\u0142yn\u0105c\u0105 w mych \u017cy\u0142ach, mia\u0142em wra\u017cenie, ze mam w ciele dwie dusze, o jedn\u0105 za du\u017co<\/em>.<\/span><\/p>\n

Te szarpni\u0119cia, kt\u00f3re targa\u0142y jego drug\u0105 dusz\u0105 pisarza, spowodowa\u0142y powstanie fenomenalnych zbior\u00f3w wierszy. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 prozatorska ze swoj\u0105 dramatyczn\u0105 parabol\u0105 egzystencjaln\u0105 (do\u015bwiadczenia wojenne i cierpienia oboz\u00f3w zag\u0142ady) nie wystarczy\u0142a pisarzowi do ca\u0142kowitego wyra\u017cenia siebie. Sam Primo t\u0142umaczy to, tym razem jako poeta, tak:<\/span><\/p>\n

Jestem cz\u0142owiekiem. R\u00f3wnie\u017c ja w nieregularnych odst\u0119pach, o niepewnej porze, ulega\u0142em impulsowi: podobno zapisany jest w naszym dziedzictwie genetycznym. Poezja wyda\u0142a mi si\u0119 odpowiedniejsza od prozy do przekazania jakiej\u015b my\u015bli czy obrazu. Nie umiem powiedzie\u0107 dlaczego<\/em> oraz:<\/span><\/p>\n

Moim naturalnym stanem jest nie pisa\u0107 poezji; a jednak od czasu do czasu nachodzi mnie ta dziwna infekcja niczym zaka\u017ana, podniecaj\u0105ca choroba<\/em>.<\/span><\/p>\n

Nie wiadomo, czy pisarz pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo, czy jego upadek ze schod\u00f3w, na skutek kt\u00f3rego straci\u0142 \u017cycie, by\u0142 nieszcz\u0119\u015bliwym wypadkiem. Ostatecznie jego losy zamkn\u0119\u0142y si\u0119 11 kwietnia 1987 roku, czterdzie\u015bci lat po powrocie z Auschwitz.<\/span><\/p>\n

Czytelnicy pozostali za\u015b z subtelnymi opisami zawstydzenia doznanego poni\u017ceniem, jakie towarzyszy\u0142y wyzwolonym wi\u0119\u017aniom oboz\u00f3w zag\u0142ady, poczuciem absurdalnej niesprawiedliwo\u015bci, \u017ce wszystko z\u0142e na tym \u015bwiecie jest jak najbardziej mo\u017cliwe, a zniekszta\u0142cony ironicznym \u017cartem \u015bwiat Primo Leviego, dorzuci\u0142 nam proroczo nowego bohatera, kt\u00f3ry zamiast tatua\u017cu z numerem porz\u0105dkowym nosi na sobie wytatuowane slogany reklamowe.<\/span><\/p>\n

Agawa<\/strong><\/em><\/p>\n

Nie jestem po\u017cyteczna ani pi\u0119kna,
\n<\/em>Nie mam barw koj\u0105cych ani zapach\u00f3w,
\n<\/em>Moje korzenie krusz\u0105 cement,
\n<\/em>A moje li\u015bcie, obr\u0119bione kolcami,
\n<\/em>Strzeg\u0105 mnie ostre, jak miecze.
\n<\/em>Jestem niema. M\u00f3wi\u0119 tylko w\u0142asnym j\u0119zykiem ro\u015bliny,
\n<\/em>Trudnym do zrozumienia dla ciebie cz\u0142owieku.
\n<\/em>To j\u0119zyk niemodny,
\n<\/em>Egzotyczny, bo przychodz\u0119 z daleka,
\n<\/em>Z kraju okrutnego
\n<\/em>Pe\u0142nego wiatru, trucizn i wulkan\u00f3w.
\n<\/em>Czeka\u0142am wiele lat, zanim wyda\u0142am
\n<\/em>Ten m\u00f3j kwiat strzelisty i desperacki,
\n<\/em>Brzydki, w\u0142\u00f3knisty, sztywny, ale zwr\u00f3cony ku niebu.
\n<\/em>To jest spos\u00f3b, w jaki og\u0142aszamy, \u017ce
\n<\/em>Jutro umr\u0119. Rozumiesz mnie w ko\u0144cu?<\/em><\/p>\n

10.09.1983 (t\u0142um. Jaros\u0142aw Miko\u0142ajewski, Ocala\u0142y. Wyb\u00f3r wierszy, 2014, Wyd. Austeria)<\/em><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201ePRZYBY\u0141EM Z BARDZO DALEKA, BY PRZYNIE\u015a\u0106 NIEDOBR\u0104 NOWIN\u0118\u201d KAROLINA ZI\u00d3\u0141KOWSKA 11 kwietnia 1987 r. w Turynie zmar\u0142 Primo Levi. O w\u0142oskim pisarzu pisze Karolina Zi\u00f3\u0142kowska z Ksi\u0119garni na T\u0142omackiem. Primo Levi \/ \u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia Scrittore d\u2019occasione czyli pisarz okazyjny. Tak o sobie m\u00f3wi\u0142. Prawdopodobnie, gdyby nie jego deportacja do Auschwitz z grup\u0105 partyzanck\u0105 (by\u0142 aktywnym dzia\u0142aczem antyfaszystowskiego ruchu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69345"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69345"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69345\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69353,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69345\/revisions\/69353"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}