{"id":6958,"date":"2014-10-10T14:44:28","date_gmt":"2014-10-10T12:44:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=6958"},"modified":"2014-10-10T14:44:28","modified_gmt":"2014-10-10T12:44:28","slug":"75-lat-temu-niemcy-utworzyli-w-piotrkowie-trybunalskim-pierwsze-getto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=6958","title":{"rendered":"75 lat temu Niemcy utworzyli w Piotrkowie Trybunalskim pierwsze getto"},"content":{"rendered":"<h4 style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/www.dzieje.pl\/\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/dzieje.png\" alt=\"\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/dzieje.pl\/aktualnosci\/75-lat-temu-niemcy-utworzyli-w-piotrkowie-trybunalskim-pierwsze-getto\" target=\"_blank\">75 lat temu Niemcy utworzyli w Piotrkowie Trybunalskim pierwsze getto<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h4>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<div style=\"width: 230px\" class=\"wp-caption alignright\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"imagecache imagecache-zdjecielista imagecache-default imagecache-zdjecielista_default\" src=\"http:\/\/dzieje.pl\/sites\/default\/files\/imagecache\/zdjecielista\/aktualnosci\/globocnik_0.jpg\" alt=\"Gubernator Hans Frank oraz dow\u00f3dca SS i policji w dystrykcie lubelskim Odilo Globocnik (z prawej). Fot. NAC\" width=\"220\" height=\"145\" \/><p class=\"wp-caption-text\">Gubernator Hans Frank oraz dow\u00f3dca SS i policji w dystrykcie lubelskim Odilo Globocnik (z prawej). Fot. NAC<\/p><\/div>\n<p><span style=\"color: #808080;\"><strong>8 pa\u017adziernika 1939 r. niemieckie w\u0142adze utworzy\u0142y pierwsze getto na okupowanych terenach Polski. Powsta\u0142o ono w Piotrkowie Trybunalskim i stanowi\u0142o zapowied\u017a zaplanowanej przez nazist\u00f3w zag\u0142ady \u017byd\u00f3w.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">&#8220;Dzielnica \u017cydowska&#8221; w Piotrkowie Trybunalskim powsta\u0142a 8 pa\u017adziernika 1939 r. na mocy zarz\u0105dzenia niemieckiego nadburmistrza Hansa Drexlera. Obejmowa\u0142a 28 ulic we wschodniej cz\u0119\u015bci miasta, na kt\u00f3rych sta\u0142y 182 domy i kamienice. Pocz\u0105tkowo przesiedlono do niej \u017cydowskich mieszka\u0144c\u00f3w Piotrkowa, stanowi\u0105cych oko\u0142o 20 proc. ludno\u015bci miasta, a tak\u017ce \u017byd\u00f3w z okolicznych miejscowo\u015bci.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wraz z kolejnymi transportami z Wielkopolski, Cz\u0119stochowy i Bydgoszczy liczba mieszka\u0144c\u00f3w piotrkowskiego getta ros\u0142a. W 1942 r. znajdowa\u0142o si\u0119 tam ju\u017c ponad 20 tys. \u017byd\u00f3w, cz\u0119\u015b\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142 m\u00f3wi nawet o 29 tys.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pierwsze getto na terenie okupowanej Europy by\u0142o tzw. gettem otwartym. Pocz\u0105tkowo \u017bydzi nie byli odseparowani od innych mieszka\u0144c\u00f3w Piotrkowa; wok\u00f3\u0142 getta nie wzniesiono muru, p\u0142otu czy innego rodzaju ogrodzenia. Jego granice wyznacza\u0142y niebieskawo-szare s\u0142upy i tablice z namalowan\u0105 czarn\u0105 farb\u0105 trupi\u0105 czaszk\u0105 i napisem &#8220;Ghetto&#8221;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W grudniu 1941 r. getto piotrkowskie zosta\u0142o zamkni\u0119te, co by\u0142o wst\u0119pem do rozpocz\u0119cia jego planowanej likwidacji.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Los piotrkowskiego getta by\u0142 typowy dla losu innych dzielnic \u017cydowskich na terenach okupowanych. Administrowanie sprawami dzielnicy Niemcy przerzucili na powo\u0142an\u0105 przez siebie Rad\u0119 \u017bydowsk\u0105 \u2013 Judenrat (przewodnicz\u0105cym Rady \u017bydowskiej w Piotrkowie zosta\u0142 Zelman Tenenberg) i policj\u0119 porz\u0105dkow\u0105. Koszty utrzymania dzielnicy ponosi\u0142a zamieszkuj\u0105c\u0105 j\u0105 ludno\u015b\u0107, na kt\u00f3r\u0105 nak\u0142adano kolejne kontrybucje i kierowano j\u0105 do prac przymusowych w obozach pracy lub przej\u0119tych przez Niemc\u00f3w zak\u0142adach produkcyjnych.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wysi\u0142ki Rady, aby zapewni\u0107 w miar\u0119 normalne funkcjonowanie st\u0142oczonej w getcie spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej nie mog\u0142y przynie\u015b\u0107 efekt\u00f3w \u2013 mieszka\u0144c\u00f3w dziesi\u0105tkowa\u0142y g\u0142\u00f3d, choroby i praca ponad si\u0142y. W\u0142adze niemieckie wci\u0105\u017c zmniejsza\u0142y racje \u017cywno\u015bciowe przys\u0142uguj\u0105ce \u017bydom, uniemo\u017cliwiaj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie zaopatrzenie getta przez ludno\u015b\u0107 polsk\u0105. W zat\u0142oczonych ponad wszelkie normy mieszkaniach szerzy\u0142y si\u0119 tyfus i gru\u017alica, a \u015bmiertelno\u015b\u0107 by\u0142a zastraszaj\u0105co wysoka.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Szacuje si\u0119, \u017ce na 750 tys. ofiar, kt\u00f3re zgin\u0119\u0142y w gettach na ziemiach polskich, ok. p\u00f3\u0142 miliona zmar\u0142o z powodu g\u0142odu lub chor\u00f3b. Poszczeg\u00f3lne wydzia\u0142y Rad \u017bydowskich podejmowa\u0142y rozpaczliwe pr\u00f3by stworzenia cho\u0107by pozor\u00f3w normalnego \u017cycia \u2013 w gettach organizowano szpitale, szko\u0142y, domy dziecka oraz pomoc dla najbiedniejszych. W niekt\u00f3rych z nich przez pewien czas funkcjonowa\u0142y tak\u017ce instytucje kulturalne, a nawet kawiarnie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Piotrkowskie getto przetrwa\u0142o trzy lata \u2013 13 pa\u017adziernika 1942 r. niemieckie w\u0142adze rozpocz\u0119\u0142y jego likwidacj\u0119. \u017byd\u00f3w wyp\u0119dzono z dom\u00f3w i zgromadzono na placu pokoszarowym, gdzie przeprowadzono selekcj\u0119. Ponad 20 tys. mieszka\u0144c\u00f3w getta wywieziono do oboz\u00f3w zag\u0142ady. Ok. tysi\u0105ca zamordowano w czasie samej akcji likwidacyjnej. Przy deportacjach Niemcom pomagali uzbrojeni Ukrai\u0144cy i \u0141otysze; w akcji brali udzia\u0142 tak\u017ce funkcjonariusze \u017cydowskiej policji.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #000080;\">Czytaj dalej tu: <span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/dzieje.pl\/aktualnosci\/75-lat-temu-niemcy-utworzyli-w-piotrkowie-trybunalskim-pierwsze-getto\" target=\"_blank\">75 lat temu Niemcy&#8230;<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\"  content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\">\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"> twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: <strong><span style=\"text-decoration: underline;\"><span style=\"color: #808080; text-decoration: underline;\"><a href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\">webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr style=\"width: 710px;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>75 lat temu Niemcy utworzyli w Piotrkowie Trybunalskim pierwsze getto 8 pa\u017adziernika 1939 r. niemieckie w\u0142adze utworzy\u0142y pierwsze getto na okupowanych terenach Polski. Powsta\u0142o ono w Piotrkowie Trybunalskim i stanowi\u0142o zapowied\u017a zaplanowanej przez nazist\u00f3w zag\u0142ady \u017byd\u00f3w. &#8220;Dzielnica \u017cydowska&#8221; w Piotrkowie Trybunalskim powsta\u0142a 8 pa\u017adziernika 1939 r. na mocy zarz\u0105dzenia niemieckiego nadburmistrza Hansa Drexlera. Obejmowa\u0142a 28 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6958"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6958"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6958\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6971,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6958\/revisions\/6971"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}