{"id":69888,"date":"2019-05-04T17:09:51","date_gmt":"2019-05-04T15:09:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=69888"},"modified":"2019-05-03T08:01:14","modified_gmt":"2019-05-03T06:01:14","slug":"09-09-30","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=69888","title":{"rendered":"Polska i \u017cydowska policja, Stolpersteiny w Polsce i niszczenie cmentarzy"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Polska i \u017cydowska policja, Stolpersteiny w Polsce i niszczenie cmentarzy<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

REDAKCJA<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Fragment ok\u0142adki. Autorka: Edyta Marciniak<\/em><\/span><\/p>\n

TRZECI NUMER \u201eCHIDUSZU\u201d OPOWIADA O POLSKIEJ I \u017bYDOWSKIEJ POLICJI W CZASIE WOJNY, PERYPETIACH OS\u00d3B, KT\u00d3RE CHC\u0104 WMUROWA\u0106 STOLPERSTEINY <\/i>W R\u00d3\u017bNYCH POLSKICH MIASTACH,<\/i> ORAZ O HISTORII NISZCZENIA CMENTARZY \u017bYDOWSKICH W POLSCE. W NUMERZE PUBLIKUJEMY TE\u017b DRUG\u0104 CZ\u0118\u015a\u0106 POWIE\u015aCI W ODCINKACH W EDENII, MIE\u015aCIE PRZYSZ\u0141O\u015aCI<\/i> ORAZ DWA QUEEROWE KOMENTARZE \u2013 JEDEN NA ZBLI\u017bAJ\u0104CE SI\u0118 PESACH, DRUGI ZA\u015a DO PARSZY ACHAREJ MOT,<\/i> W KT\u00d3RYM RABIN ELLIOT DORFF ZABIERA NAS W FASCYNUJ\u0104C\u0104 PODR\u00d3\u017b PO PRAWIE \u017bYDOWSKIM W KONTEK\u015aCIE ZAKAZU HOMOSEKSUALNEGO SEKSU.<\/span><\/p>\n

\n

Niemieckie kamienie i polska kultura pami\u0119ci<\/b><\/p>\n

Zaplanowan\u0105 na 20 lutego uroczysto\u015b\u0107 wmurowania <\/i>Stolperstein\u00f3w we Wroc\u0142awiu Danielle Coorsh i Anja-Susann Schr\u00f6der utrzymuj\u0105 w tajemnicy, zapraszaj\u0105c na ni\u0105 tylko w\u0105skie grono znajomych. Maj\u0105 wszelkie wymagane pozwolenia \u2013 owoc trzech lat stara\u0144, kt\u00f3re uda\u0142o si\u0119 doprowadzi\u0107 do fina\u0142u tylko dzi\u0119ki wynaj\u0119ciu miejscowego architekta. Boj\u0105 si\u0119 jednak, \u017ce znajdzie si\u0119 kto\u015b, komu nie spodobaj\u0105 si\u0119 kamienie upami\u0119tniaj\u0105ce ich przodk\u00f3w. Maj\u0105 ku temu powody, bo podobna uroczysto\u015b\u0107 nie odby\u0142a si\u0119 w zesz\u0142ym roku w Krakowie, gdzie Urz\u0105d Miasta stoi na stanowisku, \u017ce <\/i>Stolpersteiny \u201enie wpisuj\u0105 si\u0119 w przyj\u0119t\u0105 w Polsce kultur\u0119 pami\u0119ci\u201d. Jest to opinia powt\u00f3rzona za ekspertami z IPN-u, kt\u00f3rzy \u2013 nie wiadomo, na jakiej podstawie \u2013 zostali zaanga\u017cowani w spraw\u0119. Walka z biurokracj\u0105 zajmuje cz\u0119sto kilka lat, a i tak nigdy nie wiadomo, czy urz\u0119dnicy nie dopatrz\u0105 si\u0119 w kamieniach pami\u0119ci czego\u015b, co mia\u0142oby rzekomo zagra\u017ca\u0107 godno\u015bci ofiar.<\/i><\/p>\n

Stolpersteine <\/i>to artystyczny projekt Guntera Demniga z Niemiec. Wykonane z mosi\u0105dzu kamienie wielko\u015bci kostki chodnikowej od trzydziestu lat wmurowywane s\u0105 przed domami ofiar re\u017cimu nazistowskiego w ca\u0142ej Europie. Zawieraj\u0105 imi\u0119 i nazwisko, dat\u0119 urodzenia oraz miejsce i dat\u0119 \u015bmierci. W Polsce uzyskanie zgody na ich wmurowanie jest albo bardzo skomplikowane i trwa latami, albo w og\u00f3le nie jest mo\u017cliwe. W reporta\u017cu przedstawiamy perypetie os\u00f3b, kt\u00f3re pr\u00f3bowa\u0142y \u2013 z r\u00f3\u017cnym skutkiem \u2013 upami\u0119tni\u0107 w ten spos\u00f3b swoich bliskich w Polsce.<\/span><\/p>\n

Kto zniszczy\u0142 cmentarze \u017cydowskie w Polsce?<\/b><\/p>\n

W tematyk\u0119 upami\u0119tnie\u0144, poruszan\u0105 w reporta\u017cu o Stolpersteinach<\/i>, wpisuje si\u0119 jeden z najtrudniejszych element\u00f3w dziedzictwa \u017cydowskiego w Polsce, a przy tym tak\u017ce tzw. relacji polsko-\u017cydowskich. W rozmowie z Krzysztofem Bielawskim, badaczem cmentarzy \u017cydowskich, pytamy o to, kto zniszczy\u0142 cmentarze \u017cydowskie na terenie Polski, jak przebiega\u0142 ten proces i kto dzi\u015b powinien opiekowa\u0107 si\u0119 tymi zabytkami. Bielawski m\u00f3wi: \u201eMiejscowa ludno\u015b\u0107 ma ogromny udzia\u0142 w zniszczeniu wi\u0119kszo\u015bci cmentarzy \u017cydowskich w Polsce. Zatem je\u015bli nie kwestia ochrony dziedzictwa, zabytk\u00f3w, to mo\u017ce ta \u015bwiadomo\u015b\u0107 pewnego wsp\u00f3\u0142udzia\u0142u powinna obligowa\u0107 pa\u0144stwo, samorz\u0105dy i lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 do opieki nad cmentarzami\u201d.<\/span><\/p>\n

Kto zosta\u0142 w lesie?<\/b><\/p>\n

Na pi\u0119knie po\u0142o\u017conym le\u015bnym cmentarzu \u017cydowskim w Mi\u0142ocicach chowano g\u0142\u00f3wnie \u017byd\u00f3w z pobliskiego Bierutowa. \u201eCzy znam Mi\u0142ocice?! A jak\u017ce!\u201d \u2013 pisa\u0142 w 1964 roku do rabina Bernharda Brillinga pochodz\u0105cy z Bierutowa \u017cydowski ekspresjonista Ludwig Meidner. \u201eW roku 1928 zrobi\u0142em nawet \u0142adn\u0105 akwafort\u0119 cmentarza. Mam niestety tylko odbitk\u0119. Tam chc\u0119 by\u0107 pochowany\u2026\u201d. Akwafort\u0119 cmentarza publikujemy w tym numerze \u201eChiduszu\u201d, zastanawiaj\u0105c si\u0119, czy rzeczywi\u015bcie Meidner chcia\u0142 by\u0107 pochowany w lesie mi\u0119dzy O\u0142aw\u0105 a Bierutowem na Dolnym \u015al\u0105sku.<\/span><\/p>\n

W internecie mo\u017cna znale\u017a\u0107 opinie, \u017ce mi\u0142ocicki cmentarz zniszczyli Niemcy, jednak znacznej dewastacji dokonano na nim \u2013 jak na wi\u0119kszo\u015bci cmentarzy \u017cydowskich w Polsce \u2013 dopiero po wojnie. W drugiej po\u0142owie lat osiemdziesi\u0105tych przeprowadzono inwentaryzacj\u0119 zrujnowanego zabytku. Por\u00f3wnuj\u0105c jej wyniki ze stanem obecnym okazuje si\u0119, \u017ce w ci\u0105gu ostatnich trzydziestu lat cmentarz nadal by\u0142 znacznie niszczony.<\/span><\/p>\n

Wielu ju\u017c dawno wieszczy\u0142o, \u017ce poch\u0142onie go przyroda i r\u0119ce poszukiwaczy skarb\u00f3w. Tymczasem w ostatnich latach w Mi\u0142ocicach przeprowadzono pierwsze od powojnia prace renowacyjne. Le\u015bnicy zadbali w ko\u0144cu o ziele\u0144 i zbudowali ogrodzenie, a wi\u0119\u017aniowie z Aresztu \u015aledczego we Wroc\u0142awiu \u2013 pod okiem pracownik\u00f3w gminy \u017cydowskiej we Wroc\u0142awiu \u2013 ustawili cz\u0119\u015b\u0107 poprzewracanych macew i zakopali do\u0142y po nieznalezionych skarbach.<\/span><\/p>\n

Polska i \u017cydowska policja<\/b><\/p>\n

Kiedy w publicznych (i tych  mocno dotowanych przez publiczne sp\u00f3\u0142ki) mediach coraz mocniej pr\u00f3buje si\u0119 ukonstytuowa\u0107 twierdzenia o \u017cydowskiej policji jako jednostce kolaboracyjnej, jednocze\u015bnie stawiaj\u0105c polsk\u0105 granatow\u0105 policj\u0119 na coraz wy\u017cszym piedestale, w \u201eChiduszu\u201d przedstawiamy naukowe spojrzenie na te dwie formacje.<\/span><\/p>\n

Dr Sylwia Szyma\u0144ska-Smolkin z Uniwersytetu w Uppsali opowiada o uformowaniu granatowej policji, stosunkach z w\u0142adzami niemieckimi i \u017bydowsk\u0105 S\u0142u\u017cb\u0105 Porz\u0105dkow\u0105 w gettach, powojennych procesach rehabilitacyjnych policjant\u00f3w, a tak\u017ce niejednoznacznych postawach niewielkiej grupy funkcjonariuszy, kt\u00f3rzy zostali uznani za Sprawiedliwych:<\/span><\/p>\n

Spektrum mo\u017cliwych zachowa\u0144 podczas okupacji by\u0142o bardzo szerokie i wymyka si\u0119 ono jednoznacznym ocenom. Nic nie jest czarno-bia\u0142e, szara strefa jest ogromna. Nie chodzi tylko o policjant\u00f3w, ale o ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo polskie. (\u2026) Ostatnio coraz cz\u0119\u015bciej lansuje si\u0119 opini\u0119, \u017ce Polacy sympatyzowali ze swymi \u017cydowskimi s\u0105siadami i im pomagali. Natomiast je\u015bli si\u0119 przyjrze\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142om, kt\u00f3re s\u0105 obecnie dost\u0119pne, to t\u0119 opini\u0119 mo\u017cemy wyrzuci\u0107 do kosza.<\/i><\/span><\/p>\n

Dr Katarzyna Person z \u017bydowskiego Instytutu Historycznego, autorka wydanej niedawno ksi\u0105\u017cki Policjanci. Wizerunek \u017cydowskiej S\u0142u\u017cby Porz\u0105dkowej w getcie warszawskim<\/i>, m\u00f3wi z kolei o tragicznych wyborach \u017cydowskich policjant\u00f3w, nazywaj\u0105c przedstawianie ich jako \u201esprawc\u00f3w\u201d Zag\u0142ady skrajnym nadu\u017cyciem:<\/span><\/p>\n

W getcie ka\u017cda praca by\u0142a po\u017c\u0105dana. Na dodatek pocz\u0105tkowo zatrudnienie w \u017bydowskiej S\u0142u\u017cbie Porz\u0105dkowej wydawa\u0142o si\u0119 zach\u0119caj\u0105ce, gdy\u017c w jej tworzenie zaanga\u017cowani byli ludzie o du\u017cym spo\u0142ecznym autorytecie. Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 diametralnie w trakcie Wielkiej Akcji \u2013 wtedy policjanci zostali postawieni przed niemo\u017cliwym wyborem \u2013 mogli uratowa\u0107 siebie i swoj\u0105 rodzin\u0119 za cen\u0119 \u017cycia kogo\u015b innego.<\/i><\/span><\/p>\n

Powie\u015b\u0107 w odcinkach: <\/b>W Edenii, mie\u015bcie przysz\u0142o\u015bci<\/i><\/b> (cz\u0119\u015b\u0107 II)<\/b><\/p>\n

Fragment powie\u015bci Kalmena Zingmana, kt\u00f3ry publikujemy w bie\u017c\u0105cym numerze:<\/span><\/p>\n

\u2013 I w\u0142a\u015bnie tam jest teraz naj\u0142adniejsza cz\u0119\u015b\u0107 miasta? Niez\u0142e miejsce sobie wybrali\u015bcie, tu\u017c przy grobach \u2013 u\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 ironicznie Kindiszman.<\/i><\/p>\n

\u2013 Spokojnie, przyjacielu, u nas ju\u017c dawno nie ma \u017cadnych grob\u00f3w.<\/i><\/p>\n

\u2013 To gdzie chowacie zmar\u0142ych? Czy mo\u017ce kto\u015b wynalaz\u0142 spos\u00f3b na Anio\u0142a \u015amierci?<\/i><\/p>\n

\u2013 Nie \u015bmiej si\u0119, przyjacielu, nasz Instytut Medyczny ju\u017c od kilku lat wykonuje eksperymenty na kr\u00f3likach i innych zwierz\u0119tach. Dopiero co zmar\u0142ym czy zabitym osobnikom wstrzykuje si\u0119 serum, dzi\u0119ki kt\u00f3remu o\u017cywaj\u0105. A dyrektor Instytutu, profesor Rabinowicz, powiedzia\u0142 w swoim czasopi\u015bmie \u201eZdrowie\u201d, \u017ce by\u0107 mo\u017ce za kilka lat b\u0119dziemy w stanie przeszczepi\u0107 sztuczn\u0105, zupe\u0142nie now\u0105 dusz\u0119 komu\u015b, kto dopiero co zmar\u0142 ze staro\u015bci. I ten kto\u015b b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 \u017cy\u0107 ponownie. Lecz na razie pozostaje to tylko w sferze medycznych eksperyment\u00f3w. Pytasz jednak, gdzie chowamy zmar\u0142ych? Ot\u00f3\u017c gdy dotrzemy ju\u017c do Zielonych Ogrod\u00f3w, ujrzysz pi\u0119kny, czterdziestopi\u0119trowy dom, Krematorium. Tam zmarli s\u0105 paleni, a ich prochy wk\u0142ada si\u0119 do ponumerowanych pude\u0142ek.<\/i><\/p>\n

Queerowy komentarz na Pesach<\/b><\/p>\n

Wspominaj\u0105c podczas Pesach Micraim \u2013 t\u0142umaczy rabinka Ayelet Cohen \u2013 nie mo\u017cemy my\u015ble\u0107 tylko o biblijnym Egipcie. S\u0142owo to, oznaczaj\u0105ce z hebrajskiego ciasne miejsce, mo\u017ce by\u0107 metafor\u0105 wielu ograniczaj\u0105cych nas spo\u0142ecznych kategorii: \u201ePrzez lata zbyt cz\u0119sto do\u015bwiadczali\u015bmy Micraimu \u2013 ciasnej przestrzeni, w kt\u00f3rej (fizycznie czy metaforycznie) byli\u015bmy zamykani i uciszani tylko ze wzgl\u0119du na nasze pochodzenie. Homoseksualni cz\u0142onkowie naszej spo\u0142eczno\u015bci s\u0105 szczeg\u00f3lnie dobrze przygotowani do identyfikowania si\u0119 z Izraelitami opuszczaj\u0105cymi Egipt, bo ka\u017cdy, kto w swoim \u017cyciu \u00abwyszed\u0142 z szafy\u00bb, uciek\u0142 z niewoli. (\u2026) A co, je\u015bli \u2013 dr\u0105\u017cy jeszcze g\u0142\u0119biej Cohen \u2013 Micraim to nie miejsce ani nawet zbi\u00f3r spo\u0142ecznych norm i oczekiwa\u0144 czy religijnych zakaz\u00f3w i prawnych ogranicze\u0144? Co, je\u015bli biblijny Egipt by\u0142by naszym w\u0142asnym cia\u0142em?\u201d.<\/span><\/p>\n

Queerowy komentarz do parszy <\/b>Acharej mot<\/i><\/b><\/p>\n

Rabin Elliot N. Dorff, autor komentarza do parszy Acharej mot<\/i>, musi zmierzy\u0107 si\u0119 z jednym z najbardziej nies\u0142awnych wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wers\u00f3w z Tory: \u201eZ m\u0119\u017cczyzn\u0105 nie obcuj jako z niewiast\u0105: ohyd\u0105 to jest!\u201d. Jak wers Wa-jikra 18:22 by\u0142 interpretowany przez M\u0119drc\u00f3w, a jak mo\u017cemy odczytywa\u0107 go dzisiaj? Co rabini s\u0105dzili o dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyznach \u015bpi\u0105cych w jednym \u0142\u00f3\u017cku w gospodzie? Jak obalono mit m\u00f3wi\u0105cy o tym, \u017ce ortodoksyjni homoseksualni \u017bydzi nie istniej\u0105? Dorff zastanawia si\u0119 nad granicami halachy, pr\u00f3buj\u0105c znale\u017a\u0107 z\u0142oty \u015brodek mi\u0119dzy tym, co nakazuje Tora, a trosk\u0105 o wykluczan\u0105 przez lata cz\u0119\u015b\u0107 \u017cydowskiej spo\u0142eczno\u015bci.<\/span><\/p>\n

PRENUMERATA<\/strong><\/span>
\n<\/a>O matkach w czasie Zag\u0142ady<\/b><\/p>\n

Do\u015bwiadczenie Zag\u0142ady rodzi\u0142o w \u017cydowskich matkach nadludzk\u0105 wol\u0119 przetrwania \u2013 po to, by ocali\u0107 w\u0142asne dzieci. Niekiedy jednak wojna zmusza\u0142a je do oddania w\u0142asnej c\u00f3rki czy syna nowej, cz\u0119sto zupe\u0142nie nieznanej kobiecie. O losach tych niezwyk\u0142ych matek Patrycja Do\u0142owy rozmawia\u0142a przez lata z dzie\u0107mi Holokaustu. Zapisem tych spotka\u0144 jest ksi\u0105\u017cka Wr\u00f3c\u0119, gdy b\u0119dziesz spa\u0142a<\/i>, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 niedawno nak\u0142adem Wydawnictwa Czarne. W \u201eChiduszu\u201d opowiadamy kilka fascynuj\u0105cych historii, kt\u00f3re zapisa\u0142a Do\u0142owy. Ksi\u0105\u017ck\u0119 w nast\u0119pnych dniach b\u0119dzie mo\u017cna wygra\u0107 w mailowych konkursie dla prenumerator\u00f3w b\u0105d\u017a na naszym profilu na Facebooku.
\n<\/span><\/p>\n

\n

Zapraszamy do lektury<\/span><\/b><\/a><\/em><\/p>\n

\u201eChidusz\u201d dost\u0119pny jest w Empikach, ksi\u0119garniach \u017cydowskich we Wroc\u0142awiu (synagoga), Warszawie (<\/a>POLIN<\/a> i \u017bIH<\/a>) i Krakowie (Jarden<\/a> i Austeria<\/a>) oraz na publio.pl<\/a>. Zapraszamy do prenumeraty<\/a>.<\/span><\/em><\/p>\n

\n

Pom\u00f3\u017c!<\/strong><\/p>\n

<\/strong>Dalsze istnienie \u201eChiduszu\u201d zale\u017cy tak\u017ce od Ciebie! Fundacja \u017bydowska \u201eChidusz\u201d, wydawca magazynu, swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 prowadzi tylko dzi\u0119ki dotacjom i darowiznom os\u00f3b prywatnych. Je\u015bli doceniasz poziom publikowanych w \u201eChiduszu\u201d tekst\u00f3w, prosimy o darowizn\u0119, kt\u00f3ra umo\u017cliwi nam kontynuowanie dzia\u0142alno\u015bci. Mo\u017cna j\u0105 przekaza\u0107 przez PayPala b\u0105d\u017a przelewem na nasze konto.Kliknij tutaj, aby przej\u015b\u0107 do informacji o numerach kont<\/a>. <\/span>Dzi\u0119kujemy za pomoc!
\n<\/strong><\/form>\n
\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Polska i \u017cydowska policja, Stolpersteiny w Polsce i niszczenie cmentarzy REDAKCJA Fragment ok\u0142adki. Autorka: Edyta Marciniak TRZECI NUMER \u201eCHIDUSZU\u201d OPOWIADA O POLSKIEJ I \u017bYDOWSKIEJ POLICJI W CZASIE WOJNY, PERYPETIACH OS\u00d3B, KT\u00d3RE CHC\u0104 WMUROWA\u0106 STOLPERSTEINY W R\u00d3\u017bNYCH POLSKICH MIASTACH, ORAZ O HISTORII NISZCZENIA CMENTARZY \u017bYDOWSKICH W POLSCE. W NUMERZE PUBLIKUJEMY TE\u017b DRUG\u0104 CZ\u0118\u015a\u0106 POWIE\u015aCI W ODCINKACH W EDENII, MIE\u015aCIE PRZYSZ\u0141O\u015aCI ORAZ […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69888"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69888"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69888\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69960,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69888\/revisions\/69960"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69888"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69888"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69888"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}