{"id":70247,"date":"2019-05-10T17:09:15","date_gmt":"2019-05-10T15:09:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=70247"},"modified":"2019-05-10T15:22:12","modified_gmt":"2019-05-10T13:22:12","slug":"21-09-39","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=70247","title":{"rendered":"Ile razy Niemcy musieli si\u0119 podda\u0107, \u017ceby zako\u0144czy\u0107 wojn\u0119?"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Kapitulacja Trzeciej Rzeszy. Ile razy Niemcy musieli si\u0119 podda\u0107, \u017ceby zako\u0144czy\u0107 wojn\u0119?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Piotr Nehring<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Kapitulacja w Reims. Od lewej: genera\u0142owie Eberhard Kinzel i Alfred Jodl oraz admira\u0142 Hans Georg von Friedeburg. Kinzel i Friedeburg pope\u0142nili samob\u00f3jstwo 23 maja 1945 r. Jodl, podobnie jak Wilhelm Keitel (w k\u00f3\u0142ku), stan\u0105\u0142 przed trybuna\u0142em w Norymberdze, zosta\u0142 skazany na \u015bmier\u0107 za… (Fot. DIOMEDIA)<\/em><\/span><\/p>\n

Tu\u017c przed trzeci\u0105 w nocy 7 maja 1945 r. w kwaterze g\u0142\u00f3wnej genera\u0142a Dwighta Eisenhowera w Reims radziecki genera\u0142 z\u0142o\u017cy\u0142 podpis pod aktem kapitulacji Niemiec. Wiadomo\u015b\u0107 o tym musia\u0142a mocno zirytowa\u0107 J\u00f3zefa Stalina, kt\u00f3ry za\u017c\u0105da\u0142 powt\u00f3rzenia uroczysto\u015bci w Berlinie.<\/strong><\/p>\n

Rankiem 8 maja 1945 r. na berli\u0144skim lotnisku Tempelhof nie by\u0142o ju\u017c wida\u0107 wrak\u00f3w niemieckich samolot\u00f3w, lecz \u017co\u0142nierzy radzieckiej kompanii honorowej \u0107wicz\u0105cych musztr\u0119 paradn\u0105. Pierwszy wyl\u0105dowa\u0142 samolot Andrieja Wyszynskiego, straszliwego oskar\u017cyciela w moskiewskich procesach pokazowych z lat 30., a teraz wiceministra spraw zagranicznych. P\u00f3\u0142torej godziny p\u00f3\u017aniej usiad\u0142a dakota z brytyjskim marsza\u0142kiem lotnictwa Arthurem Tedderem i ameryka\u0144skim genera\u0142em Carlem Spaatzem, kt\u00f3rych genera\u0142 Wasilij Soko\u0142owski, zast\u0119pca dow\u00f3dcy 1. Frontu Bia\u0142oruskiego, czyli marsza\u0142ka Gieorgija \u017bukowa, poprowadzi\u0142 w kierunku kompanii honorowej.<\/span><\/p>\n

Trzeci samolot przywi\u00f3z\u0142 Niemc\u00f3w \u2013 feldmarsza\u0142ka Wilhelma Keitla, szefa Oberkommando der Wehrmacht, czyli Naczelnego Dow\u00f3dztwa Wehrmachtu, admira\u0142a Hansa Georga von Friedeburga, od kilku dni dow\u00f3dc\u0119 Kriegsmarine, oraz reprezentuj\u0105cego Luftwaffe genera\u0142a Hansa J\u00fcrgena Stumpffa. Do Niemc\u00f3w podszed\u0142 Iwan Sierow, jeden z zast\u0119pc\u00f3w szefa NKWD \u0141awrientija Berii, i omijaj\u0105c szerokim \u0142ukiem kompani\u0119 honorow\u0105, zaprowadzi\u0142 ich do czekaj\u0105cych samochod\u00f3w. Keitel wyst\u0105pi\u0142 w mundurze galowym, z bu\u0142aw\u0105 marsza\u0142kowsk\u0105 w d\u0142oni.<\/span><\/p>\n

Przed p\u00f3\u0142noc\u0105 oficerowie reprezentuj\u0105cy armie sojusznicze, korespondenci wojenni, fotografowie i kamerzy\u015bci zacz\u0119li zajmowa\u0107 miejsca w dawnej kantynie wojskowej szko\u0142y in\u017cynierskiej w berli\u0144skiej dzielnicy Karlshorst. W ko\u0144cu pojawi\u0142 si\u0119 \u017bukow, po jego prawej stronie usiad\u0142 Tedder, a po lewej \u2013 Spaatz oraz francuski genera\u0142 Jean de Lattre de Tassigny.<\/span><\/p>\n

\n

Wprowadzono Niemc\u00f3w. Keitel, nazywany przez wielu koleg\u00f3w \u201elokajem Hitlera\u201d, sprawia\u0142 dziwne wra\u017cenie \u2013 sztywny, w r\u0119kawiczkach, z bu\u0142aw\u0105, kt\u00f3r\u0105 wykona\u0142 salut w kierunku zwyci\u0119zc\u00f3w, co jaki\u015b czas spogl\u0105da\u0142 pogardliwie w stron\u0119 \u017bukowa.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Kiedy sprzymierzeni z\u0142o\u017cyli podpisy pod dokumentami, podni\u00f3s\u0142 si\u0119 radziecki marsza\u0142ek i wezwa\u0142 Niemc\u00f3w do podpisania aktu kapitulacji. Zanim t\u0142umacz prze\u0142o\u017cy\u0142 jego s\u0142owa, Keitel da\u0142 zna\u0107, \u017ce zrozumia\u0142 i czeka na podanie dokument\u00f3w. Wtedy \u017bukow wskaza\u0142 na koniec sto\u0142u. \u201eLokaj\u201d wsta\u0142, podszed\u0142 do wskazanego miejsca, zdj\u0105\u0142 r\u0119kawiczk\u0119, wzi\u0105\u0142 pi\u00f3ro, podpisa\u0142 i z powrotem naci\u0105gn\u0105\u0142 r\u0119kawiczk\u0119. Kiedy podpisali si\u0119 Friedeburg i Stumpff, \u017bukow zakomenderowa\u0142: niemiecka delegacja mo\u017ce opu\u015bci\u0107 sal\u0119. Niemcy wstali, Keitel raz jeszcze wykona\u0142 salut bu\u0142aw\u0105 i wyszli. Zar\u00f3wno w Moskwie, jak i w Berlinie min\u0119\u0142a ju\u017c p\u00f3\u0142noc. By\u0142 9 maja 1945 r.<\/span><\/p>\n

Po ich wyj\u015bciu w sali zapanowa\u0142 zgie\u0142k. Wszyscy nawzajem sk\u0142adali sobie gratulacje, \u015bciskali r\u0119ce. Wielu mia\u0142o \u0142zy rado\u015bci w oczach \u2013 wspomina\u0142 \u017bukow. \u2013 Otoczyli mnie wsp\u00f3\u0142towarzysze walk. Potem odby\u0142o si\u0119 trwaj\u0105ce do rana przyj\u0119cie, na kt\u00f3rym radzieccy genera\u0142owie ta\u0144czyli bezkonkurencyjnie. Ja te\u017c nie wytrzyma\u0142em i przypomniawszy sobie m\u0142ode lata, odta\u0144czy\u0142em baryni\u0119<\/i>\u00a0[rosyjski taniec ludowy].<\/strong><\/span><\/p>\n

Na Berlin!<\/strong><\/p>\n

W ostatnich dniach wojny Anglosasi natrafiali na sporadyczny op\u00f3r. Zupe\u0142nie inaczej wygl\u0105da\u0142a sytuacja na froncie wschodnim, gdzie Niemcy walczyli jak szaleni, bo wprawdzie dawno ju\u017c stracili nadziej\u0119 na zwyci\u0119stwo czy cho\u0107by, jak wiele miesi\u0119cy wcze\u015bniej m\u00f3wi\u0142 feldmarsza\u0142ek Erich von Manstein, na \u201euzyskanie remisu\u201d w tej wojnie, to jednak straszliwie obawiali si\u0119 dostania si\u0119 w r\u0119ce Sowiet\u00f3w i ich zemsty.\u00a0Nie walczyli\u015bmy ju\u017c za Hitlera ani za Trzeci\u0105 Rzesz\u0119, ani nawet za nasze narzeczone, matki i rodziny uwi\u0119zione w zrujnowanych przez bomby miastach. Walczyli\u015bmy po prostu ze strachu<\/i>\u00a0\u2013 zanotowa\u0142 Guy Sajer z elitarnej dywizji Wehrmachtu \u201eGrossdeutschland\u201d.<\/span><\/p>\n

\n

31 marca 1945 r. Stalin otrzyma\u0142 list od genera\u0142a Dwighta Eisenhowera, g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego si\u0142ami alianckimi w Europie, z informacj\u0105, \u017ce g\u0142\u00f3wne zadanie jego \u017co\u0142nierzy polega teraz na opanowaniu Zag\u0142\u0119bia Ruhry. Nast\u0119pnie rusz\u0105 oni na po\u0142udniowy wsch\u00f3d \u2013 na Erfurt, Drezno oraz Lipsk, \u017ceby w tamtym rejonie spotka\u0107 si\u0119 z Armi\u0105 Czerwon\u0105. Na koniec pyta\u0142 o plany radzieckie. Stalin musia\u0142 odetchn\u0105\u0107 z ulg\u0105, bo w li\u015bcie nie by\u0142o mowy o Berlinie, a nast\u0119pnie wezwa\u0142 \u017bukowa, szefa sztabu gen. Aleksieja Antonowa oraz gen. Siergieja Sztemienk\u0119 i zapewne om\u00f3wi\u0142 z nimi list. Nast\u0119pnego dnia podyktowa\u0142 odpowied\u017a, w kt\u00f3rej zgadza\u0142 si\u0119, \u017ce wojska radzieckie i ameryka\u0144skie powinny si\u0119 spotka\u0107 w rejonie wskazanym przez Eisenhowera, i zapowiada\u0142, \u017ce p\u00f3jdzie tam g\u0142\u00f3wne uderzenie Sowiet\u00f3w. Natomiast Berlin, pisa\u0142 Stalin,\u00a0straci\u0142 swoje strategiczne znaczenie, wi\u0119c Stawka<\/i>\u00a0[kwatera g\u0142\u00f3wna naczelnego dow\u00f3dztwa] zastanawia si\u0119 nawet, czy nie skierowa\u0107 tam tylko drugorz\u0119dnych si\u0142<\/i>. Tego samego dnia Stalin wezwa\u0142 jednak trzech wymienionych ju\u017c dow\u00f3dc\u00f3w oraz marsza\u0142ka Iwana Koniewa i rozkaza\u0142 im, \u017ce Armia Czerwona ma jak najszybciej zdoby\u0107 Berlin.<\/span><\/p>\n

\n

Chodzi\u0142o nie tylko o triumf w \u201ele\u017cu faszystowskiej bestii\u201d, ale tak\u017ce o przej\u0119cie o\u015brodka w Dahlem na przedmie\u015bciach Berlina, jednego z miejsc, gdzie Niemcy pracowali nad broni\u0105 nuklearn\u0105.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Stolic\u0119 Trzeciej Rzeszy mia\u0142 zdobywa\u0107 1. Front Bia\u0142oruski \u017bukowa posuwaj\u0105cy si\u0119 w jej kierunku z rejonu Kostrzyna nad Odr\u0105 oraz rozlokowany oko\u0142o 80 km na po\u0142udnie od tych si\u0142 1. Front Ukrai\u0144ski Koniewa. Pono\u0107 Stalin powiedzia\u0142 oficerom sztabu generalnego: \u201eNiech Berlin zdob\u0119dzie ten, kto pierwszy do niego dotrze\u201d.<\/span><\/p>\n

\u017bukow mia\u0142 atakowa\u0107 frontalnie i \u017ceby doj\u015b\u0107 do miasta, musia\u0142 z\u0142ama\u0107 obron\u0119 na wzg\u00f3rzach Seelow b\u0119d\u0105cych kilkudziesi\u0119ciometrowymi piaszczystymi wzniesieniami o stromych zboczach obsadzonymi przez znaczne si\u0142y obro\u0144c\u00f3w. Koniew z kolei, poruszaj\u0105c si\u0119 na p\u00f3\u0142noc, zamierza\u0142 dotrze\u0107 do po\u0142udniowych i zachodnich rubie\u017cy Berlina.<\/span><\/p>\n

Wy\u015bcig marsza\u0142k\u00f3w<\/strong><\/p>\n

16 kwietnia o pi\u0105tej rano czasu moskiewskiego \u2013 pisze brytyjski historyk Antony Beevor \u2013 artyleria \u017bukowa otworzy\u0142a ogie\u0144 z 8983 dzia\u0142, ci\u0119\u017ckich mo\u017adzierzy i wyrzutni rakietowych typu katiusza. By\u0142a to najbardziej zmasowana kanonada w ca\u0142ej wojnie, a tylko pierwszego dnia wystrzelono 1 236 000 pocisk\u00f3w.<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n

Potem ruszy\u0142y czo\u0142gi i piechota wspierane przez 143 reflektory przeciwlotnicze maj\u0105ce o\u015blepia\u0107 wroga. Jak si\u0119 okaza\u0142o, Sowieci ostrzelali tylko pierwsz\u0105 lini\u0119 obrony obsadzon\u0105 przez s\u0142abe si\u0142y os\u0142onowe, a reflektory na niewiele si\u0119 przyda\u0142y, bo o\u015blepia\u0142y zar\u00f3wno wroga, jak i swoich. Tempo natarcia spad\u0142o, op\u00f3r niemiecki okrzep\u0142, a \u017bukow zacz\u0105\u0142 traci\u0107 nerwy, zw\u0142aszcza kiedy us\u0142ysza\u0142 przez telefon od Stalina, \u017ce nie doceni\u0142 przeciwnika i zamiast zbli\u017ca\u0107 si\u0119 do Berlina, wci\u0105\u017c tkwi na wzg\u00f3rzach Seelow. Oraz \u017ce Koniewowi idzie lepiej.<\/span><\/p>\n

Zdenerwowany marsza\u0142ek zmieni\u0142 plany i wprowadzi\u0142 do walki 1. Armi\u0119 Pancern\u0105 Gwardii, kt\u00f3ra mia\u0142a atakowa\u0107 przed piechot\u0105. Usi\u0142uj\u0105c przecisn\u0105\u0107 si\u0119 przez kolumny pojazd\u00f3w dw\u00f3ch innych armii, gwardyjskie czo\u0142gi spowodowa\u0142y gigantyczne korki, a gdy wreszcie wesz\u0142y do akcji, natkn\u0119\u0142y si\u0119 na zab\u00f3jczy ogie\u0144 dzia\u0142 88 mm.<\/span><\/p>\n

Kiedy \u017bukow zmaga\u0142 si\u0119 z niemieck\u0105 obron\u0105, Amerykanie zacz\u0119li si\u0119 dopytywa\u0107, o co chodzi z t\u0105 ofensyw\u0105 na Berlin. Gen. Antonow odpowiedzia\u0142, \u017ce to tylko \u201erekonesans w centralnym sektorze frontu w celu szczeg\u00f3\u0142owego rozpoznania niemieckiej obrony\u201d. W rekonesansie tym bra\u0142o udzia\u0142 2,5 mln \u017co\u0142nierzy. \u017bukow prze\u0142ama\u0142 pozycje niemieckie dopiero 20 kwietnia, straci\u0142 30 tys. \u017co\u0142nierzy, podczas gdy Niemcy \u2013 12 tys. Nast\u0119pnego dnia pier\u015bcie\u0144 wok\u00f3\u0142 Berlina niemal si\u0119 zamkn\u0105\u0142, a na przedmie\u015bcia miasta wjecha\u0142y jednocze\u015bnie czo\u0142gi 1. Frontu Bia\u0142oruskiego i 1. Frontu Ukrai\u0144skiego.<\/span><\/p>\n

Podczas bitwy o Berlin \u017cadna ze stron nie wykaza\u0142a si\u0119 taktycznym wyrafinowaniem \u2013 pisze brytyjski badacz Max Hastings. \u2013 By\u0142a ona po prostu tysi\u0105cem lokalnych potyczek, podczas kt\u00f3rych atakuj\u0105cy mierzyli swe post\u0119py w metrach. \u017bo\u0142nierze piechoty id\u0105cy w szpicy natarcia byli zawsze zabijani, a czo\u0142gi z pierwszej linii niszczone. Sowieckie dzia\u0142a i samoloty bombardowa\u0142y obro\u0144c\u00f3w miasta. Ca\u0142e ulice zamienia\u0142y si\u0119 w kupy gruz\u00f3w. (…) Kiedy Sowieci zajmowali kolejne rejony miasta i do piwnic dociera\u0142y rosyjskie s\u0142owa, ukryci w nich cywile szeptali do siebie z przera\u017ceniem: \u201eDer Iwan kommt!\u201d [Iwan nadchodzi]. Niemcy masowo uciekali lub poddawali si\u0119 przy ka\u017cdej sposobno\u015bci, wi\u0119c powinno dziwi\u0107, \u017ce obrona miasta trwa\u0142a tak d\u0142ugo. Licz\u0105ce 45 tys. \u017co\u0142nierzy oddzia\u0142y Wehrmachtu i SS wspierane przez 40 tys. cz\u0142onk\u00f3w Volkssturmu [pospolitego ruszenia] i zaledwie 60 czo\u0142g\u00f3w stawia\u0142y przez ca\u0142y tydzie\u0144 op\u00f3r ca\u0142ej pot\u0119dze armii Koniewa i \u017bukowa.<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n

Wiadomo\u015bci z bunkra<\/strong><\/p>\n

30 kwietnia oko\u0142o godz. 18 w swej kwaterze w Pl\u00f6n niedaleko Kilonii pojawi\u0142 si\u0119 wielki admira\u0142 Karl D\u00f6nitz i zaraz potem z berli\u0144skiego bunkra Hitlera otrzyma\u0142 zaszyfrowany radiogram, kt\u00f3ry \u2013 jak napisa\u0142 w swych wspomnieniach \u2013 wprawi\u0142 go w najwy\u017csze zdumienie:<\/span><\/p>\n

Na miejsce dotychczasowego marsza\u0142ka Rzeszy G\u00f6ringa F\u00fchrer ustanawia Pana swoim nast\u0119pc\u0105. Pisemne pe\u0142nomocnictwo w drodze. Prosz\u0119 natychmiast zarz\u0105dzi\u0107 wszelkie \u015brodki, jakie wynikaj\u0105 z obecnej sytuacji.<\/i><\/span><\/p>\n

Podpisany by\u0142 Martin Bormann, wp\u0142ywowy szef kancelarii partii nazistowskiej i osobisty sekretarz Hitlera.<\/span><\/p>\n

W tym momencie dow\u00f3dca Kriegsmarine nie wiedzia\u0142 jeszcze, \u017ce dyktator ju\u017c nie \u017cyje (pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo tego samego dnia oko\u0142o godziny 15.30) ani czemu lub komu zawdzi\u0119cza taki zaszczyt. Dopiero jaki\u015b czas p\u00f3\u017aniej mia\u0142 si\u0119 dowiedzie\u0107 od Alberta Speera, ministra uzbrojenia, \u017ce to on mia\u0142 podsun\u0105\u0107 ten pomys\u0142 Hitlerowi podczas ostatniego widzenia 23 kwietnia 1945 r. Rankiem 1 maja D\u00f6nitz otrzyma\u0142 kolejny radiogram z Berlina:\u00a0Testament w mocy. Przyb\u0119d\u0119 do Pana jak najszybciej. Do tego czasu moim zdaniem wstrzyma\u0107 si\u0119 z og\u0142oszeniem. Bormann<\/i>. W tym momencie wielki admira\u0142 zorientowa\u0142 si\u0119, \u017ce Hitler nie \u017cyje i \u2013 jak wspomina\u0142 \u2013 znaj\u0105c osobowo\u015b\u0107 wodza, wyklucza\u0142 samob\u00f3jstwo. Przypuszcza\u0142, \u017ce szuka\u0142 \u015bmierci w walce w Berlinie i tam j\u0105 znalaz\u0142.<\/span><\/p>\n

1 maja o 15.18 D\u00f6nitz otrzyma\u0142 ostatni radiogram, tym razem podpisany r\u00f3wnie\u017c przez Josepha Goebbelsa. Zawiera\u0142 informacj\u0119 o \u015bmierci Hitlera i \u2013 co wa\u017cniejsze \u2013 \u017ce wielki admira\u0142 nie zostanie nowym f\u00fchrerem, lecz tylko prezydentem Rzeszy, stanowisko kanclerza obejmie znajduj\u0105cy si\u0119 w berli\u0144skim bunkrze Goebbels, a ministra partii Bormann. Kilka godzin p\u00f3\u017aniej, ok. 20.40, Goebbels kaza\u0142 lekarzowi SS u\u015bpi\u0107 sz\u00f3stk\u0119 swoich dzieci, kt\u00f3re nast\u0119pnie prawdopodobnie otru\u0142a jego \u017cona Magda. Jaki\u015b czas p\u00f3\u017aniej ma\u0142\u017conkowie pope\u0142nili samob\u00f3jstwo.<\/span><\/p>\n

Spekulacje dotycz\u0105ce los\u00f3w Bormanna, \u017ce rzekomo zdo\u0142a\u0142 si\u0119 wyrwa\u0107 z Berlina i \u017cy\u0142 w ukryciu, a to w Ameryce Po\u0142udniowej, a to w ZSRR, trwa\u0142y latami. Traudl Junge, jedna z sekretarek Hitlera, w grudniu 1948 r. zezna\u0142a, \u017ce po raz ostatni widzia\u0142a go 1 maja wieczorem w wielkiej piwnicy na w\u0119giel w Kancelarii Rzeszy. \u201eZebrali si\u0119 tam wszyscy pracownicy umys\u0142owi, ludzie i urz\u0119dnicy, jak te\u017c robotnicy, by podj\u0105\u0107 ostatni\u0105 pr\u00f3b\u0119 ucieczki. Widzia\u0142am Bormanna stoj\u0105cego w stalowym he\u0142mie. Grupy zosta\u0142y podzielone na jeszcze mniejsze grupki i opu\u015bci\u0142y Kancelari\u0119 Rzeszy\u201d.<\/span><\/p>\n

W grudniu 1972 r. robotnicy prowadz\u0105cy prace ziemne w berli\u0144skim parku Ulap oko\u0142o kilometra od bunkra Hitlera natrafili na szkielety, kt\u00f3re zosta\u0142y uznane za szcz\u0105tki Bormanna i Ludwiga Stumpfeggera, ostatniego lekarza Hitlera. W jednej z czaszek zachowa\u0142o si\u0119 niemal kompletne uz\u0119bienie wraz z mostkiem i koronami, kt\u00f3re rozpozna\u0142 dentysta pracuj\u0105cy u prof. Blaschkego, stomatologa opiekuj\u0105cego si\u0119 Bormannem. Dzi\u0119ki drobinom szk\u0142a odnalezionym w uz\u0119bieniu obu czaszek eksperci uznali, \u017ce \u015bmier\u0107 nast\u0105pi\u0142a 2 maja 1945 r. mi\u0119dzy 1.30 a 2.30 w wyniku rozgryzienia ampu\u0142ek z trucizn\u0105.<\/span><\/p>\n

Droga do Reims<\/strong><\/p>\n

D\u00f6nitz nie zamierza\u0142 si\u0119 stosowa\u0107 do trzeciego radiogramu stoj\u0105cego zreszt\u0105 w sprzeczno\u015bci z pierwszym i kaza\u0107 aresztowa\u0107 Goebbelsa i Bormanna, gdyby ci zjawili si\u0119 w Pl\u00f6n. Jak pisze we wspomnieniach, zamierza\u0142 si\u0119 podda\u0107 Amerykanom i Brytyjczykom i wycofa\u0107 maksymalnie du\u017co \u017co\u0142nierzy i cywil\u00f3w w kierunku zachodnim na co, jak ocenia\u0142, potrzebowa\u0142 od o\u015bmiu do dziesi\u0119ciu dni.\u00a0Nie wiedzia\u0142em<\/i>\u00a0\u2013 pisze \u2013\u00a0czy wobec \u017c\u0105dania ca\u0142kowitej kapitulacji mog\u0105 si\u0119 w og\u00f3le powie\u015b\u0107 kapitulacje cz\u0119\u015bciowe<\/i>, ale postanowi\u0142 pr\u00f3bowa\u0107 (29 kwietnia genera\u0142 SS Karl Wolf na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 podda\u0142 wojska walcz\u0105ce we W\u0142oszech).<\/span><\/p>\n

Poniewa\u017c 2 maja do Pl\u00f6n zbli\u017cali si\u0119 Brytyjczycy, D\u00f6nitz przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do po\u0142o\u017conej o blisko 100 km na p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d bazy marynarki M\u00fcrwik pod Flensburgiem pod niemiecko-du\u0144sk\u0105 granic\u0105 i tam rozm\u00f3wi\u0142 si\u0119 z admira\u0142em Friedeburgiem. Obarczy\u0142 go zadaniem dotarcia do brytyjskiego marsza\u0142ka Bernarda Montgomery\u2019ego i przedstawienia mu propozycji kapitulacji obszaru Niemiec p\u00f3\u0142nocnych tak jednak, aby nadal mo\u017cliwe by\u0142o wycofywanie si\u0119 wojska i uchod\u017ac\u00f3w na zach\u00f3d. Ju\u017c wcze\u015bniej, 3 maja, usta\u0142y naloty wstrzymane przez Montgomery\u2019ego na wie\u015b\u0107 o misji Friedeburga, kt\u00f3ry w kwaterze polowej brytyjskiego dow\u00f3dcy nieopodal L\u00fcneburga pojawi\u0142 si\u0119 4 maja w towarzystwie genera\u0142a Eberharda Kinzla.<\/span><\/p>\n

\u201eMonty\u201d odes\u0142a\u0142 obu Niemc\u00f3w do Reims, gdzie mie\u015bci\u0142o si\u0119 SHAEF, czyli Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force (Naczelne Dow\u00f3dztwo Alianckich Si\u0142 Ekspedycyjnych), \u017ceby podpisali tam akt bezwarunkowej kapitulacji. Po po\u0142udniu 4 maja Stalin dowiedzia\u0142 si\u0119 o przybyciu Friedeburga i Kinzla do Montgomery\u2019ego i zareagowa\u0142 na to gniewnie. W Reims z obydwoma Niemcami, a potem r\u00f3wnie\u017c genera\u0142em Alfredem Jodlem, kt\u00f3ry do nich do\u0142\u0105czy\u0142, negocjowa\u0142 szef sztabu Eisenhowera genera\u0142 Bedell Smith. \u017beby udobrucha\u0107 Stalina, do rozm\u00f3w zosta\u0142 w\u0142\u0105czony radziecki oficer \u0142\u0105cznikowy przy SHAEF genera\u0142 Iwan Sus\u0142oparow.<\/span><\/p>\n

Amerykanin nie zgodzi\u0142 si\u0119 na \u017cadne oddzielne poddawanie si\u0119 Anglosasom i zagrozi\u0142, \u017ce je\u015bli do p\u00f3\u0142nocy 6 maja kapitulacja wszystkich niemieckich si\u0142 nie zostanie podpisana, to alianci zamkn\u0105 front i wszyscy Niemcy pod broni\u0105 znajd\u0105 si\u0119 na \u0142asce Sowiet\u00f3w. Jodl, Friedeburg i Kinzel argumentowali, \u017ce wskutek za\u0142amania si\u0119 systemu \u0142\u0105czno\u015bci potrzebuj\u0105 dw\u00f3ch dni na rozpowszechnienie rozkazu o z\u0142o\u017ceniu broni. By\u0142a to wym\u00f3wka, dzi\u0119ki kt\u00f3rej zyskiwali dodatkowy czas na przerzucenie na zach\u00f3d kolejnych wojsk, ale Eisenhower si\u0119 zgodzi\u0142 \u2013 7 maja tu\u017c przed trzeci\u0105 w\u00a0nocy<\/a>\u00a0<\/strong><\/span>Jodl podpisa\u0142 akt kapitulacji, a ze strony sprzymierzonych zrobili to Bedell Smith i Sus\u0142oparow. Dzia\u0142ania wojenne mia\u0142y usta\u0107 8 maja o 23.01 czasu \u015brodkowoeuropejskiego<\/span><\/p>\n

Feta na Wschodzie i na Zachodzie<\/strong><\/p>\n

Nast\u0119pnie do Moskwy do genera\u0142a Aleksieja Antonowa posz\u0142a depesza z tekstem aktu kapitulacji, ale odpowied\u017a przysz\u0142a dopiero sze\u015b\u0107 godzin p\u00f3\u017aniej. Informowa\u0142a, \u017ce Sus\u0142oparow nie by\u0142 upowa\u017cniony do z\u0142o\u017cenia podpisu, a ponadto tekst r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od uzgodnionego wcze\u015bniej mi\u0119dzy sojusznikami. W tej sprawie Stalin nie zamierza\u0142 odpu\u015bci\u0107 i za\u017c\u0105da\u0142 powt\u00f3rzenia uroczysto\u015bci w Berlinie, co mocno zirytowa\u0142o premiera Winstona Churchilla, poniewa\u017c Londyn by\u0142 ju\u017c gotowy do hucznego \u015bwi\u0119towania.<\/span><\/p>\n

\n

W Nowym Jorku szale\u0144stwo zacz\u0119\u0142o si\u0119 8 maja i w ko\u0144cu r\u00f3wnie\u017c londy\u0144czycy poszli w \u015blady Amerykan\u00f3w, nie czekaj\u0105c ju\u017c na wiadomo\u015bci z Berlina.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Przed Westminsterem zgromadzi\u0142 si\u0119 ogromny t\u0142um i po trzykrotnym uderzeniu Big Bena przem\u00f3wi\u0142 Churchill. BBC transmitowa\u0142o jego s\u0142owa na ca\u0142y \u015bwiat, a w Londynie t\u0142umy s\u0142ucha\u0142y go dzi\u0119ki rozmieszczonym na ulicach g\u0142o\u015bnikom. Kiedy sko\u0144czy\u0142, pokaza\u0142 si\u0119 na balkonie ministerstwa zdrowia, z\u0142o\u017cy\u0142 palce w kszta\u0142t litery V i powiedzia\u0142: \u201eNiech was B\u00f3g b\u0142ogos\u0142awi! To wasze zwyci\u0119stwo\u201d, na co ludzie odkrzykn\u0119li: \u201eNie! Twoje!\u201d.<\/span><\/p>\n

Odt\u0105d na Zachodzie \u015bwi\u0119tuje si\u0119 zwyci\u0119stwo 8 maja, a Rosjanie i inne narody b. ZSRR czyni\u0105 to 9 maja. Tak jak moskwianie, kt\u00f3rzy wczesnym rankiem 9 maja 1945 r. wylegli na ulice, gdy radzieckie radio poda\u0142o wiadomo\u015b\u0107 o podpisaniu kapitulacji w Berlinie.<\/span><\/p>\n

G\u0142\u00f3wna feta odby\u0142a si\u0119 jednak 24 czerwca. Kilka dni wcze\u015bniej Stalin wezwa\u0142 \u017bukowa i spyta\u0142, czy nie zapomnia\u0142, jak si\u0119 je\u017adzi konno. Marsza\u0142ek odpowiedzia\u0142, \u017ce nie zapomnia\u0142, i wtedy si\u0119 dowiedzia\u0142, \u017ce odbierze defilad\u0119 na placu Czerwonym, kt\u00f3r\u0105 ma dowodzi\u0107 marsza\u0142ek Konstanty Rokossowski. Sprzeciwia\u0142 si\u0119, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce to w\u00f3dz naczelny powinien odebra\u0107 defilad\u0119 zwyci\u0119stwa, ale Stalin uci\u0105\u0142, \u017ce jest ju\u017c na to za stary. Dyktator obserwowa\u0142 widowisko z trybuny na Mauzoleum Lenina, pod kt\u00f3re \u017co\u0142nierze rzucali zdobyczne sztandary.
\n<\/span><\/p>\n

\n

Korzysta\u0142em m.in. z: Antony Beevor, \u201eDruga wojna \u015bwiatowa\u201d, Krak\u00f3w 2013, Ian Buruma, \u201eRok zerowy. Historia roku 1945\u201d, Warszawa 2013, Karl D\u00f6nitz, \u201e10 lat i 20 dni. Wspomnienia 1935-1945\u201d, Gda\u0144sk 1997, Max Hastings, \u201eI rozp\u0119ta\u0142o si\u0119 piek\u0142o. \u015awiat na wojnie 1939-1945\u201d, Krak\u00f3w 2013, Geoffrey Roberts, \u201eGenera\u0142 Stalina. \u017bycie Gieorgija \u017bukowa\u201d, Krak\u00f3w 2014<\/i><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kapitulacja Trzeciej Rzeszy. Ile razy Niemcy musieli si\u0119 podda\u0107, \u017ceby zako\u0144czy\u0107 wojn\u0119? Piotr Nehring Kapitulacja w Reims. Od lewej: genera\u0142owie Eberhard Kinzel i Alfred Jodl oraz admira\u0142 Hans Georg von Friedeburg. Kinzel i Friedeburg pope\u0142nili samob\u00f3jstwo 23 maja 1945 r. Jodl, podobnie jak Wilhelm Keitel (w k\u00f3\u0142ku), stan\u0105\u0142 przed trybuna\u0142em w Norymberdze, zosta\u0142 skazany na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70247"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70247"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70263,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70247\/revisions\/70263"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}