{"id":70346,"date":"2019-05-25T17:05:18","date_gmt":"2019-05-25T15:05:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=70346"},"modified":"2019-05-14T07:05:35","modified_gmt":"2019-05-14T05:05:35","slug":"25-05-36","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=70346","title":{"rendered":"Kacenelson Icchak"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Kacenelson Icchak<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Wirtualny Sztetl<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

\nKacenelson Icchak<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

ICCHAK KACENELSON<\/strong> – DANE OSOBOWE
\nData urodzenia: 1886<\/strong>
\nMiejsce urodzenia: Korelicze<\/strong>
\nData \u015bmierci: 1 maja 1944<\/strong>
\nMiejsce \u015bmierci: Auschwitz<\/strong>
\nZaw\u00f3d: poeta; dramaturg; pedagog<\/strong>
\nPowi\u0105zane miejscowo\u015bci: Zgierz, Warszawa, \u0141\u00f3d\u017a, Vittel, Drancy<\/strong><\/p>\n

Kacenelson Icchak<\/strong>\u00a0(1886 Korelicze k. Nowogr\u00f3dka \u2013 01.05.1944 Auschwitz) \u2013\u00a0poeta, dramaturg tworz\u0105cy po hebrajsku i w jidysz, pedagog.<\/span><\/p>\n

Kacenelson urodzi\u0142 si\u0119 pod Nowogr\u00f3dkiem. Odebra\u0142 tradycyjne religijne wychowanie. W 1892 r. zamieszka\u0142 w Zgierzu, gdzie jego ojciec, hebrajski pisarz, prowadzi\u0142 szko\u0142\u0119. M\u0142ody Icchak ju\u017c\u00a0jako ch\u0142opiec pisa\u0142 sztuki teatralne i wystawia\u0142 je z kolegami. W p\u00f3\u017aniejszych latach pomimo konieczno\u015bci podj\u0119cia\u00a0pracy zarobkowej w fabryce, nie porzuci\u0142 tw\u00f3rczo\u015bci literackiej. Debiutowa\u0142 w prasie wierszami dla dzieci w\u00a0pi\u015bmie \u201eOlam Katan\u201d oraz proz\u0105 dla doros\u0142ych \u2013\u00a0w \u201eHa-Melic\u201d.<\/span><\/p>\n

Kacenelson przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 z rodzin\u0105\u00a0do Warszawy. Rozpocz\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z pismami \u201eHa-Cefira\u201d, \u201eHa-Dor\u201d oraz z wydawan\u0105 przez Icchoka Lejba Pereca \u201eJidisze Bibliotek\u201d. Pisa\u0142 wiersze, utwory sceniczne (Ha-Nawi, Mechirat Josef)<\/em>\u00a0oraz poematy (Bi-gwulot Lita) z<\/em>ar\u00f3wno w jidysz, jak i po hebrajsku.<\/span><\/p>\n

Powr\u00f3ci\u0142 do \u0141odzi, gdzie za\u0142o\u017cy\u0142 prywatn\u0105 szko\u0142\u0119 hebrajsk\u0105 (I Gimnazjum Hebrajskie), kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a pod jego kierownictwem\u00a0a\u017c do wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Uczy\u0142 tam przedmiot\u00f3w judaistycznych oraz\u00a0organizowa\u0142 teatr. By\u0142 te\u017c cz\u0142onkiem \u017bydowskiej Rady Szkolnej \u0141odzi.<\/span><\/p>\n

Kacenelson w 1919 r. zwi\u0105za\u0142 si\u0119\u00a0ze znan\u0105 grup\u0105 artyst\u00f3w awangardowych \u201eJung Jidysz\u201d. Razem z Chaimem Lejbem \u017bytnickim redagowa\u0142 miesi\u0119cznik \u201eHeftn far Literatur un Kunst\u201d. Zajmowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce t\u0142umaczeniem literatury. Od 1918 r. by\u0142 prezesem Zwi\u0105zku Literat\u00f3w i Dziennikarzy \u017byd\u00f3w w \u0141odzi.\u00a0Wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 w \u0141odzi hebrajsk\u0105 scen\u0119 teatraln\u0105 \u201eHa-bima ha-iwrit\u201d, a\u00a0od 1928 r. kierowa\u0142 Hebrajskim Studiem Dramatycznym w \u0141odzi.<\/span><\/p>\n

Po wybuchu II wojny \u015bwiatowej uciek\u0142 razem z rodzin\u0105 do Warszawy. W getcie warszawskim wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z organizacj\u0105\u00a0Oneg Szabat<\/strong><\/span><\/a>\u00a0tworz\u0105c\u0105 podziemne archiwum getta (Archiwum Ringelbluma). W materia\u0142ach Archiwum zachowa\u0142o si\u0119 wiele jego utwor\u00f3w obrazuj\u0105cych powolne umieranie getta. Kacenelson zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w tajne nauczanie \u2013\u00a0uczy\u0142 w gimnazjum, kierowa\u0142 k\u00f3\u0142kiem dramatycznym organizacji Dror, organizowa\u0142 seminaria ruchu chalucowego.\u00a0<\/span><\/p>\n

W sierpniu 1942 r. Niemcy wywie\u017ali jego \u017con\u0119 Chan\u0119\u00a0oraz dw\u00f3ch syn\u00f3w Bencjona i Beniamina\u00a0do Treblinki. Uratowa\u0142 si\u0119 tylko jego jeden syn, Cwi. Kacenelson ukry\u0142 si\u0119 razem z nim po tzw. aryjskiej stronie. Kupi\u0142 paszporty Hondurasu i zaufa\u0142 Niemcom wzywaj\u0105cym obywateli z paszportami\u00a0neutralnych pa\u0144stw\u00a0do ujawnienia si\u0119 i zg\u0142aszania si\u0119 do\u00a0Hotelu Polskiego przy ul. D\u0142ugiej<\/strong><\/span><\/a>.<\/strong><\/span>\u00a0W wyniku tej akcji Kacenelson razem z innymi zosta\u0142 wywieziony do obozu we francuskim Vittel.\u00a0Tam, podczas\u00a010-miesi\u0119cznego pobytu,\u00a0powsta\u0142 w j\u0119z. hebrajskim\u00a0Piknas Witel\u00a0<\/em>(hebr. Dziennik Vittel) oraz najbardziej znany utw\u00f3r Kacenelsona w jidysz\u00a0Dos lid fun ojsgehargetn jidiszn folk\u00a0(<\/em>jid. Pie\u015b\u0144 o zamordowanym narodzie \u017cydowskim<\/em>). Poemat przetrwa\u0142 w\u00a0zakopanej w ziemi butelce. Ostatecznie Kacenelson zosta\u0142 deportowany z Vittel do Drancy a potem do Auschwitz, gdzie zosta\u0142 zamordowany w nocy z 30 kwietnia na 1 maja 1944 roku.
\n<\/span><\/p>\n

\n

Bibliografia:<\/strong><\/span><\/p>\n