{"id":70952,"date":"2019-06-05T17:09:13","date_gmt":"2019-06-05T15:09:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=70952"},"modified":"2019-06-05T06:12:24","modified_gmt":"2019-06-05T04:12:24","slug":"17-09-31","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=70952","title":{"rendered":"Katokomuna \u2013 zapomniany flirt katolik\u00f3w z komunizmem"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Katokomuna \u2013 zapomniany flirt katolik\u00f3w z komunizmem<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Stanis\u0142aw Obirek<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Podczytuj\u0119 sobie w tych dniach ciekaw\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 m\u0142odego ameryka\u0144skiego badacza wydan\u0105 w 2016 roku przez IPN. Zatytu\u0142owana do\u015b\u0107 niewinnie: Personalizm po polsku. Francuskie korzenie polskiej inteligencji katolickiej<\/em>. Tymczasem jej tre\u015b\u0107 powinna zaciekawi\u0107 zar\u00f3wno katolik\u00f3w, jak i piewc\u00f3w katolickiej niewinno\u015bci. Ot\u00f3\u017c m\u00f3wi ni mniej, ni wi\u0119cej tylko o fascynacji polskich katolik\u00f3w komunizmem. Co wi\u0119cej, ta ich fascynacja przerodzi\u0142a si\u0119 w ca\u0142kiem konkretne zaanga\u017cowanie w budow\u0119 \u201enowego lepszego \u015bwiata\u201d.<\/strong><\/p>\n

Jest tam mowa nie tylko o by\u0142ym faszy\u015bcie, kt\u00f3ry cudownie przemieni\u0142 si\u0119 w piewc\u0119 nowego systemu, zdobywaj\u0105c niezwyk\u0142\u0105 wprost pozycj\u0119 po\u015brednika pomi\u0119dzy now\u0105 w\u0142adz\u0105 a ko\u015bcio\u0142em (to oczywi\u015bcie Boles\u0142aw Piasecki). Jest te\u017c mowa o m\u0142odych katolikach, kt\u00f3rzy dzielnie mu pomagali w kszta\u0142towaniu katolicko-komunistycznej mentalno\u015bci (Janusz Zab\u0142ocki i Tadeusz Mazowiecki)<\/span>.<\/p>\n

O katokomunie pomy\u015bla\u0142em, czytaj\u0105c \u015bwietny tekst W\u0142odzimierza Goldkorna w Gazecie Wyborczej<\/em> zatytu\u0142owany \u201eKomunizm by\u0142 dla wielu \u017byd\u00f3w zwi\u0105zany z ch\u0119ci\u0105 wyrwania si\u0119 z zat\u0119ch\u0142ych \u015bcian Sztet\u0142a<\/a><\/strong><\/span>\u201d. Z tego ciekawego artyku\u0142u, do kt\u00f3rego z kolei pretekstem by\u0142a ksi\u0105\u017cka \u201eMy dzieci komunist\u00f3w<\/a><\/strong><\/span>\u201d, zacytuj\u0119 tylko jeden, ale znamienny fragment: \u201eA wi\u0119c \u017cydokomuna? I tak, i nie. Tak, bo \u2014 powtarzam \u2014 komunizm by\u0142 dla wielu \u017byd\u00f3w \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z ich przynale\u017cno\u015bci\u0105, z ch\u0119ci\u0105 wyrwania si\u0119 z zat\u0119ch\u0142ych \u015bcian sztetla (za kt\u00f3rymi to \u015bcianami dzi\u015b odczuwa si\u0119 niezdrow\u0105 t\u0119sknot\u0119), pomys\u0142em i sposobem emancypacji. Nie, bo komunizm (by\u0107 mo\u017ce to paradoks) by\u0142 drog\u0105 do polsko\u015bci w\u0142a\u015bnie, by\u0142 dla wielu \u017cydowskich wyznawc\u00f3w tej \u015bwieckiej wiary w Zbawienie czym\u015b podobnym do my\u015bli Juliana Tuwima, kiedy ten pisa\u0142: \u201eJojne, id\u017a na wojn\u0119! Poszed\u0142, szanowni panowie, i zgin\u0105\u0142 za Polsk\u0119\u201d. I nie, bo wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w w Polsce daleka by\u0142a od komunizmu, a emancypacj\u0119 wyobra\u017ca\u0142a sobie inaczej ni\u017c pod sowieckimi flagami\u201d. Jednak niekt\u00f3rych \u017byd\u00f3w mog\u0142o popycha\u0107 w stron\u0119 nowej w\u0142adzy jeszcze co\u015b, o czym m\u00f3wi si\u0119 i pisze rzadziej \u2013 niech\u0119\u0107, a nawet wrogo\u015b\u0107 polskich katolik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\"\"nades\u0142a\u0142: Leon Rozenbaum<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

W tym kontek\u015bcie nasz\u0142a mnie zdro\u017cna my\u015bl, a co by si\u0119 sta\u0142o, gdyby jaki\u015b katolik napisa\u0142, \u017ce \u201eKomunizm dla katolik\u00f3w by\u0142 realizacj\u0105 ich marzenia o r\u00f3wno\u015bci i sprawiedliwo\u015bci\u201d?<\/span><\/p>\n

A przecie\u017c dla wielu w\u0142a\u015bnie tak by\u0142o. Nawet w\u015br\u00f3d kleru ta liczba by\u0142\u0105 znaczna, np. w 1954 roku by\u0142o oko\u0142o tysi\u0105ca tzw. ksi\u0119\u017cy patriot\u00f3w, czyli oko\u0142o 10% wszystkich kap\u0142an\u00f3w, drugie tyle wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142o ze s\u0142u\u017cbami tajnymi. Niekt\u00f3rzy do samego ko\u0144ca, czyli do 1990 roku. Powstaje na ten tema sporo publikacji. Z czystej ciekawo\u015bci je przegl\u0105dam, bo dotycz\u0105 te\u017c bliskiego mi zakonu jezuit\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Ale nie tylko o sympatie do komunizmu chodzi.<\/strong><\/p>\n

R\u00f3wnie ciekawie przedstawia si\u0119 \u00f3wczesny antysemityzm, czyli po prostu organiczna wprost wrogo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego do nielicznych \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 cudem prze\u017cy\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Kosicki we wspomnianej ksi\u0105\u017cce obszernie cytuje relacje z podr\u00f3\u017cy Emanuela Mouniera, kt\u00f3ry wraz z innymi intelektualistami francuskimi (katolikami i komunistami) odwiedzi\u0142 Polsk\u0119 w maju 1946 roku (od 6 do 31), a obszernymi refleksjami podzieli\u0142 si\u0119 z czytelnikami swego pisma \u201eEsprit\u201d ju\u017c w czerwcu.<\/span><\/p>\n

Tekst jest dost\u0119pny w wersji elektronicznej, wi\u0119c go sobie przeczyta\u0142em. Oj, nieweso\u0142e tam spostrze\u017cenia, zw\u0142aszcza na temat polskiego, tu\u017c powojennego antysemityzmu. O ile wiem, przed Kosickim nikt tego tekstu nie wyzyska\u0142, wi\u0119c pozwalam sobie przytoczy\u0107 fragmenty z rzeczonej ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re polecam uwadze badaczy z IPN-u. Jak wiadomo, to w\u0142a\u015bnie historycy skupieni w tym Instytucie od lat gor\u0105czkowo szukaj\u0105 milion\u00f3w sprawiedliwych w\u015br\u00f3d narod\u00f3w \u015bwiata. To chwalebne wysi\u0142ki, kt\u00f3re jednak warto skonfrontowa\u0107 tym, co widzieli naoczni \u015bwiadkowie, jak cho\u0107by katolik Mounier, \u017cyczliwie nastawiony do polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

Doda\u0107 trzeba, \u017ce swoje spostrze\u017cenia Mounier kre\u015bli\u0142 na miesi\u0105c przed pogromem kieleckim. Kosicki zauwa\u017ca, \u017ce \u201ePowojenny antysemityzm wyr\u00f3s\u0142 z do\u015bwiadcze\u0144 czasu wojny oraz z religijno-ideologicznej mieszaniny, w kt\u00f3rej sk\u0142ad wchodzi\u0142a swego rodzaju odmowa \u017bydom statusu \u00bbosoby ludzkiej\u00ab w sensie personalizmu katolickiego\u201d. Odwo\u0142uje si\u0119 przy tym do najnowszych bada\u0144 historyk\u00f3w skupionych w O\u015brodku Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w, przywo\u0142uje te\u017c najbardziej znane publikacje Jana Tomasza Grossa. Znamy je; natomiast po raz pierwszy chyba w literaturze zwi\u0105zanej z tym okresem zosta\u0142 przypomniany esej Mouniera.<\/span><\/p>\n

Oto komentarz Kosickiego do tych w\u0142a\u015bnie fragment\u00f3w: \u201eMounier z i\u015bcie zegarmistrzowsk\u0105 precyzj\u0105 zdiagnozowa\u0142 przewrotnie paradoksalny skutek, jaki przyni\u00f3s\u0142 Polsce koniec wojny \u2014 wskrzeszenie antysemityzmu\u201d. A tu fragment ze strony 999 artyku\u0142u \u201eL\u2019ordre regne-t-il a Varsovie?\u201d, Esprit czerwiec 1946 w t\u0142umaczeniu Kosickiego:<\/span><\/p>\n

\n

Mo\u017cna by\u0142o s\u0105dzi\u0107, \u017ce ta hekatomba po\u0142o\u017cy kres antagonizmowi rasowemu, tym bardziej \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w zachowa\u0142a si\u0119 w podziwu godny spos\u00f3b, ratuj\u0105c prze\u015bladowanych. Jednak niemal w ka\u017cdym \u015brodowisku, r\u00f3wnie\u017c w \u015brodowiskach katolickich, a nawet w\u015br\u00f3d najbardziej wielkodusznych czy najwy\u017cej postawionych katolik\u00f3w antysemityzm kwitnie, jak gdyby eksterminacja nigdy nie dotkn\u0119\u0142a narodu Izraela. [\u2026] Jednak twarda postawa, jak\u0105 przyjmuj\u0105 wszyscy, gdy tylko poruszy si\u0119 ten temat, nie zdaj\u0105c sobie sprawy, \u017ce popadaj\u0105 w najbardziej pospolity na ca\u0142ym \u015bwiecie model antysemityzmu \u2014 wszystko to przyczynia si\u0119 do panowania pewnego klimatu pogardy, zdystansowania i rozproszonej wrogo\u015bci, w kt\u00f3rym akty przemocy, maj\u0105ce swe korzenie gdzie indziej \u2014 bez wzgl\u0119du na to, co si\u0119 dzieje \u2014 znajduj\u0105 tu pewne wsp\u00f3\u0142sprawstwo.<\/p>\n<\/blockquote>\n

\n

Stanis\u0142aw Obirek<\/em><\/span><\/strong>
\nProfesor Teolog, historyk, antropolog kultury, profesor nauk humanistycznych, profesor zwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego, by\u0142y jezuita. Ur. 1956<\/em><\/span>
\nWi\u0119cej w Wikipedii<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Katokomuna \u2013 zapomniany flirt katolik\u00f3w z komunizmem Stanis\u0142aw Obirek Podczytuj\u0119 sobie w tych dniach ciekaw\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 m\u0142odego ameryka\u0144skiego badacza wydan\u0105 w 2016 roku przez IPN. Zatytu\u0142owana do\u015b\u0107 niewinnie: Personalizm po polsku. Francuskie korzenie polskiej inteligencji katolickiej. Tymczasem jej tre\u015b\u0107 powinna zaciekawi\u0107 zar\u00f3wno katolik\u00f3w, jak i piewc\u00f3w katolickiej niewinno\u015bci. Ot\u00f3\u017c m\u00f3wi ni mniej, ni wi\u0119cej tylko o fascynacji polskich katolik\u00f3w komunizmem. Co wi\u0119cej, ta […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70952"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70952"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70952\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70967,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70952\/revisions\/70967"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70952"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}