{"id":71005,"date":"2019-06-19T17:09:16","date_gmt":"2019-06-19T15:09:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=71005"},"modified":"2019-06-07T07:15:24","modified_gmt":"2019-06-07T05:15:24","slug":"19-09-41","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=71005","title":{"rendered":"Oczy otwarte szeroko"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Oczy otwarte szeroko<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

ZUZANNA HORNOWICZ<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Na fotografii pozuje ojciec Benyamina Reicha \/fot. Benyamin Reich<\/em><\/span><\/p>\n

W SWOICH PRACACH PR\u00d3BUJE POKAZA\u0106 JEDNOCZE\u015aNIE KONTRAST I HARMONI\u0118 MI\u0118DZY PRZECIWSTAWNYMI POJ\u0118CIAMI, TAKIMI JAK BLU\u0179NIERSTWO I \u015aWI\u0118TO\u015a\u0106, ZMYS\u0141OWO\u015a\u0106 I DUCHOWO\u015a\u0106. SAM D\u0141UGO PRZEBYWA\u0141 POMI\u0118DZY \u015aWIATEM CHASYDZKIM I \u015aWIECKIM \u015aWIATEM SZTUKI. WYBRA\u0141 TEN DRUGI, UKO\u0143CZY\u0141 PARYSK\u0104 \u00c9COLE DES BEAUX-ARTS ORAZ JEROZOLIMSK\u0104 AKADEMI\u0118 BECALELA, JEDNAK RELIGIA WCI\u0104\u017b OBECNA JEST W JEGO \u017bYCIU.<\/span><\/b><\/p>\n

Zuzanna Hornowicz: Wychowa\u0142e\u015b si\u0119 w chasydzkiej rodzinie. Czy jako m\u0142ody ch\u0142opiec marzy\u0142e\u015b o innym \u017cyciu?<\/b><\/p>\n

Benyamin Reich: Siedz\u0105c w chederze, cz\u0119sto wyobra\u017ca\u0142em sobie, \u017ce opuszczam ten \u015bwiat. Nie mia\u0142em konkretnej wizji \u2013 za ka\u017cdym razem by\u0142o co\u015b innego. Gdy przez przypadek \u2013 bo w domu nie mieli\u015bmy telewizora \u2013 uda\u0142o mi si\u0119 zobaczy\u0107 mecz pi\u0142ki no\u017cnej, to chcia\u0142em zosta\u0107 pi\u0142karzem. Kiedy us\u0142ysza\u0142em w wiadomo\u015bciach informacj\u0119 o bohaterskich izraelskich pilotach, chcia\u0142em i\u015b\u0107 do wojska. Marzy\u0142em o s\u0142awie, o odkrywaniu nieznanego \u015bwiata \u2013 by\u0142em go bardzo ciekaw, a tej ciekawo\u015bci nie mog\u0142em zaspokaja\u0107.<\/span><\/p>\n

O zostaniu artyst\u0105 nie marzy\u0142e\u015b?<\/b><\/p>\n

W \u015bwiecie chasydzkim nie masz styczno\u015bci ze sztuk\u0105, nie wiesz, co to znaczy by\u0107 artyst\u0105. Uczymy si\u0119 o Becalelu, biblijnym budowniczym Przybytku, o artystycznej wizji \u015awi\u0105tyni \u2013 sztuka pokazywana jest jako narz\u0119dzie s\u0142u\u017c\u0105ce Bogu, nie tobie i twoim egzystencjalnym rozterkom. Lubi\u0142em rysowa\u0107, ale wolno mi by\u0142o to robi\u0107 tylko do czasu uko\u0144czenia przedszkola. Rysowa\u0142em jeszcze p\u00f3\u017aniej od czasu do czasu, ale to by\u0142o ju\u017c \u017ale postrzegane. Pozosta\u0142o jedynie zami\u0142owanie do estetyki, \u0142adnego nakrywania sto\u0142u.<\/span><\/p>\n

Sk\u0105d ono si\u0119 wzi\u0119\u0142o? Bnei Brak, gdzie dorasta\u0142e\u015b, to betonowa d\u017cungla \u2013 trudno tam chyba o inspiracj\u0119.<\/b><\/p>\n

By\u0142a w mojej rodzinie linia, w pewnym sensie, artystyczna. W ko\u0144cu chyba w pe\u0142ni ujawni\u0142o si\u0119 to przeze mnie. To nie jest tak, \u017ce w\u015br\u00f3d ortodoks\u00f3w jest mniej artystycznych dusz, przynajmniej ja tak nie s\u0105dz\u0119. Nie maj\u0105 po prostu mo\u017cliwo\u015bci, \u017ceby to wyrazi\u0107. Znaczenie sztuki w \u015bwiecie religijnym jest marginalne, jest ona wr\u0119cz uwa\u017cana za ba\u0142wochwalstwo.<\/span><\/p>\n

Twoi przodkowie byli ortodoksyjni od wielu pokole\u0144?<\/b><\/p>\n

Rodziny matki i ojca by\u0142y religijne, cho\u0107 nie a\u017c tak, jak sta\u0142y si\u0119 p\u00f3\u017aniej w Izraelu. Ortodoksyjny fanatyzm, jaki widzimy teraz w Bnei Braku, nie istnia\u0142 przed wojn\u0105. Na szcz\u0119\u015bcie od niedawna zaczyna si\u0119 to wszystko wreszcie powoli zmienia\u0107, a otaczaj\u0105cy t\u0119 spo\u0142eczno\u015b\u0107 mur troch\u0119 kruszeje. Ci\u0119\u017cko uciec przed nowoczesno\u015bci\u0105. Starzy gdojlim<\/i>, rabini poprzedniej epoki, umieraj\u0105 i co\u015b si\u0119 zaczyna dzia\u0107. Kiedy jednak by\u0142em dzieckiem, byli\u015bmy zupe\u0142nie odseparowani od pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

Kto zatem, jak wspomnia\u0142e\u015b, zajmowa\u0142 si\u0119 sztuk\u0105?<\/b><\/p>\n

M\u00f3j dziadek ze strony ojca kolekcjonowa\u0142 stare ksi\u0105\u017cki i judaika. Urodzi\u0142 si\u0119 w Manchesterze, jego ojciec przeprowadzi\u0142 si\u0119 tam z teren\u00f3w dzisiejszej Ukrainy tu\u017c przed wybuchem pierwszej wojny \u015bwiatowej. Jego rodzina wywodzi si\u0119 bezpo\u015brednio od wile\u0144skiego gaona, ca\u0142e drzewo genealogiczne od XVIII wieku wype\u0142nione jest rabinami.<\/span><\/p>\n

Tw\u00f3j drugi dziadek pochodzi\u0142 z Polski.<\/b><\/p>\n

Rodzice mojej matki byli ocala\u0142ymi z Zag\u0142ady, poznali si\u0119 i pobrali w obozie dla dipis\u00f3w w Niemczech. Ojciec mamy urodzi\u0142 si\u0119 w Cz\u0119stochowie, potem mieszka\u0142 w \u0141odzi. M\u00f3wi\u0142 po polsku, ale po wojnie nigdy nie chcia\u0142 odwiedzi\u0107 tego kraju, nie chcia\u0142 o tym nawet s\u0142ysze\u0107. W jego sposobie bycia by\u0142o jednak co\u015b polskiego, \u017cy\u0142 przesz\u0142o\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n

Pami\u0119tasz pierwszy kontakt ze sztuk\u0105 i pierwsze inspiracje?<\/b><\/p>\n

Nie umia\u0142bym wymieni\u0107 konkretnych inspiracji. Kocha\u0142em natur\u0119, ju\u017c samo podr\u00f3\u017cowanie po Izraelu by\u0142o dla mnie inspiruj\u0105ce. Kiedy mia\u0142em trzyna\u015bcie, mo\u017ce czterna\u015bcie lat, jeszcze podczas nauki w jesziwie, cz\u0119sto bra\u0142em \u015bpiw\u00f3r i jecha\u0142em na p\u00f3\u0142noc lub po\u0142udnie i spa\u0142em pod go\u0142ym niebem. Dopiero potem zacz\u0105\u0142em czyta\u0107 niereligijn\u0105 literatur\u0119. Moja jesziwa by\u0142a w Jerozolimie, po zaj\u0119ciach, albo w przerwie mi\u0119dzy nimi, chodzi\u0142em na Jafo, g\u0142\u00f3wn\u0105 ulic\u0119 i tam w ksi\u0119garniach przegl\u0105da\u0142em ksi\u0105\u017cki.<\/span><\/p>\n

Autoportret\/ fot. Benyamin Reich<\/em><\/span><\/p>\n

Nie czu\u0142e\u015b si\u0119 dobrze w jesziwie?<\/b><\/p>\n

By\u0142y okresy, kiedy bardzo dobrze si\u0119 uczy\u0142em, stara\u0142em si\u0119 by\u0107 najlepszym studentem. Chcia\u0142em pokaza\u0107, \u017ce wzorowo funkcjonuj\u0119 w tym systemie, robi\u0142em to, czego ode mnie oczekiwano. Ale by\u0142y te\u017c momenty, w kt\u00f3rych zastanawia\u0142em si\u0119 nad sensem tego wszystkiego, nad sob\u0105 samym. Zacz\u0105\u0142em pow\u0105tpiewa\u0107 w religi\u0119, pojawi\u0142o si\u0119 mn\u00f3stwo pyta\u0144 egzystencjalnych: kim jestem i czego chc\u0119? W tych okresach \u017cy\u0142em podw\u00f3jnym \u017cyciem. W jednym by\u0142em przeci\u0119tnym studentem, nie przyk\u0142ada\u0142em si\u0119 do nauki, ale wci\u0105\u017c pokazywa\u0142em, \u017ce jestem cz\u0119\u015bci\u0105 systemu. W moim drugim, wewn\u0119trznym \u017cyciu nie by\u0142em ju\u017c jednak ortodoksyjnym \u017bydem.<\/span><\/p>\n

Zda\u0142e\u015b sobie r\u00f3wnie\u017c spraw\u0119 z tego, \u017ce jeste\u015b gejem. Co przysz\u0142o pierwsze \u2013 to odkrycie czy ch\u0119\u0107 zerwania z religi\u0105?<\/b><\/p>\n

To wszystko raczej sz\u0142o ze sob\u0105 w parze: odkrywanie swojej seksualno\u015bci i pytania teologiczne. Nie by\u0142o jednego wyra\u017anego, drastycznego momentu, w kt\u00f3rym opu\u015bci\u0142em \u015bwiat ortodoksyjny. To nie tak, \u017ce trzaskasz drzwiami i nagle jeste\u015b cz\u0119\u015bci\u0105 innego \u015bwiata. To raczej proces, korytarz, kt\u00f3rym kroczysz powoli i w ko\u0144cu znajdujesz si\u0119 na zewn\u0105trz. Oczywi\u015bcie nie zdawa\u0142em sobie sprawy, na ile powszechnym zjawiskiem jest bycie gejem, na ile takie \u017cycie jest w og\u00f3le mo\u017cliwe.
\n<\/span><\/p>\n

PRENUMERATA<\/strong><\/span>
\n<\/a><\/span>To utrudnia\u0142o czy u\u0142atwia\u0142o decyzj\u0119 o opuszczeniu \u015bwiata chasydzkiego?<\/strong><\/p>\n

Homoseksualizm to temat tabu, wi\u0119c nie mia\u0142em z kim o tym porozmawia\u0107. By\u0142em samotny w odkrywaniu innego, pozareligijnego \u015bwiata, swojej seksualno\u015bci, radzenia sobie z pytaniami egzystencjalnymi. Religia mia\u0142a chyba najmniejsze znaczenie. Chodzi\u0142o o ca\u0142\u0105 moj\u0105 osobowo\u015b\u0107, kt\u00f3ra po prostu nie mie\u015bci\u0142a si\u0119 w ramach systemu. Je\u015bli mia\u0142bym to opisa\u0107 liczbowo, ta \u201einna\u201d, niepasuj\u0105ca osobowo\u015b\u0107 stanowi\u0142aby 98% wszystkich czynnik\u00f3w, kt\u00f3re zadecydowa\u0142y o zerwaniu ze \u015bwiatem chasydzkim. Teraz znam wiele os\u00f3b, kt\u00f3re opu\u015bci\u0142y \u015bwiat ortodoksji, ale nie przypominam sobie wielu, a w zasadzie ani jednej, kt\u00f3ra powiedzia\u0142aby mi, \u017ce pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego odesz\u0142a, jest tylko teologiczny. Pytania o religi\u0119 przychodz\u0105 w momencie, kiedy czujesz ju\u017c, \u017ce nie przynale\u017cysz do tego \u015bwiata. \u017beby w og\u00f3le zacz\u0105\u0107 je zadawa\u0107, musisz ju\u017c co\u015b wi\u0119cej o sobie wiedzie\u0107. W Berlinie zaprzyja\u017ani\u0142em si\u0119 z Debor\u0105 Feldman, autork\u0105 g\u0142o\u015bnej ksi\u0105\u017cki Unorthodox. Jak porzuci\u0142am \u015bwiat ortodoksyjnych \u017byd\u00f3w<\/i>. Nasze \u201ewyj\u015bcia\u201d r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie, ale wiele nas te\u017c \u0142\u0105czy \u2013 przede wszystkim obydwoje czuli\u015bmy, \u017ce jest to \u015bwiat, w kt\u00f3rym nie potrafimy sobie znale\u017a\u0107 miejsca.<\/span><\/p>\n

Ty zdecydowa\u0142e\u015b si\u0119 na wyjazd z Izraela.<\/b><\/p>\n

Najpierw jednak mia\u0142em okres, kiedy pr\u00f3bowa\u0142em \u201eizraelskiego\u201d stylu \u017cycia, mieszka\u0142em w Jerozolimie i w Tel Awiwie. Mam dziesi\u0119cioro rodze\u0144stwa i to ja by\u0142em pierwszym, kt\u00f3ry zdecydowa\u0142 si\u0119 odej\u015b\u0107. Potem zrobi\u0142a to te\u017c moja m\u0142odsza siostra, kt\u00f3ra mieszka teraz w Berlinie, i m\u0142odszy brat, kt\u00f3ry przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Sydney. Tr\u00f3jka z jedenastki sta\u0142a si\u0119 wi\u0119c niereligijna.<\/span><\/p>\n

Jak reagowali na to rodzice?<\/b><\/p>\n

Na pocz\u0105tku oczywi\u015bcie byli na mnie \u017ali i wtedy czu\u0142em si\u0119 naprawd\u0119 samotny. By\u0142 kilkuletni okres, kiedy si\u0119 nie widywali\u015bmy. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce rodzice byli zbyt przej\u0119ci wychowywaniem reszty mojego rodze\u0144stwa, a mi nie dzia\u0142a si\u0119 krzywda, wi\u0119c za\u0142o\u017cyli, \u017ce tak b\u0119dzie najlepiej. Potem powoli zacz\u0119li\u015bmy nadrabia\u0107 stracony czas, teraz spotykamy si\u0119 ca\u0142\u0105 rodzin\u0105, mimo \u017ce wiele rzeczy naturalnie nie jest ju\u017c takich samych. Moje siostry sp\u0119dzaj\u0105 ze mn\u0105 wakacje, rodzice odwiedzaj\u0105 mnie w Berlinie. Jeste\u015bmy wi\u0119c na sw\u00f3j spos\u00f3b szcz\u0119\u015bliw\u0105 rodzin\u0105.<\/span><\/p>\n

Dlaczego zaj\u0105\u0142e\u015b si\u0119 fotografi\u0105?<\/b><\/p>\n

Zastanawia\u0142em si\u0119 nad aktorstwem, ta\u0144cem wsp\u00f3\u0142czesnym. Moi rodzice mieli jednak przyjaciela fotografa, kt\u00f3ry dopiero jako doros\u0142y cz\u0142owiek sta\u0142 si\u0119 religijny \u2013 artystyczn\u0105 fotografi\u0119 zamieni\u0142 na komercyjn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 weselnego fotografa ortodoksyjnej spo\u0142eczno\u015bci. To on dostrzeg\u0142 we mnie jaki\u015b zal\u0105\u017cek talentu i da\u0142 mi pierwszy aparat, kt\u00f3rym zacz\u0105\u0142em fotografowa\u0107 zakonnik\u00f3w w Jerozolimie \u2013 poci\u0105ga\u0142 mnie temat sacrum<\/i> poza moj\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105, w zasadzie na jej granicy. Fotografowanie otworzy\u0142o mi oczy, pozwoli\u0142o na \u015bwiadome patrzenie. W wieku 17 lat zapisa\u0142em si\u0119 na pierwszy kurs fotografii w Jerozolimie.<\/span><\/p>\n

Potem wyjecha\u0142e\u015b studiowa\u0107 do Pary\u017ca.<\/b><\/p>\n

Czu\u0142em si\u0119 obcy w izraelskim spo\u0142ecze\u0144stwie. Nie jest \u0142atwo by\u0107 jego cz\u0119\u015bci\u0105, bo ka\u017cdy oczekuje od ciebie \u0142atwo\u015bci m\u00f3wienia o sobie, co jest szalenie trudne dla osoby, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c poszukuje. Zastanawia\u0142em si\u0119 nad wyjazdem od jakiego\u015b czasu, pomog\u0142o obywatelstwo brytyjskie, kt\u00f3re mam po ojcu. Zacz\u0105\u0142em podr\u00f3\u017cowa\u0107, by\u0142em w Holandii, potem chcia\u0142em jecha\u0107 do W\u0142och, ale przez przypadek, bo tak z\u0142apa\u0142em stopa, znalaz\u0142em si\u0119 w Pary\u017cu. Na pocz\u0105tku miasto mi si\u0119 nie spodoba\u0142o, ale w ko\u0144cu znalaz\u0142em prac\u0119 i ju\u017c zosta\u0142em. Postanowi\u0142em te\u017c p\u00f3j\u015b\u0107 na studia, przygotowa\u0142em teczk\u0119 z pracami i uda\u0142o si\u0119, mimo \u017ce nie zna\u0142em ani jednego s\u0142owa po francusku. Wtedy po raz pierwszy poczu\u0142em, \u017ce mam dost\u0119p do \u015bwiata sztuki.<\/span><\/p>\n

Co by\u0142o najtrudniejsze, kiedy opu\u015bci\u0142e\u015b \u015bwiat religijny?<\/b><\/p>\n

By\u0142o wiele trudnych moment\u00f3w \u2013 przede wszystkim poczucie samotno\u015bci, \u015bwi\u0119ta, kt\u00f3re pami\u0119tasz, ale ju\u017c ich nie obchodzisz, i to poczucie braku przynale\u017cno\u015bci do jakiego\u015b miejsca, niezb\u0119dne do normalnego \u017cycia.<\/span><\/p>\n

Jaki jest teraz tw\u00f3j stosunek do religii?<\/b><\/p>\n

Przesz\u0142o\u015b\u0107 zawsze za tob\u0105 pod\u0105\u017ca, nigdy nie jest ca\u0142kowicie zamkni\u0119tym rozdzia\u0142em. Nawet je\u015bli \u017cyjesz bez religii, jest w tobie pewna t\u0119sknota za tamtym \u015bwiatem, muzyk\u0105, rytua\u0142ami. My\u015bl\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi, kt\u00f3rzy odchodz\u0105, tak to w\u0142a\u015bnie odczuwa. Musz\u0105 sobie radzi\u0107 z tym baga\u017cem, czasami w spos\u00f3b prowokuj\u0105cy, czasami inaczej. Niekt\u00f3rzy wyra\u017caj\u0105 to pisz\u0105c, inni po\u015bwi\u0119caj\u0105 si\u0119 innemu rodzajowi sztuki, jeszcze inni zatracaj\u0105 si\u0119 w hedonistycznym stylu \u017cycia, pozwalaj\u0105cym na zapomnienie. Dla mnie przesz\u0142o\u015b\u0107 obecna jest w moich pracach<\/span>.<\/p>\n

Prowokujesz, u\u017cywaj\u0105c w nich element\u00f3w jednoznacznie kojarz\u0105cych si\u0119 z religi\u0105. Jest nago\u015b\u0107, homoerotyzm, dziwne pozy, chasyd na nartach\u2026<\/b><\/p>\n

To akurat m\u00f3j ojciec.<\/span><\/p>\n

Na nartach pozuje ojciec Benyamina \/fot. Benyamin Reich<\/em><\/span><\/p>\n

Zgodzi\u0142 si\u0119 pozowa\u0107?<\/b><\/p>\n

Na swoich zdj\u0119ciach pokazuj\u0119 religijnych ludzi z innej perspektywy, niezale\u017cnie, czy s\u0105 to \u017bydzi, muzu\u0142manie czy chrze\u015bcijanie. Czasami, owszem, prowokuj\u0119. M\u00f3j ojciec jest wyj\u0105tkowy, bo mimo \u017ce jest ortodoksyjnym \u017bydem i przestrzega wszystkich przykaza\u0144, ma otwarty umys\u0142. Mamy ze sob\u0105 bardzo dobre relacje i on rozumie, czym si\u0119 zajmuj\u0119, uczestniczy w tworzeniu moich fotografii \u2013 dla niego to nawet pewnego rodzaju wyr\u00f3\u017cnienie. Wszystko to pomimo faktu, \u017ce nie godzi si\u0119 z tym, jak \u017cyj\u0119.<\/span><\/p>\n

Zna inne twoje zdj\u0119cia?<\/b><\/p>\n

Oczywi\u015bcie, wiele z nich mu si\u0119 nie podoba, ale \u015bwiat ultraortodoksji rz\u0105dzi si\u0119 swoimi w\u0142asnymi prawami. Je\u015bli z niego odchodzisz, jego prawa przestaj\u0105 ci\u0119 dotyczy\u0107. Moim rodzicom jest przykro, \u017ce tak si\u0119 sta\u0142o, ale skoro ju\u017c tak jest, rozumiej\u0105 to, \u017ce r\u00f3\u017cnie patrzymy na \u017cycie.<\/span><\/p>\n

Czyli s\u0105 tolerancyjni.<\/b><\/p>\n

Na tyle, na ile mo\u017cna by\u0107 tolerancyjnym w \u015bwiecie ultraortodoksyjnym. Nie poprosz\u0119 ojca o mo\u017cliwo\u015b\u0107 sfotografowania go w szabat, ale pozowanie w od\u015bwi\u0119tnym ubraniu nie sprawia, \u017ce \u0142amie jakie\u015b przykazanie. Rozumiemy si\u0119 na tyle dobrze, \u017ce wiem, o co mog\u0119 go poprosi\u0107, \u017ceby nie czu\u0142, \u017ce o\u015bmiesza religi\u0119. Wszystko inne zrobi dla mnie z przyjemno\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n

\u015aledzi twoj\u0105 karier\u0119?<\/b><\/p>\n

Interesuje si\u0119 tym, co robi\u0119. Wyra\u017ca swoje opinie, je\u015bli wy\u015bl\u0119 mu jakie\u015b zdj\u0119cie. Kolejna z moich wystaw jest teraz prezentowana w ko\u015bciele w Hamburgu. Z my\u015bl\u0105 o niej ojciec napisa\u0142 tekst o mnie, o naszej relacji, o mojej pracy.<\/span><\/p>\n

Skoro wszystko \u015bledzi, z internetu dowie si\u0119 te\u017c, \u017ce jeste\u015b gejem.<\/b><\/p>\n

Wie wszystko, ja niczego ju\u017c nie ukrywam. Dzieci moich si\u00f3str mog\u0105 korzysta\u0107 tylko z koszernego komputera, ale m\u00f3j ojciec chodzi do kafejek internetowych, wi\u0119c pewnie czyta wywiady ze mn\u0105. Nie jest to jednak temat, o kt\u00f3rym rozmawiamy.<\/span><\/p>\n

Nie masz z tym problemu?<\/b><\/p>\n

Jest mn\u00f3stwo rodzin, w kt\u00f3rych o wielu sprawach si\u0119 nie rozmawia, nie tylko w \u015bwiecie ortodoksyjnego judaizmu. Kto\u015b jest gejem, kto\u015b nie zosta\u0142 prawnikiem, tak jak chcieli tego rodzice \u2013 to naturalne, \u017ce s\u0105 tematy tabu.<\/span><\/p>\n

Autoportret z cieniem \/fot. Benyamin Reich<\/em><\/span><\/p>\n

Jako miejsce zamieszkania wybra\u0142e\u015b Berlin.<\/b><\/p>\n

Spotka\u0142em tu wielu ludzi, kt\u00f3rzy tak jak ja porzucili \u017cycie w ortodoksyjnych spo\u0142eczno\u015bciach. Tworzymy swego rodzaju wsp\u00f3lnot\u0119, czasami organizujemy wsp\u00f3lne szabaty. W\u0142a\u015bnie tu nauczy\u0142em si\u0119 docenia\u0107 r\u00f3\u017cne od\u0142amy judaizmu, zrozumia\u0142em, \u017ce to nie czarno-bia\u0142a religia. Kiedy by\u0142em dzieckiem, uczono mnie, \u017ce \u017bydzi, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 w Tel Awiwe, to nie \u017bydzi, a goje \u2013 ka\u017cdy, kto nie by\u0142 taki jak my, by\u0142 gojem. Je\u015bli nie za\u0142o\u017cy\u0142em kipy zaraz po przebudzeniu, mama pyta\u0142a mnie z wyrzutem: jeste\u015b gojem? Wszystko mia\u0142o bardzo jasn\u0105 i niepozwalaj\u0105c\u0105 na sprzeciw definicj\u0119. Jednym z g\u0142\u00f3wnych problem\u00f3w ludzi odchodz\u0105cych z takich wsp\u00f3lnot jest zrozumienie, \u017ce s\u0105 tak\u017ce inne sposoby identyfikacji z judaizmem. To zajmuje troch\u0119 czasu.<\/span><\/p>\n

My\u015blisz, \u017ce wr\u00f3cisz kiedy\u015b do Izraela?<\/b><\/p>\n

Urodzi\u0142em si\u0119 w \u015brodowisku, kt\u00f3re nie uznaje Izraela jako pa\u0144stwa. Nie mamy \u017cadnego zwi\u0105zku z izraelsk\u0105 kultur\u0105, nigdy nie obchodzili\u015bmy Dnia Niepodleg\u0142o\u015bci czy Dnia Pami\u0119ci Poleg\u0142ych \u017bo\u0142nierzy. Nie wychowa\u0142em si\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie izraelskim, a chasydzkim. Kiedy kto\u015b pyta mnie, czy jestem Izraelczykiem, odpowiadam, \u017ce tak, ale r\u00f3\u017cni\u0119 si\u0119 od os\u00f3b, kt\u00f3re dorasta\u0142y w Ramat Ganie. W swoich pracach cz\u0119sto zadaj\u0119 pytanie, kim jest \u017byd we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie. Mnie osobi\u015bcie inspiruj\u0105 postacie takie jak Walter Benjamin \u2013 intelektuali\u015bci zainspirowani ideami o\u015bwiecenia \u017cydowskiego, kt\u00f3rzy wcale nie mieli ch\u0119ci opuszczania Europy.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oczy otwarte szeroko ZUZANNA HORNOWICZ Na fotografii pozuje ojciec Benyamina Reicha \/fot. Benyamin Reich W SWOICH PRACACH PR\u00d3BUJE POKAZA\u0106 JEDNOCZE\u015aNIE KONTRAST I HARMONI\u0118 MI\u0118DZY PRZECIWSTAWNYMI POJ\u0118CIAMI, TAKIMI JAK BLU\u0179NIERSTWO I \u015aWI\u0118TO\u015a\u0106, ZMYS\u0141OWO\u015a\u0106 I DUCHOWO\u015a\u0106. SAM D\u0141UGO PRZEBYWA\u0141 POMI\u0118DZY \u015aWIATEM CHASYDZKIM I \u015aWIECKIM \u015aWIATEM SZTUKI. WYBRA\u0141 TEN DRUGI, UKO\u0143CZY\u0141 PARYSK\u0104 \u00c9COLE DES BEAUX-ARTS ORAZ JEROZOLIMSK\u0104 AKADEMI\u0118 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71005"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=71005"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71005\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71026,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71005\/revisions\/71026"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=71005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=71005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=71005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}