{"id":72781,"date":"2019-08-27T17:09:53","date_gmt":"2019-08-27T15:09:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=72781"},"modified":"2019-08-26T07:20:14","modified_gmt":"2019-08-26T05:20:14","slug":"01-09-34","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=72781","title":{"rendered":"Czy Izrael jest pa\u0144stwem bliskowschodnim?"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Czy Izrael jest pa\u0144stwem bliskowschodnim?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Andrzej Koraszewski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

Pytanie ciekawe, bo niby mapa mog\u0142aby na to wskazywa\u0107, ale okazuje si\u0119, \u017ce zdaniem jednych Izrael to jaka\u015b europejska kolonia, w arabskich mediach mo\u017cna wyczyta\u0107, \u017ce to rasistowska forpoczta ameryka\u0144skich interes\u00f3w, a jak si\u0119 okazuje, sami \u017bydzi te\u017c maj\u0105 r\u00f3\u017cne opinie na ten temat.<\/strong><\/span><\/p>\n

Na\u00a0pocz\u0105tku lat 90. ubieg\u0142ego wieku pewnego dnia siedzia\u0142em sobie w\u00a0moim pokoju w\u00a0redakcji Polskiej Sekcji BBC, rozmawiaj\u0105c z\u00a0izraelskim prawnikiem i\u00a0dziennikarzem Uri Huppertem, kt\u00f3ry\u00a0cz\u0119sto wyst\u0119powa\u0142 na\u00a0naszej antenie, jako \u017ce\u00a0male\u0144ki Izrael z\u00a0jakiego\u015b powodu zawsze interesowa\u0142 ludzi bardziej ni\u017c jakikolwiek inny kraj na\u00a0\u015bwiecie.<\/span><\/p>\n

Huppert w\u00a0pewnym momencie powiedzia\u0142 co\u015b, co wydawa\u0142o mi si\u0119 do\u015b\u0107 niesmaczne, a\u00a0mo\u017ce wr\u0119cz obrzydliwe. Powiedzia\u0142, \u017ce\u00a0jak ci orientalni \u017bydzi stan\u0105 si\u0119 wi\u0119kszo\u015bci\u0105, to\u00a0b\u0119dzie po\u00a0Izraelu, a\u00a0oni rozmna\u017caj\u0105 si\u0119 jak kr\u00f3liki. Ugryz\u0142em si\u0119 wtedy w\u00a0j\u0119zyk i\u00a0nie\u00a0zada\u0142em z\u0142o\u015bliwego pytania, czy\u00a0przypadkiem wcze\u015bniej \u017bydzi z\u00a0Wiednia, z\u00a0Pary\u017ca czy\u00a0Berlina nie\u00a0byli w\u00a0Izraelu tego samego zdania o\u00a0\u017bydach z\u00a0Polski? Z\u00a0jakiego\u015b powodu straci\u0142em ca\u0142\u0105 sympati\u0119 do\u00a0tego cz\u0142owieka.<\/span><\/p>\n

Ta scena sprzed z\u00a0g\u00f3r\u0105 \u0107wier\u0107wiecza stan\u0119\u0142a mi przed\u00a0oczyma, kiedy czytaj\u0105c ksi\u0105\u017ck\u0119 Matti Friedmana\u00a0Spies of No Country<\/em>\u00a0natrafi\u0142em na\u00a0histori\u0119 reporta\u017cu w\u00a0\u201eHaaretz\u201d, gdzie w\u00a01949 roku dziennikarz tej\u00a0gazety, Aryech Goldblum, odwiedzi\u0142 ob\u00f3z dla uchod\u017ac\u00f3w z\u00a0kraj\u00f3w arabskich i\u00a0napisa\u0142, \u017ce\u00a0to\u00a0dzicz, kt\u00f3ra\u00a0nic nie\u00a0rozumie, gorsza od\u00a0miejscowych Arab\u00f3w. Odpowiedziano mu, \u017ce\u00a0jest rasist\u0105, co nie\u00a0znaczy, \u017ce\u00a0redakcja \u201eHaaretz\u201d czegokolwiek od\u00a0tamtych czas\u00f3w si\u0119 nauczy\u0142a.<\/span><\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka Matti Friedmana jest fascynuj\u0105ca w\u0142a\u015bnie tym, \u017ce\u00a0pokazuje, do\u00a0jakiego stopnia Izrael po\u00a0prostu jest jednym z\u00a0 kraj\u00f3w Bliskiego Wschodu i\u00a0jak bardzo jest to\u00a0wa\u017cne, \u017ceby\u00a0zrozumie\u0107 dzisiejszy Izrael i\u00a0uwolni\u0107 si\u0119 od\u00a0fa\u0142szywego obrazu na\u00a0po\u0142y europejskiego kraju zbudowanego przez\u00a0ocala\u0142ych z\u00a0Warszawy, Bia\u0142egostoku, Wilna, \u0141odzi i\u00a0Otwocka.<\/span><\/p>\n

To\u00a0przekonanie, \u017ce\u00a0Izrael to\u00a0\u017bydzi z\u00a0Europy, wyciska dominuj\u0105ce pi\u0119tno na\u00a0ca\u0142ym dyskursie o\u00a0tym kraju. Nie\u00a0tylko\u00a0arabska propaganda trzyma si\u0119 twierdzenia, \u017ce\u00a0\u201eEuropa stworzy\u0142a Izrael w\u00a0poczucia winy za\u00a0Holokaust\u201d, \u017ce\u00a0Izraelczycy to\u00a0obcy przybysze, kt\u00f3rzy\u00a0maj\u0105 wr\u00f3ci\u0107 do\u00a0swoich kraj\u00f3w, \u017ce\u00a0\u201eci ludzie nie\u00a0maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z\u00a0Bliskim Wschodem\u201d, \u017ce\u00a0europejscy \u017bydzi zabrali ziemi\u0119 Arabom. Te twierdzenia powtarzaj\u0105 nie\u00a0tylko\u00a0europejscy i\u00a0ameryka\u0144scy antysemici, ale\u00a0i\u00a0bardzo wielu \u017byd\u00f3w z\u00a0diaspory. Nic dziwnego, \u017ce\u00a0telewidzowie, s\u0142uchacze radia, czytelnicy prasy zazwyczaj nie\u00a0maj\u0105 zielonego poj\u0119cia, \u017ce\u00a0po\u0142owa \u017cydowskiej populacji Izraela to\u00a0potomkowie \u017byd\u00f3w z\u00a0Bliskiego Wschodu. Nic dziwnego, \u017ce\u00a0w\u00a01967 roku warszawska ulica cieszy\u0142a si\u0119, \u017ce\u00a0\u201enasi \u017bydzi dali w\u00a0dup\u0119 ruskim Arabom\u201d, nic dziwnego, \u017ce\u00a0je\u015bli czytelnik powa\u017cnej prasy czyta jakie\u015b wzmianki o\u00a0orientalnych \u017bydach w\u00a0Izraelu, to\u00a0brzmi to\u00a0tak:<\/span><\/p>\n

\n

Do\u00a0Izraela w\u00a0znakomitej wi\u0119kszo\u015bci emigrowali wi\u0119c\u00a0\u017bydzi z\u00a0kraj\u00f3w autorytarnych, \u017bydzi orientalni, religijnie ortodoksyjni. Si\u0142\u0105 rzeczy popierali partie religijne i\u00a0narodowo-ortodoksyjne. A\u00a0poniewa\u017c z\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 tak, \u017ce\u00a0niemal od\u00a0pocz\u0105tku Izraelem rz\u0105dz\u0105 koalicje, nawet w\u00a0rz\u0105dach lewicowych partie religijne by\u0142y j\u0119zyczkiem u\u00a0wagi, od\u00a0ich postawy zale\u017ca\u0142a trwa\u0142o\u015b\u0107 gabinet\u00f3w. Mog\u0142y sporo \u017c\u0105da\u0107 od\u00a0silniejszych koalicjant\u00f3w.<\/p>\n

S\u0142owem \u2013 Holocaust, emigracja z\u00a0kraj\u00f3w orientalnych, bomba demograficzna spo\u0142eczno\u015bci ortodoksyjnej oraz\u00a0b\u0142\u0119dy lewicy pozwoli\u0142y wzrosn\u0105\u0107 politycznej prawicy i\u00a0narracji pa\u0144stwa wyznaniowego.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Ten cytat z\u00a0\u201dGazety Wyborczej\u201d z\u00a0wrze\u015bnia 2018 roku<\/a><\/strong><\/span>\u00a0to\u00a0wspomniany ju\u017c wcze\u015bniej Uri Huppert, kt\u00f3ry\u00a0po\u00a0latach trzyma si\u0119 dzielnie swoich rasistowskich pogl\u0105d\u00f3w\u00a0i nie\u00a0jest w\u00a0stanie wyj\u015b\u0107 z\u00a0zakleszczenia w\u00a0swojej ideologicznej utopii. Matti Friedman, urodzony w\u00a0Kanadzie lewicowy dziennikarz izraelski, widzi to\u00a0nieco inaczej, jego opowie\u015b\u0107 o\u00a0szpiegach bez\u00a0kraju, to\u00a0nie\u00a0tylko\u00a0ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3rej\u00a0nie\u00a0nale\u017cy zaczyna\u0107 czyta\u0107 wieczorem, bo grozi zarwaniem nocy, ale\u00a0ksi\u0105\u017cka pozwalaj\u0105ca zrozumie\u0107, dlaczego te dyskusje o\u00a0Izraelu s\u0105 tak\u00a0odleg\u0142e od\u00a0rzeczywisto\u015bci.<\/span><\/p>\n

Te m\u0105dro\u015bci Hupperta przypomnia\u0142y mi relacj\u0119 Tuvii Tenenboma z\u00a0wizyty w\u00a0redakcji \u201eHaaretz\u201d, szczyc\u0105cej si\u0119 nami\u0119tn\u0105 obron\u0105 praw palesty\u0144skich Arab\u00f3w, gdzie nikt w\u00a0ca\u0142ej redakcji nie\u00a0potrafi skleci\u0107 trzech zda\u0144 po\u00a0arabsku, a\u00a0o\u00a0arabskiej rzeczywisto\u015bci ci obro\u0144cy dowiaduj\u0105 si\u0119 rozmawiaj\u0105c po\u00a0angielsku, po\u00a0hebrajsku lub przez\u00a0t\u0142umacza z\u00a0bardzo specyficznymi arabskimi rozm\u00f3wcami. Nic dziwnego, \u017ce\u00a0wyobra\u017caj\u0105 sobie Arab\u00f3w mniej wi\u0119cej tak\u00a0jak polscy dziennikarze izraelskich \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

W\u00a0pewnym sensie Friedman jakby przyznawa\u0142 Huppertowi racj\u0119, oddaj\u0105c bowiem honor jak\u017ce wiede\u0144skiej idei syjonizmu Hertzla, oraz\u00a0oddanym socjalistycznym koncepcjom za\u0142o\u017cycielom pa\u0144stwa, pokazuje jakim b\u0142\u0119dem (i\u00a0moralnym za\u015blepieniem) by\u0142o lekcewa\u017cenie, a\u00a0cz\u0119sto wr\u0119cz pogarda dla \u017cydowskich ocala\u0142ych z\u00a0muzu\u0142ma\u0144skiego \u015bwiata. Je\u015bli mowa o\u00a0b\u0142\u0119dach lewicy, to\u00a0Friedman pokazuje, do\u00a0jakiego stopnia to\u00a0lekcewa\u017cenie by\u0142o kardynalnym b\u0142\u0119dem.<\/span><\/p>\n

Literacki zabieg pokazania tego problemu przez\u00a0szpieg\u00f3w bez\u00a0kraju jest genialny. Matti Friedman pisze o\u00a0czasach sprzed powstania Izraela i\u00a0o\u00a0ludziach, kt\u00f3rzy\u00a0\u201ebyli jak Arabowie\u201d i\u00a0kt\u00f3rzy\u00a0mogli zbiera\u0107 informacje o\u00a0nastrojach i\u00a0dzia\u0142aniach w\u00a0krajach arabskich. Byli nie\u00a0tylko\u00a0\u201ejak Arabowie\u201d, arabski by\u0142 ich pierwszym j\u0119zykiem, kultura arabska by\u0142a ich kultur\u0105, wsp\u00f3\u0142tworzyli zr\u0119by izraelskiego wywiadu, dostarczaj\u0105c bezcennych informacji dla kraju, kt\u00f3rego\u00a0jeszcze nie\u00a0by\u0142o. Dla Friedmana jest to\u00a0okazja do\u00a0pokazanie niezwykle wa\u017cnej rzeczy, kt\u00f3ra\u00a0umkn\u0119\u0142a niemal wszystkim obserwatorom Bliskiego Wschodu, wsiadaj\u0105cym do\u00a0poci\u0105gu Orient Express z\u00a0wyobra\u017ceniami kompletnie wypaczaj\u0105cymi orientalny charakter kraju, o\u00a0kt\u00f3rym\u00a0informuj\u0105 \u015bwiat i\u00a0okolice.<\/span><\/p>\n

Inny autor, izraelski dziennikarz, Hen Mazzig,\u00a0odpowiada na\u00a0wynurzenia ludzi w\u00a0rodzaju Hupperta nieco inaczej<\/a>:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Moi p\u00f3\u0142nocnoafryka\u0144scy dziadkowie przyjechali do\u00a0Izraela z\u00a0D\u017cerby (w\u00a0Tunezji) na\u00a0pocz\u0105tku 1950 roku. Gdyby\u015b\u00a0ich wtedy zapyta\u0142 o\u00a0nazwisko, zapewne s\u0105dziliby, \u017ce\u00a0pytasz o\u00a0ich plemi\u0119 i\u00a0odpowiedzieliby \u2018Amazigh\u2019 (dos\u0142ownie Berber, czyli \u2018wolny cz\u0142owiek\u2019).<\/p><\/blockquote>\n

<\/p>\n

\u017bydzi mieszkali w\u015br\u00f3d Berber\u00f3w od\u00a0tysi\u0119cy lat, ale\u00a0historia \u017byd\u00f3w z\u00a0P\u00f3\u0142nocnej Afryki jest ignorowana, bo nie\u00a0pasuje do\u00a0stereotyp\u00f3w pasa\u017cer\u00f3w z\u00a0poci\u0105gu Orient Express. Rodzice matki Mazziga przyjechali do\u00a0Izraela z\u00a0Bagdadu w\u00a0rok p\u00f3\u017aniej. Ich te\u017c zmuszono do\u00a0wyjazdu, a\u00a0\u017cydowska spo\u0142eczno\u015b\u0107 by\u0142a obecna w\u00a0Iraku od\u00a0czas\u00f3w babilo\u0144skich. Kiedy przyjechali \u2014\u00a0pisze Hen Mazzig \u2014\u00a0ich przesz\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142a wymazana mi\u0119dzy innymi w\u00a0pr\u00f3bie stworzenia jednolitej izraelskiej to\u017csamo\u015bci. W\u00a0nowym spo\u0142ecze\u0144stwie byli zaledwie tolerowani lub wr\u0119cz pogardzani.\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Izraelski dziennikarz przypomina, \u017ce\u00a0ponad 850 tysi\u0119cy bliskowschodnich i\u00a0p\u00f3\u0142nocnoafryka\u0144skich \u017byd\u00f3w zosta\u0142o wyrzuconych z\u00a0kraj\u00f3w muzu\u0142ma\u0144skich. Nie\u00a0czuli si\u0119 komfortowo w\u00a0Izraelu, ale\u00a0nie\u00a0by\u0142o drogi odwrotu.<\/span><\/p>\n

\n

Nie\u00a0tylko\u00a0ich j\u0119zykiem by\u0142 arabski, j\u0119zyk wroga, ale\u00a0ich kultura, ubi\u00f3r i\u00a0mentalno\u015b\u0107\u00a0 by\u0142y podobne jak w\u00a0spo\u0142ecze\u0144stwach, kt\u00f3re chcia\u0142y zniszczy\u0107 nowo narodzony Izrael.<\/p>\n<\/blockquote>\n

W\u00a0tej\u00a0sytuacji pr\u00f3bowali zamaza\u0107 swoj\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 i\u00a0przystosowa\u0107 si\u0119 do\u00a0tego nowego \u015bwiata, z\u00a0kt\u00f3rym, w\u00a0odr\u00f3\u017cnieniu od\u00a0arabskich uchod\u017ac\u00f3w z\u00a0teren\u00f3w dzisiejszego Izraela (kt\u00f3rzy\u00a0znale\u017ali si\u0119 w\u00a0krajach arabskich), wi\u0105zali teraz ca\u0142\u0105 swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Mazzig u\u015bwiadomi\u0142 sobie, \u017ce\u00a0\u015bwiat nie\u00a0zauwa\u017cy\u0142 istnienia prawie miliona orientalnych uchod\u017ac\u00f3w \u017cydowskich. Kiedy pojecha\u0142 do\u00a0Stan\u00f3w Zjednoczonych i\u00a0zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z\u00a0tamtejsz\u0105 \u017cydowsk\u0105 diaspor\u0105, praktycznie w\u00a0ca\u0142o\u015bci pochodz\u0105c\u0105 z\u00a0Europy i\u00a0\u015bwiadomie (lub pod\u015bwiadomie) przek\u0142amuj\u0105c\u0105 obraz izraelskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, zrozumia\u0142, \u017ce\u00a0nadal jednakowo w\u00a0angielskoj\u0119zycznym \u015bwiecie, we\u00a0Francji, w\u00a0Niemczech (w\u00a0s\u0142owia\u0144skim \u015bwiecie r\u00f3wnie\u017c), obraz \u017cydowskiego \u015bwiata to\u00a0wy\u0142\u0105cznie \u017bydzi z\u00a0Europy.\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

W\u00a0swoim artykule Hen Mazzig nawi\u0105zuje do\u00a0pochodz\u0105cego z\u00a0Palestyny Edwarda Saida (kt\u00f3rego\u00a0tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wp\u0142yn\u0119\u0142a nies\u0142ychanie silnie na\u00a0zachodni\u0105 lewic\u0119). Mazzig pisze, \u017ce\u00a0w\u00a0niewielu sprawach zgadza si\u0119 z\u00a0Saidem, ale\u00a0jego opis \u201eorientalist\u00f3w\u201d jest poprawny. Said twierdzi, \u017ce\u00a0zajmuj\u0105cy si\u0119 Bliskim Wschodem badacze i\u00a0dziennikarze zachodni nawet nie\u00a0pr\u00f3buj\u0105 zrozumie\u0107 kultur, kt\u00f3rymi si\u0119 zajmuj\u0105. Powielaj\u0105 wymy\u015blone na\u00a0Zachodzie \u201efakty\u201d i\u00a0wyst\u0119puj\u0105 jako samozwa\u0144czy znawcy Orientu. W\u00a0efekcie produkuj\u0105 bzdurne stereotypy i\u00a0przedstawiaj\u0105 fa\u0142szywe analizy.<\/span><\/p>\n

Te bzdurne stereotypy i\u00a0fa\u0142szywe analizy dotycz\u0105 zar\u00f3wno spo\u0142ecze\u0144stw arabskich, jak i\u00a0spo\u0142ecze\u0144stwa izraelskiego. Przypominaj\u0105c, \u017ce\u00a0grubo ponad po\u0142owa spo\u0142ecze\u0144stwa to\u00a0potomkowie uchod\u017ac\u00f3w z\u00a0kraj\u00f3w muzu\u0142ma\u0144skich (oko\u0142o 30 procent m\u0142odego pokolenia to\u00a0dzieci z\u00a0ma\u0142\u017ce\u0144stw mieszanych), Mazzig pisze:<\/span><\/p>\n

\n

Niezale\u017cnie od\u00a0naszego pochodzenia, powinni\u015bmy by\u0107 zjednoczeni w\u00a0nieustannej walce o\u00a0r\u00f3wno\u015b\u0107 na\u00a0\u015bwiecie i\u00a0w\u00a0walce z\u00a0antysemityzmem. Musimy jednak r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce\u00a0\u017cydowski \u015bwiat ma swoje centrum na\u00a0Wschodzie, \u017ce\u00a0to\u00a0na\u00a0Wschodzie narodzi\u0142 si\u0119 nar\u00f3d \u017cydowski i\u00a0\u017ce\u00a0dzi\u015b nasze pa\u0144stwo w\u00a0Izraelu, rozwija si\u0119 i\u00a0kwitnie.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Bogate dziedzictwo orientalnych spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskich nie\u00a0mo\u017ce by\u0107 wymazywane\u00a0 przez\u00a0powierzchownych i\u00a0uprzedzonych badaczy \u2013 ko\u0144czy sw\u00f3j artyku\u0142 Hen Mazzig.<\/span><\/p>\n

Matti Friedman na\u00a0marginesie opowie\u015bci o\u00a0\u017cydowskich szpiegach, kt\u00f3rzy\u00a0byli \u201ejak Arabowie\u201d, pokazuje, jak i\u00a0dlaczego dzisiejsi pasa\u017cerowie Orient Express wsiadaj\u0105 do\u00a0samolotu z\u00a0gotow\u0105 wizj\u0105 tego, co maj\u0105 zobaczy\u0107 i\u00a0po\u00a0przyje\u017adzie widz\u0105 tylko\u00a0to, co chcieli zobaczy\u0107, ale\u00a0Tel Awiw nie\u00a0jest przed\u0142u\u017ceniem Wiednia czy\u00a0Warszawy, jest mu bli\u017cej do\u00a0Aleksandrii czy\u00a0Bejrutu, nie\u00a0tylko\u00a0le\u017cy na\u00a0Bliskim Wschodzie, ale\u00a0jest cz\u0119\u015bci\u0105 Bliskiego Wschodu. Nie\u00a0jest ani tak\u00a0religijny, ani tak\u00a0laicki, jak wielu chce to\u00a0widzie\u0107, nie\u00a0jest ani lewicowy, ani prawicowy, jest orientalny, \u015bwiadomy to\u017csamo\u015bci w\u0142asnej i\u00a0s\u0105siad\u00f3w. Arabski jest tu j\u0119zykiem obcym dla ludzi takich jak Uri Huppert czy\u00a0Gideon Levy z\u00a0\u201eHaaretz\u201d, ale\u00a0w\u00a0autobusie wi\u0119cej ni\u017c po\u0142owa pasa\u017cer\u00f3w b\u0119dzie zna\u0142a ten j\u0119zyk, przy czym nie\u00a0zawsze b\u0119dzie wiadomo czy\u00a0m\u00f3wi Arab, czy\u00a0\u017byd.\u00a0<\/span><\/p>\n

Fa\u0142szywe wyobra\u017cenia o\u00a0Izraelu prowadz\u0105 do\u00a0fa\u0142szywych analiz i\u00a0wniosk\u00f3w. Dziennikarze w\u00a0Warszawie, Londynie czy\u00a0Nowym Jorku czuj\u0105 si\u0119 z\u00a0jakiego\u015b powodu zobowi\u0105zani do\u00a0pomijania\u00a0faktu, \u017ce\u00a0po\u0142owa izraelskiego spo\u0142ecze\u0144stwa to\u00a0ludzie, kt\u00f3rych\u00a0rodzice lub dziadkowie pozostawili swoj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 w\u00a0krajach arabskich. Jedni zostawili za\u00a0sob\u0105 sklepy, fabryki, w\u0142asno\u015b\u0107 ziemsk\u0105 (kt\u00f3rej\u00a0\u0142\u0105czny obszar by\u0142 du\u017co wi\u0119kszy ni\u017c Izrael), inni zostawili n\u0119dzny, ale\u00a0ca\u0142y sw\u00f3j dobytek i\u00a0ca\u0142\u0105 swoj\u0105 histori\u0119.<\/span><\/p>\n

Podczas dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego \u017cydowska populacja Palestyny wzros\u0142a o\u00a0470 tysi\u0119cy, w\u00a0tym samym czasie populacja arabska wzros\u0142a o\u00a0588 tysi\u0119cy. Szybko rozwijaj\u0105ca si\u0119 dzi\u0119ki imigracji \u017cydowskiej gospodarka by\u0142a magnesem dla Arab\u00f3w z\u00a0s\u0105siednich kraj\u00f3w, a\u00a0w\u0142adze Mandatu Palesty\u0144skiego robi\u0142y co w\u00a0ich mocy, by\u00a0ograniczy\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ucieczki \u017byd\u00f3w z\u00a0Europy. W\u00a0tym czasie imigracja \u017byd\u00f3w z\u00a0kraj\u00f3w islamu by\u0142a ograniczona do\u00a0syjonist\u00f3w z\u00a0Orientu i\u00a0stanowi\u0142a ma\u0142o znacz\u0105cy u\u0142amek.<\/span><\/p>\n

Prze\u015bladowani byli zawsze, ale\u00a0mordercze prze\u015bladowania \u017byd\u00f3w w\u00a0krajach arabskich uros\u0142y do\u00a0dramatycznych rozmiar\u00f3w po\u00a0rozpocz\u0119ciu nazistowskiej eksterminacji \u017byd\u00f3w w\u00a0Europie. Arabowie oczy\u015bcili swoje kraje z\u00a0\u017byd\u00f3w, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z\u00a0tych, kt\u00f3rzy\u00a0musieli opu\u015bci\u0107 kraje, w\u00a0kt\u00f3rych\u00a0ich przodkowie mieszkali od\u00a0dziesi\u0105tk\u00f3w pokole\u0144, trafi\u0142a do\u00a0Izraela. Asymilacja nie\u00a0by\u0142a dla nich \u0142atwa, a\u00a0pogarda ze\u00a0strony marz\u0105cych o\u00a0socjalistycznym Izraelu przybysz\u00f3w z\u00a0innych cz\u0119\u015bci \u015bwiata nie\u00a0by\u0142a specjalnie pomocna. Matti Friedman podkre\u015bla, \u017ce\u00a0oni rozumieli i\u00a0nadal rozumiej\u0105 lepiej otaczaj\u0105cy ich muzu\u0142ma\u0144ski \u015bwiat ni\u017c przybysze z\u00a0Polski lub Holandii. To\u00a0prawda, \u017ce\u00a0cz\u0119\u015bciej g\u0142osuj\u0105 na\u00a0prawic\u0119 ni\u017c na\u00a0lewic\u0119. Dlaczego? Matti Friedman w\u00a0swojej ksi\u0105\u017cce pisze:<\/span><\/p>\n

\n

Pierwotne zasady syjonistycznej wiary\u2026 obejmowa\u0142y wsp\u00f3ln\u0105 ide\u0119 kibucu, pragnienie \u201enowego \u017byda\u201d, wolnego od\u00a0judaizmu, jak te\u017c wiar\u0119, \u017ce\u00a0w\u00a0ko\u0144cu \u015bwiat arabski zawrze pok\u00f3j z\u00a0pa\u0144stwem \u017cydowskim w\u00a0miar\u0119 jak \u015bwiat posuwa si\u0119 ku wi\u0119kszej zgodzie. To\u00a0by\u0142y idee z\u00a0Europy i\u00a0one s\u0105 martwe\u2026 W\u00a0wynik\u0142ej pr\u00f3\u017cni ideologicznej bliskowschodnia dusza Izraela wysz\u0142a z\u00a0piwnicy.<\/p>\n<\/blockquote>\n

W\u00a0rozmowie z\u00a0Davidem Horovitzem<\/strong><\/span><\/a>\u00a0o\u00a0tej\u00a0ksi\u0105\u017cce Matti Friedman m\u00f3wi\u0142:<\/span><\/p>\n

\n

Przyby\u0142em z\u00a0Zachodu z\u00a0europejskimi opowie\u015bciami o\u00a0Izraelu \u2013 kibuc, Holocaust\u2026 Im d\u0142u\u017cej tu jeste\u015b, tym lepiej rozumiesz, \u017ce\u00a0te opowie\u015bci nie\u00a0w\u00a0pe\u0142ni reprezentuj\u0105 Izrael. Po\u0142owa kraju pochodzi ze\u00a0\u015bwiata muzu\u0142ma\u0144skiego i\u00a0to\u00a0wp\u0142ywa na\u00a0wszystko w\u00a0Izraelu \u2013 na\u00a0kuchni\u0119, zachowanie, muzyk\u0119, religi\u0119, polityk\u0119. Wielu Izraelczyk\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce\u00a0podstaw\u0105 kraju jest \u015bwiat europejskich \u017byd\u00f3w \u2014\u00a0Herzl i\u00a0Ben-Gurion \u2014\u00a0i\u00a0\u017ce\u00a0\u017bydzi z\u00a0Bliskiego Wschodu przyszli potem i\u00a0przy\u0142\u0105czyli si\u0119. Ja s\u0105dz\u0119, \u017ce\u00a0jest odwrotnie: Izrael jest cz\u0119\u015bci\u0105 kontinuum judaizmu w\u00a0\u015bwiecie muzu\u0142ma\u0144skim, razem z\u00a0resztkami europejskich \u017byd\u00f3w.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Friedman przypomina, \u017ce\u00a0d\u0142ugo istnia\u0142a koncepcja terytorialnego kompromisu, wierzono, \u017ce\u00a0zbli\u017cenie jest mo\u017cliwe. Horovitz pyta, czy\u00a0\u017cadne porozumienie nie\u00a0jest mo\u017cliwe, na\u00a0co Friedman odpowiada, \u017ce\u00a0oczywi\u015bcie, \u017ce\u00a0nie, \u017ce\u00a0w\u00a0regionie jest kocio\u0142, w\u00a0kt\u00f3rym\u00a0toczy si\u0119 wojna, a\u00a0Izrael jest tu tylko\u00a0ma\u0142ym graczem. Wyja\u015bnia, \u017ce\u00a0Izraelczycy z\u00a0korzeniami na\u00a0Bliskim Wschodzie zawsze to\u00a0wiedzieli i\u00a0zawsze byli podejrzliwi wobec naiwnych i\u00a0utopijnych pomys\u0142\u00f3w lewicy.<\/span><\/p>\n

Twierdzi, \u017ce\u00a0nigdy nie\u00a0g\u0142osowa\u0142by na\u00a0Benjamina Netanjahu, \u017ce\u00a0jest to\u00a0cz\u0142owiek, kt\u00f3ry\u00a0manipuluje lud\u017ami, ale\u00a0to\u00a0polityk najbardziej kompetentny. To\u00a0cz\u0142owiek, kt\u00f3ry\u00a0otwarcie m\u00f3wi: Wyobra\u017acie sobie, \u017ce\u00a0macie w\u00a0jednym pokoju ludzi takich jak Putin, Assad, Chamenei i\u00a0kogo chcecie tam pos\u0142a\u0107, dobrodusznego naiwniaka, czy\u00a0kogo\u015b, kto rozumie w\u00a0co ci faceci graj\u0105? Wi\u0119c\u00a0Friedman zaklina si\u0119, \u017ce\u00a0g\u0142osowa\u0107 na\u00a0niego nie\u00a0b\u0119dzie, ale\u00a0stwierdza, \u017ce\u00a0to\u00a0jest najbardziej kompetentny cz\u0142owiek, je\u015bli idzie o\u00a0obron\u0119 \u017cycia Izraelczyk\u00f3w.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Izrael le\u017cy na\u00a0Bliskim Wschodzie, jest cz\u0119\u015bci\u0105 Bliskiego Wschodu i\u00a0jest coraz bardziej bliskowschodni.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Czy\u00a0to\u00a0wa\u017cne i\u00a0czy\u00a0powinni\u015bmy to\u00a0zrozumie\u0107?\u00a0<\/span><\/p>\n

Matti Friedman to\u00a0nie\u00a0tylko\u00a0autor kilku znakomitych ksi\u0105\u017cek, ale\u00a0r\u00f3wnie\u017c cz\u0142owiek, kt\u00f3ry\u00a0by\u0142 przez\u00a0kilka lat dziennikarzem w\u00a0biurze Associated Press w\u00a0Jerozolimie i\u00a0ponad pi\u0119\u0107 lat temu zdoby\u0142 rozg\u0142os w\u00a0\u015bwiecie\u00a0pokazuj\u0105c jak tendencyjne<\/a>\u00a0<\/strong><\/span>s\u0105 zachodnie media operuj\u0105ce na\u00a0Bliskim Wschodzie. Obowi\u0105zuje niemal \u017celazna zasada \u2013 \u017cadna informacja rzucaj\u0105ca negatywne \u015bwiat\u0142o na\u00a0Palesty\u0144czyk\u00f3w nie\u00a0jest warta publikacji, ka\u017cda informacja rzucaj\u0105ca z\u0142e \u015bwiat\u0142o na\u00a0Izrael jest na\u00a0wag\u0119 z\u0142ota.\u00a0Jak pisa\u0142 w\u00f3wczas:\u00a0\u201eRuroci\u0105g wiadomo\u015bci z\u00a0Izraela jest nie\u00a0tylko\u00a0pordzewia\u0142y i\u00a0przeciekaj\u0105cy, ale\u00a0jest celowo zapychany\u201d. B<\/strong>udowa 100 mieszka\u0144 w\u00a0osiedlu \u017cydowskim jest zawsze wiadomo\u015bci\u0105 na\u00a0czo\u0142\u00f3wki, przeszmuglowanie 100 rakiet do\u00a0Gazy przez\u00a0Hamas, nie\u00a0jest \u017cadn\u0105 wiadomo\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n

Friedman podawa\u0142 dziesi\u0105tki konkretnych przyk\u0142ad\u00f3w. Jednym z\u00a0nich by\u0142a historia wiecu (wiecu, w\u00a0kt\u00f3rym\u00a0uczestniczy\u0142y setki student\u00f3w) na\u00a0uniwersytecie Al-Kuds w\u00a0Jerozolimie, na\u00a0kt\u00f3rym\u00a0umundurowani i\u00a0uzbrojeni bojownicy Islamskiego D\u017cihadu oddawali nazistowski salut. Zdj\u0119cie z\u00a0tego wiecu dotar\u0142o do\u00a0jerozolimskiego biura AP, ale\u00a0zdecydowano, \u017ce\u00a0nie\u00a0jest warte publikacji. O\u00a0tym wiecu nie\u00a0poinformowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u017caden inny zachodni dziennikarz, a\u00a0s\u0105 ich w\u00a0Jerozolimie setki. Ten spos\u00f3b pomijania wiadomo\u015b\u0107 jest rutyn\u0105, a\u00a0tym samym jest metod\u0105. \u00a0<\/span><\/p>\n

Pomijane s\u0105 wiadomo\u015bci bie\u017c\u0105ce, rutynowo cenzurowana jest r\u00f3wnie\u017c historia. Nic zatem dziwnego, \u017ce\u00a0wiedza o\u00a0tym, w\u00a0jak wielkim stopniu Izrael jest pa\u0144stwem bliskowschodnim, z\u00a0ludno\u015bci\u0105 pochodz\u0105c\u0105 z\u00a0Bliskiego Wschodu, wygnan\u0105 z\u00a0kraj\u00f3w muzu\u0142ma\u0144skich i\u00a0ograbion\u0105 w\u00a0tych krajach z\u00a0wszelkiej w\u0142asno\u015bci, nie\u00a0przedziera si\u0119 przez\u00a0barykady zbudowane przez\u00a0ludzi zajmuj\u0105cych si\u0119 dostarczaniem informacji. \u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Ksi\u0105\u017ck\u0119 o\u00a0szpiegach bez\u00a0kraju czyta si\u0119 z\u00a0zapartym tchem i\u00a0przy okazji otwiera nam ona oczy na\u00a0rzeczy, o\u00a0kt\u00f3rych\u00a0inni milcz\u0105 zaci\u0119cie, bo rzeczywisto\u015b\u0107 psuje obraz, na\u00a0kt\u00f3ry\u00a0czekaj\u0105 redakcje.<\/span><\/p>\n

\n

Andrzej Koraszewsk<\/strong>i<\/em><\/span><\/p>\n

Ur. 26 marca 1940 w\u00a0Szymbarku, by\u0142y dziennikarz\u00a0BBC<\/strong><\/span><\/a>, wiceszef polskiej sekcji BBC, i\u00a0publicysta paryskiej \u201eKultury<\/strong><\/span><\/a>\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy Izrael jest pa\u0144stwem bliskowschodnim? Andrzej Koraszewski Pytanie ciekawe, bo niby mapa mog\u0142aby na to wskazywa\u0107, ale okazuje si\u0119, \u017ce zdaniem jednych Izrael to jaka\u015b europejska kolonia, w arabskich mediach mo\u017cna wyczyta\u0107, \u017ce to rasistowska forpoczta ameryka\u0144skich interes\u00f3w, a jak si\u0119 okazuje, sami \u017bydzi te\u017c maj\u0105 r\u00f3\u017cne opinie na ten temat. Na\u00a0pocz\u0105tku lat 90. ubieg\u0142ego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72781"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=72781"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72781\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72836,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72781\/revisions\/72836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=72781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=72781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=72781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}