{"id":73105,"date":"2019-09-09T17:09:00","date_gmt":"2019-09-09T15:09:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=73105"},"modified":"2019-09-08T10:51:24","modified_gmt":"2019-09-08T08:51:24","slug":"14-09-41","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=73105","title":{"rendered":"POLENAKTION, PA\u0179DZIERNIK 1938 R. HISTORIA WYP\u0118DZONYCH Z NIEMIEC"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/www.jhi.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" width=\"35%\" class=\"center alignleft\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/zih-1.png\"><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/www.jhi.pl\/blog\/2019-08-12-polenaktion-pazdziernik-1938-r-historia-wypedzonych-z-niemiec\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">POLENAKTION, PA\u0179DZIERNIK 1938 R. HISTORIA WYP\u0118DZONYCH Z NIEMIEC<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Anna Majchrowska<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Wystawa czasowa od&nbsp;29&nbsp;sierpnia do&nbsp;15&nbsp;grudnia 2019 r.&nbsp;w&nbsp;\u017bydowskim Instytucie Historycznym im. Emanuela Ringelbluma.<\/strong><\/p>\n<p class=\"cover-image\" style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" width=\"100%\" class=\"aligncenter\" alt=\"Wide fb polenaktion7\" src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12002\/wide_fb_polenaktion7.jpg\" data-2x-src=\"\/uploads\/image\/file\/12002\/wide_fb_polenaktion7@2x.jpg\"><span style=\"color: #999999;\"><em><span class=\"author\">Landesarchiv Berlin, projekt: eot Berlin<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">W dniu 31&nbsp;marca 1938 r.&nbsp;sejm polski wobec spodziewanego masowego powrotu do&nbsp;kraju polskich \u017byd\u00f3w zamieszka\u0142ych na&nbsp;terenie Niemiec, uchwali\u0142 ustaw\u0119 o&nbsp;pozbawianiu obywatelstwa. Zgodnie z&nbsp;jej zapisami&nbsp;<em>obywatele polscy przebywaj\u0105cy nieprzerwanie za&nbsp;granic\u0105 co&nbsp;najmniej przez 5&nbsp;lat po&nbsp;powstaniu Pa\u0144stwa Polskiego&nbsp;<\/em>mogli zosta\u0107 pozbawieni obywatelstwa. W&nbsp;po\u0142owie pa\u017adziernika 1938 r.&nbsp;ukaza\u0142o si\u0119 rozporz\u0105dzenie Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych, kt\u00f3re nakazywa\u0142o ka\u017cdemu obywatelowi polskiemu przebywaj\u0105cemu poza krajem przed\u0142o\u017cenie paszportu do&nbsp;rejestracji we&nbsp;w\u0142a\u015bciwym konsulacie i&nbsp;uzyskanie adnotacji kontrolnej potwierdzaj\u0105cej wa\u017cno\u015b\u0107 dokumentu. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Paszporty pozbawione adnotacji nie upowa\u017cnia\u0142y do&nbsp;przekroczenia granicy polskiej po&nbsp;dniu 29&nbsp;pa\u017adziernika 1938 r.26 pa\u017adziernika 1938 roku szef s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa Rzeszy, Reinhard Heydrich, og\u0142osi\u0142 rozporz\u0105dzenie o&nbsp;natychmiastowym wydaleniu z&nbsp;Niemiec wszystkich polskich \u017byd\u00f3w. Otrzymali oni nakaz deportacji i&nbsp;na&nbsp;w\u0142asny koszt, w&nbsp;zaplombowanych poci\u0105gach, byli przewo\u017ceni do&nbsp;granicy z&nbsp;Polsk\u0105. Mogli zabra\u0107 jedynie 10&nbsp;marek i&nbsp;troch\u0119 ubra\u0144. Deportowano ca\u0142e rodziny, samotnych m\u0119\u017cczyzn i&nbsp;samotne kobiety, a&nbsp;tak\u017ce dzieci i&nbsp;m\u0142odzie\u017c bez opieki os\u00f3b starszych. Akcj\u0119 przeprowadzono zar\u00f3wno w&nbsp;du\u017cych miastach, jak i&nbsp;ma\u0142ych wioskach. Na&nbsp;wysiedlenie zareagowa\u0142 polski konsul w&nbsp;Lipsku Feliks Chiczewski \u2013&nbsp;otworzy\u0142 drzwi konsulatu generalnego i&nbsp;udzieli\u0142 schronienia ponad 1&nbsp;300 osobom.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">28 pa\u017adziernika na&nbsp;granicznych stacjach w&nbsp;Zb\u0105szyniu, Bytomiu, pod Chojnicami i&nbsp;Wschow\u0105 znalaz\u0142o si\u0119 ok. 17&nbsp;tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w z&nbsp;polskim obywatelstwem. Kilka tysi\u0119cy z&nbsp;nich \u2013&nbsp;maj\u0105c status bezpa\u0144stwowc\u00f3w \u2014&nbsp;koczowa\u0142o na&nbsp;granicy mi\u0119dzy kordonami wojska niemieckiego i&nbsp;polskiego. Wi\u0119kszo\u015b\u0107, czyli ok. 8&nbsp;tysi\u0119cy, przetransportowano do&nbsp;Neu Bentschen (dzisiejszy Zba\u0328szynek), sk\u0105d przeprowadzeni przez granic\u0119 trafili do&nbsp;polskiego, licz\u0105cego ok. 5,4 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, Zb\u0105szynia \u2014&nbsp;miasta na&nbsp;trasie kolejowej Berlin-Warszawa. Utworzono tam ob\u00f3z przej\u015bciowy na&nbsp;terenie dawnych koszar.<\/span><a style=\"color: inherit; cursor: url('\/assets\/zoom-cursor-af1bff5c5d4f999a3627abf446d9c168.svg') 10 10, default;\" href=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12007\/full_hd_2656.104_prom.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" alt=\"Medium 2656.104 prom\" src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12007\/medium_2656.104_prom.jpg\" data-2x-src=\"\/uploads\/image\/file\/12007\/medium_2656.104_prom@2x.jpg\"><\/a><span style=\"color: #999999;\"><em>Grupa wysiedle\u0144c\u00f3w \u017cydowskich na&nbsp;terenie uje\u017cd\u017calni wojskowej w&nbsp;Zb\u0105szyniu. Wysiedle\u0144cy w&nbsp;oczekiwaniu decyzji w\u0142adz polskich w sprawie ich dalszego losu \/ 29.10.1938 r. \/ \u017ar\u00f3d\u0142o: Yad Vashem\/Fundacja TRES<\/em><\/span><\/p>\n<p><strong>Pomoc<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wiele os\u00f3b, zerwanych w&nbsp;\u015brodku nocy, znalaz\u0142o si\u0119 w&nbsp;Zb\u0105szyniu<em>&nbsp;w&nbsp;kapciach i&nbsp;w&nbsp;pi\u017camach<\/em>. [1]<em>&nbsp;<\/em>Nie mieli pieni\u0119dzy, odzie\u017cy, przedmiot\u00f3w codziennego u\u017cytku, byli na&nbsp;kraw\u0119dzi za\u0142amania nerwowego. W&nbsp;pierwszych dniach niekt\u00f3rym deportowanym uda\u0142o si\u0119 pojecha\u0107 do&nbsp;swoich rodzin zamieszka\u0142ych w&nbsp;Polsce. Potem w\u0142adze zamkn\u0119\u0142y miasto \u2013&nbsp;wyjazd ze&nbsp;Zb\u0105szynia wymaga\u0142 zgody w\u0142adz, pieni\u0119dzy na&nbsp;bilet i&nbsp;pewno\u015bci, \u017ce&nbsp;ma&nbsp;si\u0119 dok\u0105d jecha\u0107. [2]<\/span><\/p>\n<aside class=\"aside block image right small\">\n<figure class=\"wrapper\">\n<div class=\"content\">\n<div class=\"wrapper\"><a style=\"color: inherit; cursor: url('\/assets\/zoom-cursor-af1bff5c5d4f999a3627abf446d9c168.svg') 10 10, default;\" href=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12009\/full_hd_2656.18_prom.jpg\" rel=\"gallery-6407\" data-slideshow=\"true\" data-description=\"\u017bydzi zgromadzenie na terenie koszar wojskowych w Zb\u0105szyniu\" data-author=\"\u017ar\u00f3d\u0142o: Yad Vashem\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" alt=\"Small 2656.18 prom\" src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12009\/small_2656.18_prom.jpg\" data-2x-src=\"\/uploads\/image\/file\/12009\/small_2656.18_prom@2x.jpg\"><\/a><\/div>\n<\/div><figcaption class=\"caption\">\n<div class=\"wrapper\">\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #999999;\"><em>\u017bydzi zgromadzenie na terenie koszar wojskowych w Zb\u0105szyniu \/&nbsp; \u017ar\u00f3d\u0142o: Yad Vashem<\/em><\/span><\/p>\n<div><\/div>\n<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/aside>\n<aside class=\"aside block image right small\">\n<figure class=\"wrapper\">\n<div class=\"content\">\n<div class=\"wrapper\"><a style=\"color: inherit; cursor: url('\/assets\/zoom-cursor-af1bff5c5d4f999a3627abf446d9c168.svg') 10 10, default;\" href=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12010\/full_hd_FA159.A29_prom.jpg\" rel=\"gallery-6408\" data-slideshow=\"true\" data-description=\"Kolejka po&nbsp;zup\u0119 na terenie obozu w Zb\u0105szyniu, 11.1938 r.\" data-author=\"\u017ar\u00f3d\u0142o: Yad Vashem\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" alt=\"Small fa159.a29 prom\" src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12010\/small_FA159.A29_prom.jpg\" data-2x-src=\"\/uploads\/image\/file\/12010\/small_FA159.A29_prom@2x.jpg\"><\/a><\/div>\n<\/div><figcaption class=\"caption\">\n<div class=\"wrapper\">\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #999999;\"><em>Kolejka po&nbsp;zup\u0119 na terenie obozu w Zb\u0105szyniu, 11.1938 r. \/ \u017ar\u00f3d\u0142o: Yad Vashem<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/aside>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u017bydowskie organizacje dobroczynne (m.in. JOINT) oraz Polski Czerwony Krzy\u017c szybko zorganizowa\u0142y pomoc. Na&nbsp;pocz\u0105tku listopada powo\u0142ano Og\u00f3lny Komitet Pomocy Uchod\u017acom z&nbsp;Niemiec (na jego czele stan\u0105\u0142 warszawski rabin dr. Moj\u017cesz Schorr) maj\u0105cy na&nbsp;celu koordynowanie dzia\u0142a\u0144 licznych komitet\u00f3w lokalnych. W&nbsp;Warszawie powsta\u0142 Robotniczy Komitet Pomocy z&nbsp;udzia\u0142em Bundu oraz tzw. klasowych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. W&nbsp;prasie pojawi\u0142y si\u0119 apele nawo\u0142uj\u0105ce do&nbsp;zbierania datk\u00f3w na&nbsp;rzecz deportowanych \u2013&nbsp;\u017cywno\u015bci, odzie\u017cy, koc\u00f3w i&nbsp;pieni\u0119dzy. W&nbsp;Warszawie i&nbsp;Krakowie przygotowano miejsca noclegowe dla ponad 4&nbsp;500 os\u00f3b, a&nbsp;mniejsze gminy przyjmowa\u0142y po&nbsp;kilkaset os\u00f3b. Zebrano tak\u017ce 3,5 mln z\u0142otych (700 tys. dolar\u00f3w), a&nbsp;Joint przej\u0105\u0142 odpowiedzialno\u015b\u0107 za&nbsp;organizacje\u0328 pomocy, jednocze\u015bnie uzupe\u0142niaj\u0105c zasoby finansowe o&nbsp;20&nbsp;procent ca\u0142ej sumy. [3] Datki z\u0142o\u017cyli tak\u017ce polscy intelektuali\u015bci, m.in. prof. Tadeusz Kotarbi\u0144ski, Zofia Na\u0142kowska, Jerzy Andrzejewski, Maria Kuncewiczowa, J\u00f3zef Czapski i&nbsp;in. Wiadomo\u015bci te&nbsp;wywo\u0142ywa\u0142y ostre napa\u015bci prasy antysemickiej. [4]<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ringelblum pisa\u0142<em>:<\/em><\/span><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: left;\"><em>Na&nbsp;telefoniczny apel Gitermana odezwa\u0142y si\u0119 \u0141\u00f3d\u017a, Warszawa, B\u0119dzin, Katowice, Bielsko-Bia\u0142a, Kalisz i&nbsp;inne miasta. Zebrano bielizn\u0119, koce, ubrania, pieni\u0105dze itd. Giterman powo\u0142a\u0142 ca\u0142y ruch pomocy na&nbsp;rzecz uciekinier\u00f3w z&nbsp;Niemiec. W&nbsp;ci\u0105gu kilku tygodni pobytu w&nbsp;Zb\u0105szyniu Giterman zd\u0105\u017cy\u0142 zarazi\u0107 wszystkich swoim niezwyk\u0142ym po\u015bwi\u0119ceniem. Tysi\u0105ce nieszcz\u0119\u015bliwc\u00f3w dzi\u0119ki niemu uratowano od&nbsp;\u015bmierci g\u0142odowej, tysi\u0105com z&nbsp;pomoc\u0105 \u201eJointu\u201d uda\u0142o si\u0119 wyjecha\u0107 za&nbsp;granice\u0328.&nbsp;<\/em>[5]<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Deportowani mieszkali w&nbsp;starych wojskowych stajniach, szkole, m\u0142ynie, dawnej strzelnicy, hali gimnastycznej przy miejscowym stadionie. Bogatsi wynajmowali pokoje u&nbsp;mieszka\u0144c\u00f3w Zb\u0105szynia. W&nbsp;mie\u015bcie szybko powsta\u0142y: \u017cydowski szpital, szko\u0142a, kuchnie, poczta, sk\u0142ady odzie\u017cy i&nbsp;wydzia\u0142 emigracyjny, tak\u017ce ch\u00f3r i&nbsp;klub sportowy, kt\u00f3ry rozgrywa\u0142 mecze pi\u0142ki no\u017cnej z&nbsp;miejscowymi. Ruszy\u0142y kursy stolarskie i&nbsp;krawieckie. Powo\u0142ano specjalne biuro poszukiwania rodzin, a&nbsp;tak\u017ce specjalny dzia\u0142 opieki nad dzie\u0107mi, szczeg\u00f3lnie tymi, kt\u00f3re by\u0142y wysiedlone bez rodzic\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Emanuel Ringelblum<\/strong><\/p>\n<aside class=\"aside block image left small\">\n<figure class=\"wrapper\">\n<div class=\"content\">\n<div class=\"wrapper\"><a style=\"color: inherit; cursor: url('\/assets\/zoom-cursor-af1bff5c5d4f999a3627abf446d9c168.svg') 10 10, default;\" href=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12004\/full_hd_Ringelblum.jpg\" rel=\"gallery-6402\" data-slideshow=\"true\" data-description=\"Emanuel Ringelblum\" data-author=\"\u017ar\u00f3d\u0142o: Archiwum Ringelbluma\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" alt=\"Small ringelblum\" src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12004\/small_Ringelblum.jpg\" data-2x-src=\"\/uploads\/image\/file\/12004\/small_Ringelblum@2x.jpg\"><\/a><\/div>\n<\/div><figcaption class=\"caption\"><span style=\"color: #999999;\"><em><strong>Emanuel Ringelblum<\/strong> \/ <\/em>\u017ar\u00f3d\u0142o: Archiwum Ringelbluma<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<\/aside>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Do Zb\u0105szynia, na&nbsp;polecenie Icchaka Gitermana, pospieszy\u0142 tak\u017ce Emanuel Ringelblum, kt\u00f3ry przez pi\u0119\u0107 tygodni koordynowa\u0142 pomoc z&nbsp;ramienia JOINTu. Dzia\u0142acze tej organizacji pracowali w&nbsp;tym czasie po&nbsp;18&nbsp;godzin na&nbsp;dob\u0119, ratuj\u0105c ludzi od&nbsp;g\u0142odu i&nbsp;pomagaj\u0105c im&nbsp;wyjecha\u0107 za&nbsp;granice\u0328. Praca ta&nbsp;ujawni\u0142a talenty organizatorskie Ringelbluma i&nbsp;jego umiej\u0119tno\u015b\u0107 rozwi\u0105zywania problem\u00f3w. Zach\u0119ca\u0142 uchod\u017ac\u00f3w do&nbsp;sk\u0142adania relacji z&nbsp;przebiegu akcji, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017ca\u0142 za&nbsp;<em>bezprecedensow\u0105 w&nbsp;\u017cydowskiej historii<\/em>, a&nbsp;tak\u017ce do&nbsp;m\u00f3wienia w&nbsp;jidysz (zaprosi\u0142 nawet Noego Nachbusza, aktora z&nbsp;Warszawy graj\u0105cego w&nbsp;tym j\u0119zyku). Do\u015bwiadczenia zebrane w&nbsp;Zb\u0105szyniu wykorzysta\u0142 p\u00f3\u017aniej podczas pracy dla \u017bydowskiej Samopomocy Spo\u0142ecznej w&nbsp;getcie warszawskim i&nbsp;organizuj\u0105c dzia\u0142ania grupy Oneg Szabat.<\/span><\/p>\n<aside class=\"aside block image right small\">\n<figure class=\"wrapper\">\n<div class=\"content\">\n<div class=\"wrapper\"><a style=\"color: inherit; cursor: url('\/assets\/zoom-cursor-af1bff5c5d4f999a3627abf446d9c168.svg') 10 10, default;\" href=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12013\/full_hd_3465.3_prom.jpg\" rel=\"gallery-6411\" data-slideshow=\"true\" data-description=\"Grupa \u017cyd\u00f3w zgromadzona na placu miejskim w Zb\u0105szyniu \/ 1939 r.\" data-author=\"\u017ar\u00f3d\u0142o: Yad Vashem\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" alt=\"Small 3465.3 prom\" src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12013\/small_3465.3_prom.jpg\" data-2x-src=\"\/uploads\/image\/file\/12013\/small_3465.3_prom@2x.jpg\"><\/a><\/div>\n<\/div><figcaption class=\"caption\">\n<div class=\"wrapper\">\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #999999;\">Grupa \u017cyd\u00f3w zgromadzona na placu miejskim w Zb\u0105szyniu \/ 1939 r. \/ <\/span><span style=\"color: #999999;\">\u017ar\u00f3d\u0142o: Yad Vashem<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/aside>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ringelblum stara\u0142 si\u0119 tworzy\u0107 uchod\u017acom warunki do&nbsp;\u017cycia w&nbsp;spos\u00f3b nie ur\u0105gaj\u0105cy ich godno\u015bci. Nie traktowa\u0142 ich jak \u017cebrak\u00f3w czekaj\u0105cych na&nbsp;ja\u0142mu\u017cn\u0119, zach\u0119ca\u0142 do&nbsp;przej\u0119cia wielu obowi\u0105zk\u00f3w w&nbsp;obozie. W&nbsp;swoim ko\u0144cowym raporcie odnotowa\u0142, \u017ce&nbsp;spo\u015br\u00f3d 420 pracownik\u00f3w rozmaitych wydzia\u0142\u00f3w obozowych niemal wszyscy byli uchod\u017acami. Pisa\u0142 do&nbsp;Mahlera, \u017ce&nbsp;wa\u017cna\u0328 rzecz\u0105 jest, \u017ce&nbsp;w&nbsp;Zb\u0105szyniu nie ma&nbsp;rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy \u201edaj\u0105cymi\u201d a&nbsp;\u201ebior\u0105cymi\u201d, \u017ce&nbsp;w&nbsp;obozie panuj\u0105 dobre relacje, nieskalane poni\u017caj\u0105c\u0105 filantropi\u0105. [6]<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Zako\u0144czenie akcji i&nbsp;jej reperkusje<\/strong><\/p>\n<aside class=\"aside block image right small\">\n<figure class=\"wrapper\">\n<div class=\"content\">\n<div class=\"wrapper\"><a style=\"color: inherit; cursor: url('\/assets\/zoom-cursor-af1bff5c5d4f999a3627abf446d9c168.svg') 10 10, default;\" href=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12012\/full_hd_FA159.A28_prom.jpg\" rel=\"gallery-6410\" data-slideshow=\"true\" data-description=\"\u017bydzi wydaleni z Niemiec po zab\u00f3jstwie vom Ratha \/ Zb\u0105szy\u0144, 11.1938 r.\" data-author=\"\u017ar\u00f3d\u0142o: Yad Vashem\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" alt=\"Small fa159.a28 prom\" src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12012\/small_FA159.A28_prom.jpg\" data-2x-src=\"\/uploads\/image\/file\/12012\/small_FA159.A28_prom@2x.jpg\"><\/a><\/div>\n<\/div><figcaption class=\"caption\">\n<div class=\"wrapper\">\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #999999;\">\u017bydzi wydaleni z Niemiec po zab\u00f3jstwie vom Ratha \/ Zb\u0105szy\u0144, 11.1938 r. \/ <\/span><span style=\"color: #999999;\">\u017ar\u00f3d\u0142o: Yad Vashem<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/aside>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Na skutek rokowa\u0144 polsko-niemieckich w&nbsp;dniu 24&nbsp;stycznia 1939 r.&nbsp;zosta\u0142o podpisane porozumienie. Jego zapisy pozwala\u0142y na&nbsp;tymczasowy powr\u00f3t do&nbsp;Niemiec przedstawicieli rodzin w&nbsp;celu uregulowania ich spraw osobistych i&nbsp;gospodarczych. W&nbsp;ci\u0105gu kilku tygodni mieli sprzeda\u0107 maj\u0105tek i&nbsp;przewie\u017a\u0107 dobytek. W&nbsp;praktyce uzyskanie porozumienia by\u0142o skomplikowane i&nbsp;wymaga\u0142o pokonania wielu biurokratycznych trudno\u015bci \u2013&nbsp;z&nbsp;zezwole\u0144 skorzysta\u0142y 3632 osoby. Maj\u0105tek zbywali po&nbsp;mocno zani\u017conych cenach, a&nbsp;wi\u0119kszo\u015b\u0107 dobytku znikn\u0119\u0142a.<\/span><\/p>\n<aside class=\"aside block image right small\">\n<figure class=\"wrapper\">\n<div class=\"content\">\n<div class=\"wrapper\"><a style=\"color: inherit; cursor: url('\/assets\/zoom-cursor-af1bff5c5d4f999a3627abf446d9c168.svg') 10 10, default;\" href=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12011\/full_hd_FA159A.27_prom.jpg\" rel=\"gallery-6409\" data-slideshow=\"true\" data-description=\"\u017bydzi wydaleni z&nbsp;Niemiec po&nbsp;zab\u00f3jstwie vom Ratha \/ Zb\u0105szy\u0144, 11.1938 r.\" data-author=\"\u017ar\u00f3d\u0142o: Yad Vashem\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" alt=\"Small fa159a.27 prom\" src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12011\/small_FA159A.27_prom.jpg\" data-2x-src=\"\/uploads\/image\/file\/12011\/small_FA159A.27_prom@2x.jpg\"><\/a><\/div>\n<\/div><figcaption class=\"caption\">\n<div class=\"wrapper\">\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #999999;\">\u017bydzi wydaleni z&nbsp;Niemiec po&nbsp;zab\u00f3jstwie vom Ratha \/ Zb\u0105szy\u0144, 11.1938 r. \/ <\/span><span style=\"color: #999999;\">\u017ar\u00f3d\u0142o: Yad Vashem<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/aside>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Z up\u0142ywem czasu ros\u0142a liczba ucieczek z&nbsp;obozu, a&nbsp;tak\u017ce zezwole\u0144 na&nbsp;wyjazd w&nbsp;g\u0142\u0105b Polski. Pod koniec listopada w&nbsp;obozie przej\u015bciowym w&nbsp;Zb\u0105szyniu znajdowa\u0142o si\u0119 ok. 4&nbsp;tys. os\u00f3b. Wyjazdy na&nbsp;wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 p\u00f3\u017an\u0105 wiosn\u0105 1939 r.&nbsp;Ob\u00f3z zosta\u0142 rozwi\u0105zany pod koniec sierpnia 1939 r.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">7 listopada siedemnastoletni Herszel Grynszpan w&nbsp;akcie zemsty za&nbsp;los swojej rodziny, kt\u00f3ra znalaz\u0142a si\u0119 w&nbsp;Zb\u0105szyniu, zabi\u0142 pracownika ambasady niemieckiej w&nbsp;Pary\u017cu, Ernsta vom Ratha. Sta\u0142o si\u0119 to&nbsp;pretekstem do&nbsp;nocy kryszta\u0142owej \u2013&nbsp;pogromu \u017byd\u00f3w w&nbsp;Niemczech i&nbsp;Austrii w&nbsp;nocy z&nbsp;9&nbsp;na&nbsp;10&nbsp;listopada 1938 roku.<\/span><\/p>\n<hr>\n<p><span style=\"color: #808080;\"><strong>Wystawa \u201ePolenaktion, pa\u017adziernik 1938 r.&nbsp;Historia wyp\u0119dzonych z&nbsp;Niemiec\u201d<\/strong><\/span><\/p>\n<aside class=\"aside block image left small\">\n<figure class=\"wrapper\">\n<div class=\"content\">\n<div class=\"wrapper\"><a style=\"color: inherit; cursor: url('\/assets\/zoom-cursor-af1bff5c5d4f999a3627abf446d9c168.svg') 10 10, default;\" href=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12006\/full_hd_Polenaktion_plakat_s.jpg\" rel=\"gallery-6404\" data-slideshow=\"true\" data-description=\"\" data-author=\"\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" alt=\"Small polenaktion plakat s\" src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12006\/small_Polenaktion_plakat_s.jpg\" data-2x-src=\"\/uploads\/image\/file\/12006\/small_Polenaktion_plakat_s@2x.jpg\"><\/a><\/div>\n<\/div><figcaption class=\"caption\">\n<div class=\"wrapper\">\n<p class=\"author\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\">Prezentowana w&nbsp;siedzibie \u017bydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma wystawa przypomina wydarzenia z&nbsp;pa\u017adziernika 1938 r.&nbsp;Historia Polenaktion pokazana zosta\u0142a przez pryzmat indywidualnych los\u00f3w ofiar. Motywem przewodnim ekspozycji s\u0105&nbsp;historie sze\u015bciu berli\u0144skich \u017cydowskich rodzin. Wystawa sk\u0142ada si\u0119 z&nbsp;trzech chronologicznie u\u0142o\u017conych rozdzia\u0142\u00f3w: \u201e\u017bycie w&nbsp;Berlinie do&nbsp;1938 r.\u201d, \u201eAkcja deportacyjna z&nbsp;pa\u017adziernika 1938 r.\u201d, \u201eHistoria prze\u015bladowa\u0144\u0301 i&nbsp;ocalenia\u201d.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/aside>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong><em>Ekspozycja zosta\u0142a przygotowana przez Wydzia\u0142 Historii Instytutu Europy Wschodniej Wolnego Uniwersytetu Berli\u0144skiego oraz Actives Museum w&nbsp;Berlinie w&nbsp;zwi\u0105zku z&nbsp;obchodami 80. rocznicy \u201ePolenaktion\u201d w&nbsp;2018 r.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Wystawa by\u0142a prezentowana w&nbsp;Stiftung Neue Synagoge \u2013&nbsp;Centrum Judaicum w&nbsp;Berlinie w&nbsp;dniach od&nbsp;8&nbsp;lipca 2018 do&nbsp;28&nbsp;lutego 2019 r.&nbsp;Zwiedzi\u0142o j\u0105&nbsp;ponad 40&nbsp;tys. os\u00f3b.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong><span style=\"color: #808080;\"><u>Sponsorzy wystawy<\/u>:<\/span><\/strong><\/p>\n<ul style=\"text-align: left;\">\n<li><span style=\"color: #808080;\">Senatsverwaltung f\u00fcr Kultur und Europa<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul style=\"text-align: left;\">\n<li><span style=\"color: #808080;\">Friede Springer Stiftung<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\">Sanddorf-Stiftung<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<aside class=\"aside block image left small\">\n<figure class=\"wrapper\">\n<div class=\"content\">\n<div class=\"wrapper\"><a style=\"color: inherit; cursor: url('\/assets\/zoom-cursor-af1bff5c5d4f999a3627abf446d9c168.svg') 10 10, default;\" href=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12003\/full_hd_PL.jpg\" rel=\"gallery-6401\" data-slideshow=\"true\" data-description=\"\" data-author=\"\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" alt=\"Small pl\" src=\"http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/image\/file\/12003\/small_PL.jpg\" data-2x-src=\"\/uploads\/image\/file\/12003\/small_PL@2x.jpg\"><\/a><\/div>\n<\/div><figcaption class=\"caption\">\n<div class=\"wrapper\">\n<p class=\"author\" style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Wystawa dofinansowana ze&nbsp;\u015brodk\u00f3w Ministra Kultury i&nbsp;Dziedzictwa Narodowego w&nbsp;ramach upami\u0119tnienia 75. rocznicy \u015bmierci Emanuela Ringelbluma.<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/aside>\n<hr>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Poniedzia\u0142ek\u2013pi\u0105tek: 09.00\u201318.00 (ostatnie wej\u015bcie o&nbsp;godz. 17.00), bilet normalny: 12&nbsp;z\u0142<\/em><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #808080;\"><em>Niedziela: 10.00\u201318.00, wej\u015bcie bezp\u0142atne<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em><u>Przypisy<\/u>:<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>[1]&nbsp;Podziemne Archiwum Getta Warszawy,&nbsp;Pisma Emanuela Ringelbluma z&nbsp;bunkra, tom 29A, s.&nbsp;155 \u2013&nbsp;156.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>[2]&nbsp;Jerzy Tomaszewski,&nbsp;Preludium Zag\u0142ady. Wygnanie \u017byd\u00f3w polskich z&nbsp;Niemiec w&nbsp;1938 r., Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1998, s.&nbsp;201.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>[3]&nbsp;Samuel D.&nbsp;Kassow,&nbsp;Kto napisze nasz\u0105 histori\u0119?, s.&nbsp;195.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>[4]&nbsp;Jerzy Tomaszewski,&nbsp;Preludium Zag\u0142ady,&nbsp;op.cit., s.&nbsp;221.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>[5]&nbsp;Podziemne Archiwum Getta Warszawy,&nbsp;Pisma Emanuela Ringelbluma z&nbsp;bunkra, op. cit.,&nbsp;s.&nbsp;155 \u2013&nbsp;156.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>[6] Micha\u0142 Rudawski,&nbsp;M\u00f3j obcy kraj?, Warszawa 1996, s.&nbsp;57.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em><u>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/u>:<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Jerzy Tomaszewski,&nbsp;Preludium Zag\u0142ady. Wygnanie \u017byd\u00f3w polskich z&nbsp;Niemiec w&nbsp;1938 r., Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1998.<br \/>\n<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Do zobaczenia za&nbsp;rok w&nbsp;Jerozolimie. Deportacje polskich \u017byd\u00f3w w&nbsp;1938 roku z&nbsp;Niemiec do&nbsp;Zb\u0105szynia, red. Izabela Sk\u00f3rzy\u0144ska, Wojciech Olejniczak, Fundacja TRES, Zb\u0105szy\u0144 \u2013&nbsp;Pozna\u0144 2012.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Agnieszka Hreczuk, Zb\u0105szy\u0144, preludium do&nbsp;zag\u0142ady. 17&nbsp;tys. \u017byd\u00f3w trafi\u0142o z&nbsp;Niemiec do&nbsp;Polski, Wyborcza.pl, 26&nbsp;listopada 2018,&nbsp;<a style=\"color: #808080;\" href=\"http:\/\/wyborcza.pl\/alehistoria\/7,121681,24198753,zbaszyn-preludium-do-zaglady-17-tys-zydow-trafilo-z-niemiec.html\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>http:\/\/wyborcza.pl\/alehistoria\/7,121681,24198753,zbaszyn-preludium-do-zaglady-17-tys-zydow-trafilo-z&#8230;<\/strong><\/span><\/a><\/em><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<div class=\"content-alignment\" id=\"content\">\n<div class=\"yt-uix-button-panel\" id=\"watch-description\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>POLENAKTION, PA\u0179DZIERNIK 1938 R. HISTORIA WYP\u0118DZONYCH Z NIEMIEC Anna Majchrowska Wystawa czasowa od&nbsp;29&nbsp;sierpnia do&nbsp;15&nbsp;grudnia 2019 r.&nbsp;w&nbsp;\u017bydowskim Instytucie Historycznym im. Emanuela Ringelbluma. Landesarchiv Berlin, projekt: eot Berlin W dniu 31&nbsp;marca 1938 r.&nbsp;sejm polski wobec spodziewanego masowego powrotu do&nbsp;kraju polskich \u017byd\u00f3w zamieszka\u0142ych na&nbsp;terenie Niemiec, uchwali\u0142 ustaw\u0119 o&nbsp;pozbawianiu obywatelstwa. Zgodnie z&nbsp;jej zapisami&nbsp;obywatele polscy przebywaj\u0105cy nieprzerwanie za&nbsp;granic\u0105 co&nbsp;najmniej przez [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73105"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=73105"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73128,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73105\/revisions\/73128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=73105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=73105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=73105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}