{"id":7333,"date":"2014-10-18T07:52:40","date_gmt":"2014-10-18T05:52:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=7333"},"modified":"2014-10-18T07:52:40","modified_gmt":"2014-10-18T05:52:40","slug":"irena-gelblum-w-konspiracji-do-smierci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=7333","title":{"rendered":"Irena Gelblum w konspiracji. Do \u015bmierci"},"content":{"rendered":"<h4 style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/www.wysokieobcasy.pl\/\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/gazeta.png\" alt=\"\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/www.wysokieobcasy.pl\/wysokie-obcasy\/1,53662,15811286,Irena_Gelblum_w_konspiracji__Do_smierci.html\" target=\"_blank\">Irena Gelblum w konspiracji. Do \u015bmierci<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"><strong>Joanna Szcz\u0119sna<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"content\" class=\"  content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\">\n<center><br \/>\n<iframe loading=\"lazy\" id=\"gazetaVideoPlayerEmbed\" src=\"http:\/\/www.gazeta.tv\/plej\/19,53662,15825595,video.html?embed=0&amp;autoplay=1\" width=\"620\" height=\"384\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><br \/>\n<\/center>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><strong>Przyjaciele z tamtych czas\u00f3w uszanowali jej decyzj\u0119 i je\u015bli w og\u00f3le wspominali Irk\u0119 Gelblum, nie m\u00f3wili, \u017ce zmieni\u0142a to\u017csamo\u015b\u0107<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Chcia\u0142a, by widziano w niej dziennikark\u0119, t\u0142umaczk\u0119 i poetk\u0119, t\u0119 za\u015b cz\u0119\u015b\u0107 swojej biografii, w kt\u00f3rej by\u0142a nieustraszon\u0105, pe\u0142n\u0105 fantazji \u0142\u0105czniczk\u0105 \u017bydowskiej Organizacji Bojowej i odznaczon\u0105 Krzy\u017cem Walecznych uczestniczk\u0105 powstania warszawskiego &#8211; po prostu amputowa\u0142a. Przyjaciele z tamtych czas\u00f3w uszanowali jej decyzj\u0119 i je\u015bli w og\u00f3le wspominali Iren\u0119 Gelblum, nie m\u00f3wili &#8211; przynajmniej publicznie &#8211; \u017ce zmieni\u0142a to\u017csamo\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">O jej istnieniu dowiedzia\u0142am si\u0119 w pocz\u0105tkach lat 90. od Marka Edelmana, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142 o niej per &#8220;Irka wariatka&#8221;. Ale z uznaniem: &#8211; C\u00f3\u017c to by\u0142 za numer. Pi\u0119kna dziewczyna, a do tego nie wiedzia\u0142a, co to strach. Mia\u0142a czarny, b\u0142yszcz\u0105cy p\u0142aszcz, do tego kapelusz z wielkim rondem i tak wystrojona wkracza\u0142a do przedzia\u0142u dla Niemc\u00f3w, by ju\u017c po chwili zasn\u0105\u0107 z g\u0142ow\u0105 na ramieniu jakiego\u015b oficera Wehrmachtu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong><span style=\"color: #808080;\">Bohaterska szcz\u0119\u015bciara<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Opu\u015bci\u0142a getto kilka miesi\u0119cy przed powstaniem kwietniowym, wyprowadzi\u0142a j\u0105 Luba Zylberg, przyjaci\u00f3\u0142ka z pracy w gettowym urz\u0119dzie pocztowym. Za murami zostawi\u0142a starszego brata i rodzic\u00f3w. Nic niemal o nich nie wiadomo; o matce przetrwa\u0142o wspomnienie, \u017ce nosi\u0142a zawsze bia\u0142e r\u0119kawiczki, co uznawano za ekstrawagancj\u0119. Irena nigdy ju\u017c ich nie zobaczy.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Trzeba by\u0142o mie\u0107 tupet, by z fa\u0142szyw\u0105 kenkart\u0105 i metryk\u0105 szuka\u0107 pracy w niemieckim urz\u0119dzie, ale dzi\u0119ki temu zdoby\u0142a prawdziwy ausweis, i to z gap\u0105 na piecz\u0105tce. Wtedy chyba po raz pierwszy odj\u0119\u0142a sobie troch\u0119 lat, niedu\u017co, zaledwie dwa. Wynaj\u0119\u0142y z Lub\u0105 &#8211; wedle papier\u00f3w Marysi\u0105 Kowalsk\u0105 &#8211; mieszkanko na poddaszu kamienicy na Pa\u0144skiej 5. Za\u0142atwi\u0142y budow\u0119 skrytki na kilka os\u00f3b.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wkr\u00f3tce znale\u017ali tam schronienie cz\u0142onkowie komendy \u017bOB &#8211; Antek Cukierman, Cywia Lubetkin, Marek Edelman &#8211; a te\u017c Kazik Ratajzer, 19-latek, kt\u00f3ry uratowa\u0142 ich oraz kilkudziesi\u0119ciu powsta\u0144c\u00f3w, organizuj\u0105c ucieczk\u0119 kana\u0142ami z p\u0142on\u0105cego ju\u017c getta.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Irena zakochuje si\u0119 w Kaziku i zostaj\u0105 par\u0105.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Na parterze kamienicy jest knajpa, gdzie przesiaduje szemrane towarzystwo: szmuglerzy, szanta\u017cy\u015bci, z\u0142odzieje. &#8220;Wobec ca\u0142ego tego towarzystwa Irka odstawia\u0142a pewn\u0105 siebie facetk\u0119, w bliskich stosunkach z co wa\u017cniejszymi Niemcami. Ubiera\u0142a si\u0119 elegancko, nawet wyzywaj\u0105co, i ku rozpaczy wsp\u00f3\u0142towarzyszy dla wi\u0119kszego fasonu wraca\u0142a po godzinie policyjnej&#8221;. To cytat z ksi\u0105\u017cki &#8220;Mur mia\u0142 dwie strony&#8221; Heleny Balickiej-Koz\u0142owskiej, Polki, kt\u00f3ra pomaga\u0142a \u017bydom i mia\u0142a z Irk\u0105 konspiracyjne kontakty.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Kiedy\u015b Edelman da\u0142 Irce 10 tys. dolar\u00f3w, nie pami\u0119ta, czy to by\u0142y pieni\u0105dze \u017bOB-u, czy \u017begoty, \u017ceby wymieni\u0142a je na tzw. czarnej gie\u0142dzie, kt\u00f3ra mie\u015bci\u0142a si\u0119 na Kr\u00f3lewskiej. &#8211; Kontrahent ulotni\u0142 si\u0119 z pieni\u0119dzmi i wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce szukaj wiatru w polu &#8211; opowiada\u0142 mi. &#8211; Ale nie z Irk\u0105 takie numery, nie odpu\u015bci\u0142a, chodzi\u0142a tam tak d\u0142ugo, a\u017c dopad\u0142a oszusta, przy\u0142o\u017cy\u0142a mu, zatarga\u0142a do szefa gie\u0142dy, kt\u00f3ry kaza\u0142 odda\u0107 fors\u0119. By\u0142a naprawd\u0119 ostra.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Jej brawura i zimna krew odegra\u0142y niema\u0142\u0105 rol\u0119 w zapewnieniu bezpiecze\u0144stwa mieszka\u0144com Pa\u0144skiej. Z odwag\u0105 stawia\u0142a czo\u0142o szmalcownikom, jej pewno\u015b\u0107 siebie zbija\u0142a ich z tropu. Zaczepiona na ulicy nie waha\u0142a si\u0119 wezwa\u0107 na pomoc policjanta. Gdy banda szmalcownik\u00f3w ograbi\u0142a ich mieszkanie, poskar\u017cy\u0142a si\u0119 dozorcy, \u017ce pod pretekstem rekwizycji mienia \u017cydowskiego pozbawiono j\u0105 ca\u0142ego dobytku. By\u0142a tak przekonuj\u0105ca w swoim oburzeniu na pomys\u0142, jakoby mia\u0142a przechowywa\u0107 u siebie jakich\u015b \u017byd\u00f3w, \u017ce wsp\u00f3\u0142czu\u0142a jej ca\u0142a kamienica, a nawet niemiecki pracodawca.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #000080;\">Czytaj dalej tu: <strong><span style=\"text-decoration: underline;\"><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/www.wysokieobcasy.pl\/wysokie-obcasy\/1,53662,15811286,Irena_Gelblum_w_konspiracji__Do_smierci.html\" target=\"_blank\">Irena Gelblum w konspiracji. Do \u015bmierci<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/pwn.png\" alt=\"\" \/><strong><span style=\"color: #000080;\">Dom Wydawniczy poleca now\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 <span style=\"text-decoration: underline;\"><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"http:\/\/www.dwpwn.pl\/produkty\/895\/\" target=\"_blank\">&#8220;Wyb\u00f3r Ireny&#8221;<\/a><\/span> Remigiusz Grzeli<\/span><\/strong><\/h4>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.dwpwn.pl\/inc\/images\/big\/prod895img1412594260.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/static.wirtualnemedia.pl\/media\/pr\/150x110\/38035.jpg\" alt=\"\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Wyb\u00f3r Ireny &#8211;\u00a0Grzela Remigiusz<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">S\u0105 takie \u017cyciorysy, w kt\u00f3rych nic si\u0119 nie zgadza. Fikcja miesza si\u0119 z prawd\u0105, a prawda z roku na rok coraz bardziej si\u0119 kamufluje. Bywa, \u017ce w ko\u0144cu \u0142atwiej uwierzy\u0107 w fikcj\u0119 ni\u017c w prawd\u0119 o sobie. Czas mija, \u015bwiadkowie odchodz\u0105, fakty gubi\u0105 si\u0119, a to, co zostaje, to fragmenty opowie\u015bci.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ta ksi\u0105\u017cka jest opowiadaniem o braku mi\u0142o\u015bci, zem\u015bcie i nieistnieniu, ale przede wszystkim o fascynuj\u0105cej kobiecie, kt\u00f3rej \u017cycie by\u0142o pe\u0142ne fikcji, tajemnic i mit\u00f3w. Cho\u0107 by\u0142a w nim te\u017c prawda. To ona \u0142\u0105czy\u0142a Iren\u0119 z lud\u017ami, kt\u00f3rzy znali j\u0105 od pocz\u0105tku: Antkiem Cukiermanem, Cywi\u0105 Lubetkin, Kazikiem Ratajzerem, Markiem Edelmanem, Alin\u0105 Margolis. Ta brawurowa \u0142\u0105czniczka \u017bydowskiej Organizacji Bojowej, uczestniczka powstania warszawskiego, bez w\u0105tpienia bohaterka, zdecydowa\u0142a si\u0119 wymaza\u0107 siebie \u2013 sw\u00f3j wojenny los, swoje pochodzenie \u2013 ze wspomnie\u0144 i z ksi\u0105\u017cek historycznych. Wybra\u0142a nieistnienie. Zmieni\u0142a rok urodzenia, narodowo\u015b\u0107, pogl\u0105dy, a nawet g\u0142os. Nie rozpoznawa\u0142a prawie nikogo z dawnych przyjaci\u00f3\u0142. By\u0142a Iren\u0105 Gelblum, Iren\u0105 Waniewicz a w ko\u0144cu sta\u0142a si\u0119 w\u0142osk\u0105 poetk\u0105 Iren\u0105 Conti. Gra\u0142a j\u0105 perfekcyjnie, przez ca\u0142\u0105 dob\u0119. Przez ca\u0142e lata.<\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 710px;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\"  content-alignment&lt;br \/&gt;&lt;br \/&gt; \">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\">\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #808080;\"> twoje uwagi, linki, wlasne artykuly, lub wiadomosci przeslij do: <strong><span style=\"text-decoration: underline;\"><span style=\"color: #808080; text-decoration: underline;\"><a href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\">webmaster@reunion68.com<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr style=\"width: 710px;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Irena Gelblum w konspiracji. Do \u015bmierci Joanna Szcz\u0119sna &nbsp; &nbsp; Przyjaciele z tamtych czas\u00f3w uszanowali jej decyzj\u0119 i je\u015bli w og\u00f3le wspominali Irk\u0119 Gelblum, nie m\u00f3wili, \u017ce zmieni\u0142a to\u017csamo\u015b\u0107 Chcia\u0142a, by widziano w niej dziennikark\u0119, t\u0142umaczk\u0119 i poetk\u0119, t\u0119 za\u015b cz\u0119\u015b\u0107 swojej biografii, w kt\u00f3rej by\u0142a nieustraszon\u0105, pe\u0142n\u0105 fantazji \u0142\u0105czniczk\u0105 \u017bydowskiej Organizacji Bojowej i odznaczon\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7333"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7333"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7333\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7355,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7333\/revisions\/7355"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}