{"id":73371,"date":"2019-09-16T17:09:25","date_gmt":"2019-09-16T15:09:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=73371"},"modified":"2019-09-16T15:28:42","modified_gmt":"2019-09-16T13:28:42","slug":"23-09-42","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=73371","title":{"rendered":"Zakochany Tuwim."},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/kultura.onet.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" class=\"center alignleft\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/onnet-kult.png\" alt=\"\" width=\"30%\" \/><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/kultura.onet.pl\/wywiady-i-artykuly\/julian-tuwim-125-rocznica-urodzin-poety\/el4l80m\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Zakochany Tuwim. &#8220;Wszystkie Afrodyty niewarte jej by\u0142y sznurowade\u0142 zawi\u0105zywa\u0107&#8221;<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Malwina Wapi\u0144ska-Piotrowicz<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<h4 style=\"text-align: center;\">By\u0142a podobno sko\u0144czon\u0105 pi\u0119kno\u015bci\u0105. Niekt\u00f3rzy twierdzili, \u017ce Afrodyta mog\u0142aby jej wi\u0105za\u0107 sznurowad\u0142a. Julian Tuwim mia\u0142 zaledwie siedemna\u015bcie lat, kiedy zobaczy\u0142 j\u0105 na ulicy i z miejsca straci\u0142 dla niej g\u0142ow\u0119. D\u0142ugo pisa\u0142 do nami\u0119tne listy i dedykowane jej wiersze. Ale Stefania Marchwi\u00f3wna zdecydowa\u0142a si\u0119 po\u015blubi\u0107 Tuwima dopiero siedem lat po ich pierwszym spotkaniu. Do ko\u0144ca \u017cycia pozosta\u0142a muz\u0105 i wielk\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 poety.<\/h4>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"center aligncenter\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/julian-i-stefania-tuwim.jpg\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #999999;\"><em>Julian i Stefania Tuwimowie na tarasie swojego mieszkania przy ulicy Wiejskiej w Warszawie, 1946 rok<\/em><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"color: #000000;\">13 wrze\u015bnia obchodzimy 125. rocznic\u0119 urodzin Juliana Tuwima<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Z tej okazji przypominamy histori\u0119 mi\u0142o\u015bci poety i jego ukochanej &#8211; Stefanii Marchwi\u00f3wny<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">30 sierpnia 1919 roku w \u0142\u00f3dzkiej synagodze przy Alei Ko\u015bciuszki oby\u0142 si\u0119 \u015blub Tuwima z Marchwi\u00f3wn\u0105<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Poeta od lat zabiega\u0142 o wzgl\u0119dy ukochanej, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 adresatk\u0105 licznych jego wierszy<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Nie wszyscy wiedz\u0105, \u017ce spopularyzowany przez Ew\u0119 Demarczyk utw\u00f3r poetycki &#8220;Przy okr\u0105g\u0142ym stole&#8221; by\u0142 dedykowany Stefanii, pochodz\u0105cej z Tomaszowa Mazowieckiego<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">&#8220;Czym ja by\u0142bym bez Ciebie? Od dziesi\u0119ciu lat mam jedno zaj\u0119cie: staram si\u0119 (m\u00f3wi\u0105c do\u015b\u0107 p\u0142ytko) podoba\u0107 si\u0119 Tobie&#8221; \u2013 pisa\u0142 w jednym z list\u00f3w do \u017cony Julian Tuwim<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Zobaczy\u0142 j\u0105 w rodzinnej \u0141odzi, na ulicy Piotrkowskiej w 1912 roku i zakocha\u0142 si\u0119 bez pami\u0119ci. \u017bartowa\u0142 potem, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 od pierwszego wejrzenia to niebywa\u0142a oszcz\u0119dno\u015b\u0107 czasu \u2013 jedno spojrzenie i ju\u017c wiadomo, z kim chce si\u0119 sp\u0119dzi\u0107 reszt\u0119 \u017cycia. Po co traci\u0107 czas na rozterki i wahania? Oboje mieli w\u00f3wczas zaledwie po siedemna\u015bcie lat, ale Julian Tuwim ju\u017c jako nastolatek by\u0142 zdeterminowany, by zdoby\u0107 serce Stefanii Marchwi\u00f3wny.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Troch\u0119 to trwa\u0142o. Wybranka autora\u00a0<em>Kwiat\u00f3w polskich<\/em>\u00a0da\u0142a si\u0119 nam\u00f3wi\u0107 na \u015blub dopiero siedem lat od ich pierwszego spotkania. Nawet koledzy i bywalcy kawiarni &#8220;Pod Pikadorem&#8221; mieli pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce pr\u00f3by podrywania Tuwima i zabiegania o jego wzgl\u0119dy przez cho\u0107by najurodziwsze panie s\u0105 skazane na sromotn\u0105 kl\u0119sk\u0119. Stefania by\u0142a &#8220;niemi\u0142osiernie jedyna&#8221;, by pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 cytatem z jednego z wierszy poety.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>&#8220;Lalkowata&#8221; Afrodyta?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Stefania Marchwi\u00f3wna uchodzi\u0142a za sko\u0144czon\u0105 pi\u0119kno\u015b\u0107. Na jednej z nielicznych fotografii, kt\u00f3re zachowa\u0142y si\u0119 z lat jej m\u0142odo\u015bci, wida\u0107 urocz\u0105 szatynk\u0119 o delikatnych rysach i pi\u0119knych oczach, nad kt\u00f3rymi g\u00f3ruj\u0105 symetryczne \u0142uki brwiowe. Na portrecie Witkacego z 1929 roku wielkie oczy wci\u0105\u017c pozostaj\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 ozdob\u0105 jej twarzy. &#8220;By\u0142a wtedy tak pi\u0119kna, \u017ce wszystkie Afrodyty, Wenusy i inne wzory pi\u0119kno\u015bci niewarte jej by\u0142y sznurowade\u0142 zawi\u0105zywa\u0107&#8221; \u2013 pisa\u0142a o nastoletniej Marchwi\u00f3wnie Izabela Czajka-Stachowicz.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale nie wszyscy z plotkarskiej \u015bmietanki towarzyskiej tamtych lat podzielali zachwyt Tuwima nad ukochan\u0105. Znana z uszczypliwo\u015bci Magdalena Samozwaniec twierdzi\u0142a, \u017ce oczy Stefanii by\u0142y &#8220;lalkowate&#8221;, a wieczn\u0105 adoracj\u0105 ze strony Juliana Marchwi\u00f3wna zdawa\u0142a si\u0119 nierzadko znu\u017cona. \u0141y\u017ck\u0119 dziegciu do wspomnie\u0144 o Stefanii doda\u0142a r\u00f3wnie\u017c druga z naczelnych skandalistek dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego \u2013 Irena Krzywicka, okre\u015blaj\u0105c \u017con\u0119 Tuwima mianem zimnej, ma\u0142om\u00f3wnej i wiecznie zaj\u0119tej swoj\u0105 urod\u0105. Dziwiono si\u0119, kiedy Stefania m\u00f3wi\u0142a wynio\u015ble, \u017ce &#8220;wierszy Julka nie czyta&#8221;*, bo przecie\u017c wiele utwor\u00f3w poetyckich Julian napisa\u0142 w\u0142a\u015bnie dla niej. Kiedy jako raczkuj\u0105cy poeta Tuwim otrzyma\u0142 propozycj\u0119 publikacji wiersza\u00a0<em>Pro\u015bba<\/em>\u00a0na \u0142amach &#8220;Kuriera Warszawskiego&#8221; w 1912 roku, zamiast w\u0142asnym nazwiskiem podpisa\u0142 utw\u00f3r inicja\u0142ami St.M. jak Stefania Marchwi\u00f3wna.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Moje \u017cycie mia\u0142o Stefa na imi\u0119<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Tak m\u00f3wi\u0142 Tuwim. Jako wyznawca tw\u00f3rczo\u015bci Leopolda Staffa \u017cartowa\u0142, \u017ce do jego chronicznego &#8220;rozstaffienia&#8221; do\u0142\u0105czy\u0142o wkr\u00f3tce &#8220;rozstefienie&#8221;. Ale przynajmniej na pocz\u0105tku ich znajomo\u015bci relacja Juliana ze Stefani\u0105 zdawa\u0142a si\u0119 nier\u00f3wna. Ona pe\u0142ni\u0142a rol\u0119 bogini, kt\u00f3r\u0105 poeta, troch\u0119 nie\u015bmia\u0142y, zawstydzony widocznym znamieniem na lewym policzku, adorowa\u0142 bez umiaru.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/3\/3b\/Witkiewicz_Witkacy_Stefania_Tuwim.jpg\" width=\"100%\" \/><span style=\"color: #999999;\"><em>Stanis\u0142aw Ignacy Witkiewicz, &#8220;Portret Stefanii Tuwimowej&#8221;, 1929 rok<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ich listy z okresu narzecze\u0144stwa naznacza\u0142a niepewno\u015b\u0107 Tuwima co do uczu\u0107 ukochanej, kt\u00f3ra najwyra\u017aniej przez d\u0142ugi czas stara\u0142a si\u0119 trzyma\u0107 go na dystans. Mo\u017ce obawia\u0142a si\u0119, \u017ce poeta to kiepska partia, kt\u00f3ra nie zapewni godnej przysz\u0142o\u015bci rodzinie?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Do \u015blubu ostatecznie jednak dosz\u0142o. Ceremonia odby\u0142a si\u0119 30 sierpnia 1919 roku w \u0142\u00f3dzkiej synagodze przy ulicy Ko\u015bciuszki. Wspominano, \u017ce &#8220;ona by\u0142a jak kr\u00f3lewna z bajki, a on nieprzytomny ze szcz\u0119\u015bcia&#8221;. Rado\u015b\u0107 zapewne spot\u0119gowa\u0142 fakt, \u017ce na uroczysto\u015bci pojawi\u0142 si\u0119 poetycki mistrz Tuwima, Leopold Staff. &#8220;By\u0142 szcz\u0119\u015bliwy: siedzia\u0142 przy jednym stole z \u017con\u0105 i najmilszym sobie nauczycielem&#8221; \u2013 wspomina\u0142 Jaros\u0142aw Iwaszkiewicz. &#8220;Rozstaffienie&#8221; i &#8220;rozstefienie&#8221; musia\u0142o uskrzydli\u0107 \u015bwie\u017co upieczonego pana m\u0142odego.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>O mi\u0142o\u015bci i o seksie<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Jako poeta Julian Tuwim bardziej ni\u017c romantyka cieszy\u0142 si\u0119 opini\u0105 pornografa i gorszyciela. Wzbudzi\u0142 oburzenie, gdy jako m\u0142ody cz\u0142owiek napisa\u0142 wiersz, opisuj\u0105cy w najdrobniejszych detalach stosunek seksualny. Ale konserwaty\u015bci najbardziej nie mogli mu darowa\u0107 dytyrambu\u00a0<em>Wiosna<\/em>, gdzie mowa o zwierz\u0119cej chuci ludu wyleg\u0142ego na ulice, niepohamowanej zbiorowej kopulacji i jej efektach w postaci niechcianych i u\u015bmiercanych dzieci.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Ale przecie\u017c Julian Tuwim by\u0142 tak\u017ce mistrzem liryk\u00f3w mi\u0142osnych. Czy rozs\u0142awiony przez Ew\u0119 Demarczyk wiersz\u00a0<em>Grande Valse Brillant<\/em>\u00a0by\u0142 dedykowany Stefanii? Z biografii poety autorstwa Mariusza Urbanka wynika, \u017ce nie. Legendarny utw\u00f3r to raczej wspomnienie letnich szale\u0144stw nastoletniego w\u00f3wczas artysty, kt\u00f3ry w\u00f3wczas po raz pierwszy pr\u00f3bowa\u0142 alkoholu i prze\u0142amywa\u0142 m\u0142odzie\u0144cz\u0105 nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107 wobec kobiet. &#8220;Wieczorami w drewnianej sali letniska \u00abwalcowa\u0142\u00bb z pannami, kt\u00f3re przyje\u017cd\u017ca\u0142y do Inow\u0142odza spragnione wra\u017ce\u0144. O jednym z takich w\u0142a\u015bnie wieczor\u00f3w, gdy \u00abw\u00f3dka za w\u00f3dk\u0105 w bufecie\u00bb, a potem\u00a0<em>grande valse brillant<\/em>\u00a0z \u00abpann\u0105 madonn\u0105, legend\u0105 tych lat\u00bb, pisa\u0142 w\u00a0<em>Kwiatach polskich<\/em>. \u00abWalcowa\u0142 nami\u0119tnie, praw\u0105 nog\u0105 zataczaj\u0105c szerokie, zamaszyste p\u00f3\u0142kola\u00bb &#8211; wspomina\u0142a siostra poety, Irena Tuwim. A gdy emocji nadal by\u0142o za ma\u0142o, sz\u0142o si\u0119 jeszcze na \u00abruinki\u00bb, czyli stary cmentarz z pozosta\u0142o\u015bciami po \u00abstaro\u017cytnym\u00bb ko\u015bciele&#8221; \u2013 czytamy w ksi\u0105\u017cce Mariusza Urbanka<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left; padding-left: 80px;\"><strong>Na dzie\u0144 do Tomaszowa<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left; padding-left: 80px;\"><em>A mo\u017ce by\u015bmy tak, jedyna<br \/>\n<\/em><em>Wpadli na dzie\u0144 do Tomaszowa?<br \/>\n<\/em><em>Mo\u017ce tam jeszcze zmierzchem z\u0142otym<br \/>\n<\/em><em>Ta sama cisza trwa wrze\u015bniowa\u2026<br \/>\n<\/em><em>W tym bia\u0142ym domu, w tym pokoju,<br \/>\n<\/em><em>Gdzie cudze meble postawiono,<br \/>\n<\/em><em>Musimy sko\u0144czy\u0107 nasz\u0105 dawn\u0105<br \/>\n<\/em><em>Rozmow\u0119 smutnie niesko\u0144czon\u0105\u2026<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">&#8211; brzmi\u0105 pierwsze dwie strofy wiersza\u00a0<em>Przy okr\u0105g\u0142ym stole<\/em>. To jeden z najpi\u0119kniejszych liryk\u00f3w mi\u0142osnych Juliana Tuwima. Tym bardziej intryguj\u0105cy, \u017ce pole do interpretacji poeta pozostawia spore.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W pierwszym odruchu mogliby\u015bmy przeczyta\u0107 wiersz jako opowie\u015b\u0107 o romansie, kt\u00f3ry zako\u0144czy\u0142 si\u0119, zanim zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 wypali\u0107. O niedoko\u0144czonej rozmowie, s\u0142owach, kt\u00f3rych \u017cadna strona nie wypowiedzia\u0142a na po\u017cegnanie, czasie, kt\u00f3ry niweczy powr\u00f3t do przesz\u0142o\u015bci i uniemo\u017cliwia naprawienie dawnych b\u0142\u0119d\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Taka interpretacja oczywi\u015bcie jest uprawniona. Ale gdy dowiemy si\u0119, \u017ce Stefania Tuwim pochodzi\u0142a z Tomaszowa Mazowieckiego, optyka mo\u017ce radykalnie si\u0119 zmieni\u0107.\u00a0<em>Przy okr\u0105g\u0142ym stole<\/em>\u00a0w tym kontek\u015bcie mo\u017cna odczyta\u0107 jako ho\u0142d poety z\u0142o\u017cony \u017conie, wyraz t\u0119sknoty za m\u0142odzie\u0144czymi latami mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017conk\u00f3w, a nawet kto wie \u2013 poetyck\u0105 pr\u00f3b\u0105 uporania si\u0119 z kryzysem ma\u0142\u017ce\u0144skim.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>A\u017c po gr\u00f3b<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W \u015bwiecie artystycznym kr\u0105\u017cy\u0142y plotki o niewierno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej Tuwim\u00f3w. Najg\u0142o\u015bniejsza by\u0142a ta o romansie Stefanii z Boles\u0142awem Wieniaw\u0105-D\u0142ugoszowskim, kt\u00f3ry pozostawa\u0142 z autorem\u00a0<em>Kwiat\u00f3w polskich<\/em>\u00a0w przyjaznych relacjach przez wiele lat. Julianowi przypisywano z kolei romans z kilkana\u015bcie lat od niego m\u0142odsz\u0105 aktork\u0105 teatraln\u0105 i kabaretow\u0105 Len\u0105 \u017belichowsk\u0105.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"irc_mi aligncenter\" src=\"https:\/\/ocdn.eu\/pulscms-transforms\/1\/g5vktkpTURBXy9jNjNjZTkyNDdmZTkxMmQxYWNmYzc2ZmE3ZmNjYTcxYS5qcGeRkwXNAxTNAbw\" width=\"100%\" data-atf=\"0\" \/><span style=\"color: #999999;\"><em>1946 rok. Powr\u00f3t Juliana i Stefanii Tuwim\u00f3w do kraju<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Niezale\u017cnie od tego, czy plotki by\u0142y prawdziwe, Stefania pozosta\u0142a mi\u0142o\u015bci\u0105 \u017cycia Tuwima do ostatnich dni. Po \u015blubie nadal pisa\u0142 do niej romantyczne listy:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">&#8220;Czym ja by\u0142bym bez Ciebie? Od dziesi\u0119ciu lat mam jedno zaj\u0119cie: staram si\u0119 (m\u00f3wi\u0105c do\u015b\u0107 p\u0142ytko) podoba\u0107 si\u0119 Tobie. Dlatego si\u0119 uczy\u0142em, dlatego czyta\u0142em, dlatego rozdmuchiwa\u0142em w sobie iskierk\u0119 poetyck\u0105, dlatego dba\u0142em o zdrowie, dlatego kultywowa\u0142em w sobie dobro \u2013 i wszystko w og\u00f3le dlatego. Dla Ciebie&#8221; \u2013 pisa\u0142 w jednym z nich.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W innym za\u015b:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">&#8220;Ale pomy\u015bl, z\u0142otow\u0142osa moja c\u00f3reczko, jak by\u0142o siedem lat temu, kiedy zdecydowa\u0142a\u015b si\u0119 wyj\u015b\u0107 za mnie. By\u0142em niczym. Raczej czym\u015b ujemnym, niepewnym, niepokoj\u0105cym. Bez pieni\u0119dzy, bez \u00abimienia\u00bb, z ca\u0142\u0105 fur\u0105 defekt\u00f3w. I oto takiemu \u00abch\u0142opcu z \u0141odzi\u00bb odda\u0142a\u015b cudowne, s\u0142odkie, kwitn\u0105ce \u017cycie swoje!&#8221;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #808080;\"><em>rekomendowa\u0142a: <strong>Bronia Lewin<\/strong><\/em><\/span><br \/>\n<img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/scontent-arn2-2.xx.fbcdn.net\/v\/t1.0-1\/p160x160\/12439249_210273675980642_9116225134742022433_n.jpg?_nc_cat=110&amp;_nc_eui2=AeHMQNkhk-6qfM00oPbmbkRukVMyzaVDzGoMwLxYunvP8kyLQHNim9G2X6h62Tnxv0whg3BwbfEtZ8Wq9U7AcmDxtt0IXF4pAUSTylEXJkj6CA&amp;_nc_oc=AQlhoLNt2slPNCTz47MSgOzy-M6E-S9AHEFh4fKZsnQ7zWEFEDw55BVGhOpTv6R6lY4&amp;_nc_ht=scontent-arn2-2.xx&amp;oh=09eacfe65e1208a6957a2be3346f8fb8&amp;oe=5E3939EB\" width=\"15%\" \/><\/p>\n<p><strong>C\u00f3rka<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Tuwim nie chcia\u0142, \u017ceby Stefania rodzi\u0142a dzieci. Nie dlatego, \u017ce jak Witkacy uwa\u017ca\u0142, i\u017c potomstwo odci\u0105gnie go pracy tw\u00f3rczej i spowoduje niepotrzebny zam\u0119t w \u017cyciu. Panicznie ba\u0142 si\u0119 po prostu o zdrowie i \u017cycie \u017cony. \u201eBabiacka [s\u0105siadka Tuwim\u00f3w w \u0142odzi \u2013 przyp. red.] umar\u0142a w po\u0142ogu, wi\u0119c Stefcia rodzi\u0107 nie b\u0119dzie \u2013 o\u015bwiadcza\u0142 stanowczo Julian.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Po wojnie, jako dojrzali ludzie, Tuwimowie zdecydowali si\u0119 jednak adoptowa\u0107 dziecko. Nie wiadomo, co na decyzji zawa\u017cy\u0142o silniej \u2013 potrzeba rodzicielstwa czy ch\u0119\u0107 pomocy osieroconym dzieciom po wojnie. Mo\u017ce jedno i drugie? Niewiele wiedzieli o Ewie, dziewczynce, kt\u00f3ra mia\u0142a sprowadzi\u0107 si\u0119 do ich domu. Ona nie wiedzia\u0142a o nich nic dop\u00f3ki formalno\u015bci adopcyjne nie by\u0142y dope\u0142nione. W wywiadzie z Mariuszem Urbankiem Ewa Tuwim-Wo\u017aniak wspomina\u0142a, \u017ce przybrani rodzice od razu przypadli jej do gustu. Stefania wci\u0105\u017c by\u0142a pi\u0119kn\u0105 kobiet\u0105, a Julian, cho\u0107 wyda\u0142 jej si\u0119 m\u0119\u017cczyzn\u0105 w podesz\u0142ym wieku, mia\u0142 w sobie co\u015b czaruj\u0105cego. Do wychowania Ewy Tuwimowie przyk\u0142adali si\u0119 najlepiej jak umieli. Julian rozwi\u0105zywa\u0142 z c\u00f3rk\u0105 zadania matematyczne, Stefania zajmowa\u0142a si\u0119 domowymi obowi\u0105zkami, dba\u0142a o ubi\u00f3r c\u00f3rki i \u2013 jak m\u00f3wi Ewa \u2013 zajmowa\u0142a si\u0119 &#8220;uzupe\u0142nianiem jej wykszta\u0142cenia&#8221;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Przybrana c\u00f3rka zdawa\u0142a sobie spraw\u0119, \u017ce trafi\u0142a do wyj\u0105tkowej rodziny. Tuwimowska\u00a0<em>Lokomotywa<\/em>\u00a0by\u0142a ju\u017c w zestawie szkolnych lektur. Czasem wstydzi\u0142a si\u0119 przed r\u00f3wie\u015bnikami, \u017ce jej rodzice byli zamo\u017cniejsi od innych. Mia\u0142a dwana\u015bcie lat, kiedy ojciec zmar\u0142 po d\u0142ugiej wyczerpuj\u0105cej chorobie w 1953 roku. Stefania prze\u017cy\u0142a m\u0119\u017ca o prawie czterdzie\u015bci lat. Zmar\u0142a w 1991 roku, do\u017cywszy 97 lat. Zosta\u0142a pochowana obok Juliana na Cmentarzu Wojskowym na Pow\u0105zkach w Warszawie.<\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">*C\u00f3rka Tuwim\u00f3w, Ewa Tuwim-Wo\u017aniak t\u0142umaczy\u0142a po latach, \u017ce stwierdzenie Stefanii by\u0142o \u017cartem, kt\u00f3rego Krzywicka nie zrozumia\u0142a.<\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><span style=\"color: #808080;\">Pisz\u0105c tekst korzysta\u0142am z ksi\u0105\u017cki <strong>Mariusza Urbanka<\/strong>\u00a0Tuwim. Wyl\u0119kniony Blu\u017anierca, Warszawa 2013, wyd. Iskry<\/span><\/em><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\" \/>\n<div id=\"content\" class=\"content-alignment\">\n<div id=\"watch-description\" class=\"yt-uix-button-panel\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zakochany Tuwim. &#8220;Wszystkie Afrodyty niewarte jej by\u0142y sznurowade\u0142 zawi\u0105zywa\u0107&#8221; Malwina Wapi\u0144ska-Piotrowicz By\u0142a podobno sko\u0144czon\u0105 pi\u0119kno\u015bci\u0105. Niekt\u00f3rzy twierdzili, \u017ce Afrodyta mog\u0142aby jej wi\u0105za\u0107 sznurowad\u0142a. Julian Tuwim mia\u0142 zaledwie siedemna\u015bcie lat, kiedy zobaczy\u0142 j\u0105 na ulicy i z miejsca straci\u0142 dla niej g\u0142ow\u0119. D\u0142ugo pisa\u0142 do nami\u0119tne listy i dedykowane jej wiersze. Ale Stefania Marchwi\u00f3wna zdecydowa\u0142a si\u0119 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73371"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=73371"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73371\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73386,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73371\/revisions\/73386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=73371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=73371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=73371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}