{"id":74127,"date":"2019-10-25T17:09:30","date_gmt":"2019-10-25T15:09:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=74127"},"modified":"2019-10-24T07:42:55","modified_gmt":"2019-10-24T05:42:55","slug":"30-09-34","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=74127","title":{"rendered":"Zwie\u0144czenie Festiwalu Schulza"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Zwie\u0144czenie Festiwalu Schulza<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Stanis\u0142aw Obirek<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

Do Wroc\u0142awia na tegoroczn\u0105 edycj\u0119 Festiwalu Schulza zaprosi\u0142 mnie jego g\u0142\u00f3wny pomys\u0142odawca Irek Grin. W pi\u0105tek 18 X wzi\u0105\u0142em udzia\u0142 w dyskusji panelowej z Marianem Pilotem na temat wsi i elitarno\u015bci.<\/strong><\/h4>\n

Bardzo mnie to spotkanie uciszy\u0142o \u2013 przede wszystkim dlatego, \u017ce ogromnie ceni\u0119 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Mariana Pilota. Wydaje mi si\u0119, \u017ce to w\u0142a\u015bnie on w spos\u00f3b szczeg\u00f3lnie przekonuj\u0105cy domaga si\u0119 w\u0142\u0105czenia zapomnianej historii polskich ch\u0142op\u00f3w do g\u0142\u00f3wnej narracji polskiej to\u017csamo\u015bci. Jest to szczeg\u00f3lnie widoczne w jego zbiorze esej\u00f3w \u201eNowy matecznik\u201d z 2012 roku.<\/span><\/p>\n

I nie zawiod\u0142em si\u0119. Pilot przypomnia\u0142 znan\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 ameryka\u0144skiego historyka Howarda Zinna \u201eLudowa historia Stan\u00f3w Zjednoczonych\u201d, napisan\u0105 z perspektywy grup dyskryminowanych. Jego zdaniem taka historia polski jest bardzo potrzebna. A m\u00f3wi\u0105c o ch\u0142opskich elitach zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na polski kler, kt\u00f3ry w wi\u0119kszo\u015bci wywodzi si\u0119 ze \u015brodowisk wiejskich. I zapyta\u0142 mnie o zdanie.<\/span><\/p>\n

Nie tylko przyzna\u0142em mu racj\u0119, ale doda\u0142em, \u017ce r\u00f3wnie\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w episkopatu ma ch\u0142opskie korzenie. Problem polega na tym, \u017ce seminaryjne wychowanie nie tylko nie pomaga piel\u0119gnacji ch\u0142opskich korzeni, ale je skutecznie wykorzenia. Po sze\u015bciu latach sp\u0119dzonych w seminaryjnej ba\u0144ce wiejski ch\u0142opak marzy tylko o jednym \u2013 karierze ko\u015bcielnej lub o jak najszybszym wzbogaceniu si\u0119. I nie chodzi tu o bogactwo duchowe.<\/span><\/p>\n

Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce zgromadzeni w PROZA Klub<\/strong> Wroc\u0142awskiego Domu Literatury nie mieli wi\u0119kszych trudno\u015bci w akceptacji naszej tezy. Marian Pilot upatrywa\u0142 w takim socjologicznym rodowodzie polskiego kleru jedn\u0105 z przyczyn jego bezkrytycznej akceptacji wizji Polski proponowanej przez PiS<\/span>. Nie omieszka\u0142em ze swej strony doda\u0107, \u017ce nie tylko si\u0119 z tym zgadzam, ale doda\u0142em jeszcze kilka uwag na temat specyfiki obecno\u015bci w polskim katolicyzmie Tadeusza Rydzyka, kt\u00f3ry legitymuje si\u0119 jak najbardziej ch\u0142opskim rodowodem.<\/span><\/p>\n

Jednak Festiwal Schulza to przede wszystkim wydarzenie literackie i zwykle zwie\u0144cza go przyznanie jak najbardziej literackiej nagrody Angelus<\/strong>. W tym roku jej laureatem zosta\u0142 bu\u0142garski pisarz Georgi Gospodinow za powie\u015b\u0107 \u201eFizyka smutku\u201d.<\/span><\/p>\n

Tegoroczny festiwal przebiega\u0142 jednak w blasku innej nagrody, kt\u00f3r\u0105 10 X otrzyma\u0142a Wroc\u0142awianka Olga Tokarczuk.<\/strong><\/span><\/p>\n

Jak by\u0142o do przewidzenia, spotkanie z Tokarczuk zosta\u0142o przeniesione z pierwotnie planowanego miejsca na uniwersytecie (Oratorum Marianum), kt\u00f3re mog\u0142o pomie\u015bci\u0107 maksymalnie dwie\u015bcie os\u00f3b do innego, bardziej przestronnego \u2013 Narodowego Forum Muzyki. W istocie w g\u0142\u00f3wnej Sali zmie\u015bci\u0142o si\u0119 1800 ch\u0119tnych.<\/span><\/p>\n

Ale o tym za chwil\u0119, bowiem przed spotkaniem z Olg\u0105 Tokarczuk we wspomnianym Oratorium mia\u0142o miejsce inne, ale r\u00f3wnie ciekawe spotkanie z autorkami ksi\u0105\u017cki\u2026 jeszcze nie wydanej, ale ju\u017c zapowiedzianej na stronie Wydawnictwa Znak.<\/span><\/p>\n

Chodzi o analiz\u0119 j\u0119zykoznawcz\u0105 i retoryczn\u0105 nowego zjawiska, jakim jest \u201eDobra zmiana\u201d autorstwa Katarzyny K\u0142osi\u0144skiej i Micha\u0142a Rusinka. To b\u0119dzie lektura obowi\u0105zkowa dla ka\u017cdego, kto zachce zrozumie\u0107, do jakiego spustoszenia w j\u0119zyku dosz\u0142o po przej\u0119ciu w\u0142adzy przez ekip\u0119 Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego. Ale przecie\u017c nie tylko w j\u0119zyku, bo to j\u0119zyk kszta\u0142tuje rzeczywisto\u015b\u0107, a nowomowa pisowska t\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 nie tyle kszta\u0142tuje, ile deformuje. Materia\u0142 egzemplifikuj\u0105cy to spustoszenie jest obfity i ju\u017c si\u0119 ciesz\u0119 na lektur\u0119, prawdopodobnie dopiero pod choink\u0119.<\/span><\/p>\n

Wi\u0119c dziel\u0119 si\u0119 tym, co znalaz\u0142em na stronie wydawcy na temat ksi\u0105\u017cki i jej autor\u00f3w: A jak antypolonizm, E jak element animalny, D jak demon post\u0119pu, M jak mordy zdradzieckie <\/strong>\u2013 brzmi przera\u017caj\u0105co? A mo\u017ce ju\u017c przywykli\u015bmy?<\/span><\/p>\n

rekomendowa\u0142: Leon Rozenbaum<\/strong><\/em><\/span>
\n<\/p>\n

Dobra zmiana <\/em>to wynik wnikliwych obserwacji i bada\u0144 prowadzonych przez Katarzyn\u0119 K\u0142osi\u0144sk\u0105 i Micha\u0142a Rusinka w latach 2015-2019, uk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 w s\u0142ownik j\u0119zyka w\u0142adzy tego okresu. J\u0119zyk rz\u0105dz\u0105cych nie tylko przenika do naszej mowy codziennej, ale r\u00f3wnie\u017c kreuje nasz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em \u017cartu, ale te\u017c \u017ar\u00f3d\u0142em przemocy. Autorzy z j\u0119zykoznawcz\u0105 dociekliwo\u015bci\u0105 odkrywaj\u0105, co kryje si\u0119 za najpopularniejszymi z u\u017cywanych przez w\u0142adz\u0119 s\u0142owami i jak wp\u0142ywaj\u0105 one na nasz\u0105 codzienno\u015b\u0107 i postrzeganie \u015bwiata.<\/span><\/p>\n

A teraz rzecz najwa\u017cniejsza, czyli spotkanie z noblistk\u0105.<\/strong><\/p>\n

Prosz\u0119 si\u0119 nie obawia\u0107; nie b\u0119d\u0119 streszcza\u0142 niezwykle zreszt\u0105 ciekawej rozmowy Katarzyny Kantner, autorki ksi\u0105\u017cki \u201eJak dzia\u0142a\u0107 za pomoc\u0105 s\u0142\u00f3w? Proza Olgi Tokarczuk jako dyskurs krytyczny\u201d w\u0142a\u015bnie z Olg\u0105 Tokarczuk. Zaciekawi\u0142o mnie jednak jak w ci\u0105gu godziny, bo tyle mniej wi\u0119cej trwa\u0142a rozmowa, mo\u017cna zapyta\u0107 o to, co najwa\u017cniejsze w tw\u00f3rczo\u015bci pisarza i zrobi\u0107 to w spos\u00f3b ciekawy, r\u00f3wnie\u017c dla s\u0142uchacza nieobeznanego z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105. Opr\u00f3cz rozmowy wa\u017cne te\u017c miejsce. Jak wspomnia\u0142em by\u0142a to najwi\u0119ksza sala Narodowego Forum Muzyki, ale i ona okaza\u0142a si\u0119 za ma\u0142a. R\u00f3wnie\u017c przed jego gmachem zgromadzi\u0142y si\u0119 setki ch\u0119tnych, kt\u00f3rzy z entuzjazmem wpatrywali si\u0119 w ustawiony przed nowoczesnym gmachem telebim\u2026<\/span><\/p>\n

Wracam do spotkania. Wybior\u0119 tylko jeden w\u0105tek, kt\u00f3ry mnie szczeg\u00f3lnie zaciekawi\u0142, a mianowicie w\u0105tek religijny. Na pytanie, kim s\u0105 bogowie, kt\u00f3rzy zaludniaj\u0105 zar\u00f3wno tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Tokarczuk jak i ludzk\u0105 kultur\u0119 autorka \u201eKsi\u0105g Jakubowych\u201d m\u00f3wi\u0142a o potencja\u0142ach, kt\u00f3re ka\u017cdy z nas w sobie ma. Ale nie tylko je w sobie nosi, ale powinien zrobi\u0107 wszystko by one si\u0119 rozwin\u0119\u0142y i zaktualizowa\u0142y. Bo tak naprawd\u0119 temu s\u0142u\u017c\u0105 wszystkie religie i wszystkie mity. S\u0105dz\u0119, \u017ce w takim rozumieniu religii odnajd\u0105 si\u0119 i wierz\u0105cy i niewierz\u0105cy. Dla tych pierwszych b\u0119dzie to uznanie warto\u015bci ich religijnych prze\u015bwiadcze\u0144, dla tych drugich przypisania im nale\u017cnego w kulturze statusu fikcji. Mnie ciekawi i jedno, i drugie.<\/span><\/p>\n

Olga Tokarczuk odwo\u0142ywa\u0142a si\u0119 przede wszystkim do swojego wykszta\u0142cenia psychologicznego i praktyki terapeutycznej. Ale tak naprawd\u0119 wyrazi\u0142a przekonanie, \u017ce to literatura jest miejscem aktualizacji tych potencja\u0142\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Nie wiem, czy trafnie odda\u0142em my\u015bl noblistki. Pewnie mo\u017cna to b\u0119dzie jeszcze sprawdzi\u0107, a mo\u017ce i jeszcze nie raz us\u0142ysze\u0107. W ko\u0144cu to dopiero jej pierwsze dni po Noblu w Polsce i kolejka do wywiad\u00f3w jest ju\u017c pewnie d\u0142uga. Jednak chyba w tej chwili najwa\u017cniejsze dla Olgi Tokarczuk jest napisanie mowy noblowskiej i doko\u0144czenie powie\u015bci\u2026<\/span><\/p>\n

\n

Stanis\u0142aw Obirek<\/strong> – Profesor Teolog, historyk, antropolog kultury, profesor nauk humanistycznych, profesor zwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego, by\u0142y jezuita. Ur. 1956<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zwie\u0144czenie Festiwalu Schulza Stanis\u0142aw Obirek Do Wroc\u0142awia na tegoroczn\u0105 edycj\u0119 Festiwalu Schulza zaprosi\u0142 mnie jego g\u0142\u00f3wny pomys\u0142odawca Irek Grin. W pi\u0105tek 18 X wzi\u0105\u0142em udzia\u0142 w dyskusji panelowej z Marianem Pilotem na temat wsi i elitarno\u015bci. Bardzo mnie to spotkanie uciszy\u0142o \u2013 przede wszystkim dlatego, \u017ce ogromnie ceni\u0119 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Mariana Pilota. Wydaje mi si\u0119, \u017ce to w\u0142a\u015bnie on w spos\u00f3b […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74127"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74127"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74127\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74171,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74127\/revisions\/74171"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74127"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74127"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74127"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}