{"id":74146,"date":"2019-10-24T17:09:45","date_gmt":"2019-10-24T15:09:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=74146"},"modified":"2019-10-24T07:42:17","modified_gmt":"2019-10-24T05:42:17","slug":"31-09-23","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=74146","title":{"rendered":"W Izraelu pycha, buta i g\u0142upota bywaj\u0105 silniejsze ni\u017c przykazanie mi\u0142o\u015bci i wsp\u00f3\u0142czucia"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>W Izraelu pycha, buta i g\u0142upota bywaj\u0105 silniejsze ni\u017c przykazanie mi\u0142o\u015bci i wsp\u00f3\u0142czucia<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Pawe\u0142 Smole\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Amos Oz (fot. Adam Golec \/ Agencja Gazeta)<\/em><\/span><\/p>\n

Amos Oz pisa\u0142, by ci, kt\u00f3rzy s\u0105 akurat g\u00f3r\u0105, nie czynili mniejszym tego, czego sami nie chcieliby do\u015bwiadczy\u0107. \u017be lepiej jest zwin\u0105\u0107 pawi ogon, a za to porozmawia\u0107. I tak dalej.<\/strong><\/h4>\n

Pawe\u0142 Smole\u0144ski<\/b>\u00a0– pisarz, publicysta, reporter “Gazety Wyborczej”<\/i><\/p>\n

U progu lat 80. XX w. Amos Oz przejecha\u0142 sw\u00f3j kraj z zachodu na wsch\u00f3d. Efektem wyprawy by\u0142a ksi\u0105\u017cka \u201eNa ziemi Izraela\u201d, szczera do b\u00f3lu i tak samo polityczna. Cho\u0107 Oz zastrzega\u0142, \u017ce bardziej zale\u017cy mu na portrecie Erec Israel: jego podzia\u0142\u00f3w, swar\u00f3w, traum, nadziei i rado\u015bci, ni\u017c na politycznej bie\u017c\u0105czce, bo ta zawsze ulatuje jak dym z komina. Nie by\u0142o telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych, internetu, katastrofy klimatycznej i bitcoin\u00f3w \u2013 inna epoka. Ale cho\u0107 nasze otoczenie zmieni\u0142o si\u0119 niewyobra\u017calnie, cz\u0142owiek, niech b\u0119dzie Izraelczykiem, pozosta\u0142 taki sam. Co znaczy, \u017ce potrafimy wiele wymy\u015bli\u0107, by u\u0142atwi\u0107 sobie \u017cycie, ale nasz charakter czuwa dzie\u0144 i\u00a0noc<\/a>, aby k\u0142opoty by\u0142y po staremu, a nawet wi\u0119ksze.<\/span><\/p>\n

Izrael w Jom Kippur<\/strong><\/p>\n

Izraelska gazeta \u201eYedioth Ahronoth\u201d postanowi\u0142a powt\u00f3rzy\u0107 przygod\u0119 Oza. Wys\u0142a\u0142a w podr\u00f3\u017c najwi\u0119kszych pisarzy i dziennikarzy, by odwiedzali miejsca wizytowane przez niego ponad 30 lat temu. Rzecz ukaza\u0142a si\u0119 przed \u015bwi\u0119tem Jom Kippur, a wi\u0119c dniami pokuty i niekiedy gorzkiego rachunku sumienia. W Jom Kippur ca\u0142y Izrael, tak\u017ce ten telawiwski \u2013 rozbawiony, wytatuowany, hedonistyczny, beztrosko u\u015bmiechni\u0119ty (inaczej ni\u017c modl\u0105ca si\u0119 Jerozolima) \u2013 zatrzymuje si\u0119 na kilkadziesi\u0105t godzin, zamy\u015bla, patrzy w dusz\u0119. Ulice s\u0105 puste, najzagorzalsi atei\u015bci powstrzymuj\u0105 si\u0119 od jedzenia lub tylko gotowania, by zapachem przypraw nie dra\u017cni\u0107 wierz\u0105cych s\u0105siad\u00f3w. Izrael zastanawia si\u0119 nad sob\u0105.<\/span><\/p>\n

Bardzo lubi\u0119 Jom Kippur w\u0142a\u015bnie w Tel Awiwie. Zdaje mi si\u0119 bowiem, \u017ce nawet najwi\u0119kszemu trzpiotowi potrzebny jest raz w roku dzie\u0144, gdy pochyli g\u0142ow\u0119, wybaczy i poprosi o wybaczenie. Dlatego nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, i\u017c \u201eYedioth Ahronoth\u201d celowo wybra\u0142 czas publikacji literackiego suplementu \u015bladami Oza. Gazeta wprawdzie nie ma za wiele wsp\u00f3lnego z lewic\u0105 (Amos by\u0142 lewicowcem), ale z rzetelno\u015bci\u0105 i uczciwo\u015bci\u0105 jak najbardziej. Pewnie wi\u0119c jej redaktorzy umy\u015blili, \u017ce skoro id\u0105 dni pokuty, niech czytelnicy pomy\u015bl\u0105 i uderz\u0105 si\u0119 w piersi.<\/span><\/p>\n

Pycha, buta, g\u0142upota<\/strong><\/p>\n

Pisa\u0142 wi\u0119c Amos, by ci, kt\u00f3rzy s\u0105 akurat g\u00f3r\u0105, nie czynili mniejszym tego, czego sami nie chcieliby do\u015bwiadczy\u0107. \u017beby nie m\u00f3wi\u0107 okupowanym Palesty\u0144czykom, \u017ce nie s\u0105 okupowani, skoro okupowanymi si\u0119 czuj\u0105. \u017beby porzuci\u0107 pewno\u015b\u0107, i\u017c sojusz religii z nacjonalizmem jest jedyn\u0105 prawd\u0105, bowiem prawd jest tyle, ile ludzi, a i tak Stw\u00f3rca swoje wie.<\/span><\/p>\n

\n

\u017be to jednak nie jest przypadek, i\u017c pisarze patrz\u0105 w\u0142adzy na r\u0119ce, mimo i\u017c ona ich nie czyta, za to \u0142aje i poucza, chyba \u017ce trafi\u0105 wielk\u0105 nagrod\u0119.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Oraz \u017ce lepiej jest zwin\u0105\u0107 pawi ogon, a za to porozmawia\u0107. I tak dalej.<\/span><\/p>\n

Nie s\u0105dz\u0119, by wielu pos\u0142ucha\u0142o Amosa Oza. Pycha, buta, g\u0142upota, pewno\u015b\u0107 siebie i sk\u0142onno\u015b\u0107 do wykluczania s\u0105 w ludziach silniejsze ni\u017c przykazanie mi\u0142o\u015bci i wsp\u00f3\u0142czucia, cho\u0107 na nie ochoczo powo\u0142uj\u0105 si\u0119 nawet najwi\u0119ksi chuligani.<\/span><\/p>\n

Nie ma w polskiej literaturze takiej ksi\u0105\u017cki jak \u201eNa ziemi Izraela\u201d. Szkoda, mo\u017ce jeszcze si\u0119 przytrafi. Tym bardziej wi\u0119c nie ma do niej suplementu. Nie przejrzeli\u015bmy si\u0119 w takim lustrze, jakie przed Izraelczykami ustawi\u0142 Amos Oz. Troch\u0119 \u017cal, a to z racji na cierpliwo\u015b\u0107 papieru, bo ten zachowuje na zawsze s\u0142owa m\u0105drych i niepokornych, \u017ceby p\u00f3\u017aniej \u2013 dla spokoju w\u0142asnego sumienia \u2013 ci zwykli, niezainteresowani, zadowoleni i przekupieni mogli je odkurzy\u0107 i powiedzie\u0107, \u017ce jednak kto\u015b co\u015b czu\u0142 i my\u015bla\u0142, wi\u0119c grzech jest mniejszy.<\/span><\/p>\n

Tyle \u017ce p\u00f3ki nie nadejdzie refleksja, najcz\u0119\u015bciej wywo\u0142ana katastrof\u0105, trud ostrzegania to woda lana na piasek. Pisarz Assaf Gavron pojecha\u0142 tropem Oza do osiedla Ofra na Zachodnim Brzegu. Zdaje si\u0119, \u017ce dla Amosa by\u0142y to najwa\u017cniejsze spotkania tamtej podr\u00f3\u017cy, bo po\u015bwi\u0119ci\u0142 im dwa rozdzia\u0142y. W Ofrze jak w pigu\u0142ce znalaz\u0142 wszystko, przed czym ostrzega\u0142; bywaj\u0105 niekiedy miejsca i sytuacje, kt\u00f3re s\u0105 jak soczewka skupiaj\u0105ca \u015bwiat\u0142o.<\/span><\/p>\n

\u2013 I jak tam w Ofrze? \u2013 spyta\u0142em Assafa.<\/span><\/p>\n

\u2013 Tak samo albo gorzej \u2013 odpowiedzia\u0142.<\/span><\/p>\n

Co znaczy, \u017ce ludzie najcz\u0119\u015bciej b\u0142\u0105d traktuj\u0105 jak sukces, a grzech jak dobry uczynek. I tyle by by\u0142o na nast\u0119pne cztery lata.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Izraelu pycha, buta i g\u0142upota bywaj\u0105 silniejsze ni\u017c przykazanie mi\u0142o\u015bci i wsp\u00f3\u0142czucia Pawe\u0142 Smole\u0144ski Amos Oz (fot. Adam Golec \/ Agencja Gazeta) Amos Oz pisa\u0142, by ci, kt\u00f3rzy s\u0105 akurat g\u00f3r\u0105, nie czynili mniejszym tego, czego sami nie chcieliby do\u015bwiadczy\u0107. \u017be lepiej jest zwin\u0105\u0107 pawi ogon, a za to porozmawia\u0107. I tak dalej. Pawe\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74146"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74146"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74146\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74170,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74146\/revisions\/74170"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}