{"id":74148,"date":"2019-11-07T17:09:23","date_gmt":"2019-11-07T15:09:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=74148"},"modified":"2019-10-30T14:45:33","modified_gmt":"2019-10-30T12:45:33","slug":"01-09-36","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=74148","title":{"rendered":"Migracja"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Migracja<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

POLIN<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

W XIX w. najwi\u0119ksza na \u015bwiecie spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska \u017cy\u0142a na terenach dawnej Rzeczypospolitej, po 1795 r. zaj\u0119tych przez Cesarstwo Rosyjskie. W 1791 r. ukazem carycy Katarzyny II Wielkiej w zachodniej cz\u0119\u015bci cesarstwa utworzono tzw. Stref\u0119 Osiedlenia, w kt\u00f3rej mogli przebywa\u0107 \u017bydzi. Na przestrzeni lat obszar strefy ulega\u0142 stopniowym zmianom i obj\u0105\u0142 m.in. gubernie od kowie\u0144skiej i witebskiej na p\u00f3\u0142nocy po cherso\u0144sk\u0105 i taurydzk\u0105 na po\u0142udniu. W tym pasie ziemi, si\u0119gaj\u0105cym od Morza Ba\u0142tyckiego po Morze Czarne, carat skoncentrowa\u0142 niemal wszystkich podw\u0142adnych wyznania moj\u017ceszowego. \u017bydowscy mieszka\u0144cy mieli ograniczone prawa obywatelskie. W 1897 r. w podporz\u0105dkowanym Rosji Kr\u00f3lestwie Polskim oraz w Strefie Osiedlenia \u017cy\u0142o ok. 5 mln aszkenazyjskich \u017byd\u00f3w.<\/span>
\nWiek XIX i pierwsze dekady kolejnego stulecia przynios\u0142y wzmo\u017con\u0105 migracj\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w Europy, w tym tak\u017ce \u017byd\u00f3w. Setki tysi\u0119cy os\u00f3b w poszukiwaniu lepszego \u017cycia wyje\u017cd\u017ca\u0142y do Stan\u00f3w Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Argentyny, Brazylii, Kanady, Palestyny, Egiptu czy kraj\u00f3w Afryki Po\u0142udniowej.<\/span><\/p>\n

Mapa Europy z zaznaczeniem najwa\u017cniejszych kierunk\u00f3w emigracji \u017byd\u00f3w na prze\u0142omie XIX i XX w. \/ \u0179r\u00f3d\u0142o: Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN.<\/em><\/span><\/a><\/p>\n

Od 1881 r. do 1910 r. Imperium Rosyjskie opu\u015bci\u0142o ok. 1,12 mln \u017byd\u00f3w. Wyje\u017cd\u017cano r\u00f3wnie\u017c z innych pa\u0144stw, m.in. Austro-W\u0119gier. Dochodzi\u0142o tak\u017ce do migracji wewn\u0105trz kontynentu. W Kr\u00f3lestwie Polskim od 1834 r. do 1897 r. liczba \u017byd\u00f3w wzros\u0142a z 477 tys. os\u00f3b do 1 316 tys. os\u00f3b. Ogromna fala przemieszcze\u0144 ludno\u015bci nast\u0105pi\u0142a tak\u017ce po wybuchu I wojny \u015bwiatowej. Szacuje si\u0119, \u017ce tylko w Galicji oko\u0142o 400 tys. \u017byd\u00f3w uciek\u0142o przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 frontem rosyjskim. Migracjom sprzyja\u0142a stopniowa emancypacja ludno\u015bci \u017cydowskiej oraz rozw\u00f3j transportu l\u0105dowego i morskiego<\/span>.<\/p>\n

Na prze\u0142omie XIX i XX w. popularnym \u015brodkiem transportu by\u0142 w\u00f3z konny.<\/em><\/span>
\nNa zdj\u0119ciu Chaim Kadesz i jego pow\u00f3z, kt\u00f3rym przewozi\u0142 ludzi z Kolna do \u0141om\u017cy. \/ Autor nieznany. Zdj\u0119cie z kolekcji Fundacji Shalom \u201eI ci\u0105gle widz\u0119 ich twarze\u2026\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n

Najwa\u017cniejszym powodem emigracji by\u0142a trudna sytuacja ekonomiczna. Rodziny by\u0142y wielodzietne \u2013 rodzice cz\u0119sto nie mogli zapewni\u0107 wszystkim dzieciom utrzymania, a znalezienie pracy w miejscu zamieszkania nie zawsze by\u0142o mo\u017cliwe. Wyje\u017cd\u017cano zatem do du\u017cych miast, kt\u00f3re oferowa\u0142y wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci zarobku. \u017bydzi uciekali tak\u017ce przed narastaj\u0105cym antysemityzmem. Po zamachu na cara Aleksandra II w 1881 r. w Rosji dochodzi\u0142o do licznych pogrom\u00f3w, czyli anty\u017cydowskich wyst\u0105pie\u0144, nierzadko podsycanych przez w\u0142adze. Tylko w 1905 r. pogromy dotkn\u0119\u0142y 690 miejscowo\u015bci.<\/span><\/p>\n

Szpital \u017cydowski w Bia\u0142ymstoku po pogromie w czerwcu 1906 r. \/ Autor: nieznany. \u0179r\u00f3d\u0142o: czasopismo \u201e\u015awiat\u201d z 1906, zbiory Biblioteki Narodowej.<\/em><\/span><\/p>\n

Powsta\u0142y w drugiej po\u0142owie XIX w. syjonizm \u2013 ruch polityczny d\u0105\u017c\u0105cy do odbudowy pa\u0144stwa \u017cydowskiego \u2013 przyni\u00f3s\u0142 emigracj\u0119 do Palestyny. Pot\u0119\u017cne ruchy migracyjne wywo\u0142a\u0142y tak\u017ce: wojna rosyjsko-japo\u0144ska w 1904 r., rewolucja rosyjska w 1905 r., I wojna \u015bwiatowa, p\u00f3\u017aniejszy podzia\u0142 geopolityczny Europy, a w okresie mi\u0119dzywojennym kryzys gospodarczy i wzrost nacjonalizmu.<\/span><\/p>\n

Wyznacznikami wsp\u00f3lnej to\u017csamo\u015bci \u017byd\u00f3w \u017cyj\u0105cych w Imperium Rosyjskim by\u0142y: wyznanie, tradycja i j\u0119zyk jidysz. \u017bycie skupia\u0142o si\u0119 wok\u00f3\u0142 synagogi i religii, z rabinem jako g\u0142\u00f3wnym autorytetem. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 cementowa\u0142y poczucie przynale\u017cno\u015bci do \u017cyj\u0105cego w diasporze narodu oraz tradycja przeplataj\u0105ca si\u0119 z religi\u0105. W Europie Wschodniej niebagatelne znaczenie mia\u0142 j\u0119zyk jidysz, kt\u00f3rym pos\u0142ugiwano si\u0119 w r\u00f3\u017cnych krajach. To wszystko sprawia\u0142o, \u017ce \u017bydzi \u017cyli jednocze\u015bnie \u201erazem\u201d i \u201eobok\u201d Polak\u00f3w, Rosjan i innych nacji.<\/span><\/p>\n

Grajewo, ul. Rudzka. Po prawej stronie widoczna synagoga. \/ Poczt\u00f3wka z kolekcji Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN (nr inw. MH\u017bP-B317).<\/em><\/span><\/p>\n

czytaj dalej <\/span><\/em>TU<\/span><\/em><\/strong><\/span><\/a><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Migracja POLIN W XIX w. najwi\u0119ksza na \u015bwiecie spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska \u017cy\u0142a na terenach dawnej Rzeczypospolitej, po 1795 r. zaj\u0119tych przez Cesarstwo Rosyjskie. W 1791 r. ukazem carycy Katarzyny II Wielkiej w zachodniej cz\u0119\u015bci cesarstwa utworzono tzw. Stref\u0119 Osiedlenia, w kt\u00f3rej mogli przebywa\u0107 \u017bydzi. Na przestrzeni lat obszar strefy ulega\u0142 stopniowym zmianom i obj\u0105\u0142 m.in. gubernie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74148"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74148"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74148\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74312,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74148\/revisions\/74312"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}