{"id":74239,"date":"2019-10-27T17:09:22","date_gmt":"2019-10-27T15:09:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=74239"},"modified":"2019-10-27T09:21:20","modified_gmt":"2019-10-27T07:21:20","slug":"04-09-41","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=74239","title":{"rendered":"30 lat temu Mieczys\u0142aw Fogg otrzyma\u0142 tytu\u0142 \u201eSprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>30 lat temu Mieczys\u0142aw Fogg otrzyma\u0142 tytu\u0142 \u201eSprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Iwona L. Konieczna (PAP)<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Mieczys\u0142aw Fogg. Fot. PAP\/H. Rosiak<\/em><\/span><\/p>\n

26 pa\u017adziernika 1989 r. instytut Yad Vashem przyzna\u0142 Mieczys\u0142awowi Foggowi tytu\u0142 \u201eSprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d. Piosenkarz podczas okupacji niemieckiej wspiera\u0142 zaprzyja\u017anionych artyst\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego; m.in. pom\u00f3g\u0142 kapelmistrzowi \u201eQui Pro Quo\u201d wydosta\u0107 si\u0119, wraz z rodzin\u0105, z warszawskiego getta.<\/strong><\/p>\n

\u201eMieczys\u0142aw Fogg to estradowy fenomen i jedna z najwi\u0119kszych gwiazd polskiej piosenki, ikona kultury XX wieku\u201d \u2013 powiedzia\u0142 PAP Wojciech D\u0105browski, tw\u00f3rca autorskiego kabaretu muzycznego, dyrektor artystyczny Og\u00f3lnopolskich Festiwali Piosenki Retro im. Mieczys\u0142awa Fogga, autor \u201eGwiazdozbioru Polskiej Piosenki XX wieku\u201d. \u201eW okresie mi\u0119dzywojennym stworzy\u0142 w\u0142asny styl, kt\u00f3remu pozosta\u0142 wierny a\u017c do ko\u0144ca kariery, trwaj\u0105cej ponad 60 lat! Fogg wyst\u0119powa\u0142 na scenie do 86 roku \u017cycia: by\u0142 najstarszym czynnym zawodowo piosenkarzem \u015bwiata, nawet kr\u0105\u017cy\u0142y o tym \u017carty\u201d \u2013 doda\u0142.<\/span><\/p>\n

Mieczys\u0142aw Fogg s\u0142yn\u0105\u0142 z pracowito\u015bci. \u201eJako solista nagra\u0142 dwa tysi\u0105ce piosenek, a w repertuarze mia\u0142 ich ponad trzy tysi\u0105ce! Ulubieniec publiczno\u015bci, dwukrotnie zajmowa\u0142 I miejsce w og\u00f3lnopolskim plebiscycie Polskiego Radia na najpopularniejszego piosenkarza (1937,1958). Mia\u0142 przedwojenny rekord sprzedanych p\u0142yt: 100 tys. egzemplarzy singla +Ta ostatnia niedziela+. W 1938 r. Telewizja Polska transmitowa\u0142a jego wyst\u0119p estradowy podczas pr\u00f3b technicznych nowego medium. P\u0142yty z nagraniami Fogga osi\u0105gn\u0119\u0142y nak\u0142ad ponad 25 mln. egz. Da\u0142 16 tys. koncert\u00f3w\u201d \u2013 wyliczy\u0142 D\u0105browski.<\/span><\/p>\n

Mniej znany jest udzia\u0142 Fogga w konspiracji (ps. \u201ePtaszek\u201d) oraz fakt, \u017ce podczas Powstania Warszawskiego, jako starszy strzelec I Batalionu Szturmowego Odwet, da\u0142 ponad 100 koncert\u00f3w dla powsta\u0144c\u00f3w i ludno\u015bci miasta. Nazywany \u201ebardem Powstania\u201d, zosta\u0142 trzykrotnie ranny i odznaczony Krzy\u017cem Walecznych oraz Z\u0142otym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi z Mieczami. Jego powsta\u0144cz\u0105 opask\u0119 mo\u017cna zobaczy\u0107 w Muzeum Powstania Warszawskiego.<\/span><\/p>\n

\u201ePradziadek nie opowiada\u0142 nam o Powstaniu ani swoim udziale w ratowaniu \u017byd\u00f3w. Sam teraz wy\u015bwietlam spraw\u0119\u201d \u2013 powiedzia\u0142 PAP Micha\u0142 Fogg, prawnuk piosenkarza i opiekun jego spu\u015bcizny. \u201ePrzez 40 lat ten temat le\u017ca\u0142, nieruszany, niedotykany, na czym zapewne zawa\u017cy\u0142y stosunki polityczne w kraju. Kiedy\u015b nie m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o takich sprawach\u201d \u2013 wyja\u015bni\u0142.<\/span><\/p>\n

Podstawowe informacje s\u0105 jednak znane od 1971 r., gdy Mieczys\u0142aw Fogg we wspomnieniach \u201eOd palanta do belcanta\u201d napomkn\u0105\u0142 o wsparciu dla \u017cydowskich przyjaci\u00f3\u0142 podczas wojny. M. in. napisa\u0142 \u201eKt\u00f3rego\u015b wieczoru – by\u0142 to rok 1943 – gdy wr\u00f3ci\u0142em po wyst\u0119pie w jednej z warszawskich kawiar\u0144 do domu, zasta\u0142em \u017con\u0119 mojego przyjaciela (\u2026) Ivo Wesbiego z dzieckiem. Pani Wesby, tancerka z +Qui pro quo+, i o\u015bmioletnia c\u00f3reczka uciek\u0142y z getta w okresie jego likwidacji. By\u0142y bezdomne i nie wiedzia\u0142y, co dalej robi\u0107. Sam Wesby podczas ucieczki gdzie\u015b si\u0119 zgubi\u0142. Uspokaja\u0142em jak mog\u0142em \u017con\u0119 przyjaciela, oczywi\u015bcie zaproponowa\u0142em jej, \u017ceby razem z c\u00f3reczk\u0105 skorzysta\u0142a z mojej pe\u0142nej go\u015bciny\u201d.<\/span><\/p>\n

Jak wynika z informacji na stronie sprawiedliwi.org.pl, Ignac Singer (pseudonim artystyczny Ivo Wesby), przed wojn\u0105 pracowa\u0142 z Foggiem jako kompozytor, kierownik muzyczny kabaretu \u201eQui Pro Quo\u201d oraz dyrygent orkiestry w studiach nagra\u0144 wytw\u00f3rni Odeon i Syrena Rekord, gdzie piosenkarz nagrywa\u0142 p\u0142yty.<\/span><\/p>\n

Nazajutrz tak\u017ce Wesbiemu uda\u0142o si\u0119 wydosta\u0107 z getta \u2013 i pojawi\u0142 si\u0119 u Fogga. Artysta ukrywa\u0142 ca\u0142\u0105 tr\u00f3jk\u0119 przez pewien czas, po czym znalaz\u0142 im inne mieszkanie – na Bednarskiej. By\u0142 zaanga\u017cowany w konspiracj\u0119, w jego domu odbywa\u0142y si\u0119 tajne komplety gimnazjum \u201eBatorego\u201d, codziennie przychodzi\u0142o kilkunastu ch\u0142opc\u00f3w na nauk\u0119 – nie by\u0142o warunk\u00f3w do ukrywania uciekinier\u00f3w z getta. Poza tym Fogg pom\u00f3g\u0142 Wesbim wyrobi\u0107 fa\u0142szywe dokumenty. Ivo dosta\u0142 kennkart\u0119 na nazwisko Stefan Kowalski, po czym \u201ezg\u0142osi\u0142 si\u0119 na roboty do Wiednia, gdzie uda\u0142o mu si\u0119 zahaczy\u0107 w komunikacji miejskiej. Tak wi\u0119c Wesby trafi\u0142 niemal wprost z warszawskiego getta za pulpit wiede\u0144skiego tramwaju\u201d \u2013 napisa\u0142 Mieczys\u0142aw Fogg we wspomnieniach. Przypomnia\u0142, \u017ce kapelmistrz \u201eQui pro quo\u201d uko\u0144czy\u0142 konserwatorium w Wiedniu: zna\u0142 perfekcyjnie j\u0119zyk niemiecki, co mu pomaga\u0142o odsuwa\u0107 od siebie podejrzenia. Jego \u017cona ukrywa\u0142a si\u0119 z dzieckiem do ostatnich dni wojny u pewnej rodziny na Ok\u0119ciu \u2013 Fogg kilka razy, jak napisa\u0142 \u201ezawozi\u0142 im tam bielizn\u0119\u201d. Rodzina po\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 w Wiedniu w 1945 roku.<\/span><\/p>\n

W \u201eOd palanta do belcanta\u201d jest te\u017c opis spotkania z rodzina Wesbich podczas wyst\u0119pu Fogga w Nowym Jorku na imprezie Stowarzyszenia \u017byd\u00f3w Polskich w Stanach Zjednoczonych: \u201eTu\u017c po koncercie, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w sali jednego z eleganckich hoteli, Wesby wszed\u0142 na podium i powiedzia\u0142: – To jest cz\u0142owiek, kt\u00f3ry w czasie okupacji niemieckiej uratowa\u0142 mi \u017cycie. Wtedy i ja zwr\u00f3ci\u0142em si\u0119 do publiczno\u015bci, m\u00f3wi\u0105c: – A te jest cz\u0142owiek, kt\u00f3ry kiedy\u015b dobrym s\u0142owem potrafi\u0142 mnie w ci\u0119\u017ckiej chwili podtrzyma\u0107 na duchu\u201d. Fogg nawi\u0105za\u0142 w ten spos\u00f3b do faktu sprzed wielu laty, gdy po jego pierwszych, nieudanych przes\u0142uchaniach w bran\u017cy, to w\u0142a\u015bnie Wesby powiedzia\u0142: \u201eNiech pan si\u0119 nie martwi i nie poddaje. Ma pan \u0142adny g\u0142os. Na pewno czeka pana kariera artystyczna\u201d.<\/span><\/p>\n

Wdzi\u0119czno\u015b\u0107 ocalonego nie ograniczy\u0142a si\u0119 do publicznych podzi\u0119kowa\u0144. Pismo Ivo Wesbiego z 10 listopada 1949 r., po\u015bwiadczone przez \u201erejenta Twardowskiego z Nowego Jorku oraz przez Konsulat PRL w Nowym Jorku w dniu 24 listopada 1949\u201d poda\u0142 do druku Dariusz Michalski w biografii \u201ePoletko pana Fogga\u201d (2015): \u201eJa – ni\u017cej podpisany, Ignacy Singer, pseud. Ivo Wesby, zamieszka\u0142y 570 W. 172. Str. N.Y. 32 N.Y. – o\u015bwiadczam, \u017ce m\u00f3j przyjaciel Mieczys\u0142aw Fogg, zamieszka\u0142y w Warszawie, ul. Koszykowa 69, okaza\u0142 pomoc mnie, mojej \u017conie i c\u00f3rce przy ucieczce z ghetta warszawskiego i przechowa\u0142 nas w swoim mieszkaniu, co r\u00f3wna\u0142o si\u0119 uratowaniu nam \u017cycia. W dow\u00f3d wdzi\u0119czno\u015bci za wy\u017cej wymieniony czyn, wiedz\u0105c ze Mieczys\u0142aw Fogg zamierza uruchomi\u0107 wytw\u00f3rni\u0119 p\u0142yt gramofonowych, ofiarowa\u0142em mu w r. 1945 nast\u0119puj\u0105ce maszyny i aparaty b\u0119d\u0105ce bezsporn\u0105 moj\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105: 1\/ jedn\u0105 maszyn\u0119 do polerowania wosk\u00f3w, do nagrywania p\u0142yt gramofonowych marki Telefunken, z automatycznym posuwem olejowym; 2\/ dwa g\u0142o\u015bniki walizkowe marki Telefunken; 3\/ mikserk\u0119 walizkow\u0105 marki Telefunken; 4\/ wzmacniacz marki Telefunken walizkowy; 4\/ kompletny aparat do nagrywania p\u0142yt gramofonowych marki Neuman\u201d – napisa\u0142 kapelmistrz \u201eQui Pro Quo\u201d.<\/span><\/p>\n

Pomys\u0142 na \u201ew\u0142asn\u0105 fonografi\u0119\u201d pochodzi\u0142 sprzed wojny. W 1982 roku piosenkarz opowiedzia\u0142 Dariuszowi Michalskiemu inn\u0105 cz\u0105stk\u0119 historii Fogg Record: \u201eZawsze mia\u0142em pasj\u0119, \u017ceby otworzy\u0107 wytw\u00f3rni\u0119 p\u0142yt gramofonowych. I kiedy w 1939 roku by\u0142em w Ameryce, tam kupi\u0142em maszyn\u0119 do nagrywania. Ale wybuch\u0142a wojna i – my\u015bla\u0142em – wszystko szlag trafi\u0142. Rzeczywi\u015bcie, wszystko w domu mi zniszczono, wszystko rozkradziono, ale tej maszyny nikt z piwnicy nie ruszy\u0142\u201d. A dochodzi\u0142em do pi\u0119\u0107dziesi\u0105tki, ju\u017c chcia\u0142em przesta\u0107 \u015bpiewa\u0107, wi\u0119c m\u00f3wi\u0119 do siebie: Mieciu, ruszasz z wytw\u00f3rni\u0105! No i zacz\u0105\u0142em montowa\u0107 prasy do t\u0142oczenia to tu, to tam (\u2026), skompletowa\u0142em urz\u0105dzenie do galwanizacji, nast\u0119pnie do wszystkiego, co jeszcze musia\u0142em robi\u0107. Nawet fortepian kupi\u0142em i \u0142adne studio urz\u0105dzi\u0142em. Syna Andrzeja wykszta\u0142ci\u0142em w tym kierunku: jest in\u017cynierem elektrykiem ze specjalno\u015bci\u0105 elektroakustyk. No i pomale\u0144ku ruszy\u0142em z t\u0105 wytw\u00f3rni\u0105… Po licencj\u0119 poszed\u0142em do ministerstwa kultury i dosta\u0142em\u201d.<\/span><\/p>\n

\u017beby m\u00f3c zarejestrowa\u0107 Wytw\u00f3rni\u0119 P\u0142yt Gramofonowych Fogg-Record Mieczys\u0142aw Fogiel musia\u0142 sta\u0107 si\u0119 Foggiem; urz\u0119dowa zmiana nazwiska nast\u0105pi\u0142a 26 pa\u017adziernika 1946 r. – dok\u0142adnie 73 lata temu.<\/span><\/p>\n

\u201eTa nagraniowa firma pradziadka zosta\u0142a znacjonalizowana w 1951 roku\u201d \u2013 przypomnia\u0142 Micha\u0142 Fogg. \u201eSprz\u0119t od Wesbiego trafi\u0142 najpierw do Muzy, a potem do Polskich Nagra\u0144, gdzie sta\u0142 si\u0119 podwalin\u0105 narodowego koncernu. Poniewa\u017c m\u00f3j dziadek Andrzej pracowa\u0142 w Polskich Nagraniach, wiadomo \u017ce ten sprz\u0119t \u2013 porz\u0105dny, niezawodny \u2013 pracowa\u0142 a\u017c do lat 60-tych. Alibabki twierdz\u0105, \u017ce mog\u0142y si\u0119 na nim si\u0119 nagrywa\u0107\u201d \u2013 twierdzi Fogg.<\/span><\/p>\n

14 marca 1989 r. Mieczys\u0142aw Fogg napisa\u0142 dla \u017bydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie o\u015bwiadczenie w sprawie swej humanitarnej dzia\u0142alno\u015bci podczas niemieckiej okupacji. Opr\u00f3cz wsparcia dla Ignaca Singera (Wesbiego), wyliczy\u0142 w punktach inne przypadki, np. pomoc dla in\u017cyniera d\u017awi\u0119ku Stanis\u0142awa Templa: \u201eprzeszed\u0142 on granic\u0119 z Wilna, gdzie si\u0119 ukrywa\u0142, z t\u0119sknoty do Rodziny. Mieszka\u0142 u mnie par\u0119 dni i wbrew moim namowom i ostrze\u017ceniom poszed\u0142 do getta i nigdy go ju\u017c wi\u0119cej nie widzia\u0142em\u201d. By\u0142 te\u017c Ignac Zalcsztain, kt\u00f3ry ukrywa\u0142 si\u0119 gdzie\u015b za szaf\u0105 \u2013 a kt\u00f3remu Fogg dostarcza\u0142 \u017cywno\u015bci i pieni\u0119dzy: \u201eZ tym przyjacielem utrzymywa\u0142em kontakt ju\u017c po wojnie. Mieszka\u0142 on w Brukseli i byli\u015bmy bardzo zaprzyja\u017anieni. Pisywali\u015bmy do siebie per bracie Mieciu i bracie Ignasiu. Ostatni jego list da\u0142em do u\u017cytku dyr. Szymonowi Szurmiejowi (dyrektorowi Teatru \u017bydowskiego w Warszawie – PAP). Niestety, list zgin\u0105\u0142 i nie mam \u017cadnego\u201d.<\/span><\/p>\n

Fogg przypomnia\u0142 w tym pi\u015bmie tak\u017ce Tadeusza Gliksberga, kt\u00f3ry zbieg\u0142 z transportu do Treblinki i ukrywa\u0142 si\u0119 na przemian u swego kolegi przy ul. Emilii Plater oraz u niego: \u201eNa jego usilne pro\u015bby da\u0142em mu pewn\u0105 sum\u0119 pieni\u0119dzy na op\u0142acenie w Hotelu Polskim w W-wie przy ul. D\u0142ugiej, wyjecha\u0142 p\u00f3\u017aniej i dosta\u0142em od niego kartk\u0119 z jakiej\u015b miejscowo\u015bci blisko granicy szwajcarskiej i to by\u0142o wszystko\u201d. Gliksberg prze\u017cy\u0142 wojn\u0119.<\/span><\/p>\n

Artysta wspomnia\u0142 te\u017c dokarmianie nieznajomych g\u0142odnych dzieci, kt\u00f3re codziennie przychodzi\u0142y z mena\u017ck\u0105 i obiady dla znakomitego profesora wokalistyki Stanis\u0142awa Kopfa. O swoim ostatnim nauczycielu \u015bpiewu, Fogg napisa\u0142: \u201eLekcje u Kopfa bra\u0142em jeszcze w czasie okupacji. Przychodzi\u0142 do mnie z getta trzy-cztery razy w tygodniu na obiady, odwiedza\u0142 mnie r\u00f3wnie\u017c po likwidacji getta. Ukrywa\u0142 si\u0119 w Warszawie pod nazwiskiem G\u0142owi\u0144ski. Bywa\u0142 moim go\u015bciem a\u017c do Powstania, p\u00f3\u017aniej \u015blad po nim zagin\u0105\u0142\u201d.<\/span><\/p>\n

Dariusz Michalski przypomnia\u0142, \u017ce to w\u0142a\u015bnie Fogg po likwidacji getta u\u0142atwi\u0142 Kopfowi ukrycie si\u0119 pod nazwiskiem G\u0142owi\u0144ski. Gdy o to pomaganie \u017bydom zapyta\u0142 Fogga podczas ich ostatniej rozmowy, jesieni\u0105 1989 roku piosenkarz \u017cachn\u0105\u0142 si\u0119: \u201eO czym tu m\u00f3wi\u0107, prosz\u0119 pana. Kto by\u0142 w biedzie, temu nale\u017ca\u0142o pom\u00f3c. Ka\u017cde nieszcz\u0119\u015bcie wymaga wsparcia. Zw\u0142aszcza takie. Getto! Pan sobie wyobra\u017ca? Miejsce, gdzie mordowano ludzi! Wi\u0119c pomaga\u0142em, komu mog\u0142em. Wci\u0105\u017c si\u0119 zastanawiam, czy nie mog\u0142em wi\u0119cej. Nie m\u00f3wmy ju\u017c o tym\u201d.<\/span><\/p>\n

\u201eTen odr\u0119czny list pradziadka, w kt\u00f3rym opisuje sw\u00f3j wk\u0142ad w pomoc humanitarn\u0105 jest przechowywany w Yad Vashem, niestety, niekompletny, gdy\u017c zagin\u0119\u0142a jedna kartka\u2026 Tre\u015b\u0107 jest nieci\u0105g\u0142a, jest jakby luka w tym komunikacie \u2013 szkoda\u201d \u2013 doda\u0142 Micha\u0142 Fogg prawnuk artysty.<\/span><\/p>\n

Na wniosek \u017bydowskiego Instytutu Historycznego, 26 pa\u017adziernika 1989 r. Yad Vashem przyzna\u0142 Mieczys\u0142awowi Foggowi zaszczytne odznaczenie Sprawiedliwy W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata. S\u0119dziwy artysta nie zd\u0105\u017cy\u0142 go ju\u017c odebra\u0107 osobi\u015bcie.<\/span><\/p>\n

\u201eMedal Sprawiedliwego dla Mieczys\u0142awa Fogga odbiera\u0142y trzy pokolenia jego potomk\u00f3w: syn Andrzej, wnuk Micha\u0142 i ja\u201d \u2013 powiedzia\u0142 PAP Micha\u0142 Fogg. \u2013 \u201eJestem, ju\u017c niestety, ostatni\u0105 \u017cyj\u0105c\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra w tym uczestniczy\u0142a… To by\u0142o jaki\u015b czas po \u015bmierci pradziadka. I by\u0142y to miesi\u0105ce ch\u0142odne. Mo\u017ce w 1991 roku?\u2026 W sali jakiego\u015b teatru, nawet ju\u017c nie pami\u0119tam kt\u00f3rego. To by\u0142a kameralna impreza, a nie taka huczna jak te organizowane dzisiaj: z prezydentem, z telewizj\u0105 i tak dalej\u2026 Wr\u0119czono wi\u0119cej tych medali – zwykle ju\u017c rodzinom, bo sami bohaterowie nie do\u017cyli. W naszym rz\u0119dzie siedzieli\u015bmy tylko my, w ka\u017cdym rz\u0119dzie siedzia\u0142o po kilka os\u00f3b\u201d – wspomina\u0142.<\/span><\/p>\n

\u201eDrzewka w Ogrodzie Sprawiedliwych nie uda\u0142o si\u0119 ju\u017c posadzi\u0107 z braku miejsca, chocia\u017c chcieli to zrobi\u0107 moi rodzice – b\u0119d\u0105c w Izraelu jakie\u015b 10 lat po \u015bmierci pradziadka. Jego imi\u0119 i nazwisko jest natomiast wyryte na specjalnej \u015bcianie\u201d – doda\u0142 Micha\u0142 Fogg.<\/span><\/p>\n

Opr\u00f3cz Medalu, w drewnianej obudowie, by\u0142 jeszcze honorowy dyplom, ale Micha\u0142 Fogg nie pami\u0119ta ju\u017c jak wygl\u0105da\u0142 i co z nim si\u0119 sta\u0142o \u2013 nie zachowa\u0142 si\u0119. \u201eDali nam te\u017c taki ozdobny talerz, jak do zupy\u201d \u2013 wspomina\u0142. \u201eKiedy\u015b tego rodzaju okoliczno\u015bciowe talerze dawano na pami\u0105tk\u0119, wieszano na \u015bcianach, albo u\u017cywano jako pater\u2026 By\u0142y na nim jakie\u015b wzory czy herb, zrobione tak\u0105 jakby kalkomani\u0105 \u2013 i ta politura to w\u0142a\u015bciwie ju\u017c zesz\u0142a\u201d \u2013 powiedzia\u0142 PAP Micha\u0142 Fogg.<\/span><\/p>\n

Sylwetk\u0119 Mieczys\u0142awa Fogga \u2013 Sprawiedliwego w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata przedstawili w maju 2017 r. uczniowie i nauczyciele z Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 w Subkowach (Pomorskie) w prezentacji przygotowanej na VIII edycj\u0119 projektu edukacyjnego Instytutu Pami\u0119ci Narodowej \u201eKamienie Pami\u0119ci\u201d.<\/span><\/p>\n

\u201eTamta edycja projektu nosi\u0142a tytu\u0142 +\u017bycie za \u017bycie+ i wymaga\u0142a od uczestnik\u00f3w zebrania materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych i stworzenia prezentacji Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w\u201d \u2013 poinformowa\u0142 PAP Dominik Szupryczy\u0144ski, nauczyciel historii, kt\u00f3ry koordynowa\u0142 przedsi\u0119wzi\u0119cie wraz z polonistkami Ann\u0105 Falgowsk\u0105 oraz Joann\u0105 Ko\u0144czewsk\u0105. \u201eNasza scenografia przypomina\u0142a realia wojenne, np. mieli\u015bmy s\u0142up og\u0142oszeniowy z reprodukcjami autentycznych obwieszcze\u0144 niemieckiego okupanta – w szczeg\u00f3lno\u015bci tych, kt\u00f3re zakazywa\u0142y pomagania \u017bydom, pod gro\u017ab\u0105 kary \u015bmierci. Odtworzyli\u015bmy klimat czas\u00f3w i \u015brodowiska artystycznego, w kt\u00f3rym \u017cy\u0142 Fogg oraz ludzie, kt\u00f3rym pom\u00f3g\u0142: na przerwie gramofon gra\u0142 w k\u0105ciku z epoki stare przeboje, w bibliotece szkolnej dzia\u0142a\u0142o stare kino, uczennice bior\u0105ce udzia\u0142 w przedsi\u0119wzi\u0119ciu ubra\u0142y si\u0119 w odpowiednie suknie, uruchomili\u015bmy tak\u017ce Cafe Pappillon\u201d – wyja\u015bni\u0142 Szupryczy\u0144ski. \u201eW nagrod\u0119 za pasj\u0119 i zaanga\u017cowanie wszyscy na koniec uczestniczyli\u015bmy w og\u00f3lnopolskim finale projektu w Rzeszowie\u201d \u2013 doda\u0142. W programie wycieczki by\u0142a m.in. wizyta w Muzeum Polak\u00f3w Ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w Podczas II Wojny \u015awiatowej im. Rodziny Ulm\u00f3w w Markowej.<\/span><\/p>\n

Jak wyja\u015bni\u0142 Micha\u0142 Fogg, obecnie Medal Sprawiedliwego w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata jego pradziadka znajduje si\u0119 w Opolu, w Muzeum Piosenki Polskiej, gdzie ma stanowi\u0107 eksponat na przygotowywanej wystawie o Mieczys\u0142awie Foggu. Inne materia\u0142y wypo\u017cyczono do Berlina na wystaw\u0119 o Polskich Sprawiedliwych.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

30 lat temu Mieczys\u0142aw Fogg otrzyma\u0142 tytu\u0142 \u201eSprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d Iwona L. Konieczna (PAP) Mieczys\u0142aw Fogg. Fot. PAP\/H. Rosiak 26 pa\u017adziernika 1989 r. instytut Yad Vashem przyzna\u0142 Mieczys\u0142awowi Foggowi tytu\u0142 \u201eSprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d. Piosenkarz podczas okupacji niemieckiej wspiera\u0142 zaprzyja\u017anionych artyst\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego; m.in. pom\u00f3g\u0142 kapelmistrzowi \u201eQui Pro Quo\u201d wydosta\u0107 si\u0119, wraz z rodzin\u0105, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74239"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74239"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74251,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74239\/revisions\/74251"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}