{"id":74366,"date":"2019-11-04T17:09:54","date_gmt":"2019-11-04T15:09:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=74366"},"modified":"2019-11-04T08:03:02","modified_gmt":"2019-11-04T06:03:02","slug":"12-09-33","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=74366","title":{"rendered":"Ilu Polak\u00f3w zjad\u0142a Olga Tokarczuk?"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Ilu Polak\u00f3w zjad\u0142a Olga Tokarczuk?<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Emil Antipow<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/p>\n

Polska s\u0142ynie z bardzo dobrego jedzenia, o czym dwukrotnie mogli\u015bmy si\u0119 niedawno przekona\u0107. Chodzi o szczyt Unii Europejskiej dotycz\u0105cy Brexitu oraz przyznanie literackiej nagrody Nobla.<\/strong><\/h4>\n

Nasz premier zauwa\u017cy\u0142, \u017ce\u00a0do\u00a0sukcesu negocjacji z\u00a0Wielk\u0105 Brytani\u0105 przyczyni\u0142 si\u0119 polski kapu\u015bniak zaserwowany przez\u00a0szefa kuchni; dzi\u0119ki temu \u2013 jak twierdzi \u2013 rozmowy by\u0142y bardziej owocne. Natomiast po\u00a0og\u0142oszeniu nazwisk nagrodzonych pisarzy w\u00a0naszych mediach mo\u017cna by\u0142o us\u0142ysze\u0107, \u017ce\u00a0Olga Tokarczuk jest \u201epolako\u017cerc\u0105\u201d. Jak wida\u0107 polskie dania czyni\u0105 cuda, a\u00a0\u017ce\u00a0nie\u00a0ma nic bardziej polskiego ni\u017c my sami, wydaje si\u0119, \u017ce\u00a0to\u00a0w\u0142a\u015bnie arcypolska dieta by\u0142a przyczyn\u0105 wyr\u00f3\u017cnienia pisarki. W\u00a0tym kontek\u015bcie przychodzi na\u00a0my\u015bl kilka istotnych pyta\u0144: ilu Polak\u00f3w trzeba zje\u015b\u0107, by\u00a0zosta\u0107 polako\u017cerc\u0105 oraz\u00a0czy\u00a0wegetarianie te\u017c mog\u0105 nimi by\u0107?<\/span><\/p>\n

Werdykt Akademii Szwedzkiej nie\u00a0wszystkim si\u0119 spodoba\u0142<\/strong>. Pomimo corocznych pog\u0142osek, \u017ce\u00a0bliski otrzymania nagrody jest Adam Zagajewski, niekt\u00f3re z\u00a0naszych instytut\u00f3w kultury promuj\u0105 za\u00a0granic\u0105 innych \u201ewybitnych\u201d pisarzy, takich jak Rafa\u0142 Ziemkiewicz czy\u00a0Wojciech Wencel. Niestety, nagrod\u0119 otrzyma\u0142a Tokarczuk, co sta\u0142o si\u0119 przyczyn\u0105 relatywizacji tego wyr\u00f3\u017cnienia.<\/span><\/p>\n

Takiego zdania jest m.in.\u00a0senator\u00a0PiS<\/span>\u00a0Waldemar Bonkowski, kt\u00f3ry\u00a0sprzeciwia\u0142 si\u0119 g\u0142osowaniu nad\u00a0uchwa\u0142\u0105 dotycz\u0105c\u0105 pisarki. Na\u00a0pocz\u0105tku stwierdzi\u0142 skromnie, \u017ce\u00a0nie\u00a0b\u0119dzie m\u00f3wi\u0142 o\u00a0literaturze, bo si\u0119 na\u00a0tym nie\u00a0zna, po\u00a0czym doda\u0142, \u017ce\u00a0propagowanie przez\u00a0ni\u0105 kultury polskiej w\u00a0\u015bwiecie jest dyskusyjne. Tokarczuk \u201eby\u0142a jednym z\u00a0kilku polako\u017cerc\u00f3w. Bardzo \u017ale si\u0119 wyra\u017ca\u0142a o\u00a0Polakach, rzekomo, \u017ce\u00a0Polacy byli w\u0142a\u015bcicielami niewolnik\u00f3w, \u017ce\u00a0mordowali \u017byd\u00f3w i\u00a0tego typu historie, ona i\u00a0wielu jej podobnych\u201d. Ponadto, senator jako osoba, kt\u00f3ra\u00a0nie\u00a0zna si\u0119 na\u00a0literaturze, uwa\u017ca, \u017ce\u00a0\u201eostatnio Nagroda Nobla si\u0119\u00a0zdewaluowa\u0142a, [\u2026] dostaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie wszelkie wyr\u00f3\u017cnienia ludzie z\u00a0lewackich \u015brodowisk, a\u00a0szczeg\u00f3lnie, jak kto\u015b szkaluje Polsk\u0119 to\u00a0jest nagradzany. Czes\u0142aw Mi\u0142osz [\u2026] zachowywa\u0142 si\u0119 jak wr\u00f3g Polak\u00f3w, noblistka Szymborska ody do\u00a0Stalina pisa\u0142a, a\u00a0obecna noblistka bardzo \u017ale si\u0119 o\u00a0Polakach wyra\u017ca\u0142a, \u017ce\u00a0byli\u015bmy wrogami. Dla mnie to\u00a0jest nie\u00a0do\u00a0przyj\u0119cia\u201d.<\/span><\/p>\n

Senatorowi chodzi prawdopodobnie o\u00a0jedn\u0105 z\u00a0wypowiedzi Tokarczuk dotycz\u0105c\u0105 polskiej historii: \u201eMy\u015bl\u0119, \u017ce\u00a0trzeba b\u0119dzie stan\u0105\u0107 z\u00a0w\u0142asn\u0105 histori\u0105 twarz\u0105 w\u00a0twarz i\u00a0spr\u00f3bowa\u0107 napisa\u0107 j\u0105 troch\u0119 od\u00a0nowa, nie\u00a0ukrywaj\u0105c tych wszystkich strasznych rzeczy, kt\u00f3re robili\u015bmy jako kolonizatorzy, wi\u0119kszo\u015b\u0107 narodowa, kt\u00f3ra\u00a0t\u0142umi\u0142a mniejszo\u015b\u0107, jako w\u0142a\u015bciciele niewolnik\u00f3w czy\u00a0mordercy \u017byd\u00f3w\u201d.<\/span><\/p>\n

Wypowiedzi takie wywo\u0142uj\u0105 u\u00a0niekt\u00f3rych rodak\u00f3w gwa\u0142town\u0105 reakcj\u0119, w\u0142\u0105cznie z\u00a0obra\u017caniem i\u00a0tworzeniem absurdalnych neologizm\u00f3w. Jest to\u00a0forma obrony przed\u00a0niewygodn\u0105 prawd\u0105 o\u00a0przesz\u0142o\u015bci oraz\u00a0przejaw braku odpowiedzialno\u015bci za\u00a0w\u0142asn\u0105 histori\u0119. Broni\u0105 oni swego zdania poprzez atak, budowanie szczelnej, retorycznej skorupy, izoluj\u0105cej od\u00a0opinii innych itp. Trudno powiedzie\u0107, \u017ceby\u00a0te osoby nie\u00a0zgadza\u0142y si\u0119 z\u00a0oponentami, poniewa\u017c nie\u00a0daj\u0105 im szans na\u00a0dyskusj\u0119. Nie\u00a0ma tu konfrontacji pogl\u0105d\u00f3w, a\u00a0bezstresowe wychowanie historyczne nie\u00a0zak\u0142ada \u017cmudnego ustalania stanu faktycznego, lecz\u00a0propagowanie objawionej wizji rzeczywisto\u015bci. Na\u00a0pytanie, jak sprawdzi\u0107, czy\u00a0Tokarczuk ma racj\u0119, jest tylko\u00a0jedna odpowied\u017a: ona nie\u00a0ma racji.<\/span><\/p>\n

Tego rodzaju zachowanie dziwi i\u00a0zmusza do\u00a0szukania jego przyczyn. Jak si\u0119 wydaje,\u00a0mamy tu do\u00a0czynienia z\u00a0jednoczesnym kompleksem wy\u017cszo\u015bci i\u00a0ni\u017cszo\u015bci.<\/strong>\u00a0Wy\u017cszo\u015b\u0107 zak\u0142ada, \u017ce\u00a0nie\u00a0jest przewidziana \u017cadna debata; wszystko zosta\u0142o ju\u017c ustalone; jest jasne i\u00a0oczywiste. Ka\u017cda relatywizacja jest k\u0142amstwem, ka\u017cde spojrzenie z\u00a0innej perspektywy opiera si\u0119 na\u00a0z\u0142ych intencjach i\u00a0przeczy historii. \u201eSt\u0105d ka\u017cdy Polak \u2013 pisze w\u00a0Niemytych duszach<\/em>\u00a0Witkacy \u2013 ma tendencje do\u00a0wspinania si\u0119 cho\u0107by na\u00a0palcach, aby wyda\u0107 si\u0119 wy\u017cszym, i\u00a0do\u00a0tworzenia sobie tego, co nazywam \u00abko\u0142pakiem napuszenia\u00bb, sztucznej nadbud\u00f3wki ponad siebie, pustej, a\u00a0dekoracyjnej, maj\u0105cej omami\u0107 drugich co do\u00a0istotnej warto\u015bci g\u0142owy, kt\u00f3ra\u00a0si\u0119 pod\u00a0tym ko\u0142pakiem kryje\u201d.<\/span><\/p>\n

Ni\u017cszo\u015b\u0107 ujawnia si\u0119 w\u00a0sytuacji, kiedy nawet najdrobniejsze i\u00a0nieznacz\u0105ce wypowiedzi wywo\u0142uj\u0105 alergiczn\u0105 reakcj\u0119 i\u00a0traktowane s\u0105 z\u00a0nadzwyczajn\u0105 powag\u0105. Jakby gmach naszej to\u017csamo\u015bci mia\u0142 si\u0119 zawali\u0107 od\u00a0b\u0142ahej opinii zagranicznego polityka, kt\u00f3rego\u00a0na\u00a0miejscu nikt nie\u00a0traktuje powa\u017cnie. W\u00a0ten spos\u00f3b duma naszej historii przykrywana jest przez\u00a0strach i\u00a0resentyment. \u201eBa, ba, pami\u0119tam, zna\u0142em przed\u00a0laty pisarza \u2013 m\u00f3wi Gombrowicz w\u00a0Ferdydurke<\/em>\u00a0\u2013 kt\u00f3remu\u00a0na\u00a0wst\u0119pie kariery pisarskiej napisa\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka heroiczna. [\u2026] Daremnie nieszcz\u0119sny heroik wstydzi\u0142 si\u0119 i\u00a0kry\u0142 si\u0119 [\u2026] a\u017c wreszcie pod\u00a0koniec kariery pisarskiej by\u0142 ju\u017c zupe\u0142nie taki sam i\u00a0heroiczny \u2013 cherlak heroizmu swego. I\u00a0tylko\u00a0unika\u0142 jak ognia koleg\u00f3w i\u00a0towarzyszy z\u00a0czas\u00f3w dojrzewania, ci bowiem nie\u00a0mogli nie\u00a0dziwi\u0107 si\u0119 ca\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra\u00a0tak\u00a0\u015bci\u015ble do\u00a0cz\u0119\u015bci si\u0119 dopasowa\u0142a. I\u00a0wo\u0142ali na\u00a0niego \u2013 Hej, Bolek! A\u00a0pami\u0119tasz ten paznokie\u0107\u2026 ten paznokie\u0107\u2026 Bolek, Bolek, Bolu\u015b, paznokie\u0107 pami\u0119tasz na\u00a0zielonej \u0142\u0105ce? Paznokie\u0107? Paznokie\u0107, Bolo, gdzie jest?\u201d.<\/span><\/p>\n

Niewiele zatem trzeba, \u017ceby\u00a0otrzyma\u0107 etykiet\u0119 \u201epolako\u017cercy\u201d b\u0105d\u017a \u201ezdrajcy\u201d. Wystarczy jedna wypowied\u017a sprzed lat, kt\u00f3ra\u00a0godzi w\u00a0jaki\u015b wsp\u00f3\u0142czesny dogmat, a\u00a0od\u00a0razu mo\u017cna znale\u017a\u0107 si\u0119 na\u00a0li\u015bcie anty-Polak\u00f3w. A\u00a0z\u00a0tej\u00a0trudno si\u0119 wypisa\u0107, nie\u00a0ma odwo\u0142ania, a\u00a0i\u00a0o\u00a0przebaczenie nie\u00a0\u0142atwo. Dyskusja si\u0119 ko\u0144czy, a\u00a0osoba ta latami mo\u017ce by\u0107 postrzegana przez\u00a0pryzmat jednej wypowiedzi.<\/span><\/p>\n

Jednak mechanizm ten dzia\u0142a wybi\u00f3rczo; jednym wypominane jest ka\u017cde nieprawomy\u015blne s\u0142\u00f3wko, wypowiedzi innych dziwnym trafem s\u0105 pomijane lub wyciszane. Tak\u00a0by\u0142o w\u00a0przypadku Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, kt\u00f3rego\u00a0s\u0142owa z\u00a0kwietnia 1998 roku przesz\u0142y w\u00a0zasadzie bez\u00a0echa.<\/strong>\u00a0M\u00f3wi\u0142 wtedy o\u00a0dw\u00f3ch modelach dzia\u0142alno\u015bci rosyjskiej w\u00a0Polsce. \u201e[\u2026] Drugi wzorzec nazywam targowickim. Charakteryzuje go odwo\u0142ywanie si\u0119 do\u00a0warto\u015bci tradycyjnych, katolickich, narodowych. Prorosyjsko\u015b\u0107 ubrana jest tam w\u00a0mask\u0119 patriotyczn\u0105. Czy\u017c Targowica nie\u00a0by\u0142a w\u0142a\u015bnie narodowa, katolicka, czy\u017c nie\u00a0pa\u0142a\u0142a szacunkiem do\u00a0polskiej przesz\u0142o\u015bci?\u201d. Mimo takich stwierdze\u0144 nikt nie\u00a0ods\u0105dza\u0142 prezesa od\u00a0czci i\u00a0wiary, nie\u00a0podwa\u017ca\u0142 jego polsko\u015bci, nie\u00a0stosowa\u0142 najwy\u017cszego stopnia przymiotnika\u2026<\/span><\/p>\n

To\u00a0pokazuje, \u017ce\u00a0wiele stanowczych opinii odno\u015bnie do\u00a0os\u00f3b publicznych ma na\u00a0celu nie\u00a0opis rzeczywisto\u015bci, a\u00a0szykanowanie przeciwnika i\u00a0wmawianie tego innym. Trudno wtedy o\u00a0szacunek niezb\u0119dny w\u00a0kontaktach mi\u0119dzyludzkich. \u201eTwierdz\u0119, \u017ce\u00a0zasadniczym stosunkiem Polaka do\u00a0Polaka jest wzajemna pogarda, je\u015bli nie\u00a0naturalna, to\u00a0sztuczna, a\u00a0to\u00a0jest jeszcze gorzej\u201d \u2013 znowu Witkacy.<\/span><\/p>\n

Minister kultury i\u00a0wicepremier przyzna\u0142 si\u0119, \u017ce\u00a0nie\u00a0przeczyta\u0142 do\u00a0ko\u0144ca \u017cadnej z\u00a0ksi\u0105\u017cek Tokarczuk. Czy\u00a0teraz, po\u00a0otrzymaniu przez\u00a0ni\u0105 najbardziej presti\u017cowej nagrody literackiej, spr\u00f3buje przebrn\u0105\u0107 przez\u00a0kt\u00f3r\u0105\u015b z\u00a0nich?<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ilu Polak\u00f3w zjad\u0142a Olga Tokarczuk? Emil Antipow Polska s\u0142ynie z bardzo dobrego jedzenia, o czym dwukrotnie mogli\u015bmy si\u0119 niedawno przekona\u0107. Chodzi o szczyt Unii Europejskiej dotycz\u0105cy Brexitu oraz przyznanie literackiej nagrody Nobla. Nasz premier zauwa\u017cy\u0142, \u017ce\u00a0do\u00a0sukcesu negocjacji z\u00a0Wielk\u0105 Brytani\u0105 przyczyni\u0142 si\u0119 polski kapu\u015bniak zaserwowany przez\u00a0szefa kuchni; dzi\u0119ki temu \u2013 jak twierdzi \u2013 rozmowy by\u0142y bardziej […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74366"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74366"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74394,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74366\/revisions\/74394"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}