{"id":74436,"date":"2019-11-28T17:09:00","date_gmt":"2019-11-28T15:09:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=74436"},"modified":"2019-11-22T08:13:32","modified_gmt":"2019-11-22T06:13:32","slug":"15-09-43","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=74436","title":{"rendered":"IZRAEL, 70 LAT P\u00d3\u0179NIEJ"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>IZRAEL, 70 LAT P\u00d3\u0179NIEJ<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

PATRYCJA BUKALSKA<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

ANNA AZARI, <\/strong>[by\u0142a]<\/span><\/em> ambasador Izraela w Polsce: Czekam na palesty\u0144skiego Sadata \u2013 na kogo\u015b, z kim b\u0119dzie mo\u017cna zawrze\u0107 pok\u00f3j.<\/strong>
\nAnna Azari podczas uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105cej ofiary \u0142\u00f3dzkiego getta, 29 sierpnia 2016 r.<\/span><\/em><\/p>\n

PATRYCJA BUKALSKA: 70 lat temu proklamowano Izrael \u2013 niepodleg\u0142e pa\u0144stwo, pa\u0144stwo narodu \u017cydowskiego. Czy nadal takie jest? Jak zmieni\u0142 si\u0119 Izrael przez 70 lat?<\/strong><\/h5>\n

ANNA AZARI:<\/strong> Nadal jest pa\u0144stwem \u017cydowskim. Nie chcia\u0142abym, by zabrzmia\u0142o to patetycznie, ale patrz\u0105c na te 70 lat my\u015bl\u0119, \u017ce to cud. Prosz\u0119 spojrze\u0107 na pocz\u0105tki: od p\u00f3\u0142 roku trwa\u0142a ju\u017c wtedy wojna z Arabami, potem zacz\u0119\u0142a si\u0119 wojna ze wszystkimi s\u0105siadami. W pierwszych latach do kraju przyby\u0142 milion \u017cydowskich uchod\u017ac\u00f3w. A dzi\u015b? Izrael ma prawie 9 mln obywateli, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich to \u017bydzi. Produkt krajowy brutto wynosi ponad 37 tys. dolar\u00f3w na g\u0142ow\u0119. Je\u015bli chodzi o innowacyjno\u015b\u0107, jeste\u015bmy na drugim miejscu na \u015bwiecie. \u017bycie w Izraelu jest dobre \u2013 nawet je\u015bli nie jeste\u015bmy wolni od r\u00f3\u017cnych kryzys\u00f3w. Co roku w rankingach wska\u017anika szcz\u0119\u015bcia nasz kraj jest w okolicach pierwszej dziesi\u0105tki, dziewi\u0105ty czy jedenasty. To niez\u0142y wynik \u2013 bior\u0105c pod uwag\u0119, jakie problemy mamy my, a jakie np. Skandynawowie, kt\u00f3rzy zawsze s\u0105 w czo\u0142\u00f3wce. Cho\u0107 gdyby zapyta\u0107 o to Izraelczyk\u00f3w, pewnie b\u0119d\u0105 narzeka\u0107. W tym jeste\u015bmy podobni do Polak\u00f3w. Pewnie przywie\u017ali\u015bmy to z Polski, gdy powstawa\u0142 Izrael (\u015bmiech<\/em>).<\/span><\/p>\n

Polskich \u015blad\u00f3w w Izraelu czy w izraelskim charakterze jest pewnie wi\u0119cej. Jak jednak zmienia\u0142 si\u0119 Izrael w ci\u0105gu tych 70 lat?<\/strong><\/p>\n

Mieszkam teraz w Polsce i gdy przyje\u017cd\u017caj\u0105 do mnie przyjaciele z Izraela, uprzedzam, \u017ce tu, w Polsce, mieszkaj\u0105 tylko Aszkenazyjczycy [europejscy \u017bydzi \u2013 red.]. Natomiast w Izraelu \u017cyj\u0105 te\u017c ciemnosk\u00f3rzy \u017bydzi z Etiopii czy Jemenu. Nie mamy tam jednego koloru sk\u00f3ry. Obywatelami Izraela s\u0105 te\u017c Arabowie, wyznawcy r\u00f3\u017cnych religii: muzu\u0142manie, chrze\u015bcijanie. S\u0105 te\u017c Druzowie, kt\u00f3rzy czasem podkre\u015blaj\u0105, \u017ce nie s\u0105 Arabami. S\u0105 uchod\u017acy i imigranci ekonomiczni z Afryki. Gdy przyje\u017cd\u017ca si\u0119 do Izraela, na ulicach wida\u0107 t\u0119 wielokulturowo\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Jak przebiega\u0142 ten proces?<\/strong><\/p>\n

Musia\u0142a zmieni\u0107 si\u0119 ideologia. Bo na pocz\u0105tku istnienia pa\u0144stwa nie by\u0142o tak jak teraz. Wtedy chciano stworzy\u0107 nowego cz\u0142owieka, nowego Izraelczyka. Do kraju przybywa\u0142y kolejne fale \u017cydowskiej imigracji i pomys\u0142 na ich integracj\u0119 by\u0142 taki, aby ludzie ci zostawili za sob\u0105 wszystko to, co przywozili z Polski czy Etiopii, i w nowym kraju stali si\u0119 nowymi lud\u017ami. Teraz jest inaczej, dzi\u015b stawiamy na wielokulturowo\u015b\u0107. Przyjmujemy, pr\u00f3bujemy przyjmowa\u0107 tradycje arabskie, polskie i inne. Z tego wychodzi co\u015b nowego, unikalnego, izraelskiego. Wida\u0107 to na przyk\u0142adzie naszej kuchni, kt\u00f3ra zbiera to wszystko razem.<\/span><\/p>\n

I jest inna od kuchni \u017cydowskiej, jak\u0105 znamy z Polski.<\/span><\/p>\n

Zupe\u0142nie od niej odmienna.<\/span><\/p>\n

W Deklaracji Niepodleg\u0142o\u015bci, og\u0142oszonej 14 maja 1948 r., zapisano, \u017ce nowe pa\u0144stwo b\u0119dzie oparte na wolno\u015bci, sprawiedliwo\u015bci i pokoju. To si\u0119 nie uda\u0142o.<\/strong><\/p>\n

Jeszcze si\u0119 nie uda\u0142o. B\u0119d\u0105c Izraelk\u0105, musz\u0119 by\u0107 optymistk\u0105. Nikt z nas nie chce \u017cy\u0107 z my\u015bl\u0105, \u017ce pokoju nigdy nie b\u0119dzie. Wolno\u015b\u0107, sprawiedliwo\u015b\u0107 \u2013 to osobna sprawa. Nie wiem, czy w Izraelu jest ich wi\u0119cej, czy mniej ni\u017c w innych krajach demokratycznych. Natomiast gdy idzie o pok\u00f3j… No c\u00f3\u017c, mamy pok\u00f3j z Egiptem, kt\u00f3ry przecie\u017c by\u0142 kiedy\u015b naszym najwi\u0119kszym wrogiem. Mamy pok\u00f3j z Jordani\u0105. Jeden z g\u0142\u00f3wnych problem\u00f3w to kwestia Palesty\u0144czyk\u00f3w. Ci\u0105gle czekam, gdy pojawi si\u0119 w\u015br\u00f3d nich nowy lider. Kiedy\u015b w Egipcie by\u0142 prezydent Sadat, kt\u00f3ry z nami walczy\u0142, a potem podpisa\u0142 pok\u00f3j. Smutno si\u0119 to sko\u0144czy\u0142o, bo go zabili [egipscy spiskowcy \u2013 red.]. U nas by\u0142 Icchak Rabin i te\u017c go zabili [premier Izraela, kt\u00f3ry w 1993 r. podpisa\u0142 z Organizacj\u0105 Wyzwolenia Palestyny w Oslo porozumienie, po kt\u00f3rym mog\u0142a powsta\u0107 Autonomia Palesty\u0144ska; zosta\u0142 zabity przez \u017cydowskiego radyka\u0142a \u2013 red.]. Czekam wi\u0119c na palesty\u0144skiego Sadata \u2013 na kogo\u015b, z kim b\u0119dzie mo\u017cna zawrze\u0107 pok\u00f3j.<\/span><\/p>\n

Z obecnymi w\u0142adzami palesty\u0144skimi nie mo\u017cna wypracowa\u0107 pokoju?<\/strong><\/p>\n

Mahmud Abbas [prezydent Autonomii \u2013 red.] nie jest z\u0142ym przyw\u00f3dc\u0105. Ale jest ju\u017c wiekowy, ma ponad 80 lat i nie jest te\u017c wizjonerem. Tam dawno nie by\u0142o wybor\u00f3w. Mo\u017ce po nim przyjdzie kto\u015b bardziej aktywny? Bo obecnie sytuacja Palesty\u0144czyk\u00f3w jest dramatyczna: z jednej strony jest Abbas, kt\u00f3ry odcina si\u0119 od terroryzmu, ale nie ma w\u0142adzy nad Stref\u0105 Gazy, a z drugiej strony s\u0105 terrory\u015bci z Hamasu, kt\u00f3rzy kontroluj\u0105 Gaz\u0119.<\/span><\/p>\n

Sytuacja mieszka\u0144c\u00f3w Gazy jest fatalna.<\/strong><\/p>\n

Tak, warunki \u017cycia Palesty\u0144czyk\u00f3w w Strefie Gazy s\u0105 straszne. Nie wiemy jednak, co z tym mo\u017cna by dzi\u015b zrobi\u0107. Izrael opu\u015bci\u0142 Gaz\u0119 w 2005 r., dzi\u015b rz\u0105dzi tam Hamas. Buduj\u0105 tunele, kt\u00f3rymi na nasz\u0105 stron\u0119 przemieszczaj\u0105 si\u0119 terrory\u015bci, albo wystrzeliwuj\u0105 z Gazy w nasz\u0105 stron\u0119 rakiety. Dlatego czekam na palesty\u0144skiego Sadata. A z naszej strony potrzebny b\u0119dzie nowy Icchak Rabin.<\/span><\/p>\n

Niedawne protesty Palesty\u0144czyk\u00f3w z Gazy, zorganizowane 14 maja \u2013 czyli w dniu niepodleg\u0142o\u015bci Izraela \u2013 zako\u0144czy\u0142y si\u0119 masakr\u0105: od izraelskich kul zgin\u0119\u0142o 60 ludzi, a 2000 by\u0142o rannych. Ca\u0142y \u015bwiat widzia\u0142 ten wstrz\u0105saj\u0105cy kontrast: Izraelczyk\u00f3w dumnych z ambasady USA w Jerozolimie i Palesty\u0144czyk\u00f3w gin\u0105cych w Gazie.<\/strong><\/p>\n

To straszny kontrast, ale zorganizowany przez Hamas. Przygotowywali si\u0119 do tego od miesi\u0119cy. Chcieli jeszcze wi\u0119kszej prowokacji, wi\u0119kszej liczby ofiar \u2013 cho\u0107 i te ostatnie liczby nie s\u0105 przecie\u017c ma\u0142e. Te tragedie zast\u0119puj\u0105 prac\u0119 na rzecz normalnego \u017cycia ludzi w Strefie Gazy.<\/span><\/p>\n

Czy usprawiedliwia to jednak tak ostre dzia\u0142ania Izraela?<\/strong><\/p>\n

Izrael przekazuje Gazie du\u017c\u0105 pomoc, wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c pomoc mi\u0119dzynarodowa. Ile z tego przeznaczane jest jednak na budow\u0119 tuneli, a ile na popraw\u0119 warunk\u00f3w \u017cycia ludzi \u2013 na to nie mamy wp\u0142ywu.<\/span><\/p>\n

Skoro, jak Pani m\u00f3wi, od miesi\u0119cy by\u0142o wiadomo o planowanej palesty\u0144skiej akcji, to czy nie mo\u017cna by\u0142o si\u0119 do tego przygotowa\u0107 i reagowa\u0107 inaczej?<\/strong><\/p>\n

Inaczej, czyli jak? Przede wszystkim to nie by\u0142a demonstracja. Hamas otwarcie wzywa\u0142 do przerwania granicy mi\u0119dzy Gaz\u0105 i Izraelem. Izrael wysy\u0142a\u0142 tam wcze\u015bniej ulotki, ostrzega\u0142, by nie podchodzi\u0107 blisko do granicy. Je\u015bli kto\u015b podchodzi i grozi aktem terrorystycznym, to jest z naszej strony reakcja. W Europie m\u00f3wi si\u0119, \u017ce to by\u0142a demonstracja. Bra\u0142am udzia\u0142 w r\u00f3\u017cnych demonstracjach i wiem, \u017ce tak to nie wygl\u0105da.<\/span><\/p>\n

Jednak ONZ i organizacje praw cz\u0142owieka m\u00f3wi\u0105, \u017ce izraelska reakcja by\u0142a przesadna.<\/strong><\/p>\n

Chcia\u0142abym zobaczy\u0107, co inne kraje robi\u0142yby w sytuacji, gdyby terrory\u015bci pr\u00f3bowali naruszy\u0107 ich granic\u0119. S\u0142ysza\u0142am te g\u0142osy, \u017ce nasza reakcja by\u0142a zbyt ostra. Ale nie us\u0142ysza\u0142am, jak powinna wygl\u0105da\u0107 taka odpowiednia. Izrael nie dokona samolikwidacji po to, aby w ONZ co\u015b mi\u0142ego o nas m\u00f3wili. Nie jeste\u015bmy samob\u00f3jcami.<\/span><\/p>\n

Zgin\u0119li jednak ludzie, tak\u017ce dzieci.<\/strong><\/p>\n

Tak, i to jest tragiczne. Gdy jednak Hamas otwarcie deklaruje, \u017ce jego celem jest zniszczenie Izraela, my nie mo\u017cemy im na to pozwoli\u0107. G\u0142\u00f3wna tragedia to tragedia mieszka\u0144c\u00f3w Gazy pod rz\u0105dami Hamasu, ona rozgrywa si\u0119 ka\u017cdego dnia.<\/span><\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie trudna sytuacja sprawia, \u017ce coraz bardziej si\u0119 radykalizuj\u0105.<\/strong><\/p>\n

Ale wszyscy zapominaj\u0105, \u017ce Egipt te\u017c nie chce otworzy\u0107 granicy z Gaz\u0105. Dlaczego nie wpuszcz\u0105 tych ludzi do siebie?<\/span><\/p>\n

Izrael opu\u015bci\u0142 Gaz\u0119, ale ponosi jak\u0105\u015b odpowiedzialno\u015b\u0107 za sytuacj\u0119 Palesty\u0144czyk\u00f3w. Gdyby nie wyp\u0119dzenie ich z dom\u00f3w, jeszcze w czasie wojny w 1948 r., nie by\u0142oby uchod\u017ac\u00f3w palesty\u0144skich, cz\u0119sto nadal \u017cyj\u0105cych w obozach. To historyczne brzemi\u0119 Izraela.<\/strong><\/p>\n

Tu przyczyn\u0105 jest nie tylko historia. Czy zna pani jaki\u015b nar\u00f3d, kt\u00f3rego przedstawiciele byli uchod\u017acami w 1948 r. i nadal s\u0105 uchod\u017acami? Dlaczego Palesty\u0144czycy, kt\u00f3rzy zostali wtedy przyj\u0119ci przez kraje arabskie, nadal maj\u0105 tam status uchod\u017ac\u00f3w? Dlaczego nie zostali w tych krajach zintegrowani, uznani za ich obywateli? Dlaczego Palesty\u0144czycy, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 na Zachodnim Brzegu Jordanu, gdy do 1967 r. by\u0142 on kontrolowany przez Jordani\u0119, musieli by\u0107 ci\u0105gle tylko uchod\u017acami? Milion \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy wtedy opu\u015bcili kraje arabskie i przybyli do Izraela, nie jest ju\u017c uchod\u017acami. Tak\u017ce w Libanie Palesty\u0144czycy dalej s\u0105 uchod\u017acami. T\u0119 sytuacj\u0119 wywo\u0142ano sztucznie. Cho\u0107 oczywi\u015bcie tragedia indywidualnych ludzi sztuczna nie jest.<\/span><\/p>\n

Ci ludzie, kt\u00f3rzy stracili domy, a teraz ich dzieci i wnuki \u2013 oni nadal nie maj\u0105 swego miejsca. To fakt. I najtrudniejsza kwestia do rozwi\u0105zania, aby pok\u00f3j by\u0142 mo\u017cliwy. Czy w og\u00f3le jest tu jakie\u015b rozwi\u0105zanie? W wywiadzie dla \u201eTygodnika\u201d historyk Tom Segev<\/a><\/span> \u2013 pytany, czy mo\u017cna by\u0142o unikn\u0105\u0107 konfliktu z Arabami \u2013 odpowiada, \u017ce nie. \u017be mo\u017cna by\u0142o tylko nie zbudowa\u0107 pa\u0144stwa. \u017be pa\u0144stwo powsta\u0142o za cen\u0119 pokoju.<\/strong><\/p>\n

Teraz te\u017c tak to wygl\u0105da. W Gazie Palesty\u0144czycy podchodz\u0105 do granicy, chc\u0105 t\u0119 granic\u0119 zniszczy\u0107, wej\u015b\u0107 na teren Izraela. Co najmniej po\u0142owa z nich to terrory\u015bci i to jest wyb\u00f3r: albo on \u017cyje, albo ja \u017cyj\u0119. A \u017ceby by\u0142 pok\u00f3j, trzeba i\u015b\u0107 na kompromis i m\u00f3wi\u0107 o czym\u015b innym ni\u017c tylko zniszczenie.<\/span><\/p>\n

Cho\u0107 w Deklaracji Niepodleg\u0142o\u015bci mowa jest o pokoju, to w chwili jej spisywania wojna ju\u017c si\u0119 toczy\u0142a.<\/strong><\/p>\n

Nie by\u0142o wiadomo, czy w og\u00f3le b\u0119dzie ta Deklaracja. Ben Gurion [lider ruchu syjonistycznego i jeden z ojc\u00f3w-za\u0142o\u017cycieli pa\u0144stwa \u2013 red.] rozmawia\u0142 wtedy z wojskowymi i pyta\u0142 ich, jakie s\u0105 szanse, \u017ce nowe pa\u0144stwo si\u0119 obroni. \u201eP\u00f3\u0142 na p\u00f3\u0142\u201d \u2013 us\u0142ysza\u0142. To by\u0142a trudna decyzja i trudny moment.<\/span><\/p>\n

Wtedy Izrael si\u0119 obroni\u0142 i tak\u017ce potem wygrywa\u0142 kolejne wojny. Ale jego istnienie to w\u0142a\u015bnie takie \u017cycie od wojny do wojny. Dzi\u015b jest nowe zagro\u017cenie, ze strony Iranu.<\/strong><\/p>\n

To zagro\u017cenie nowe i stare zarazem. Problem z Iranem istnieje od kilkudziesi\u0119ciu lat. Natomiast teraz przybli\u017cy\u0142 si\u0119 do naszych granic, bo ira\u0144skie bazy wojskowe s\u0105 dzi\u015b na terenie Syrii i jeste\u015bmy stamt\u0105d atakowani. Ale my\u015bl\u0119, \u017ce i z tym sobie poradzimy.<\/span><\/p>\n

Chcia\u0142abym jednak powiedzie\u0107 co\u015b pozytywnego. Kiedy\u015b by\u0142 jeden Izrael przeciwko wszystkim Arabom. Teraz region jest podzielony mi\u0119dzy sunnit\u00f3w oraz szyit\u00f3w, kt\u00f3rych liderem chce by\u0107 Teheran. W efekcie niekt\u00f3rym krajom, jak sunnickiej Arabii Saudyjskiej, bli\u017cej dzi\u015b do pozycji Izraela. Oni na wojnie z Iranem mog\u0105 tylko zyska\u0107. Podobnie Egipt. Owszem, mamy wi\u0119c dzi\u015b przeciwko sobie Iran, Syri\u0119 Asada oraz liba\u0144ski Hezbollah, kt\u00f3ry kontroluje po\u0142udniowy Liban i tak\u017ce ma bazy w Syrii Asada. Ale to ju\u017c nie jest sytuacja \u201eIzrael kontra Arabowie\u201d. Teraz jest to: \u201eIzrael kontra cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiata arabskiego\u201d.<\/span><\/p>\n

Jednak to nadal \u017cycie w cieniu wojny. Jak zatem wyja\u015bni\u0107 tak wysokie wska\u017aniki poczucia szcz\u0119\u015bcia w\u015br\u00f3d Izraelczyk\u00f3w? Jak mo\u017cna \u017cy\u0107 w takim zagro\u017ceniu i by\u0107 szcz\u0119\u015bliwym?<\/strong><\/p>\n

A Europejczycy nie maj\u0105 poczucia zagro\u017cenia? Nie boj\u0105 si\u0119 zamach\u00f3w terrorystycznych, jak cho\u0107by niedawno w Pary\u017cu, gdzie zwolennik tzw. Pa\u0144stwa Islamskiego nagle zaatakowa\u0142 no\u017cem zwyk\u0142ych ludzi na ulicy? A jednak Europejczycy nie s\u0105 z tego powodu nieszcz\u0119\u015bliwi. \u015awiat sta\u0142 si\u0119 bardzo skomplikowany, nie wiadomo, z kt\u00f3rej strony nadejdzie zagro\u017cenie. W Izraelu przynajmniej klimat jest sympatyczny, ludzie r\u00f3\u017cnorodni, kreatywni i energiczni. Wi\u0119zy rodzinne i spo\u0142eczne nadal s\u0105 bardzo silne. My\u015bl\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie to daje szcz\u0119\u015bcie.<\/span><\/p>\n

Na stronie internetowej izraelskiej ambasady w Warszawie czytamy, \u017ce Polsk\u0119 i Izrael \u0142\u0105czy wyj\u0105tkowa wi\u0119\u017a. Pr\u00f3b\u0105 dla niej by\u0142 ostatnio kryzys wywo\u0142any nowelizacj\u0105 ustawy o IPN. Wr\u00f3cimy jeszcze do wcze\u015bniejszego poziomu wzajemnych stosunk\u00f3w?<\/strong><\/p>\n

Przyjacielskie relacje nie umieraj\u0105 od jednego kryzysu. Na razie czekamy na decyzj\u0119 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w sprawie tej ustawy. My\u015bl\u0119, \u017ce przejdziemy przez ten kryzys. Bardziej niepokoi mnie fala antysemityzmu. Nie \u017ceby by\u0142o to co\u015b nowego, czytamy wyniki badania opinii publicznej i wiemy, \u017ce nie od dzi\u015b ok. 20 proc. Polak\u00f3w ma pogl\u0105dy antysemickie. Nowe jest co\u015b innego: przekroczono granic\u0119 tego, co mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 w sferze publicznej. To mnie przygn\u0119bia, bo to jest ten d\u017cin w butelce: gdy si\u0119 go wypu\u015bci, to potem trudno go w niej z powrotem zamkn\u0105\u0107. Jednocze\u015bnie widz\u0119 aktywizacj\u0119 drugiej strony w Polsce \u2013 wszystkie wydarzenia izraelskie przyci\u0105gaj\u0105 teraz wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119. I takich Polak\u00f3w jest zreszt\u0105 wi\u0119cej.<\/span><\/p>\n

To nie jest tylko polski problem. W wielu krajach Europy jest dzi\u015b przyzwolenie na g\u0142oszenie pogl\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re wcze\u015bniej uwa\u017cano za skrajne. Antysemityzm jest tylko jednym z takich przejaw\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

To prawda. To szersze zjawisko, skierowane nie tylko przeciw \u017bydom, tak\u017ce przeciw ludziom o innym kolorze sk\u00f3ry itd. Jak w tym wierszu pastora Martina Niem\u00f6llera, cz\u0142onka niemieckiego ruchu oporu przeciw Hitlerowi: \u201eKiedy nazi\u015bci przyszli po komunist\u00f3w, milcza\u0142em, \/ nie by\u0142em komunist\u0105 (…) Kiedy przyszli po \u017byd\u00f3w, milcza\u0142em, \/ nie by\u0142em \u017bydem…\u201d.<\/span><\/p>\n

Dalej jest tak: \u201eKiedy przyszli po mnie, nie by\u0142o ju\u017c nikogo, kto m\u00f3g\u0142by zaprotestowa\u0107\u201d.<\/strong><\/p>\n

Rasizm, odm\u00f3wienie pomocy innemu \u2013 kimkolwiek by ten inny by\u0142 \u2013 to jest obecnie problem.<\/span><\/p>\n

\u017beby temu problemowi zapobiega\u0107, trzeba si\u0119 wzajemnie poznawa\u0107. Obawiam si\u0119, \u017ce kryzys na szczeblu rz\u0105dowym zaszkodzi relacjom mi\u0119dzy Izraelczykami i Polakami na poziomie lokalnym, jak np. wymiany szkolnej.<\/strong><\/p>\n

Przez pierwszy miesi\u0105c te\u017c si\u0119 tego ba\u0142am. Tak\u017ce tego, \u017ce w ma\u0142ych polskich miasteczkach nikt nie b\u0119dzie chcia\u0142 mnie zaprasza\u0107. Ale tak si\u0119 nie sta\u0142o.<\/span><\/p>\n

Kolega z redakcji \u201eTygodnika\u201d opowiada\u0142 mi jednak, \u017ce jego c\u00f3rka licealistka by\u0142a na wymianie szkolnej w Izraelu, potem grupa izraelska by\u0142a w Polsce. To by\u0142o jeszcze wiosn\u0105, jedni i drudzy byli zachwyceni. Ale gdy teraz \u2013 chc\u0105c kontynuowa\u0107 zawarte przyja\u017anie \u2013 nastolatki z Izraela chcia\u0142y przyjecha\u0107 latem do nowych polskich przyjaci\u00f3\u0142, ich rodzice im nie pozwolili. Powiedzieli, \u017ce to niebezpieczne. Jak to wi\u0119c jest ze stron\u0105 izraelsk\u0105?<\/strong><\/p>\n

To dla mnie nowy niespodziewany przypadek. Ca\u0142y czas wszyscy bez wyj\u0105tk\u00f3w czujemy si\u0119 w Polsce wyj\u0105tkowo bezpieczni. W 2017 r. Izraelczycy bardzo ch\u0119tnie odwiedzali Polsk\u0119. Przyby\u0142o ich prawie 250 tys., to a\u017c o 50 tys. wi\u0119cej ni\u017c w 2016 r. Tak samo Polacy w Izraelu: dzi\u0119ki nowym po\u0142\u0105czeniom lotniczym w 2017 r. liczba turyst\u00f3w z Polski przekroczy\u0142a 100 tys., to a\u017c 91 proc. wi\u0119cej ni\u017c w 2016 r.<\/span><\/p>\n

Czy stosunek do Polski w Izraelu si\u0119 zmienia?<\/strong><\/p>\n

Czasem czuj\u0119, \u017ce jestem r\u00f3wnie\u017c ambasadorem Polski w Izraelu. Nie toleruj\u0119 antypolonizmu, kt\u00f3ry przy okazji tego kryzysu wyszed\u0142 nie tylko po stronie izraelskiej, ale te\u017c szerzej, po stronie \u017cydowskiej. Najgorszy by\u0142 ten filmik zrobiony w USA [chodzi o spot \u201ePolish Holocaust\u201d; po protestach, r\u00f3wnie\u017c \u017cydowskich, zosta\u0142 usuni\u0119ty \u2013 red.]. Dla mnie to by\u0142 rasistowski atak na Polak\u00f3w, taki sam jak ataki na \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Gdy Izrael powsta\u0142, by\u0142 to \u2013 jak Pani m\u00f3wi \u2013 cud. To, \u017ce nadal istnieje, te\u017c graniczy z cudem. Jakie jest najwi\u0119ksze jego osi\u0105gni\u0119cie \u2013 poza tym, \u017ce przetrwa\u0142 70 lat?<\/strong><\/p>\n

Demokracja \u2013 to jedno. A drugie \u2013 poziom kreatywno\u015bci. Chodzi tak\u017ce o innowacyjno\u015b\u0107: w technologii, rolnictwie \u2013 od start-up\u00f3w po system nawadniania p\u00f3l uprawnych. Oraz o kreatywno\u015b\u0107 w sztuce. Mamy ciekaw\u0105 literatur\u0119. Od jakich\u015b 20 lat bardzo ciekawe kino. Sztuka izraelska jest na wysokim poziomie. Mo\u017ce to ta mieszanka, kt\u00f3r\u0105 mamy w kraju? A mo\u017ce fakt, \u017ce to wypadkowa nie tylko tych ostatnich 70 lat? Przecie\u017c \u017bydzi przynie\u015bli do swojego pa\u0144stwa tysi\u0105ce lat kultury.<\/span><\/p>\n

A teraz, po 70 latach, jakie s\u0105 jego najwa\u017cniejsze wyzwania?<\/strong><\/p>\n

To moja opinia, nie oficjalna: my\u015bl\u0119, \u017ce najwa\u017cniejszym zadaniem Izraela jest uratowa\u0107 jego wspania\u0142\u0105 demokracj\u0119. To nie bana\u0142. Podstaw\u0105 naszego bezpiecze\u0144stwa jest demokracja. A pytania o ni\u0105 padaj\u0105, cho\u0107 w inny spos\u00f3b ni\u017c w Polsce. To w jaki\u015b spos\u00f3b zrozumia\u0142e, \u017ce w spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re \u017cyje w ci\u0105g\u0142ym zagro\u017ceniu terroryzmem i wojn\u0105, mo\u017ce pojawia\u0107 si\u0119 ch\u0119\u0107 zapewnienia sobie bezpiecze\u0144stwa w spos\u00f3b mniej demokratyczny. Dlatego tak wa\u017cne jest dla mnie zachowanie wszystkich instytucji demokratycznych. Bez tego ca\u0142a wielka historia Izraela nie mia\u0142aby sensu. Je\u015bli mia\u0142oby powsta\u0107 jakie\u015b \u017cydowskie pa\u0144stwo totalitarne, by\u0142oby to zaprzeczenie tego, o co walczyli\u015bmy.<\/span><\/p>\n

My\u015bli Pani, \u017ce takie zagro\u017cenia dla demokracji w Izraelu mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107?<\/strong><\/p>\n

Zawsze s\u0105 takie tendencje. Najgorsza jest taka tendencja globalna, na ca\u0142ym \u015bwiecie \u2013 ludzie i w Izraelu, i w USA czy w Turcji my\u015bl\u0105, \u017ce samo g\u0142osowanie to ju\u017c demokracja. A to przecie\u017c nieprawda. Tego si\u0119 bardzo boj\u0119. Cho\u0107 mam nadziej\u0119, \u017ce troch\u0119 szalona struktura naszej polityki \u2013 podobno przywieziona z mi\u0119dzywojennej Polski \u2013 pomaga w powstrzymaniu antydemokratycznej fali. Trzeba jednak z tym walczy\u0107 ca\u0142y czas.<\/span><\/p>\n

M\u00f3wi Pani, \u017ce demokracja to nie tylko g\u0142osowanie…<\/strong><\/p>\n

Demokracja to tak\u017ce wolne s\u0105dy, to prawa mniejszo\u015bci, to wolne media. Je\u015bli demokracja mia\u0142aby polega\u0107 jedynie na g\u0142osowaniu i na bezwzgl\u0119dnym realizowaniu woli wi\u0119kszo\u015bci, to mo\u017cna by przyk\u0142adowo zadecydowa\u0107, \u017ce rozstrzela si\u0119 wszystkich lewicowc\u00f3w albo prawicowc\u00f3w. A przecie\u017c demokracja to co\u015b wi\u0119cej.<\/span><\/p>\n

M\u00f3wi Pani o prawach mniejszo\u015bci w demokracji, a Izrael za to w\u0142a\u015bnie jest krytykowany.<\/strong><\/p>\n

Nie znam ani jednej idealnej demokracji. Trzeba jednak wspiera\u0107 otwarte spo\u0142ecze\u0144stwo. Jestem zadowolona, \u017ce mamy r\u00f3\u017cne zdania we wszystkich w\u0142a\u015bciwie kwestiach \u2013 stosunk\u00f3w z Arabami, praw gej\u00f3w czy sytuacji niepe\u0142nosprawnych. \u00c0 propos<\/em> niepe\u0142nosprawnych: mieli\u015bmy w Izraelu ich strajk, blokowali ulice przez wiele miesi\u0119cy.<\/span><\/p>\n

Czego powinni\u015bmy \u017cyczy\u0107 Izraelowi na 70. urodziny?<\/strong><\/p>\n

Tego, o czym m\u00f3wi\u0142y\u015bmy: pokoju i demokracji. \u00a9\u2117<\/span><\/p>\n

\n

ANNA AZARI urodzi\u0142a si\u0119 w 1959 r. w Wilnie (wtedy w Zwi\u0105zku Sowieckim). Gdy mia\u0142a 13 lat, wyemigrowa\u0142a wraz z rodzicami do Izraela. Po studiach, w wieku 24 lat, zosta\u0142a zatrudniona w ministerstwie spraw zagranicznych. W latach 1989\u20131992 by\u0142a konsulem w San Francisco, a w latach 1995\u20131997 pracowa\u0142a w ambasadzie w Moskwie. W latach 1999\u20132003 by\u0142a ambasadorem Izraela na Ukrainie, a w latach 2006\u20132010 ambasadorem w Rosji. Od wrze\u015bnia 2014 roku jest ambasadorem Izraela w Polsce.<\/em><\/span><\/p>\n

70 LAT PA\u0143STWA IZRAEL<\/strong><\/span><\/p>\n

Redakcja: Wojciech Pi\u0119ciak<\/strong><\/span><\/p>\n

Projekt graficzny: Marek Zalejski<\/strong><\/span><\/p>\n

Fotoedycja: Gra\u017cyna Makara, Marek Zalejski<\/strong><\/span><\/p>\n

Ok\u0142adka: Marek Zalejski<\/strong><\/span><\/p>\n

Na ok\u0142adce: Dawid Ben Gurion odczytuje Deklaracj\u0119 Niepodleg\u0142o\u015bci Pa\u0144stwa Izrael, 14 maja 1948 r. Zgromadzenie odby\u0142o si\u0119 w Muzeum Sztuki Tel Awiwu, przy bulwarze Rothschilda. W tle portret Teodora Herzla.<\/strong><\/span><\/p>\n

Fotografia: RUDI WEISSENSTEIN \/ DOMENA PUBLICZNA<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

IZRAEL, 70 LAT P\u00d3\u0179NIEJ PATRYCJA BUKALSKA ANNA AZARI, [by\u0142a] ambasador Izraela w Polsce: Czekam na palesty\u0144skiego Sadata \u2013 na kogo\u015b, z kim b\u0119dzie mo\u017cna zawrze\u0107 pok\u00f3j. Anna Azari podczas uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105cej ofiary \u0142\u00f3dzkiego getta, 29 sierpnia 2016 r. PATRYCJA BUKALSKA: 70 lat temu proklamowano Izrael \u2013 niepodleg\u0142e pa\u0144stwo, pa\u0144stwo narodu \u017cydowskiego. Czy nadal takie jest? […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74436"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74436"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74436\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74575,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74436\/revisions\/74575"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}