{"id":74606,"date":"2019-11-18T17:00:44","date_gmt":"2019-11-18T15:00:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=74606"},"modified":"2019-11-18T09:48:58","modified_gmt":"2019-11-18T07:48:58","slug":"24-00-42","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=74606","title":{"rendered":"Willa \u201eTereska\u201d w Rabce (ul. S\u0142oneczna)"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Willa \u201eTereska\u201d w Rabce (ul. S\u0142oneczna)<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n
\n

<\/p>\n

W lipcu 1940 r. do Rabki zosta\u0142a przeniesiona z Zakopanego Szko\u0142a Dow\u00f3dc\u00f3w Policji Bezpiecze\u0144stwa i S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa. Pocz\u0105tkowo jej siedzib\u0105 by\u0142 budynek kolonii izraelickiej na \u201e\u0141\u0119gach\u201d fundacji Marii i Wilhelma Fr\u00e4nkl\u00f3w przy ul. Podhala\u0144skiej[[refr:|C. Trybowski,\u00a0Z dziej\u00f3w Rabki-<\/em>Zdroju, [w:] Z. Nowak, K. Roma\u0144ski,\u00a0Sekrety okupacyjnych dni<\/em>, t.1, Rabka 1997, s. 9.]]. Pod koniec 1940 r. szko\u0142a zosta\u0142a przeniesiona do willi \u201eTereska\u201d, gdzie przed wojn\u0105 mie\u015bci\u0142o si\u0119 sanatoryjne gimnazjum \u017ce\u0144skie nale\u017c\u0105ce do pa\u0144 Szczuka[[refr:|G. Moskal, M. Rapta, W. Tupta,\u00a0Mroczne sekrety willi \u201eTereska\u201d<\/em>, Rabka-Zdr\u00f3j 2008, s. 120 i n.]]. Wraz z personelem do Rabki przeniesiono cz\u0119\u015b\u0107 pracownik\u00f3w \u017cydowskich. Przeniesienie szko\u0142y mia\u0142o s\u0142u\u017cy\u0107 stworzeniu z Rabki kurortu dla pracownik\u00f3w administracji niemieckiej i wojskowej. Usytuowanie szko\u0142y w ma\u0142ej miejscowo\u015bci pozwala\u0142o tak\u017ce na zachowanie ca\u0142ej sprawy w tajemnicy[[refr:|G. Moskal, M. Rapta, W. Tupta,\u00a0Mroczne sekrety willi \u201eTereska\u201d<\/em>, Rabka-Zdr\u00f3j 2008, s. 112.]].<\/span><\/p>\n

Celem Szko\u0142y by\u0142o kszta\u0142cenie przysz\u0142ych kadr Sipo, oficer\u00f3w policji granatowej, agent\u00f3w i kolaborant\u00f3w[[refr:|G. Moskal, M. Rapta, W. Tupta,\u00a0Mroczne sekrety willi \u201eTereska\u201d<\/em>, Rabka-Zdr\u00f3j 2008, s. 110.]]. \u201eAbsolwenci\u201d po przeszkoleniu kierowani byli do plac\u00f3wek Gestapo i policji, a tak\u017ce do oboz\u00f3w \u015bmierci na ca\u0142ym okupowanym terenie. W latach 1942-1944 niemieccy i ukrai\u0144scy kursanci wykorzystywani byli r\u00f3wnie\u017c do akcji pacyfikacyjnych i antypartyzanckich na terenie powiatu nowotarskiego[[refr:|\u00a0http:\/\/historiarabki.blogspot.com\/2011\/09\/pedagodzy-z-kriminalpolizei.html#more<\/strong><\/span><\/a>\u00a0[dost\u0119p 26.09.2012].]].<\/span><\/p>\n

Funkcj\u0119 komendanta Szko\u0142y pe\u0142ni\u0142 Hans Kr\u00fcger, kt\u00f3rego zast\u0119pc\u0105, a p\u00f3\u017aniej nast\u0119pc\u0105 by\u0142 Wilhelm Rosenbaum \u2013 dwudziestopi\u0119cioletni m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry charakteryzowa\u0142 si\u0119 niezmiernym okrucie\u0144stwem i nienawi\u015bci\u0105 do ludno\u015bci \u017cydowskiej[[refr:|G. Moskal, M. Rapta, W. Tupta,\u00a0Mroczne sekrety willi \u201eTereska\u201d<\/em>, Rabka-Zdr\u00f3j 2008, s. 115 i n.]]. Rosenbaum mieszka\u0142 w willi \u201eMargrabianka\u201d, kt\u00f3r\u0105 zarekwirowa\u0142 jednej z \u017cydowskich rodzin. Dla swojej kochanki Anny Marii Bachus zarekwirowa\u0142 will\u0119 \u201eKremer\u00f3wk\u0119\u201d[[refr:|G. Moskal, M. Rapta, W. Tupta,\u00a0Mroczne sekrety willi \u201eTereska\u201d<\/em>, Rabka-Zdr\u00f3j 2008, s. 115.]]. Komendant bra\u0142 czynny udzia\u0142 w wymordowaniu polskich profesor\u00f3w we Lwowie[[refr:|Patrz szerzej: J. Ba\u0144bor,\u00a0Zbi\u00f3r W\u0142adys\u0142awa \u017bele\u0144skiego \u2013 Materia\u0142y do historii zbrodni na profesorach lwowskich w lipcu 1941 roku<\/em>, Warszawa 2005.]].\u00a0Okrucie\u0144stwo Rosenbauma wobec \u017byd\u00f3w oraz Polak\u00f3w znamy z relacji naocznych \u015bwiadk\u00f3w oraz\u00a0mieszka\u0144c\u00f3w Rabki. By\u0142 on tak\u017ce nazywany \u201ekatem Rabki.\u201d<\/span><\/p>\n

W kwietniu 1943 r. Rosenbauma odwo\u0142ano ze stanowiska, prawdopodobnie za nadu\u017cycia. Zosta\u0142 przeniesiony najpierw do Krakowa, a nast\u0119pnie do Salzburga. Zast\u0105pi\u0142 go Hentsch[[refr:|G. Moskal, M. Rapta, W. Tupta,\u00a0Mroczne sekrety willi \u201eTereska\u201d<\/em>, Rabka-Zdr\u00f3j 2008, s. 142.]].<\/span><\/p>\n

Nie uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107, ile ofiar poch\u0142on\u0119\u0142a \u201eszko\u0142a kat\u00f3w\u201d w Rabce. Liczba os\u00f3b zamordowanych nie jest znana do dzi\u015b. Wynika to z faktu, \u017ce nie zosta\u0142y przeprowadzone \u017cadne badania, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby ustali\u0107 liczb\u0119 zamordowanych w lasku obok \u201eTereski\u201d. Czes\u0142aw Trybowski w swym opracowaniu\u00a0Z dziej\u00f3w Rabki-Zdroju<\/em>\u00a0pisze: \u201eMasowe Groby poch\u0142on\u0119\u0142y ponad 500 ofiar[[refr:|Patrz szerzej: Trybowski C.,\u00a0Z dziej\u00f3w Rabki-Zdroju<\/em>, [w:] Nowak Z., Roma\u0144ski K.,\u00a0Sekrety okupacyjnych dni<\/em>, t.1, Rabka 1997.]].\u201d W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX w. w miejscu masowych mord\u00f3w wzniesiono pomnik-cmentarz, kt\u00f3ry upami\u0119tnia zbrodnie pope\u0142nione w \u201eTeresce\u201d i jej okolicy. Kilka betonowych nagrobk\u00f3w symbolizuje masowe groby ofiar. Cmentarz zajmuje tylko niewielki fragment le\u015bnej polany, gdzie dokonywano masowych zbrodni. Groby pomordowanych znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w innych cz\u0119\u015bciach lasku. Pomnik\u2013cmentarz jest Miejscem Pami\u0119ci Narodowej[[refr:|G. Moskal, M. Rapta, W. Tupta,\u00a0Mroczne sekrety willi \u201eTereska\u201d<\/em>, Rabka-Zdr\u00f3j 2008, s. 100.]].<\/span><\/p>\n

Po II wojnie \u015bwiatowej budynek willi \u201eTereska\u201d przej\u0119\u0142o Kolegium Nauczycielskie[[refr:|G. Moskal, M. Rapta, W. Tupta,\u00a0Mroczne sekrety willi \u201eTereska\u201d<\/em>, Rabka-Zdr\u00f3j 2008, s. 143.]].<\/span><\/p>\n

\n

Uwagi, sugestie, propozycje zdj\u0119\u0107 i tekst\u00f3w prosimy przesy\u0142a\u0107 bezpo\u015brednio na adres:sztetl@polin.pl<\/a><\/strong><\/span>\u00a0Administrator do\u0142o\u017cy\u0142 wszelkich mo\u017cliwych stara\u0144, aby prezentowane tre\u015bci by\u0142y prawdziwe i aktualne oraz nie narusza\u0142y praw os\u00f3b trzecich, w tym praw autorskich, jednak nie mo\u017ce tego zagwarantowa\u0107. Dlatego b\u0142\u0119dne informacje na stronie internetowej nie mog\u0105 by\u0107 podstaw\u0105 roszcze\u0144.<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Willa \u201eTereska\u201d w Rabce (ul. S\u0142oneczna) W lipcu 1940 r. do Rabki zosta\u0142a przeniesiona z Zakopanego Szko\u0142a Dow\u00f3dc\u00f3w Policji Bezpiecze\u0144stwa i S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa. Pocz\u0105tkowo jej siedzib\u0105 by\u0142 budynek kolonii izraelickiej na \u201e\u0141\u0119gach\u201d fundacji Marii i Wilhelma Fr\u00e4nkl\u00f3w przy ul. Podhala\u0144skiej[[refr:|C. Trybowski,\u00a0Z dziej\u00f3w Rabki-Zdroju, [w:] Z. Nowak, K. Roma\u0144ski,\u00a0Sekrety okupacyjnych dni, t.1, Rabka 1997, s. 9.]]. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74606"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74606"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74606\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74621,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74606\/revisions\/74621"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}