{"id":74746,"date":"2019-11-24T17:05:50","date_gmt":"2019-11-24T15:05:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=74746"},"modified":"2019-11-24T08:31:27","modified_gmt":"2019-11-24T06:31:27","slug":"01-09-37","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=74746","title":{"rendered":"Kto w\u0142a\u015bciwie obali\u0142 komunizm?"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Kto w\u0142a\u015bciwie obali\u0142 komunizm?<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/h5>\n

\u00a0 Irena Lasota<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Fotorzepa, Bogus\u0142aw Chraboota<\/em><\/span><\/p>\n

W Waszyngtonie obchodzi si\u0119 w\u0142a\u015bnie 30. rocznic\u0119. Czego? Nie bardzo wiadomo. Sformu\u0142owania mno\u017c\u0105 si\u0119 ponad potrzeb\u0119. Upadku komunizmu? Jego pokonania? A mo\u017ce ko\u0144ca lub obalenia? W j\u0119zyku polityki nie s\u0105 to synonimy i ka\u017cde z tych sformu\u0142owa\u0144 poddaje si\u0119 r\u00f3\u017cnym interpretacjom. Sko\u0144czy\u0142 si\u0119 jednak komunizm \u2013 i co po nim nast\u0105pi\u0142o? Wiemy ju\u017c, \u017ce nie zapowiadany przez Francisa Fukuyam\u0119 koniec historii. Ja w ka\u017cdym razie nie zgadzam si\u0119, by jaki\u015b tam politolog deklarowa\u0142, \u017ce ostatnie 30 lat sp\u0119dzi\u0142am w pr\u00f3\u017cni historycznej. Kt\u00f3ra mia\u0142aby zreszt\u0105 jak wygl\u0105da\u0107?<\/h4>\n

Celebruj\u0105cy 30. rocznic\u0119 nie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c pewni tego, co nast\u0105pi\u0142o po komunizmie. M\u00f3wi\u0105 o\u00a0powrocie demokracji, o jej budowaniu raz bardziej\u00a0udanym, raz mniej. \u201ePolacy pierwsi wyszli z szafy \u2013 m\u00f3wi Daniel Fried, by\u0142y ambasador USA w\u00a0Warszawie i jeden z akuszer\u00f3w dziecka, kt\u00f3re wysz\u0142o z\u00a0\u0142ona komunizmu po Okr\u0105g\u0142ym Stole \u2013 i\u00a0polski sukces sk\u0142oni\u0142 w\u0119gierskich komunist\u00f3w, \u017ceby szybko wynegocjowa\u0107 oddanie w\u0142adzy”. To\u00a0z\u00a0kolei\u00a0\u2013 twierdzi Fried \u2013 wywo\u0142a\u0142o aksamitn\u0105 rewolucje i\u00a0upadek muru berli\u0144skiego. Nie jest to mo\u017ce najbardziej politycznie, socjologicznie i\u00a0historycznie trafna interpretacja wydarze\u0144. Pomija nie tylko fakty dotycz\u0105ce tych czterech (a\u00a0w\u0142a\u015bciwie pi\u0119ciu\u00a0\u2013 je\u015bli liczy\u0107 Czechy i S\u0142owacj\u0119 osobno) pa\u0144stw, ale te\u017c ignoruje to, co zasz\u0142o poza nimi.<\/span><\/p>\n

Gdzie podzia\u0142 si\u0119 Zwi\u0105zek Sowiecki? Jego koniec, rozpad czy agonia? Rozmowy Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u by\u0142y wy\u0142\u0105cznie inicjatyw\u0105 polsko-ameryka\u0144sk\u0105? Czy\u017cby utrzymywane by\u0142y w tajemnicy przed Moskw\u0105? Wystarczy zajrze\u0107 do Wikipedii, je\u015bli nie ma si\u0119 innych \u017ar\u00f3de\u0142 w waszyngto\u0144skich think tankach, by dowiedzie\u0107 si\u0119, \u017ce we wszystkich republikach sowieckich wrza\u0142o ju\u017c przed Okr\u0105g\u0142ym Sto\u0142em, wsz\u0119dzie powstawa\u0142y fronty narodowe, mniej lub bardziej d\u0105\u017c\u0105ce do uzyskania autonomii, oderwania si\u0119 od Moskwy i odzyskiwania niepodleg\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

W Wikipedii mo\u017cna przeczyta\u0107 (w czym\u00a0odczuwam nut\u0119 obrzydzenia), \u017ce by\u0142y to \u201enon-socialist ethnonationalist movements” (niesocjalistyczne ruchy jednonarodowe). Amerykanie, i nie tylko oni, maj\u0105 du\u017ce problemy ze zrozumieniem, czym jest nar\u00f3d, narodowo\u015b\u0107, a zw\u0142aszcza nacjonalizm w\u00a0europejskim, szczeg\u00f3lnie XIX-wiecznym, sensie. Prowadzi to do r\u00f3\u017cnych paradoks\u00f3w, np. nieuznania nigdy przez USA sowieckiej aneksji kraj\u00f3w ba\u0142tyckich (Litwy, \u0141otwy i Estonii) w latach 1940\u20131941 i przera\u017cenia, \u017ce pa\u0144stwa te chc\u0105 \u2013 bardzo zreszt\u0105 energicznie \u2013 odzyska\u0107 p\u00f3\u0142 wieku p\u00f3\u017aniej niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Przera\u017cenia tak wielkiego, \u017ce posy\u0142ano tam przer\u00f3\u017cne misje, by broni\u0107\u00a0rosyjskoj\u0119zycznej mniejszo\u015bci przed atakami, kt\u00f3rych nie by\u0142o i uczy\u0107 \u201eetnonacjonalist\u00f3w” tolerancji. Zdumiewaj\u0105ce jest, \u017ce celebruj\u0105cy 30.\u00a0rocznic\u0119 nie m\u00f3wi\u0105 w tym kontek\u015bcie o\u00a0Zwi\u0105zku Sowieckim i\u00a0jego dominacji, co tworzy bardzo dziwny obraz zjawisk spo\u0142ecznych w krajach tzw. obozu socjalistycznego. Je\u015bli nie ma Zwi\u0105zku Sowieckiego, to znaczy, \u017ce nie by\u0142o militarnego i politycznego zdobycia tych kraj\u00f3w, tylko kraje demokracji ludowej jako\u015b sobie \u017cy\u0142y, a\u017c w Polsce komuni\u015bci dogadali si\u0119 z niekomunistami, razem zacz\u0119li robi\u0107 reformy, co podzia\u0142a\u0142o pobudzaj\u0105co na s\u0105siad\u00f3w. Nie wszystkich zreszt\u0105.<\/span><\/p>\n

Jako najwybitniejszego ojca, praktyka i teoretyka demokracji celebrowano w zesz\u0142ym tygodniu w\u00a0Waszyngtonie Lecha Wa\u0142\u0119s\u0119. Nie tylko celebrowano, ale i s\u0142uchano rado\u015bnie jego poucze\u0144, \u017ce demokracja nie jest najw\u0142a\u015bciwszym sposobem rozwi\u0105zywania dzisiejszych problem\u00f3w, \u017ce nie mo\u017cna pozwala\u0107, by populi\u015bci i demagodzy wp\u0142ywali na elektorat. M\u00f3wi\u0142 to Wa\u0142\u0119sa w National Endowment for Democracy (NED), organizacji wydaj\u0105cej miliony dolar\u00f3w na wspieranie, popieranie i tutti frutti demokracji. Na ca\u0142ym \u015bwiecie. W\u015br\u00f3d zachwyconych s\u0142uchaczy dominowali szefowie kilkunastu waszyngto\u0144skich organizacji okre\u015blaj\u0105cych si\u0119 jako b\u0119d\u0105ce cz\u0119\u015bci\u0105 \u201edemocracy business”.<\/span><\/p>\n

Nasuwa si\u0119 jednak pytanie: je\u015bli Zwi\u0105zek Sowiecki i jego upadek nie mia\u0142y znaczenia w\u00a0zmianach zachodz\u0105cych w Polsce 30 lat temu, to\u00a0co robi\u0142y wojska sowieckie\/radzieckie\/rosyjskie w\u00a0Polsce a\u017c do 17 wrze\u015bnia 1993 r., kiedy po\u017cegna\u0142 je u\u015bmiechni\u0119ty prezydent Lech Wa\u0142\u0119sa?<\/span><\/div>\n
\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kto w\u0142a\u015bciwie obali\u0142 komunizm? \u00a0 Irena Lasota Fotorzepa, Bogus\u0142aw Chraboota W Waszyngtonie obchodzi si\u0119 w\u0142a\u015bnie 30. rocznic\u0119. Czego? Nie bardzo wiadomo. Sformu\u0142owania mno\u017c\u0105 si\u0119 ponad potrzeb\u0119. Upadku komunizmu? Jego pokonania? A mo\u017ce ko\u0144ca lub obalenia? W j\u0119zyku polityki nie s\u0105 to synonimy i ka\u017cde z tych sformu\u0142owa\u0144 poddaje si\u0119 r\u00f3\u017cnym interpretacjom. Sko\u0144czy\u0142 si\u0119 jednak komunizm […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74746"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74746"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74746\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74753,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74746\/revisions\/74753"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}