{"id":75272,"date":"2020-01-06T17:09:12","date_gmt":"2020-01-06T15:09:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=75272"},"modified":"2019-12-28T10:18:38","modified_gmt":"2019-12-28T08:18:38","slug":"28-09-45","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=75272","title":{"rendered":"Hitler przegra\u0142 wojn\u0119 ju\u017c w 1941 roku."},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Hitler przegra\u0142 wojn\u0119 ju\u017c w 1941 roku. W jego g\u0142owie zwariowane plany uk\u0142ada\u0142y si\u0119 w logiczn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Pawe\u0142 Smole\u0144ski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Adolf Hitler (Domena Publiczna)<\/em><\/span><\/p>\n

Od czerwca 1941 r. trwa\u0142 marsz Wehrmachtu na Moskw\u0119, a Hitler by\u0142 przekonany, \u017ce nie tylko wygrywa, ale te\u017c wygra. Lecz gdy pod koniec 1941 r. Churchill spotka\u0142 si\u0119 z Rooseveltem, powiedzia\u0142, \u017ce na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 Hitler nie ma szans. Rozmowa z Andrew Nagorskim, dziennikarzem i historykiem, autorem ksi\u0105\u017cki “1941. Rok, w kt\u00f3rym Niemcy przegra\u0142y wojn\u0119”<\/h4>\n

PAWE\u0141 SMOLE\u0143SKI: W swojej ksi\u0105\u017cce \u201e1941. Rok, w kt\u00f3rym Niemcy przegra\u0142y wojn\u0119\u201d stawia pan tez\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie wtedy trzeba szuka\u0107 korzeni kl\u0119ski Hitlera. Wiemy to z dzisiejszej perspektywy, bo wtedy sprawy nie wydawa\u0142y si\u0119 a\u017c tak oczywiste. III Rzesza sz\u0142a od zwyci\u0119stwa do zwyci\u0119stwa, potkn\u0119\u0142a si\u0119 tylko w powietrznym boju o Angli\u0119.<\/strong><\/p>\n

ANDREW NAGORSKI: Rok 1941 r., jego pocz\u0105tek i koniec, to dwie r\u00f3\u017cne rzeczywisto\u015bci. Najpierw si\u0119 zdawa\u0142o, \u017ce na Hitlera nie ma mocnych. Mia\u0142 za sob\u0105 wszystkie najwi\u0119ksze zwyci\u0119stwa. Przy\u0142\u0105czy\u0142 do Rzeszy Austri\u0119. Dokona\u0142 rozbioru Czechos\u0142owacji, czym upokorzy\u0142 Angli\u0119 i Francj\u0119. Napad\u0142 na Polsk\u0119, Norwegi\u0119, Dani\u0119, Beneluks, w ko\u0144cu zdoby\u0142 Pary\u017c. Opar\u0142a mu si\u0119 tylko Anglia i Winston Churchill, nowy premier, kt\u00f3ry zast\u0105pi\u0142 Neville\u2019a Chamberlaina, polityka ust\u0119puj\u0105cego Hitlerowi prawie we wszystkim. Zwi\u0105zek Sowiecki formalnie nie bra\u0142 udzia\u0142u w wojnie, lecz by\u0142 sprzymierze\u0144cem III Rzeszy na skutek paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow. Z Rosji sz\u0142y do Niemiec ca\u0142e poci\u0105gi pszenicy, rud, ropy naftowej niezb\u0119dnych do prowadzenia wojny. Stalin osobi\u015bcie pilnowa\u0142, by Sowieci jak najlepiej wywi\u0105zywali si\u0119 z um\u00f3w. Stany Zjednoczone te\u017c jeszcze nie w\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 do wojny, a ruch izolacjonistyczny by\u0142 naprawd\u0119 silny, cho\u0107 prezydent Franklin D. Roosevelt wyra\u017anie wspiera\u0142 Anglik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

S\u0142owem \u2013 Hitler by\u0142 przekonany, \u017ce nie tylko wygrywa, ale te\u017c finalnie wygra. Nie tylko on tak my\u015bla\u0142. Wielu ludzi, r\u00f3wnie\u017c na Zachodzie, my\u015bla\u0142o podobnie, np. Francuzi, kt\u00f3rzy przegrali sromotnie i szybko poszli na kolaboracj\u0119. Ale te\u017c Joseph Kennedy, ameryka\u0144ski ambasador w Londynie, kt\u00f3ry s\u0142a\u0142 do USA depesze w\u0142a\u015bnie takiej tre\u015bci.<\/span><\/p>\n

Lecz je\u015bli spojrzymy na koniec 1941 r., oka\u017ce si\u0119, \u017ce sytuacja wygl\u0105da inaczej, cho\u0107 na froncie wschodnim Hitler ca\u0142y czas zwyci\u0119\u017ca. Od p\u00f3\u0142 roku bije si\u0119 z Niemcami Zwi\u0105zek Radziecki, a od grudnia r\u00f3wnie\u017c Stany Zjednoczone zaatakowane przez Japo\u0144czyk\u00f3w w Pearl Harbor. Gdy pod koniec 1941 r. Churchill spotka\u0142 si\u0119 w Bia\u0142ym Domu z Rooseveltem, powiedzia\u0142, \u017ce na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 Hitler nie ma szans, mimo \u017ce po drodze mo\u017ce jeszcze wygrywa\u0107, a sojusznicy pewnie doznaj\u0105 znacz\u0105cych pora\u017cek.<\/span><\/p>\n

Ale sytuacja wygl\u0105da\u0142a tak: koalicja antyhitlerowska mia\u0142a co najmniej dwukrotnie silniejsz\u0105 gospodark\u0119, terytorialnie by\u0142a wi\u0119ksza przynajmniej siedmiokrotnie, z\u0142o\u017ca surowc\u00f3w niepor\u00f3wnywalne, o wiele wi\u0119cej ludno\u015bci. W perspektywie d\u0142ugiej wojny Niemcy nie mog\u0142y wygra\u0107.<\/span><\/p>\n

**Dzisiaj to oczywiste i w\u00f3wczas chyba te\u017c by\u0142o jasne, bo wojna to nie tylko wysi\u0142ek na frontach, ale te\u017c potencja\u0142 prowadz\u0105cych j\u0105 kraj\u00f3w. Tymczasem III Rzesza lekcewa\u017cy\u0142a to, \u017ce zadar\u0142a z silniejszymi od siebie: napad\u0142a na ZSRR, a po Pearl Harbor wypowiedzia\u0142a wojn\u0119 Ameryce. Bi\u0142a si\u0119 z ca\u0142ym \u015bwiatem.<\/span>
\n\u2013 Hitler wierzy\u0142, \u017ce jest genialny, i mia\u0142 natur\u0119 hazardzisty. Dostawa\u0142 informacje, \u017ce nic dobrego z tego nie wyniknie, lecz jak ka\u017cdy hazardzista podnosi\u0142 stawk\u0119. Gdy wygrywa\u0142 i wszystko sz\u0142o jak po ma\u015ble, uwa\u017ca\u0142, \u017ce trzeba i\u015b\u0107 dalej: po Austrii by\u0142a Czechos\u0142owacja, potem Polska. Kiedy przegrywa\u0142, te\u017c wistowa\u0142 wy\u017cej. Nie wygra\u0142 z Anglikami, cho\u0107 te\u017c nie przegra\u0142. Nie wystarczy\u0142y mu bombardowania angielskich miast. By\u0142 sfrustrowany. Je\u015bli Anglia si\u0119 nie podda\u0142a, nie zrozumia\u0142a, kto rz\u0105dzi, to najpewniej liczy na Moskw\u0119, a w\u00f3wczas jedni i drudzy b\u0119d\u0105 mocniejsi. Uderzy\u0142 wi\u0119c na Sowiet\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Konflikt hitleryzmu z bolszewizmem by\u0142 oczywisty. Ju\u017c w \u201eMein Kampf\u201d Hitler pisa\u0142, \u017ce Rosja to naturalny teren niemieckiej ekspansji, a sowiecki komunizm jest \u015bmiertelnym wrogiem. Tej wojnie akurat nie mo\u017cna si\u0119 dziwi\u0107, r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce \u2013 jak uwa\u017ca\u0142 Hitler \u2013 Zwi\u0105zek Sowiecki by\u0142 s\u0142aby, co udowodni\u0142a wojna zimowa w Finlandii. My\u015bla\u0142, \u017ce szybko pokona Stalina, a w\u00f3wczas Anglia b\u0119dzie musia\u0142a uzna\u0107 wy\u017cszo\u015b\u0107 Niemiec. A potem Ameryka.<\/span><\/p>\n

Z dzisiejszego punktu widzenia by\u0142a to logika kompletnie zwariowana. Ale w jego g\u0142owie wszystko si\u0119 uk\u0142ada\u0142o.<\/span><\/p>\n

Mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, \u017ce Niemcy wygrywaj\u0105 z Wielk\u0105 Brytani\u0105. Ale trzon oficer\u00f3w Wehrmachtu to byli ludzie, kt\u00f3rzy widzieli front wschodni podczas pierwszej wojny \u015bwiatowej, wiedzieli, \u017ce z Rosjanami mo\u017cna wygrywa\u0107 bitwy, ale nie pokonaj\u0105 kraju wielko\u015bci kontynentu \u2013 bez dr\u00f3g, zab\u0142oconego, a podczas zimy skutego mrozem. Nie podbi\u0142 kontynentu Napoleon, a Hitler zna\u0142 jego histori\u0119 i nawet go podziwia\u0142.<\/strong><\/p>\n

\u2013 Atak na ZSRR, czyli operacja \u201eBarbarossa\u201d, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 dok\u0142adnie 129 lat po Napoleonie, te\u017c w czerwcu. Hitler wiedzia\u0142, \u017ce ma szans\u0119 wygra\u0107, je\u015bli uderzy jak najwcze\u015bniej, w maju, mo\u017ce pod koniec kwietnia, by ostateczne ciosy zada\u0107 przed zim\u0105. Ale s\u0142usznie my\u015bla\u0142, \u017ce jego wojsko jest szybsze ni\u017c armia napoleo\u0144ska. No i uwik\u0142a\u0142 si\u0119 w wojn\u0119 na Ba\u0142kanach. Mo\u017ce nie dociera\u0142o do niego, \u017ce taka wojna jest dla Rzeszy \u015bmiertelnym zagro\u017ceniem podobnie jak dla francuskiego cesarstwa.<\/span><\/p>\n

A gdyby Hitler nie podzieli\u0142 wschodu Europy wedle linii nakre\u015blonych przez pakt Ribbentrop-Mo\u0142otow? W 1939 r. wygra\u0142by z Polsk\u0105 bezdyskusyjnie, ale armia niemiecka by\u0142aby dalej \u2013 a\u017c po wschodnie granice przedwojennej Polski. Tych kilometr\u00f3w zabrak\u0142o, \u017ceby Hitler zdoby\u0142 Moskw\u0119.<\/strong><\/p>\n

\u2013 W 1939 r. armia niemiecka chyba nie by\u0142a technicznie gotowa na tak wielk\u0105 ofensyw\u0119. We wrze\u015bniu Hitler nie czu\u0142 si\u0119 tak pewny siebie jak rok, dwa lata p\u00f3\u017aniej. Gdyby nie u\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 z Moskw\u0105, nie mia\u0142by gwarancji, \u017ce Stalin nie ruszy przeciw niemu.<\/span><\/p>\n

Stalin nie wierzy\u0142 Hitlerowi i uwa\u017ca\u0142, \u017ce on te\u017c mu nie wierzy. Dlatego tak pilnowa\u0142 dostaw do Niemiec, \u017ceby Hitlera do siebie przekona\u0107. Obaj mieli si\u0119 za geniusz\u00f3w, ale wygl\u0105da\u0142o to tak, jakby startowali w konkursie na najbardziej t\u0119pego przyw\u00f3dc\u0119. Stalin chcia\u0142 uspokoi\u0107 Hitlera, nie by\u0142 gotowy na wojn\u0119.<\/span><\/p>\n

Atak Niemiec na ZSRR by\u0142 zaskoczeniem.<\/strong><\/p>\n

\u2013 A nie powinien by\u0107. Rosji podpowiada\u0142a Ameryka, Brytyjczycy, ale przede wszystkim w\u0142asny wywiad. Mieli \u015bwietnych szpieg\u00f3w, no i nie da si\u0119 ukry\u0107 zgrupowania 3 mln \u017co\u0142nierzy tu\u017c przy granicy.<\/span><\/p>\n

Tymczasem Stalin uwa\u017ca\u0142, \u017ce to jaka\u015b gra, dezinformacja, wsz\u0119dzie widzia\u0142 spiski. Skoro tak, to nie ulegnie im, poka\u017ce Hitlerowi, \u017ce sprawy s\u0105 na dobrej drodze. Nie pozwala\u0142, by Armia Czerwona przygotowa\u0142a si\u0119 do tego ataku. Dlatego ofensywa niemiecka tak szybko par\u0142a w prz\u00f3d.<\/span><\/p>\n

Hitler za\u015b by\u0142 przekonany, \u017ce szybk\u0105 wojn\u0119 wygra. Nic nie zrobi\u0142, by niemieccy \u017co\u0142nierze byli przygotowani na zim\u0119, mieli np. ciep\u0142e mundury. Zna\u0142 za to stan sowieckiej armii, wiedzia\u0142 o czystkach w wojsku. To niesamowite, jak jeden i drugi nie rozumieli sytuacji, kt\u00f3r\u0105 sami stworzyli. Oczywi\u015bcie Hitler pomyli\u0142 si\u0119 bardziej. I ci\u0105gle nie docenia\u0142 Ameryki \u2013 zar\u00f3wno jej si\u0142y gospodarczej, jak i demokracji.<\/span><\/p>\n

Sk\u0105d w owym czasie w USA tak silne tendencje izolacjonistyczne? Dlatego, \u017ce w pierwszej wojnie \u015bwiatowej zgin\u0119\u0142o kilkaset tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy? \u017be posypa\u0142y si\u0119 demokratyzacyjne plany prezydenta Wilsona \u2013 od samostanowienia narod\u00f3w po Lig\u0119 Narod\u00f3w?<\/span><\/p>\n

\u2013 Mi\u0119dzy USA i Europ\u0105 jest ocean, problemy Europy s\u0105 dalekie i nie trzeba si\u0119 wtr\u0105ca\u0107. Stany w\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 w pierwsz\u0105 wojn\u0119 dopiero pod koniec, niech\u0119tnie. I min\u0119\u0142o raptem 20 lat, a Europa zn\u00f3w staje na g\u0142owie. Po co zn\u00f3w si\u0119 miesza\u0107 w ten ba\u0142agan, gdzie wszyscy si\u0119 k\u0142\u00f3c\u0105, bij\u0105? A Ameryka ma za to p\u0142aci\u0107 i jeszcze gin\u0105 nasi ch\u0142opcy. USA by\u0142y po prostu rozczarowane, bo has\u0142o ludzi, kt\u00f3rzy popierali udzia\u0142 Stan\u00f3w w pierwszej wojnie, g\u0142osi\u0142o mniej wi\u0119cej, \u017ce b\u0119dzie to ostatnie starcie, kres konflikt\u00f3w, wprowadzimy zasady Wilsona, zrobimy porz\u0105dek i b\u0119dzie spok\u00f3j. A tu naraz to samo albo jeszcze gorzej. Niech wi\u0119c Europa radzi sobie sama.<\/span><\/p>\n

Lecz z drugiej strony mn\u00f3stwo Amerykan\u00f3w rozumia\u0142o, \u017ce w\u0142a\u015bnie to gorzej w niemieckim wydaniu jest naprawd\u0119 gro\u017ane, a Hitler to potw\u00f3r. Wielu ameryka\u0144skich dziennikarzy i dyplomat\u00f3w chcia\u0142o to pokaza\u0107. Naloty na brytyjskie miasta wzbudzi\u0142y sympati\u0119 do Anglik\u00f3w. Zanim USA przyst\u0105pi\u0142y do wojny, zgodzi\u0142y si\u0119 na pomoc gospodarcz\u0105 i wojskow\u0105 dla Churchilla, a potem Stalina, o co r\u00f3wnie\u017c by\u0142a wielka wewn\u0119trzna walka. Powoli spo\u0142eczne poparcie dla pomocy Europie si\u0119 zmienia\u0142o.<\/span><\/p>\n

Kiedy Japo\u0144czycy zaatakowali Pearl Harbor, prezydent Roosevelt poprosi\u0142 Kongres o deklaracj\u0119 wypowiedzenia wojny, ale tylko przeciwko Tokio. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej Hitler wypowiedzia\u0142 wojn\u0119 Ameryce i rozwi\u0105za\u0142 Rooseveltowi r\u0119ce, za\u0142atwi\u0142 za niego spraw\u0119, bo prezydent nie chcia\u0142, by uwa\u017cano, \u017ce to on anga\u017cuje USA w Europie. Hitler by\u0142 pewien, \u017ce Ameryka zwi\u0105\u017ce swoje si\u0142y w wojnie z Japoni\u0105, Pacyfik b\u0119dzie wa\u017cniejszy ni\u017c wspieranie Anglii i ZSRR. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce USA s\u0105 zasilane przez motor drugiej wojny \u015bwiatowej \u2013 jej gospodark\u0119, produkcj\u0119 i si\u0142\u0119 ekonomiczn\u0105.<\/span><\/p>\n

To zadziwiaj\u0105ce, jak Hitler i jego akolici otwarcie g\u0142osili, \u017ceby nie zwraca\u0107 uwagi na gospodark\u0119, bo wojny wygrywa si\u0119 wol\u0105 narodu i si\u0142\u0105 ideologii.<\/strong><\/p>\n

\u2013 Lecz nawet tam byli ludzie, ustawieni wysoko w hierarchii Wehrmachtu i wywiadu, kt\u00f3rzy rozumieli, na jakie niebezpiecze\u0144stwo nazi\u015bci nara\u017caj\u0105 Niemcy. Lecz kiedy prezentowali swoje argumenty, dostawali po uszach, a Hitler wywraca\u0142 ich zdanie na drug\u0105 stron\u0119: je\u015bli III Rzesza nie mo\u017ce z powod\u00f3w gospodarczych wygra\u0107 wojny d\u0142ugotrwa\u0142ej, to musi zwyci\u0119\u017ca\u0107 szybko, stawia\u0107 na konflikt b\u0142yskawiczny. Dlatego spieszy\u0142 si\u0119, par\u0142 ku kolejnym starciom.<\/span><\/p>\n

\u00d3wczesna rozmowa o wojnie, kt\u00f3ra okaza\u0142a si\u0119 najstraszniejsz\u0105 w historii, sprowadza\u0142a si\u0119 do warto\u015bci i ideologii, a nie twardych danych statystycznych.<\/strong><\/p>\n

\u2013 To by\u0142a wojna idei, totalitaryzm przeciwko demokracji, cho\u0107 na wschodzie Europy star\u0142y si\u0119 dwa totalitaryzmy. Roosevelt popiera\u0142 Churchilla, bo by\u0142 pewien, \u017ce je\u015bli Anglia padnie, Ameryka te\u017c b\u0119dzie zagro\u017cona, jej styl \u017cycia. Nie ma sposobu, by dogada\u0107 si\u0119 z Hitlerem, polityka ugody to b\u0142\u0105d, b\u0119dzie oznacza\u0107 pora\u017ck\u0119 Zachodu. Anglicy te\u017c to zrozumieli, bo inaczej Churchill nie zast\u0105pi\u0142by Chamberlaina. By\u0142 dla wielu spalonym politykiem, lecz w jednym mia\u0142 racj\u0119: Hitlerowi nie wolno ust\u0105pi\u0107 ani o w\u0142os, nawet je\u015bli szanse s\u0105 niepewne.<\/span><\/p>\n

Postawa Churchilla pokazuje rol\u0119 jednostki w historii. Jego stanowczo\u015b\u0107 by\u0142a absolutnie kluczowa, jest najwi\u0119kszym bohaterem tamtego czasu. Zmobilizowa\u0142 Angli\u0119, przyci\u0105gn\u0105\u0142 na Wyspy przeciwnik\u00f3w Hitlera, w Londynie znale\u017ali schronienie wszyscy, kt\u00f3rzy chcieli dalej walczy\u0107. Wielu Amerykan\u00f3w, kt\u00f3rzy wspierali Brytyjczyk\u00f3w, m\u00f3wi\u0142o, \u017ce gdyby Anglia w\u00f3wczas si\u0119 podda\u0142a, ust\u0105pi\u0142a, to Stany te\u017c nie postawi\u0142yby si\u0119 III Rzeszy, nie zatrzyma\u0142yby niemieckiej fali, a w\u00f3wczas historia potoczy\u0142aby si\u0119 inaczej.<\/span><\/p>\n

Koniec 1941 r. pokazuje, \u017ce mimo i\u017c trwa najwi\u0119ksza z wojen, \u015bwiat jest jako\u015b pouk\u0142adany, wiadomo, kto z kim trzyma. Min\u0119\u0142o kilka lat i wojenne sojusze staj\u0105 na g\u0142owie.<\/strong><\/p>\n

\u2013 Gdy zbiera\u0142em materia\u0142y, analizowa\u0142em dokumenty, uderzy\u0142o mnie, \u017ce nawet w pierwszym okresie po ataku Hitlera na ZSRR, po pora\u017ckach Armii Czerwonej, doj\u015bciu Niemc\u00f3w na przedmie\u015bcia Moskwy, Stalin w kontaktach z Amerykanami i Brytyjczykami ca\u0142y czas podkre\u015bla, jakie s\u0105 jego warunki dotycz\u0105ce \u015bwiata po wojnie. Chce utrzyma\u0107 wszystko, co zyska\u0142 na pakcie Ribbentrop-Mo\u0142otow, w zasadzie szanta\u017cuje Churchilla i Roosevelta. Jest najs\u0142abszym z koalicjant\u00f3w, nie wiadomo jeszcze, czy jego kraj przetrwa, a Anglicy i Amerykanie wiedz\u0105, jak ZSRR jest wa\u017cny i \u017ce rola Rosji wzro\u015bnie. Na dodatek Zach\u00f3d obawia si\u0119, \u017ce je\u015bli nie b\u0119dzie uspokaja\u0107 Stalina i pomaga\u0107 mu, tak jak on chce, a nu\u017c zn\u00f3w odwr\u00f3c\u0105 si\u0119 sojusze, jeszcze raz u\u0142o\u017cy si\u0119 z Hitlerem, bo przecie\u017c ju\u017c tak zrobi\u0142. Sowiecki dyktator znakomicie z tego korzysta\u0142, a\u017c do Ja\u0142ty i nowego podzia\u0142u \u015bwiata.<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce pa\u0144ska ksi\u0105\u017cka powinna nosi\u0107 podtytu\u0142, kto t\u0119 wojn\u0119, czyli r\u00f3wnie\u017c rok 1941, naprawd\u0119 wygra\u0142?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Militarne zwyci\u0119stwo nad III Rzesz\u0105 to jednak w g\u0142\u00f3wnej mierze wysi\u0142ek USA i Wielkiej Brytanii. Ogromny koszt, jaki poni\u00f3s\u0142 ZSRR, na nic by si\u0119 zda\u0142, gdyby nie pomoc Amerykan\u00f3w. Ale w dyplomacji, w polityce nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Stalin wygra\u0142 drug\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105.<\/span><\/p>\n

Andrew Nagorski \u2013 ur. w 1947 r., studiowa\u0142 histori\u0119 w Amherst College i na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. Kierowa\u0142 biurami \u201eNewsweeka\u201d w Hongkongu, Moskwie, Rzymie, Bonn, Warszawie i Berlinie. Relacjonowa\u0142 m.in. powstanie \u201eSolidarno\u015bci\u201d. W 1982 r. niezale\u017cne, ostre komentarze doprowadzi\u0142y do wydalenia go z ZSRR. Laureat wielu nagr\u00f3d oraz autor bestsellerowych ksi\u0105\u017cek: \u201eNajwi\u0119ksza bitwa\u201d, \u201eHitlerland\u201d i \u201e\u0141owca nazist\u00f3w\u201d (wszystkie wyda\u0142 Rebis)<\/span><\/p>\n

\n

1941. Rok, w kt\u00f3rym Niemcy przegra\u0142y wojn\u0119<\/em><\/span>
\nAndrew Nagorski<\/em><\/span>
\nTt\u0142um. Jan Szkudli\u0144ski<\/em><\/span>
\nRebis<\/em><\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hitler przegra\u0142 wojn\u0119 ju\u017c w 1941 roku. W jego g\u0142owie zwariowane plany uk\u0142ada\u0142y si\u0119 w logiczn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 Pawe\u0142 Smole\u0144ski Adolf Hitler (Domena Publiczna) Od czerwca 1941 r. trwa\u0142 marsz Wehrmachtu na Moskw\u0119, a Hitler by\u0142 przekonany, \u017ce nie tylko wygrywa, ale te\u017c wygra. Lecz gdy pod koniec 1941 r. Churchill spotka\u0142 si\u0119 z Rooseveltem, powiedzia\u0142, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75272"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=75272"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75272\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75424,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75272\/revisions\/75424"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=75272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=75272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=75272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}