{"id":76550,"date":"2020-03-01T17:09:07","date_gmt":"2020-03-01T15:09:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=76550"},"modified":"2020-03-01T14:42:38","modified_gmt":"2020-03-01T12:42:38","slug":"05-09-49","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=76550","title":{"rendered":"Wrzu\u0107 bredni\u0119 na Wikipedi\u0119. Polscy nacjonali\u015bci wciskaj\u0105 kit zagranicznym czytelnikom"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>Wrzu\u0107 bredni\u0119 na Wikipedi\u0119. Polscy nacjonali\u015bci wciskaj\u0105 kit zagranicznym czytelnikom<\/a><\/strong><\/span><\/h5>\n

Jan Grabowski<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Tak wygl\u0105da wydrukowana w 2015 r. przez nowojorskiego artyst\u0119 Michaela Mandiberga angloj\u0119zyczna Wikipedia (Wikimedia Commons\/ CC 3.0)<\/em><\/span><\/p>\n

Specjalistka od kraj\u00f3w latynoameryka\u0144skich t\u0142umacz\u0105ca realia \u017cycia w okupowanej Polsce podczas drugiej wojny \u015bwiatowej? Czemu nie? Wa\u017cne, \u017ce jest przypis. Tak dzia\u0142a technika fa\u0142szowania polskiej historii w Wikipedii.<\/h4>\n
\n

Prof. Jan Grabowski<\/b> – historyk, badacz Holocaustu; pracuje na University of Ottawa<\/i><\/em><\/span><\/p>\n

W pa\u0144stwowych i lojalnych wobec w\u0142adzy mediach s\u0142ycha\u0107 dzi\u015b, \u017ce \u201epolska narracja historyczna\u201d musi przebi\u0107 si\u0119 do \u201ehistorycznej narracji \u015bwiatowej\u201d. Martwili si\u0119 o to zar\u00f3wno prezydent Andrzej Duda, jak i premier Mateusz Morawiecki<\/a>, a wt\u00f3rowali im inni przedstawiciele nacjonalist\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych Polsk\u0105. Do \u201eprzebijania\u201d si\u0119 oddelegowano MSZ, IPN, sklonowany z nim Instytut Pileckiego, zagraniczne Instytuty Polskie oraz finansowane przez pa\u0144stwo organizacje w rodzaju Polskiej Fundacji Narodowej czy te\u017c Reduty Dobrego Imienia.<\/span><\/p>\n

Wynikiem tych dzia\u0142a\u0144 by\u0142 blama\u017c za blama\u017cem, a reputacja Polski od dawna nie zosta\u0142a wystawiona tak na szwank jak w wyniku brutalnych i nieporadnych dzia\u0142a\u0144 ekipy rz\u0105dz\u0105cej na polu swoi\u015bcie poj\u0119tej \u201epolityki historycznej\u201d. Co wcale nie znaczy, \u017ce \u201epolska narracja historyczna\u201d – rozumiana jako triumfalna i hurraoptymistyczna propaganda dotycz\u0105ca dziej\u00f3w w\u0142asnych – nie przebija si\u0119 za granic\u0119 innymi kana\u0142ami. Jednym z najwa\u017cniejszych jest Wikipedia – dla wielu pocz\u0105tkowy, a cz\u0119sto, niestety, r\u00f3wnie\u017c ko\u0144cowy etap poszukiwania informacji.<\/span><\/p>\n

Kto \u017bydom zazdro\u015bci Zag\u0142ady?<\/strong><\/p>\n

Jaki\u015b czas temu izraelski dziennik \u201eHaarec\u201d opublikowa\u0142 artyku\u0142 Omera Benjakoba pt. \u201eRzekomy hitlerowski ob\u00f3z \u015bmierci: najd\u0142u\u017cej trwaj\u0105ce oszustwo Wikipedii\u201d (\u201eThe Fake Nazi Death Camp: Wikipedia\u2019s Longest Hoax, Exposed\u201d<\/a>) pokazuj\u0105cy sposoby fa\u0142szowania historii na angielskich stronach Wikipedii. Izraelski dziennikarz przyjrza\u0142 si\u0119 has\u0142u o KL Warschau, czyli o obozie koncentracyjnym przy ul. G\u0119siej w Warszawie, w kt\u00f3rym – w my\u015bl powielanych w Polsce teorii – mia\u0142y si\u0119 mie\u015bci\u0107 komory gazowe, a w nich rzekomo zgin\u0105\u0107 mia\u0142o 200 tys. Polak\u00f3w. Powielanie tych g\u0142upstw mia\u0142o w \u015bwiadomo\u015bci czytelnik\u00f3w zwi\u0119kszy\u0107 skal\u0119 \u201epolskiego cierpienia\u201d.<\/span><\/p>\n

Zjawisko to, znane jest historykom Zag\u0142ady jako \u201eHolocaust envy\u201d (dos\u0142ownie: \u201epozazdroszczenie Holocaustu\u201d), ma na celu \u201ezr\u00f3wnanie\u201d cierpienia w\u0142asnej grupy narodowej czy etnicznej z tragedi\u0105 \u017byd\u00f3w. Wyst\u0119puje zreszt\u0105 nie tylko w Polsce, rozpowszechnione jest te\u017c np. na Ukrainie. W wypadku has\u0142a \u201eKL Warschau\u201d zafa\u0142szowywanie historii Zag\u0142ady przez polskich nacjonalist\u00f3w trwa\u0142o ponad 10 lat! Do trwa\u0142ego fa\u0142szowania historii w Wikipedii nie trzeba wielkich pieni\u0119dzy, wystarczy kilku \u201eoddanych sprawie\u201d, kt\u00f3rymi najcz\u0119\u015bciej powoduje ideologia. W tym wypadku – wojuj\u0105cy nacjonalizm. Osoby redaguj\u0105ce has\u0142a w Wikipedii pozostaj\u0105 anonimowe, kryj\u0105 si\u0119 pod pseudonimami – jak pisa\u0142 Omer Benjakob – np. \u201eVolunteer Marek\u201d, \u201ePoeticbent\u201d czy te\u017c \u201ePiotrus\u201d.<\/span><\/p>\n

\u201eRedaktorzy\u201d ci nie musz\u0105 mie\u0107 \u017cadnych kwalifikacji zawodowych w dziedzinie, w kt\u00f3rej si\u0119 realizuj\u0105. Im wi\u0119cej hase\u0142 zredaguj\u0105, im wi\u0119cej zmian nanios\u0105, tym mocniejsza jest ich pozycja w wikipediowej wsp\u00f3lnocie. Za\u0142o\u017ceniem Wikipedii jest, \u017ce ludzie dodaj\u0105 swoje trzy grosze do wsp\u00f3lnego gmachu wiedzy, a fa\u0142szerzy – niejako automatycznie – eliminowa\u0107 ma proces powszechnej i wzajemnej weryfikacji. Tyle teoria – w praktyce jest znacznie gorzej.<\/span><\/p>\n

Przyjrzyjmy si\u0119 technice fa\u0142szowania polskiej historii na stronach Wikipedii na podstawie analizy kilku hase\u0142 dotycz\u0105cych stosunk\u00f3w polsko-\u017cydowskich w czasie Zag\u0142ady – tematyki, kt\u00f3rej po\u015bwi\u0119ci\u0142em 20 lat pracy zawodowej.<\/span><\/p>\n

Kto mordowa\u0142 w Jedwabnem?<\/strong><\/p>\n

Angloj\u0119zyczny czytelnik szukaj\u0105cy informacji o mordzie w Jedwabnem (has\u0142o: \u201eThe Jedwabne pogrom\u201d<\/a>) ju\u017c na wst\u0119pie dowie si\u0119: W pogromie udzia\u0142 wzi\u0119\u0142o przynajmniej 40 Polak\u00f3w w obecno\u015bci niemieckiej Policji Porz\u0105dkowej<\/i> (Ordnungspolizei – skr. ORPO). Dodatkowy udzia\u0142 niemieckiego Gestapo oraz paramilitarnych si\u0142 SS, a zw\u0142aszcza oddzia\u0142u egzekucyjnego z Einsatzgruppe B, jest przedmiotem naukowej debaty.<\/i><\/span><\/p>\n

Wst\u0119p do has\u0142a jest o tyle wa\u017cny, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 internaut\u00f3w poza niego nie wychodzi. Informacja o obecno\u015bci Niemc\u00f3w z ORPO w dniu mordu poparta jest odsy\u0142aczem do niepodpisanej noty wzi\u0119tej ze strony internetowej Muzeum Polin<\/a>.<\/span><\/p>\n

Tymczasem \u017cadnego posterunku ORPO w Jedwabnem wtedy nie by\u0142o, a temat b\u0142\u0119dnych informacji na stronach Polinu to zagadnienie warte oddzielnego om\u00f3wienia.<\/p><\/blockquote>\n

Zag\u0142ad\u0105 polskich \u017byd\u00f3w zajmuj\u0119 si\u0119 od dawna, ale nie jestem \u015bwiadom, aby obecnie toczy\u0142a si\u0119 debata naukowa, kt\u00f3rej uczestnicy dowodziliby \u201eudzia\u0142u\u201d Einsatzgruppe B (kt\u00f3ra 10 lipca 1941 r. by\u0142a pod Mi\u0144skiem) w mordzie w Jedwabnem. Owszem, wkr\u00f3tce po ukazaniu si\u0119 \u201eS\u0105siad\u00f3w\u201d Jana Tomasza Grossa spekulowano o obecno\u015bci w miasteczku komanda Hermanna Schapera<\/a>, ale od kilkunastu lat \u017cadnych \u201edebat naukowych\u201d na ten temat nie by\u0142o. No, ale \u201eredaktorzy\u201d Wikipedii nie musz\u0105 by\u0107 zawodowymi historykami i zawraca\u0107 sobie g\u0142owy faktami. Wystarczy, \u017ce s\u0105dz\u0105, \u017ce si\u0119 znaj\u0105, a reszt\u0119 za\u0142atwi ich patriotyzm, swoi\u015bcie poj\u0119ta \u201epolska racja stanu\u201d oraz odsy\u0142acz do byle \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/span><\/p>\n

W wypadku has\u0142a o Jedwabnem chodzi\u0142o, rzecz jasna, o wytworzenie w cudzoziemskim czytelniku przekonania, \u017ce sprawcami mordu byli Niemcy, a (nieliczni) Polacy – co najwy\u017cej \u015blepymi narz\u0119dziami w ich r\u0119kach.<\/span><\/p>\n

Ilu Polak\u00f3w pomaga\u0142o \u017bydom?<\/strong><\/p>\n

W wypadku Jedwabnego o wielkich fa\u0142szach mowy by\u0107 nie mo\u017ce – sprawa jest znana na \u015bwiecie i zbyt bezczelne k\u0142amstwa zosta\u0142yby wychwycone przez \u201eobcoplemiennych\u201d redaktor\u00f3w. Sprawy wygl\u0105daj\u0105 gorzej, gdy angielski czytelnik zapragnie dowiedzie\u0107 si\u0119 z Wikipedii czego\u015b o Polakach odznaczonych przez Yad Vashem medalem Sprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata (has\u0142o: \u201ePolish Righteous Among the Nations\u201d<\/a>).<\/span><\/p>\n

Po zwyczajowym podkre\u015bleniu, \u017ce Polacy stanowi\u0105 najliczniejsz\u0105 grup\u0119 w\u015br\u00f3d Sprawiedliwych, \u201eredaktorzy\u201d nabieraj\u0105 wiatru w \u017cagle: Polacy podczas wojny ukrywali i pomagali setkom tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w<\/i>. Uwiarygodni\u0107 t\u0119 informacj\u0119 ma przypis odsy\u0142aj\u0105cy do pracy ameryka\u0144skiego historyka Richarda C. Lukasa. Jego wydane kilkadziesi\u0105t lat temu prace – cho\u0107 ch\u0119tnie cytowane przez polskich nacjonalist\u00f3w – s\u0105 pe\u0142ne przeinacze\u0144 i fa\u0142sz\u00f3w i nie s\u0105 cytowane w powa\u017cnej literaturze naukowej.<\/span><\/p>\n

Najwa\u017cniejsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 Lukasa jest \u201eZapomniany Holokaust\u201d (\u201eThe Forgotten Holocaust\u201d) z 1986 r., w kt\u00f3rym autor bez odniesienia si\u0119 do materia\u0142\u00f3w z polskich, izraelskich czy niemieckich archiw\u00f3w pr\u00f3buje rozszerzy\u0107 poj\u0119cie Holocaustu, aby obj\u0119\u0142o ono r\u00f3wnie\u017c Polak\u00f3w. Dzi\u015b nazywamy to negacjonizmem Zag\u0142ady, a powo\u0142ywanie si\u0119 na Lukasa w 2020 r. jest nieporozumieniem. Ju\u017c w 1987 r. David Engel (jeden z najwybitniejszych historyk\u00f3w Zag\u0142ady) stwierdzi\u0142, \u017ce jego pisarstwo oparte jest na zniekszta\u0142ceniu, przeinaczeniu i nie\u015bcis\u0142o\u015bci (distortion, misrepresentation and innacuracy)<\/i>.<\/span><\/p>\n

Ale \u201eredaktorzy\u201d Wikipedii wiedz\u0105 lepiej i – aby podeprze\u0107 tez\u0119 o setkach tysi\u0119cy Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w<\/i> – odsy\u0142aj\u0105 nas do 13. strony wydanej przez Lukasa w 1989 r. ksi\u0105\u017cki \u201eWprost z po\u017cogi: Polacy wspominaj\u0105 Zag\u0142ad\u0119\u201d (\u201eOut of the Inferno: Poles Remember the Holocaust\u201d<\/a>). To zbi\u00f3r kilkudziesi\u0119ciu wspominkarskich wypowiedzi opatrzonych wst\u0119pem przez Lukasa. To w\u0142a\u015bnie w tym wst\u0119pie natrafiamy na rewelacje, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 dzi\u015b Wikipedia: \u201eTak naprawd\u0119\u201d – powiedzia\u0142 mi jeden z moich polskich rozm\u00f3wc\u00f3w, kt\u00f3ry przed \u015bmierci\u0105 bada\u0142 t\u0119 tematyk\u0119<\/i> – pisze Lukas – \u201eto liczba \u017byd\u00f3w ukrywaj\u0105cych si\u0119 w Polsce, kt\u00f3rym w wi\u0119kszo\u015bci pomagali Polacy – sz\u0142a w setki tysi\u0119cy. Inny wiarygodny szacunek ocenia liczb\u0119 \u017byd\u00f3w ukrywanych przez Polak\u00f3w podczas niemieckiej okupacji a\u017c na 450 000\u201d<\/i>.<\/span><\/p>\n

Na poparcie tej absurdalnej tezy Lukas powo\u0142uje si\u0119 na propagandow\u0105 broszur\u0119 wydan\u0105 po marcu 1968 r. przez znanego z historycznych konfabulacji W\u0142adys\u0142awa \u017barskiego-Zajdlera.<\/span><\/div>\n

Angloj\u0119zyczny czytelnik dowie si\u0119 te\u017c z tego has\u0142a, \u017ce Richard C. Lukas ocenia, \u017ce a\u017c do 1 000 000 Polak\u00f3w by\u0142o zaanga\u017cowanych w akcj\u0119 pomocy<\/i> [\u017bydom], ale niekt\u00f3re szacunki m\u00f3wi\u0105 nawet o 3 000 000<\/i>. W ha\u015ble s\u0105 a\u017c dwa odsy\u0142acze do tej samej 13. strony dzie\u0142a \u201eOut of the Inferno: Poles Remember the Holocaust\u201d, kt\u00f3re tym razem przedstawione jest jako recent research<\/i> , czyli \u201enowe badania\u201d. Dwa s\u0142owa – dwa k\u0142amstwa… Ale czytamy dalej: Ocenia si\u0119, \u017ce dziesi\u0105tki tysi\u0119cy Polak\u00f3w zosta\u0142y zamordowane przez hitlerowc\u00f3w za niesienie pomocy \u017bydom, a 704 spo\u015br\u00f3d nich zosta\u0142o po\u015bmiertnie odznaczonych medalami. <\/i>Oczywi\u015bcie informuj\u0105c o dziesi\u0105tkach tysi\u0119cy Polak\u00f3w zamordowanych przez hitlerowc\u00f3w za niesienie pomocy \u017bydom,<\/i> \u201eredaktorzy\u201d odsy\u0142aj\u0105 nas – kolejny raz – do 13. strony dzie\u0142a Lukasa.<\/span><\/p>\n

Ilu stracono szmalcownik\u00f3w?<\/strong><\/p>\n

Ze wst\u0119pu has\u0142a \u201eSzmalcownik\u201d<\/a> w angielskiej Wikipedii dowiemy si\u0119, \u017ce polskie podziemie uznawa\u0142o szmalcownictwo za kolaboracj\u0119 z wrogiem i kara\u0142o je \u015bmierci\u0105 jako akt zdrady. A nieco dalej czytamy, \u017ce w Warszawie oko\u0142o 30 proc. wszystkich egzekucji z wyroku warszawskich S\u0105d\u00f3w Specjalnych stanowi\u0142y egzekucje na szmalcownikach<\/i>. Dla historyk\u00f3w, kt\u00f3rzy wiedz\u0105, \u017ce na szmalcownikach (na terenie ca\u0142ego kraju!) wykonano nie wi\u0119cej ni\u017c 10-15 wyrok\u00f3w (przy tysi\u0105cach innych), jest to niespodzianka.<\/span><\/p>\n

\u201eRedaktorzy\u201d odsy\u0142aj\u0105 nas do niedawno wydanej pracy ameryka\u0144skiego historyka J.D. Zimmermana, kt\u00f3ry pisze, \u017ce 30 proc. wyrok\u00f3w wydanych przez S\u0105d Podziemny na kolaborant\u00f3w stanowi\u0142y wyroki na szmalcownik\u00f3w<\/i>. I cytuje (szkoda, \u017ce niechlujnie) ksi\u0105\u017ck\u0119 Teresy Prekerowej z 1982 r. Jednak si\u0119gaj\u0105c do niej, dowiadujemy si\u0119, \u017ce w Warszawie prowadzono przed CSS (Cywilnymi S\u0105dami Specjalnymi) 200 spraw przeciwko SZANTA\u017bYSTOM I DONOSICIELOM <\/i>[wyr\u00f3\u017cnienie moje], z kt\u00f3rych do s\u0105du skierowano ok. 100. Warszawski CSS wyda\u0142 po ich rozpatrzeniu 60-70 wyrok\u00f3w \u015bmierci. W ok. 30 proc. dotyczy\u0142y one przest\u0119pc\u00f3w, kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wn\u0105 win\u0105 by\u0142o prze\u015bladowanie \u017byd\u00f3w<\/i>.<\/span><\/p>\n

Czyli nie chodzi o kolaborant\u00f3w<\/i> – jak pisze Zimmerman – lecz o szanta\u017cyst\u00f3w i donosicieli<\/i> – a to znacznie w\u0119\u017csza grupa. M\u00f3wimy wobec tego o 20-23 wyrokach, z kt\u00f3rych tylko nieliczne – jak przyznaje Prekerowa – zosta\u0142y wykonane. Jeszcze raz podkre\u015bl\u0119: w skali kraju stracono nie wi\u0119cej ni\u017c 15 szmalcownik\u00f3w. Nie ma to wiele wsp\u00f3lnego z tekstem w Wikipedii.<\/span><\/p>\n

Omawiaj\u0105c zjawisko szmalcownictwa, \u201eredaktorzy\u201d kilkakrotnie odsy\u0142aj\u0105 nas do pracy Joanny Drzewienieckiej (\u201eTaniec ze \u015bmierci\u0105. Holistyczne podej\u015bcie do ratowania polskich \u017byd\u00f3w podczas Holocaustu\u201d (\u201eDance with Death: A Holistic View of Saving Polish Jews during the Holocaust\u201d<\/a>). Jak si\u0119 bli\u017cej przyjrze\u0107, to \u201eholistyczne podej\u015bcie\u201d nie jest autorstwa pani Drzewienieckiej, lecz nieznanego historykom Jaros\u0142awa \u201eJarka\u201d Pieka\u0142kiewicza, kt\u00f3ry by\u0142 – dowiadujemy si\u0119 ze wst\u0119pu – nastoletnim cz\u0142onkiem polskiego podziemia<\/i>.<\/span><\/p>\n

Pani Drzewieniecka, kt\u00f3ra – jak sama twierdzi – niewiele wie o polskiej historii, ksi\u0105\u017ck\u0119 jedynie redagowa\u0142a, a specjalizuje si\u0119 w krajach latynoameryka\u0144skich.<\/span><\/p>\n

Jednak z powod\u00f3w osobistych jest zainteresowana ksi\u0105\u017ck\u0105: jej rodzice walczyli w polskim wojsku podczas wojny, a dalsi krewni zgin\u0119li. A wi\u0119c\u2026 Nie matura, lecz ch\u0119\u0107 szczera, zrobi z ciebie oficera.<\/span><\/p>\n

Czytamy dalej, \u017ce W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski twierdzi\u0142, i\u017c wyroki na szmalcownik\u00f3w nie mia\u0142y wi\u0119kszego wp\u0142ywu na opanowanie tej plagi. Lecz \u201eredaktorzy\u201d nas uspokajaj\u0105, bo Joanna Drzewieniecka podaje dwa przyk\u0142ady, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce ofiary s\u0105dzi\u0142y, \u017ce te egzekucje odstraszy\u0142y przynajmniej niekt\u00f3rych szmalcownik\u00f3w<\/i>.<\/span><\/p>\n

Nazwanie \u201eHolistycznego podej\u015bcia\u2026\u201d amatorszczyzn\u0105 by\u0142oby obraz\u0105 dla amatorszczyzny. W Wikipedii praca ta jest jednym z podstawowych \u017ar\u00f3de\u0142 uwiarygodniaj\u0105cych nieprawdziwe informacje w opisie jednego z bardziej haniebnych zjawisk okupacyjnej rzeczywisto\u015bci. Has\u0142o ozdabiaj\u0105 skany ulotek o wykonanych wyrokach, kt\u00f3re maj\u0105 przekona\u0107, \u017ce karanie szmalcownik\u00f3w by\u0142o jednym z priorytet\u00f3w polskiego podziemia – co jest zwyk\u0142ym nadu\u017cyciem. Z bada\u0144 opartych na dokumentach oraz relacjach polskich i \u017cydowskich wynika, \u017ce szmalcownicy szanta\u017cowali \u017byd\u00f3w praktycznie bezkarnie. Podziemie reagowa\u0142o dopiero wtedy, gdy zaczynali interesowa\u0107 si\u0119 lud\u017ami zaanga\u017cowanymi w konspiracj\u0119. Pisz\u0119 to z pe\u0142nym przekonaniem, gdy\u017c jestem autorem jedynego naukowego opracowania<\/span> po\u015bwi\u0119conego szmalcownikom.<\/p>\n

Kogo bali si\u0119 Sprawiedliwi?<\/strong><\/p>\n

Czytaj\u0105c has\u0142o \u201eRatowanie \u017byd\u00f3w przez Polak\u00f3w w czasie Holokaustu\u201d (\u201eRescue of Jews by Poles during the Holocaust\u201d<\/a>), dojdziemy do wniosku, \u017ce Polacy s\u0105 narodem wyj\u0105tkowym, w odr\u00f3\u017cnieniu od innych naturalnie czyni\u0105cym dobro. Z podrozdzia\u0142u \u201eT\u0142o wydarze\u0144\u201d (\u201eBackground\u201d) dowiemy si\u0119 m.in., \u017ce Polakom ratuj\u0105cym \u017byd\u00f3w zagra\u017cali niech\u0119tni s\u0105siedzi, polsko-niemieccy Volksdeutsche, pro-hitlerowscy Ukrai\u0144cy, jak r\u00f3wnie\u017c szanta\u017cy\u015bci znani jako szmalcownicy razem z \u017cydowskimi kolaborantami tzw. \u017bagiew i \u201e13\u201d. Katolickich ratuj\u0105cych zdradzali r\u00f3wnie\u017c pod przymusem \u017bydzi schwytani przez niemieck\u0105 policj\u0119 i przez Gestapo w wyniku czego hitlerowcy wymordowali ca\u0142e polskie siatki pomocy<\/i>.<\/span><\/p>\n

Przes\u0142anie tego akapitu jest jasne: Polacy ratowali, a g\u0142\u00f3wnym zagro\u017ceniem dla nich byli niezdefiniowani narodowo \u201es\u0105siedzi\u201d, folksdojcze, prohitlerowscy Ukrai\u0144cy, pozbawieni przynale\u017cno\u015bci narodowej szmalcownicy oraz sami \u017bydzi – dzia\u0142aj\u0105cy pojedynczo b\u0105d\u017a w spos\u00f3b zorganizowany.<\/span><\/p>\n

W jaki spos\u00f3b \u017cydowska \u201e13\u201d (Urz\u0105d do Walki z Lichw\u0105 i Spekulacj\u0105) kierowana przez Abrahama Gancwajcha, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a w getcie warszawskim przed wielk\u0105 wyw\u00f3zk\u0105 z lata 1942 r., mog\u0142a szkodzi\u0107 Polakom ratuj\u0105cym \u017byd\u00f3w po likwidacji getta – tego \u201eredaktorzy\u201d nie wyja\u015bniaj\u0105. Odsy\u0142aj\u0105 za to do pracy niejakiego Wac\u0142awa Zaj\u0105czkowskiego z 1988 r. pt. \u201eChrze\u015bcija\u0144scy m\u0119czennicy mi\u0142osierdzia\u201d (\u201eChristian Martyrs of Charity  Washington, D.C.: S.M. Kolbe Foundation). To nie jest w \u017cadnym wypadku ksi\u0105\u017cka naukowa, nie cytuj\u0105 jej powa\u017cni badacze, a jej autor, niegdy\u015b jezuita, kt\u00f3ry po wojnie pozosta\u0142 na emigracji, nie kryje, \u017ce napisa\u0142 j\u0105 po to, \u017ceby da\u0107 odp\u00f3r tym, kt\u00f3rzy szkaluj\u0105 nar\u00f3d polski \u201epod kodem antysemityzmu\u201d. Jest to po prostu kolejna hagiografia z\u0142o\u017cona na o\u0142tarzu polskiego m\u0119cze\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

Gdyby jednak angielski czytelnik nadal mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci co do polskiego po\u015bwi\u0119cenia, ofiarno\u015bci i empatii, to nieco dalej dowie si\u0119, \u017ce Polacy pomagaj\u0105cy \u017bydom stawiali czo\u0142a ogromnym zagro\u017ceniom nie tylko ze strony niemieckich okupant\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c ze strony ich w\u0142asnych wieloetnicznych wsp\u00f3\u0142ziomk\u00f3w, wliczaj\u0105c w to polsko-niemieckich Volksdeutsch\u00f3w oraz polskich Ukrai\u0144c\u00f3w, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wielu by\u0142o antysemitami, kt\u00f3rzy moralnie si\u0119 zatracili podczas wojny<\/i>.<\/span><\/p>\n

Wszystko jasne: ratowali Polacy, wydawali folksdojcze oraz Ukrai\u0144cy-antysemici. O tym, \u017ce najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem dla Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w byli inni Polacy – nie ma s\u0142owa. A na poparcie k\u0142amstw i zafa\u0142szowa\u0144 Wikipedia odsy\u0142a nas na stron\u0119\u2026 polskiego MSZ.<\/span><\/p>\n

Czerpanie wiedzy na temat stosunk\u00f3w polsko-\u017cydowskich w czasach Zag\u0142ady z tego \u017ar\u00f3d\u0142a przypomina dzi\u015b szukanie informacji o pakcie Ribbentrop-Mo\u0142otow na stronach rosyjskiego MSZ.<\/span><\/p>\n

Na koniec angielski czytelnik dowie si\u0119, \u017ce Polska by\u0142a jedynym krajem, gdzie Niemcy wprowadzili kar\u0119 \u015bmierci za ukrywanie \u017byd\u00f3w<\/i>. To kolejne k\u0142amstwo powtarzane w polskiej propagandzie historycznej, gdy\u017c kara \u015bmierci za pomoc \u017bydom obowi\u0105zywa\u0142a te\u017c na Ukrainie, Bia\u0142orusi i innych terenach wschodnich, czyli tam, gdzie \u017byd\u00f3w by\u0142o najwi\u0119cej. Mimo tak surowej kary \u017bydom pomaga\u0142o – czytamy w Wikipedii – milion Polak\u00f3w, cho\u0107 wed\u0142ug niekt\u00f3rych szacunk\u00f3w by\u0142o ich a\u017c trzy miliony<\/i> (!). A je\u017celi kto\u015b ma jeszcze w\u0105tpliwo\u015bci, wystarczy zerkn\u0105\u0107 – id\u0105c za kolejnym odsy\u0142aczem – na s\u0142ynn\u0105 13. stron\u0119 dzie\u0142a Lukasa.<\/span><\/p>\n

W konstrukcji wszystkich tych hase\u0142 przewijaj\u0105 si\u0119 te same pseudonimy: \u201ePiotrus\u201d, \u201eVolunteer Marek\u201d, \u201ePoeticbent\u201d czy \u201eNihil Novi\u201d.<\/span><\/p>\n

Czy \u201eredaktor\u00f3w\u201d obchodzi prawda?<\/strong><\/p>\n

Wszystko to zakrawa\u0142oby na kpin\u0119, gdyby nie fakt, \u017ce Wikipedia niepostrze\u017cenie zast\u0105pi\u0142a normalne encyklopedie, ma wi\u0119c du\u017ce pole ra\u017cenia z trudnymi do przewidzenia konsekwencjami. Informacje zweryfikowane przez naukowe autorytety, specjalist\u00f3w zaj\u0105\u0142 g\u0142os anonimowych dyletant\u00f3w nieraz powodowanych trybalnymi instynktami. Nacjonalistyczny najazd na Wikipedi\u0119 nie dotyczy tylko hase\u0142 historycznych; z r\u00f3wn\u0105 pasj\u0105 skierowany jest na – jak to uj\u0105\u0142 krakowski historyk Andrzej Nowak – ludzi nienawidz\u0105cych naszej wsp\u00f3lnoty narodowej<\/i>. Wed\u0142ug prof. Nowaka mo\u017cna do nich zaliczy\u0107 przedstawicieli tzw. Nowej Szko\u0142y Holokaustu, do kt\u00f3rej mam zaszczyt nale\u017ce\u0107.<\/span><\/p>\n

W moim wypadku z angielskiej Wikipedii mo\u017cna by\u0142o do niedawna wywnioskowa\u0107, \u017ce wcale nie jestem Polakiem, bo m\u00f3j ojciec by\u0142 asymilowanym \u017bydem, a matka jest pochodzenia bia\u0142orusko-ukrai\u0144skiego<\/i>. Innym nielubianym przez w\u0142adz\u0119 historykom dosta\u0142o si\u0119 jeszcze gorzej. Nie musz\u0119 dodawa\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcami \u201emojego\u201d has\u0142a byli niekt\u00f3rzy wzmiankowani \u201eredaktorzy\u201d.<\/span><\/p>\n

Jakie nasuwaj\u0105 si\u0119 wnioski?<\/span><\/p>\n

Przede wszystkim, \u017ce system powszechnej obywatelskiej weryfikacji, na kt\u00f3rym oparta jest Wikipedia, zawodzi w wypadku temat\u00f3w, w kt\u00f3rych nacjonalizm i trybalizm triumfuj\u0105 nad rozumem, rozs\u0105dkiem i ch\u0119ci\u0105 poznania.<\/span><\/p>\n

Po drugie, \u017ce do zafa\u0142szowania historii wystarczy kilku dyletant\u00f3w uzbrojonych w znajomo\u015b\u0107 angielskiego oraz w odpowiedni\u0105 ideologiczn\u0105 motywacj\u0119.<\/span><\/p>\n

Po trzecie, \u017ce dla \u201eredaktor\u00f3w\u201d Wikipedii jako\u015b\u0107 cytowanych prac nie ma znaczenia tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo mo\u017cna si\u0119 podeprze\u0107 odno\u015bnikiem, cho\u0107by najgorszej proweniencji. Cz\u0119stym procederem jest zestawienie informacji niewiarygodnej, pobranej ze \u201eska\u017conego\u201d \u017ar\u00f3d\u0142a, z wzi\u0119t\u0105 z powa\u017cnych pism czy publikacji naukowych. W ten spos\u00f3b mamy \u201edwa r\u00f3\u017cne punkty widzenia\u201d, a prawda pewnie le\u017cy gdzie\u015b po \u015brodku – zdaj\u0105 si\u0119 sugerowa\u0107 \u201eredaktorzy\u201d.<\/span><\/p>\n

Czy przekonywa\u0107 nawr\u00f3conych?<\/strong><\/p>\n

Terenem ich dzia\u0142ania – o dziwo – jest nie polska, lecz angielska Wikipedia. Na zdrowy rozs\u0105dek dla naszych nacjonalist\u00f3w najbardziej naturalnym terenem dzia\u0142ania powinien by\u0107 rodzimy j\u0119zyk. Jednak zasi\u0119g ra\u017cenia angielskiej Wikipedii jest niepor\u00f3wnanie wi\u0119kszy. Temat Zag\u0142ady to jedyny fragment polskiej historii, kt\u00f3ry kogokolwiek za granic\u0105 obchodzi. A zarazem jedyny, kt\u00f3ry jest w\u0142asno\u015bci\u0105 \u015bwiata – gdy\u017c Holocaust sta\u0142 si\u0119 smutnym dziedzictwem ca\u0142ej ludzko\u015bci. Wojna o pami\u0119\u0107 toczona przez polskich nacjonalist\u00f3w na tym gruncie nie powinna wi\u0119c nikogo dziwi\u0107.<\/span><\/p>\n

W polskiej Wikipedii powy\u017csze has\u0142a s\u0105 przedstawione w spos\u00f3b o wiele bardziej obiektywny, bez absurd\u00f3w i przek\u0142ama\u0144. Na rodzimym gruncie poddawane s\u0105 po prostu do\u015b\u0107 rygorystycznej kontroli przez historyk\u00f3w, ludzi znaj\u0105cych literatur\u0119 fachow\u0105 i fakty. Tymczasem w angielskiej wersji \u201eredaktorzy\u201d mog\u0105 je nagina\u0107 i wypisywa\u0107 g\u0142upstwa, s\u0142usznie zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce ma\u0142o komu b\u0119dzie chcia\u0142o si\u0119 prowadzi\u0107 wojny, kt\u00f3re s\u0105 najcz\u0119\u015bciej wojnami polsko-polskimi. Na polskim terenie nacjonali\u015bci maj\u0105 ju\u017c rz\u0105d dusz, czy wi\u0119c warto marnowa\u0107 czas i \u015brodki – tu odwo\u0142am si\u0119 do ameryka\u0144skiego przys\u0142owia – \u201eaby wyg\u0142asza\u0107 kazania do nawr\u00f3conych\u201d? Bo przecie\u017c w naszym spo\u0142ecze\u0144stwie istnieje ponadpartyjny konsensus, zbudowany na mi\u0142ym prze\u015bwiadczeniu, \u017ce podczas okupacji spo\u0142ecze\u0144stwo polskie – jak twierdzi prezydent Duda oraz by\u0142y prezydent Bronis\u0142aw Komorowski – zda\u0142o egzamin z moralno\u015bci. A jak kto\u015b ma inne zdanie – to niech sobie spojrzy na 13. stron\u0119 dzie\u0142a Richarda C. Lukasa.<\/span><\/p>\n

Przestrzegam student\u00f3w przed korzystaniem z Wikipedii i radz\u0119 si\u0119ga\u0107 po papierowe encyklopedie.<\/span><\/p>\n

Nie mam jednak z\u0142udze\u0144 – jej has\u0142a s\u0105 pierwszymi, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 na ekranie komputera ka\u017cdego internauty. Waham si\u0119 u\u017cy\u0107 zwrotu \u201eregulacja prawna\u201d, ale z panosz\u0105cym si\u0119 k\u0142amstwem trudno b\u0119dzie inaczej wygra\u0107. By\u0107 mo\u017ce nadszed\u0142 czas, \u017ceby instytucje ponadnarodowe, og\u00f3lnoeuropejskie (bo o polskich a\u017c strach wspomnie\u0107) przyjrza\u0142y si\u0119 Wikipedii z bliska. Fake news maj\u0105 si\u0119 tam \u015bwietnie, a jak wielk\u0105 gro\u017ab\u0105 s\u0105 dla demokracji, wielokrotnie ju\u017c si\u0119 przekonali\u015bmy.<\/span><\/p>\n

Powy\u017csze przyk\u0142ady fa\u0142szowania historii dotycz\u0105 stosunk\u00f3w polsko-\u017cydowskich w czasie Zag\u0142ady. Ale nie \u0142ud\u017amy si\u0119 – to samo mo\u017ce dotyczy\u0107 ka\u017cdego zagadnienia, ka\u017cdej tematyki wzbudzaj\u0105cej pasje, gniew czy wywo\u0142uj\u0105cej zainteresowanie polityk\u00f3w. W\u0142a\u015bnie odkurzy\u0142em 20 tom\u00f3w encyklopedii Meyera, kt\u00f3re dosta\u0142em w spadku po dziadku i kt\u00f3re sta\u0142y od lat nieu\u017cywane w rodzinnej bibliotece. Korzystaj\u0105c z niej, mam pewno\u015b\u0107, \u017ce has\u0142a nie zmieni\u0105 si\u0119 jutro nie do poznania. I mam gwarancj\u0119, \u017ce nie natrafi\u0119 na tw\u00f3rcz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u201ePiotrusia\u201d, \u201eNihil Novi\u201d czy \u201eVolunteer Marka\u201d.<\/span><\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion’68,<\/em>
\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.
\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:
\n<\/em>webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wrzu\u0107 bredni\u0119 na Wikipedi\u0119. Polscy nacjonali\u015bci wciskaj\u0105 kit zagranicznym czytelnikom Jan Grabowski Tak wygl\u0105da wydrukowana w 2015 r. przez nowojorskiego artyst\u0119 Michaela Mandiberga angloj\u0119zyczna Wikipedia (Wikimedia Commons\/ CC 3.0) Specjalistka od kraj\u00f3w latynoameryka\u0144skich t\u0142umacz\u0105ca realia \u017cycia w okupowanej Polsce podczas drugiej wojny \u015bwiatowej? Czemu nie? Wa\u017cne, \u017ce jest przypis. Tak dzia\u0142a technika fa\u0142szowania polskiej historii […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76550"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=76550"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76550\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":76564,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76550\/revisions\/76564"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=76550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=76550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=76550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}