{"id":76594,"date":"2020-03-07T17:09:59","date_gmt":"2020-03-07T15:09:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.reunion68.se\/?p=76594"},"modified":"2020-03-03T16:08:22","modified_gmt":"2020-03-03T14:08:22","slug":"07-09-43","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reunion68.se\/?p=76594","title":{"rendered":"\u201eChidusz\u201d 1\/2020: \u017bydowskie z\u0142oto, kompozytorzy w obozach i proszek z konik\u00f3w polnych"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/chidusz.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" width=\"30%\" class=\"center alignleft\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.reunion68.com\/Biuletyn\/img\/chidusz.png\"><\/a><span style=\"text-decoration: underline; color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080; text-decoration: underline;\" href=\"https:\/\/chidusz.com\/chidusz-12020-zydowskie-zloto-kompozytorzy-w-obozach-i-proszek-z-konikow-polnych\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u201eChidusz\u201d 1\/2020: \u017bydowskie z\u0142oto, kompozytorzy w obozach i proszek z konik\u00f3w polnych<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong> REDAKCJA<\/strong><\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" width=\"100%\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/chidusz.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/reszke-p%C5%82uczki-recenzja-muzyka-w-obozach-auschwitz-rocznica-prawo-%C5%BCydowskie-halacha-nauka-heniek-fogel-dziennik-%C5%82%C3%B3dzkie-getto-samuel-ponczak-jankew-dinezon-szwarcer-lgbt-queer-judaizm-%C5%BCydzi-geje.png\"><span style=\"color: #808080;\"><em>Fragment ok\u0142adki \/ Autorka: Edyta Marciniak<\/em><\/span><\/p>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; font-size: 18.05px; vertical-align: baseline; color: #0b0e10; font-family: Soleil, soleil-1, soleil-2, 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: 1.1875px; orphans: 2; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: uppercase; white-space: normal; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px;text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;\">W NUMERZE&nbsp;<\/span><i style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; font-size: 18.05px; vertical-align: baseline; color: #0b0e10; font-family: Soleil, soleil-1, soleil-2, 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: 1.1875px; orphans: 2; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: uppercase; white-space: normal; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px;  text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;\">P\u0141UCZKI<\/i><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; font-size: 18.05px; vertical-align: baseline; color: #0b0e10; font-family: Soleil, soleil-1, soleil-2, 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: 1.1875px; orphans: 2; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: uppercase; white-space: normal; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px;  text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial;\">&nbsp;PAW\u0141A PIOTRA RESZKI ORAZ FIGURKI \u201e\u017bYD\u00d3W Z PIENI\u0104\u017bKIEM\u201d, KOMPOZYTORZY, KT\u00d3RZY ZGIN\u0118LI W ZAG\u0141ADZIE, HENIEK I JEGO (NIE)ZWYK\u0141Y DZIENNIK Z \u0141\u00d3DZKIEGO GETTA, SAMUEL, KT\u00d3RY PRZYWR\u00d3CI\u0141 PI\u0118\u0106 I P\u00d3\u0141 MILIONA PRZEDWOJENNYCH PODPIS\u00d3W, PROSZEK Z KONIK\u00d3W POLNYCH A PRAWO \u017bYDOWSKIE ORAZ DWA QUEEROWE KOMENTARZE BIBLIJNE.<\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>ODKOPYWANIE \u017bYD\u00d3W Z PIENI\u0104\u017bKAMI<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><i>P\u0142uczki&nbsp;<\/i>Paw\u0142a Piotra Reszki to reporta\u017c o ludziach, kt\u00f3rzy najpierw bezwstydnie naruszali masowe groby \u017byd\u00f3w w poszukiwaniu z\u0142ota, a wiele lat p\u00f3\u017aniej \u2013 w dalszym ci\u0105gu bez wstydu \u2013 o tym opowiadaj\u0105. To historia mieszka\u0144c\u00f3w okolic Sobiboru i Be\u0142\u017cca, niemal naocznych \u015bwiadk\u00f3w Zag\u0142ady, do kt\u00f3rych bardziej ni\u017c cokolwiek innego przem\u00f3wi\u0142a wiara w \u017cydowskie bogactwo.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Piszemy o jednej z najg\u0142o\u015bniejszych ksi\u0105\u017cek ubieg\u0142ego roku, przyjmuj\u0105c perspektyw\u0119, kt\u00f3ra do tej pory nie pojawi\u0142a si\u0119 w dyskusjach. P\u0142uczki \u2013 proceder poszukiwania kosztowno\u015bci w masowych grobach ofiar Zag\u0142ady \u2013 by\u0142y dla bior\u0105cych w nich udzia\u0142 tak&nbsp;<i>naturalne<\/i>, jak&nbsp;<i>naturalnie<\/i>&nbsp;wierzono w \u017cydowskie bogactwo. Kopano, przeszukiwano nadpalone zw\u0142oki, \u0142amano czaszki i otwierano \u017cuchwy, poniewa\u017c nagroda za ten zn\u00f3j mia\u0142a by\u0107 sowita. Dzi\u015b stereotyp \u017cydowskiego bogactwa mocno objawia si\u0119 w figurkach \u017byd\u00f3w z pieni\u0105\u017ckiem. Je\u015bli zgodzimy si\u0119 na \u201e\u017byda na szcz\u0119\u015bcie\u201d, uwierzymy w to, w co wierzyli kopacze. Ju\u017c&nbsp;chyba najwy\u017cszy czas, aby rozprawi\u0107 si\u0119 z tym stereotypem.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>MUZYKA OCALA\u0141A<\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\">W czasie drugiej wojny \u015bwiatowej do nazistowskich oboz\u00f3w koncentracyjnych trafi\u0142o ca\u0142e pokolenie muzyk\u00f3w i kompozytor\u00f3w. Niekt\u00f3rzy na sta\u0142e zapisali si\u0119 w historii muzyki, po innych pozosta\u0142 tylko skrawek papieru z kr\u00f3tk\u0105, po\u015bpiesznie zapisan\u0105 melodi\u0105. Przy okazji 75. rocznicy wyzwolenia Auschwitz przypominamy sylwetki kilku mniej i bardziej znanych tw\u00f3rc\u00f3w.<\/span><\/p>\n<div class=\"content-alignment\" id=\"content\">\n<div class=\"yt-uix-button-panel\" id=\"watch-description\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\"><iframe loading=\"lazy\" width=\"680\" height=\"400\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/FJPuFxuopmw\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>HALACHA, \u017bYCIE WCZE\u015aNIAK\u00d3W I PROSZEK Z KONIK\u00d3W POLNYCH<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Talmud m\u00f3wi, \u017ce dziecko urodzone w \u00f3smym miesi\u0105cu ci\u0105\u017cy jest niezdolne do \u017cycia, zatem nale\u017cy zaniecha\u0107 jego ratowania w szabat. Dzi\u015b oczywi\u015bcie nawet najbardziej ortodoksyjni \u017bydzi nie powo\u0142aj\u0105 si\u0119 na ten zapis, bo interpretacja halachy zmienia si\u0119 wraz z rozwojem nauki. Jakie zmiany przynios\u0142y medyczne odkrycia? Czy \u017byd mo\u017ce odda\u0107 swoj\u0105 nerk\u0119? Czy w przysz\u0142o\u015bci podczas szabatowej kolacji b\u0119dziemy je\u015b\u0107 bia\u0142kowy proszek z konik\u00f3w polnych? O tym wszystkim opowiada rabin Ari Zivotofsky, doktor neurobiologii w Multidyscyplinarnym Centrum Bada\u0144 nad M\u00f3zgiem im. Lesliego i Susan Gond\u00f3w na Uniwersytecie Bar-Ilan oraz wykwalifikowany szochet.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>HENIEK PISZE, \u017bE JEST G\u0141ODNY<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Mo\u017ce zapominamy, \u017ce Zag\u0142ada mimo wszystko by\u0142a codzienna i monotonna. \u017bycie w obozach nie polega\u0142o na planowaniu ucieczki, a w gettach liczono jedzenie, nie cuda. Czytamy dzienniki i wspomnienia jak dobre powie\u015bci. Im mniej w nich codzienno\u015bci, tym lepiej, bo trudniej si\u0119 oderwa\u0107.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">A je\u015bli ukazuj\u0105 si\u0119 jakie\u015b niepublikowane dot\u0105d \u015bwiadectwa, najlepiej by by\u0142o, \u017ceby autor \u2013 gdy ju\u017c zorientujemy si\u0119, \u017ce nie ma talentu literackiego ani wyj\u0105tkowej historii do opowiedzenia \u2013 rzuci\u0142 cho\u0107 czasem jak\u0105\u015b b\u0142yskotliw\u0105 my\u015bl, doda\u0142 co\u015b metafizycznego albo z przytupem kogo\u015b oskar\u017cy\u0142.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Pod koniec zesz\u0142ego roku wydano&nbsp;<i>Dziennik<\/i>&nbsp;He\u0144ka Fogla. Kto\u015b m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107 \u2013 najnudniejsze wspomnienia z getta, jakie ukaza\u0142y si\u0119&nbsp;drukiem. Akcja w\u0142a\u015bciwie nie posuwa si\u0119&nbsp;do przodu, napi\u0119cie nie ro\u015bnie. Heniek snuje swoj\u0105 codzienn\u0105, d\u0142ug\u0105, monotonn\u0105 litani\u0119 do chleba, bo przecie\u017c od chleba zale\u017cy to, co najwa\u017cniejsze.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>SAMUEL I KLASA 1926<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201eByli\u015bmy ju\u017c spakowani, kiedy kto\u015b zapuka\u0142 do drzwi. Otworzy\u0142em, przede mn\u0105 m\u0142oda para. \u00abPrzyszli\u015bmy obejrze\u0107 mieszkanie\u00bb, m\u00f3wi\u0105. Ja ju\u017c wtedy nie by\u0142em ma\u0142ym ch\u0142opczykiem, mia\u0142em matur\u0119, wi\u0119c bardzo mnie to dotkn\u0119\u0142o. Jeden z naszych s\u0105siad\u00f3w z kolei ci\u0105gle powtarza\u0142: \u00abPani Salo, niech si\u0119 pani nie martwi, ja w razie czego b\u0119d\u0119 pani\u0105 broni\u0142\u00bb. Skoro chcia\u0142 broni\u0107, to oznacza\u0142o, \u017ce ju\u017c by\u0142o niedobrze\u201d \u2013 opowiada Samuel o wyje\u017adzie z Polski w 1956 roku.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Historia urodzonego w Warszawie Samuela Ponczaka wiedzie przez sowieck\u0105 Republik\u0119 Komi, Dzier\u017coni\u00f3w, Wroc\u0142aw, Pary\u017c i Argentyn\u0119 a\u017c do Stan\u00f3w Zjednoczonych. To tam, b\u0119d\u0105c ju\u017c na emeryturze, nasz bohater zacz\u0105\u0142 pracowa\u0107 dla waszyngto\u0144skiego Muzeum Holokaustu, a potem odkry\u0142 w zasadzie zapomnian\u0105 kolekcj\u0119 podpis\u00f3w, podarowan\u0105 USA przez Polsk\u0119 w 1926 roku w podzi\u0119kowaniu za pomoc w odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci. Znalaz\u0142o si\u0119 w niej mi\u0119dzy innymi oko\u0142o p\u00f3\u0142 miliona podpis\u00f3w \u017cydowskich dzieci z ca\u0142ego kraju.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>DER SZWARCER JUNGERMANCZIK&nbsp;<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W kolejnym rozdziale&nbsp;<i>Czarnego m\u0142odzieniaszka<\/i>&nbsp;dwie&nbsp;<i>Bogobojne kobiety<\/i>&nbsp;\u2013 karczmarka Dwojre i gabajowa Sterne \u2013 mistrzowsko obgaduj\u0105&nbsp;pozosta\u0142ych bohater\u00f3w powie\u015bci Jankewa Dinezona:&nbsp;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">\u201eNiby przez kogo nie przychodzi Mesjasz? Niech B\u00f3g nas ocali i chroni. U Grune Ice Jude Jente wczoraj zmar\u0142o tygodniowe dziecko. A czy to niby na przyk\u0142ad moja Fajge jest winna, \u017ce Go\u0142da przyj\u0119\u0142a do siebie Niemca i \u017ce jej dzieci uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za B\u00f3g wie kogo? Dlaczego taka duszyczka musi odej\u015b\u0107 tak m\u0142odo z tego \u015bwiata, je\u015bli nie przez takich heretyk\u00f3w? Ojcze Wszechmocny, niech im spadnie na g\u0142owy wszystko z\u0142e, co si\u0119 \u015bni mnie i mojemu m\u0119\u017cowi, i mojemu Izraelikowi, i tobie, i wszystkim \u017cydowskim dzieciom, i wszystkim kobietom z besmedreszu! Niech im si\u0119 to wszystko przytrafi, spadnie im na cia\u0142o, r\u0119ce i nogi, a nam niech w\u0142os z g\u0142owy nie spadnie! O, czy\u017cby b\u0142ysn\u0119\u0142o?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">Sterne, ta dobra kobieta, to przekle\u0144stwo wyrzuci\u0142a z siebie tak samo szybko, jak najzdolniejszy czytaj\u0105cy Tor\u0119 w Purim recytuje imiona dziesi\u0119ciu syn\u00f3w Hamana. Nawet Dwojre Base, kt\u00f3ra jak swoje pi\u0119\u0107 palc\u00f3w zna\u0142a ka\u017cde przekle\u0144stwo, ka\u017cdy afront, epitet, impertynencj\u0119 i obelg\u0119, by\u0142a pod wra\u017ceniem jej ostrego j\u0119zyka\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>MOST DO LEPSZEGO \u015aWIATA<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u201eJedn\u0105 ze strategii uporania si\u0119 z etycznie problematycznymi fragmentami <span style=\"color: #000080;\">Biblii jest ich reinterpretacja\u201d \u2013&nbsp;<span class=\"glossaryLink \" data-cmtooltip=\"a to definicja pisania\">pisze<\/span>&nbsp;David Ellenson, autor queerowego komentarza do parszy&nbsp;<i>Miszpatim<\/i>. Nie zawsze jednak jest ona wystarczaj\u0105ca. Ellenson, pr\u00f3buj\u0105c zmierzy\u0107 si\u0119 ze s\u0142awnym problematycznym wersetem: \u201eZ m\u0119\u017cczyzn\u0105 nie obcuj jako z niewiast\u0105: ohyd\u0105 to jest!\u201d (Wa-jikra 18:22), stosuje strategi\u0119 zapo\u017cyczon\u0105 od katolickiej teolo\u017cki Elizabeth Sch\u00fcssler-Fiorenza, kt\u00f3ra w swojej pracy kieruje si\u0119 fundamentaln\u0105 zasad\u0105 \u2013 \u201ebosko\u015b\u0107 i moc jakiegokolwiek fragmentu Biblii, kt\u00f3ry zniewa\u017ca drugiego cz\u0142owieka, powinny by\u0107 zakwestionowane\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>GRANICE \u015aWI\u0118TYCH PRZESTRZENI<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\">W queerowym komentarzu do parszy&nbsp;<i>Truma<\/i>&nbsp;Mark George udowadnia, \u017ce struktura Przybytku jest odwzorowaniem \u201edemokratycznej\u201d roli, jak\u0105 nar\u00f3d Izraela pe\u0142ni w \u015bwiecie: \u201eBiblijni kap\u0142ani wydaj\u0105 si\u0119 szeroko pojmowa\u0107 kategori\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 zgromadzenia i wej\u015b\u0107 na dziedziniec Przybytku. S\u0105 to wszyscy ci, kt\u00f3rzy zawarli przymierze z Bogiem \u2013 m\u0119\u017cczy\u017ani, kobiety, osoby queer czy cudzoziemcy. Sam jednak proces budowy inkluzywnego spo\u0142ecze\u0144stwa oparty jest na istniej\u0105cych niegdy\u015b granicach, kt\u00f3re przekroczy\u0107 mogli nieliczni\u201d.<\/span><\/p>\n<hr style=\"height: 15px; background: #d0e6fa; width: 100%;\">\n<div class=\"content-alignment\" id=\"content\">\n<div class=\"yt-uix-button-panel\" id=\"watch-description\">\n<div id=\"watch-description-text\" style=\"text-align: center;\">\n<p><em>Zawarto\u015b\u0107 publikowanych artyku\u0142\u00f3w i materia\u0142\u00f3w nie reprezentuje pogl\u0105d\u00f3w ani opinii Reunion&#8217;68,<\/em><em><br \/>\nani te\u017c webmastera Blogu Reunion&#8217;68, chyba ze jest to wyra\u017anie zaznaczone.<br \/>\nTwoje uwagi, linki, w\u0142asne artyku\u0142y lub wiadomo\u015bci prze\u015blij na adres:<br \/>\n<\/em><span style=\"color: #000080;\"><strong><em><a style=\"color: #000080;\" href=\"mailto:webmaster@reunion68.com\"><span style=\"text-decoration: underline;\">webmaster@reunion68.com<\/span><\/a><\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr style=\"width: 100%;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eChidusz\u201d 1\/2020: \u017bydowskie z\u0142oto, kompozytorzy w obozach i proszek z konik\u00f3w polnych REDAKCJA Fragment ok\u0142adki \/ Autorka: Edyta Marciniak W NUMERZE&nbsp;P\u0141UCZKI&nbsp;PAW\u0141A PIOTRA RESZKI ORAZ FIGURKI \u201e\u017bYD\u00d3W Z PIENI\u0104\u017bKIEM\u201d, KOMPOZYTORZY, KT\u00d3RZY ZGIN\u0118LI W ZAG\u0141ADZIE, HENIEK I JEGO (NIE)ZWYK\u0141Y DZIENNIK Z \u0141\u00d3DZKIEGO GETTA, SAMUEL, KT\u00d3RY PRZYWR\u00d3CI\u0141 PI\u0118\u0106 I P\u00d3\u0141 MILIONA PRZEDWOJENNYCH PODPIS\u00d3W, PROSZEK Z KONIK\u00d3W POLNYCH A [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76594"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=76594"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":76603,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/76594\/revisions\/76603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=76594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=76594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reunion68.se\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=76594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}